II SA/Lu 540/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi R. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ogrodzenia działki oddala skargę. Postanowieniem z dnia ...Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia R. T. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... Wskazanym postanowieniem organ I instancji odmówił – na podstawie art. 61a kpa - wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ogrodzenia działki nr ..., stanowiącej własność A. W., wybudowanego od strony ulicy J. B. w R. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania zwrócił się w dniu 20 lutego 2013r. R. T., właściciel działki nr ..., bezpośrednio sąsiadującej z działką nr ..., który podnosił, że właściciele tej działki wykonali od strony ulicy J. B. bramę wjazdową bez wymaganego pozwolenia, sprzecznie z planem miejscowym i prawem budowlanym. Organ stwierdził, że postępowanie w sprawie ogrodzenia działki nr ... i będącej jej elementem bramy wjazdowej toczyło się już i zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia ..., dlatego niedopuszczalne jest ponowne postępowanie w tej samej sprawie. Organ wskazał również, że żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby, która nie posiada statusu strony i która nie była stroną we wcześniejszym postępowaniu, co uniemożliwia przeprowadzenie postępowania i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy – po rozpatrzeniu odwołania R. T. – utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, podkreślając, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nie może być w zwykłym toku ponownie prowadzone postępowanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. T. wniósł o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 28 kpa poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie jest stroną tego postępowania. Wskazał, że jest właścicielem sąsiedniej działki, bezpośrednio graniczącej z działką inwestora nr ..., a w wyniku wykonania na tej działce drugiej bramy – został pozbawiony swobodnego i jedynego wjazdu na swoją działkę. Skarżący nie zgadza się również, że nie było możliwe merytoryczne zbadanie sprawy ze względu na decyzję z dnia ..., która jest – jego zdaniem – "rzekomo" ostateczna. Zdaniem skarżącego "każde administracyjne umorzenie, czy pozbawienie strony przymiotu legalnego działania, bo nie jest stroną, poprzez wydanie błędnych decyzji, będzie generować między sąsiadami nowe spory w przyszłości. Do administracji publicznej i władzy budowlanej należy kompetentnie wydanie słusznych i zgodnych z prawem decyzji". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Podstawą jego wydania był przepis art. 61 a kpa, który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W sprawie niniejszej organ prawidłowo uznał, że postępowanie nie mogło być wszczęte, ponieważ w tym samym przedmiocie toczyło się już ono i zostało zakończone decyzją ostateczną z dnia 31 stycznia 2011r. umarzającą postępowanie. W świetle art. 156 § 1 pkt 3 kpa – wydanie decyzji (postanowienia) w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowi podstawę stwierdzenia nieważności kolejnej decyzji w tej samej sprawie. Dotyczy to również sytuacji, gdy wydano decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli umorzenie miało charakter rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2011r., II GSK 1146/10, wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1998r., III SA 103/97 z glosą aprobującą B. Adamiak). Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Przedmiotem postępowania zakończonego ostateczną decyzją umarzającą z dnia ...była bowiem samowolna realizacja ogrodzenia działki nr ..., położonej w R. przy ulicy B., stanowiącej własność A. W. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ badał legalność tego ogrodzenia obejmującego również bramę wjazdową od strony sąsiedniej działki nr ..., będącej własnością R. T. i stwierdził, że została ona zrealizowana w latach 80-tych zgodnie z planem zagospodarowania działki z dnia 20 października 1976r., stanowiącym załącznik decyzji Urzędu Miasta i Gminy z dnia 27 listopada 1981r. o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego. W konsekwencji organ uznał, że prowadzenie postępowania wszczętego z urzędu jest bezprzedmiotowe, gdyż ogrodzenie oraz brama wjazdowa na działkę nr ... zostały wykonane zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego przedmiotowej działki, zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego. Obecnie R. T. domaga się od organu przeprowadzenia postępowania w sprawie legalności realizacji ogrodzenia wraz z bramą wjazdową na działce nr ..., od strony jego działki nr ..., podnosząc, że brama została wykonana samowolnie i utrudnia mu korzystanie z jego działki, a zatem domaga się on ponownego przeprowadzenia postępowania w tej samej sprawie, co jest niedopuszczalne w świetle art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Organ prawidłowo zatem odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a kpa. Nie jest natomiast trafne stanowisko organu, że wniosek o wszczęcie postępowania nie pochodzi od podmiotu będącego stroną postępowania. Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest bowiem wszczynane z urzędu (por. A. Gliniecki, w: Prawo budowlane. Komentarz, red. A. Gliniecki, Lexis Nexis Warszawa 2012, s. 444), a zatem żądanie skarżącego nie stanowiło żądania strony, o którym mowa w art. 61 § 1 kpa, wszczynającego postępowanie, dlatego nie można było wydać postanowienia odmownego na podstawie art. 61a kpa z powodu braku przymiotu strony skarżącego. Odrębną natomiast kwestią jest przymiot strony R. T., jako właściciela działki sąsiedniej, w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia ... Z akt sprawy nie wynika, by decyzja ta została mu doręczona i by brał udział w tym postępowaniu - o ile zatem zarzuca on pozbawienie go udziału w tamtym postępowaniu, może ewentualnie kwestionować tę decyzję w nadzwyczajnym trybie, natomiast ponowne przeprowadzenie postępowania w tym samym przedmiocie jest niedopuszczalne, gdyż byłoby dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. W sytuacji występującej w sprawie nie można zatem organowi zarzucić naruszenia obowiązujących przepisów, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 2012r., poz.270 ze zm.).