II GSK 806/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-05-14
Skład orzekający: Janusz Drachal, Hanna Kamińska, Maria Myślińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopłaty z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) przysługują do powierzchni upraw rolnych wykraczających poza granice działki ewidencyjnej, która została zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności, nawet jeśli te nadwyżki znajdują się na sąsiednich działkach ewidencyjnych, które nie zostały zgłoszone do płatności?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że dopłaty ONW przysługują wyłącznie do powierzchni gruntów rolnych mieszczących się w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych lub ich części, nieprzekraczających maksymalnego kwalifikowanego obszaru określonego w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS/GIS). Sąd podkreślił, że płatności nie mogą obejmować obszarów wykraczających poza te granice, nawet jeśli jednolita uprawa znajduje się na sąsiednich, niezgłoszonych działkach.Stan faktyczny
Rolnik Z.S. złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2012. Kontrola wykazała, że zadeklarowana powierzchnia (15,00 ha) była większa niż stwierdzona (14,56 ha) dla jednolitej płatności obszarowej, z różnicą 3,02%. Organ przyznał płatność pomniejszoną o kwotę wynikającą z tej różnicy, argumentując, że część upraw wykraczała poza granice działki ewidencyjnej nr 150/1 i obejmowała tereny niekwalifikujące się do płatności. WSA oddalił skargę rolnika, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od Z.S. na rzecz Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 993/13 w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z.S. na rzecz Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Go 993/13, oddalił skargę Z.S. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Sąd pierwszej instancji orzekał na podstawie następującego stanu faktycznego:
Wnioskodawca cofnął wniosek w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr 252/1, 245/1, 256/1, 2/1, 225/2, 21/2, 24/2, 90/1 położonych w gminie S, obręb D., wobec tego postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w tej części zostało umorzone i wniosek był rozpatrywany w stosunku do działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej 150/1.
Dnia 28 sierpnia 2012 r. inspektorzy Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. przeprowadzili kontrolę w gospodarstwie Z.S., w wyniku której Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. stwierdził różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku (15,00 ha) a powierzchnią stwierdzoną (14,56 ha) dla jednolitej płatności obszarowej wynoszącą 0,44 ha, przy czym różnica ta wyrażona w procentach wyniosła 3,02 %.
W świetle powyższych ustaleń, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 roku nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. przyznał Z.S. płatność z tytułu ONW na rok 2012 w wysokości 2.448,72 zł, pomniejszoną o kwotę 157,52 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
Jednocześnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW w części dotyczącej działek GG, F, K, D, G, I, M, C, Ł.
W oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, art. 6 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz z art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 organ dokonał ustalenia powierzchni działek rolnych, do której przysługują płatności ONW. W przypadku działki "A" dokonano redukcji powierzchni stwierdzonej do wartości powierzchni znajdującej się w granicach działki referencyjnej o powierzchnię 0,44ha. Stosując przepis art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) 65/2011 wyliczenie płatności nastąpiło dla obszaru 14,56 ha pomniejszoną o różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną do płatności.
Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. decyzją z dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, iż kwestią sporną są ustalenia faktyczne dotyczące działki rolnej "A" (położonej na działce ewidencyjnej 150/1), z której wykluczono powierzchnię 0,44 ha. Powyższe wykluczenie organ pierwszej instancji dokonał na podstawie ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych. Pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności dokonano przy pomocy urządzenia GPS. Ślad pomiaru urządzeniem GPS został naniesiony na ortofotomapę w systemie LPIS, a następnie został wygenerowany i wydrukowany szkic obrazujący pomiar działki rolnej na tej ortofotomapie. Ze szkicu wynika, iż do kwalifikowanego obszaru działki rolnej "A" nie został włączony pas gruntu rolnego, który nie jest terenem kwalifikującym się do płatności, co potwierdzają fotografie. Zastosowano również kod nieprawidłowości DR50 - granice uprawy wykraczają poza granicę działki referencyjnej. Przyznanie płatności do części działki rolnej położonej na działce ewidencyjnej niezadeklarowanej przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności ONW, byłoby naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. oraz § 2 pkt 1 i § 3 ust. 1 Rozporządzenia ONW. Dlatego zredukowano powierzchnię działki rolnej wyłącznie do jej obszaru mieszczącego się w granicach odniesienia działki nr 150/1, tj. do 14,56 ha.
Organ odwoławczy wskazał, że płatności ONW przyznawane są zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia ONW, który ustala płatność jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Zgodnie z § 2 pkt 2 Rozporządzenia ONW płatności ONW przyznawane są do powierzchni działki rolnej. Źródłem wszelkich danych związanych z działkami rolnymi jest wniosek strony o przyznanie płatności, a jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych danych jest przeprowadzanie kontroli administracyjnej. Przy weryfikowaniu powierzchni nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne położone w granicach działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o płatności, ponieważ to do tych terenów przysługują płatności ONW.
Organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej powierzchnia uprawniona do płatności ONW jest o 0,44 ha mniejsza niż całkowita powierzchnia zadeklarowana we wniosku. W związku z tym przypadku płatności ONW różnica między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym wyniosła 3,02%. Nadto organ powołując się na art. 34 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stwierdził, ze nie jest dopuszczalne przyznanie płatności do powierzchni wykraczającej poza powierzchnię referencyjną. Przyczyną wykluczenia powierzchni z płatności ONW był fakt zadeklarowania większej powierzchni użytków rolnych na działce ewidencyjnej nr 150/1 (działka A), niż faktyczna powierzchnia użytkowana rolniczo na deklarowanej działce ewidencyjnej.
Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, wniósł o jej uchylenie w całości i zarzucił naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a., art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wpieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW, art. 37 ust. rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 6 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. W oparciu o wymienione przepisy skarżący twierdził, że skoro grunty przez niego zadeklarowane w całej swej powierzchni były wykorzystywane na cele rolnicze, to z samego tego faktu kwalifikują się do przyznania płatności ONW, bez względu na różnice do powierzchni działek referencyjnych ujętych w GIS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżone decyzje organów obu instancji zostały wydane prawidłowo, bez naruszenia przepisów unijnych i krajowych powołanych w skardze.
Podczas prowadzonego postępowania administracyjnego stwierdzono, zgodnie ze wskazaniem Z.S., że użytki rolne prowadzone na działce 150/1 wykraczają poza jej granice. Beneficjent domagał się wliczenia tego areału, przylegającego do północnej oraz północno zachodniej granicy działki, do zadeklarowanego obszaru 15 ha, dla którego domagał się dopłaty ONW.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ zasadnie odmówił takiego doliczenia. We wniosku o dopłatę ONW za rok 2012, beneficjent zadeklarował działkę nr 150/1 w pełnym jej areale, tymczasem pas gruntu przylegający do północnej i północno zachodniej granicy działki 150/1 znajduje się w granicach innych działek 210/3, 210/4, 210/1, 182/1, 179/1, 170/1, 165, 164/1, 163, 160, 148, 76/1, 75, 74/5, 73, które ani w całości, ani w części nie zostały zadeklarowane do dopłat. Jak stwierdzono obszarem zadeklarowanym do dopłaty była działka 150/1. Dalej Sąd wskazał, że definicję legalną działki rolnej zamieszczono w art. 2 pkt 1 rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1122/2009, stanowiąc że "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmuje nie więcej niż jedną grupę upraw; jednak w przypadku gdy w kontekście niniejszego rozporządzenia wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczane na podstawie tego konkretnego użytkowania. Państwa członkowskie mogą ustanowić dodatkowe kryteria wyznaczania granic działki rolnej. W art. 6 ww. rozporządzenia dotyczącym identyfikacji działek rolnych, w ust. 1 akapit 1 i 3 zapisano, że system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają zlodzenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej. Z kolei art. 2 pkt 27 rozporządzenia 1122/2009 zawierający definicję legalną stanowi, że "działka referencyjna" oznacza wyznaczony obszar geograficzny, któremu przypisany jest niepowtarzalny numer identyfikacyjny zarejestrowany w GIS w systemie identyfikacji państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 15 rozporządzenia (WE) nr 73/2009.
W ocenie Sądu pierwszej instancji zestawienie tych przepisów wskazuje, że dopłaty ONW przysługują wyłącznie do zgłoszonych działek rolnych znajdujących się na działkach ewidencyjnych lub ich częściach i nie mogą wykraczać poza tak ściśle określone granice, nawet jeżeli jednolita uprawa znalazła się na obszarze sąsiednich działek ewidencyjnych, które jednak nie zostały zgłoszone. Odmienny pogląd, zdaniem Sądu, umożliwiałby rolnikowi, w przypadku gdy obszar upraw okaże się mniejszy od zadeklarowanego, wskazanie każdej innej części jego własności dla uzupełnienia brakującego areału, co w rezultacie prowadziłoby do braku stabilności i przejrzystości zasad przyznawania dopłat.
Sąd wskazał również, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych, wynika iż dla obliczenia obszaru zadeklarowanej działki 150/1 organ posłużył się ortofotomapą. Dla identyfikacji działek powołany wyżej przepis art. 6 Rozporządzenia nr 1122/2009 odsyła do art. 17 Rozporządzenia nr 73/2009, który stanowi: "System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000." Ortofotomapa posiada skalę gwarantującą dokładność pomiaru działek na poziomie 0,25-0,5 metra, nadto mogą powstać niedokładności związane, np. z rozkładem cieni. Skoro nie można wykluczyć błędu w zakresie jej sporządzania, dlatego powierzchnię działek rolnych należy ustalać na podstawie wszelkich odpowiednich metod wyznaczonych przez właściwy organ. Kontrola i wykonane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. Skoro o obszarze działek rolnych decydują rolnicy, organ za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników weryfikuje wskazany obszar. Tym samym raport z kontroli ma decydujące znaczenie, jeśli chodzi o dane dotyczące powierzchni działek rolnych. Podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z aktualnymi danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza automatycznie, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że podczas kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu w dniu 28 sierpnia 2012 r. dokonano obmiarów obszaru zadeklarowanej działki niekwalifikującego się do płatności. Dla potwierdzenia istnienia takich obszarów wykonano zdjęcia fotograficzne znajdujące się w aktach administracyjnych, natomiast dla obliczenia ich powierzchni dokonano obmiarów. Z zapisów zamieszczonych w znajdującym się w aktach administracyjnych raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni (nr dokumentu [...]) w części dotyczącej pomiaru powierzchni i obwodu działki rolnej, wskazano zastosowany sprzęt pomiarowy, a to; odbiornik GPS, odbiornik GPS z zastosowaniem sieci ASG-EUPOS, tachometr elektroniczny, taśmę mierniczą, także przy zastosowaniu odbiornika GPS, pomiar na podstawie wektoryzacji ortofotomapy. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji ślad pomiaru urządzeniem GPS został naniesiony na ortofotomapę w systemie LIPS, a następnie został wygenerowany i wydrukowany szkic obrazujący pomiar działki rolnej na ortofotomapie. Zatem w ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły wyniki kontroli jako miarodajne dla dokonania ustaleń i brak jest jakichkolwiek podstaw dla kwestionowania ich jako uzyskiwanych z pominięciem innych dowodów. Zastosowane przez organ sposoby pomiaru gwarantują całkowitą dokładność, wykluczającą błędy jakie mogą powstać przy zastosowaniu wyłącznie ortofotomapy. Wyliczenie zatem obszaru niekwalifikującego się do płatności ONW na rok 2012 jest właściwe. Ocena powyższa dotyczy także obszaru upraw wykraczającego poza granice działki 150/1. Tym samym obszar faktycznie użytkowany przez wnioskodawcę został ustalony zgodnie z wynikami kontroli.
Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się także uchybienia przez organy zasadom procedury uregulowanym w art. 7, 8, 77, 80 czy też art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
WSA stwierdził, że organ słusznie uznał, iż kontrola w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została w sposób prawidłowy i rzetelny w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy. Składając wniosek o przyznanie płatności producent rolny winien wskazać powierzchnię rzeczywistą spełniającą wymagania przepisów prawa. Powierzchnia faktyczna deklarowana do przyznania płatności winna być przez wnioskodawcę zweryfikowana, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w obrysie użytkowanej powierzchni na załączniku graficznym, z wyłączeniem terenów niekwalifikujących się do objęcia płatnościami (takich jak tereny zadrzewione, zakrzaczone oraz zachwaszczone z roślinnością wieloletnią ,hałdy ziem, zabudowania, drogi, rzeki, inne zbiorniki wodne). Organ ostatecznie prawidłowo ustalił obszar działki rolnej kwalifikującej się do dopłaty z tytułu ONW w 2012 r. i powołując się w zaskarżonej decyzji na właściwe przepisy prawa prawidłowo wyliczył wysokość płatności. Organ odwoławczy prawidłowo przeanalizował stan sprawy oraz ocenił uwagi zgłaszane w odwołaniu.
Z.S. w skardze kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Wnoszący skargę kasacyjna zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. L 2009 r., Nr 316, str. 65), art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. L 2009 r., Nr 30, str. 16) oraz § 2 ust. 1 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) "objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2009 r., Nr 40, poz. 329)) poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w ten sposób, że za prawidłowe uznano wykluczenie z płatności obszaru upraw na działce rolnej A wykraczających poza granice działki ewidencyjnej nr 150/1, podczas gdy za zatwierdzony obszar przypisany do danej grupy upraw powinien być uznany dla działki rolnej A faktycznie użytkowany rolniczo obszar 15, 00 ha zgodny z powierzchnią zadeklarowaną dla działki rolnej A we wniosku;
2.na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 77 oraz art. 80 k.p.a. oraz w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW (Dz.U. 2007, Nr 64, poz. 427), przejawiające się tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał wadliwej kontroli legalności działań organów ARiMR, które dokonały oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczenie granic swobodnej jego oceny, ponieważ faktyczny obszar zadeklarowanej uprawy na działce rolnej A potwierdzony ustaleniami raportu z kontroli na miejscu (15, 00 ha) zmniejszyły do powierzchni mieszczącej się w granicach odniesienia działki referencyjnej zgodnie z danymi z systemu GIS, podczas gdy jako kwalifikowania powierzchnię działki rolnej A uznać należało faktycznie wykorzystywaną rolniczo powierzchnię.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego koszów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuję:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Ponieważ zakres ustaleń faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy wyznaczają przepisy prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności dokonał oceny zarzutu objętego podstawą wymienioną w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych praz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. 2012 r. nr 86), stanowi, że system ten składa się m.in. z systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009.
Natomiast w art. 9a ust. 2 tej ustawy przewidziano, że do prowadzenia tego systemu wykorzystuje się w szczególności:
1) ortofotomapy cyfrowe sporządzone zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego;
2) dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego;
3) dane z wniosków o przyznanie płatności’
4) wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu nr 1122/2009 oraz rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE L 368 z 23.12.2006, str. 74, z póżn.zm.).
Organy zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem dla obliczenia obszaru zadeklarowanej działki 150/1, wykorzystały system identyfikacji działek rolnych LPIS, posługując się ortofotomapą, jak również skorzystały ze skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych, przeprowadzona została także kontrola w gospodarstwie beneficjenta.
Wymienione działania organów odpowiadają treści art. 3 ust. 1 rozporządzenia ONW, bowiem płatność ONW przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Bowiem z art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 wynika, że na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie co do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowany obszar. Ten maksymalny kwalifikowany obszar określony jest dla każdej działki referencyjnej w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w ustawie o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Z kolei system identyfikacji działek rolnych, to system ustanowiony na podstawie art. 17 rozporządzenia nr 73/2009. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu: "System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej z ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000".
Maksymalny kwalifikowany obszar nie obejmuje wszystkich gruntów położonych na danej działce referencyjnej, a jedynie stanowią go grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009. Maksymalny kwalifikowany obszar wyznaczany jest jako różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy, zbiorniki wodne, drogi, nieużytki, siedliska mieszkalne, budynki, obszary nie utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r.).
Zatem zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami prawa krajowego i unijnego, tylko powierzchnia maksymalnego obszaru kwalifikowanego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 wyznaczonego na działce referencyjnej, jest na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW powierzchnią uprawnioną do płatności ONW.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 6 rozporządzenia nr 1122/2009 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Definicja działki referencyjnej zamieszczona w art. 2 pkt 27 ww. rozporządzenia wskazuje, że "działka referencyjna" oznacza wyznaczony obszar geograficzny, któremu przypisany jest niepowtarzalny numer identyfikacyjny zarejestrowany w GIS w systemie państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 15 rozporządzenia nr 73/2009.
Zatem uprawnione jest stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku, że dopłaty, ONW przysługują wyłącznie do zgłoszonych działek rolnych znajdujących się działkach ewidencyjnych lub ich częściach i wobec tego działka rolna obejmująca daną uprawę nie może wykraczać poza tak ściśle określone granice, nawet jeżeli jednolita uprawa znalazła się na obszarze sąsiednich działek ewidencyjnych, które nie zostały zgłoszone do płatności.
Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania ujętych w pkt 2 osnowy skargi kasacyjnej, należy zauważyć, że przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające miało na celu ustalenie maksymalnej dopuszczalnej powierzchni gruntów rolnych uprawniającej do płatności, w powiązaniu z systemem identyfikacji działek rolnych. W tym kontekście zarzut naruszenia przepisów postępowania jest bezzasadny. Bowiem organy wyjaśniły w sposób jednoznaczny kluczową kwestię, tj. przyznania płatności do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym stanowi § 3 ust. 1 rozporządzenia ONW. Skarżący w istocie nie zakwestionował ustaleń faktycznych dotyczących działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej 150/1, z której wykluczono powierzchnię 0, 44 ha, jako teren niekwalifikujący się do płatności, gdyż znajdowały się na nim pasy zakrzaczone oraz zachwaszczone z roślinnością wieloletnią oraz hałdy ziemi. Bowiem twierdził, że pomimo szeregu uwarunkowań: zakrzaczenia, zadrzewienia, hałdy ziemi, zadeklarowana uprawa istniała na obszarze 15 ha, który traktował, jako działkę rolną pomieszczoną w granicach działki ewidencyjnej 150/1. Wobec tego powinien otrzymać płatność do obszaru upraw wykraczających poza granice działki 150/1, gdyż powierzchnia faktycznie użytkowana rolniczo obejmowała 15 ha, nawet jeżeli według danych z systemu LPIS granice powierzchni uprawianej przekraczają granice odniesienia tego fragmenty powierzchni, która przez Agencję na podstawie danych GIS jest traktowana jako działka rolna.
Wyprowadzenie przez skarżącego z prawidlowo ustalonego stanu faktycznego odmiennego wniosku co do powierzchni kwalifikującej się do płatności, nie uzasadnia zasadności omawianego zarzutu.
Podsumowując, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, tym samym nie naruszył przepisów prawa materialnego i procesowego wymienionych w osnowie skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 i 203 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło