I OZ 128/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SO/Wa 67/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.K. na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie wzruszenia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SO/Wa 67/13 odmówił A. K.przyznania prawa pomocy, wskazując, że stosownie do art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W uzasadnieniu Sąd nie negując trudnej sytuacji materialnej skarżącego, stwierdził, że sprawa jego skargi nie mieści się w zakresie orzekania sądu administracyjnego określonym w art. 3 § 2 i 3 powołanej wyżej ustawy. Sąd I instancji wyjaśnił, iż w świetle art. 247 P.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wynikająca z dokumentów trudna sytuacja materialna strony, określona w art. 246 P.p.s.a. nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy jeśli wystąpiła oczywista bezzasadność skargi. Oczywista bezzasadność skargi ma zachodzić wówczas, kiedy bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może być uwzględniona. Ma to miejsce zwłaszcza wtedy, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 731). Zdaniem Sądu I instancji, skarga A. K. jest oczywiście bezzasadna z uwagi na brzmienie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. odnoszącego się do niedopuszczalności skargi z uwagi na brak kognicji sądu. Okoliczność ta wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy we wskazanym przez zainteresowanego zakresie. A.K. złożył na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że jest ono niezgodne z Konstytucja RP oraz Traktatem o Unii Europejskiej. W konkluzji zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, zgodnie z art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Rozpoznając zażalenie skarżącego w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą odmowy przyznania prawa pomocy była oczywista bezzasadność wniesionej skargi. Z analizy akt sprawy wynika bowiem, że skarga A. K. dotyczy bezczynności Prokuratora Generalnego w przedmiocie wzruszenia prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu. Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie natomiast do treści art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga A. K. na bezczynność Prokuratora Generalnego nie podlega kognicji sądu administracyjnego, bowiem dotyczy postępowania skargowo – wnioskowego, regulowanego Działem VIII ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Należy wyjaśnić, iż postępowanie to ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w postępowaniu skargowo – wnioskowym nie stosuje się przepisów Działu II Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ w odróżnieniu od postępowania administracyjnego, postępowanie skargowo – wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb skargowo – wnioskowy (art. 221 i następne K.p.a.) jest jednocześnie jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga A.K., jako niedopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, podlegała zatem odrzuceniu. Stwierdzona niewłaściwość Sądu I instancji oznacza oczywistą bezzasadność skargi, o której mowa w art. 247 P.p.s.a., a w takiej sytuacji prawo pomocy nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo więc odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność jego skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.