II SAB/Gd 190/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-12-18

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna, będąca operatorem systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Spółka akcyjna będąca operatorem systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego wykonuje zadania publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej. Bezczynność w udzieleniu informacji publicznej nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wniosek był częścią szerszego wezwania do negocjacji.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność A Spółki Akcyjnej w przedmiocie udostępnienia kserokopii decyzji i protokołów dotyczących lokalizacji i budowy linii energetycznych. Spółka argumentowała, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a żądana informacja ma charakter przetworzony i wymaga wykazania interesu publicznego. Sąd uznał, że spółka jest podmiotem zobowiązanym, a żądane dokumenty stanowią informację publiczną.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano A Spółkę Akcyjną do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni. 2. Stwierdzono, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od A Spółki Akcyjnej na rzecz T. M. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. M. na bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje A Spółkę Akcyjną z siedzibą w G. do rozpoznania w terminie 14 dni od daty otrzymania akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności wniosku T. M. o udzielenie informacji publicznej zawartej w piśmie z dnia 27 marca 2013 r., 2. stwierdza, że bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. na rzecz skarżącego T. M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność A. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jego wniosek z dnia 27 marca 2013 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego podał, że pismem z dnia 27 marca 2013 r., wystąpił do A. działającej przez Oddział w G. m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działkach nr [[...]]-[[...]] w L. Żądana informacja stanowi informację publiczną, a A. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Do dnia wniesienia skargi skarżący nie otrzymał żądanych dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnieniu informacji publicznej, wobec czego A. pozostaje w stanie bezczynności. Skarżący wniósł o zobowiązanie A. do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie, zgodnie z wnioskiem z dnia 27 marca 2013 r. W odpowiedzi na skargę A. wniosła o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), ewentualnie o oddalenie skargi. Jako przyczynę uzasadniającą odrzucenie wskazano brak poprzedzającego wniesienie skargi wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Powołując się na art. 52 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 4 i 4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi twierdzi zobowiązana, że skargę w niniejszej sprawie poprzedzić należało wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Dla poparcia stanowiska przywołuje postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 698/10, wydane w sprawie dotyczącej bezczynności przy wydaniu zaświadczenia. Żądanie oddalenia skargi wywodzi A. z analizy ustawy o dostępie do informacji publicznej, zwracając uwagę na zakres przedmiotowy tej ustawy, obejmujący rodzaj informacji, które mogą być uznane za informacje publiczne, oraz podmiotowy, wyznaczający krąg podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Oceniając zakres żądania skarżącego twierdzi zobowiązany, że żądana informacja ma charakter przetworzony, ponieważ decyzje nie zostały przez spółkę wydane, co wiąże się z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich zestawień i wyciągów oraz usuwania danych chronionych prawem. Informacja przetworzona wymaga też wykazania interesu publicznego, czego skarżący nie uczynił. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej spółka wywodzi, że wyznacznikiem zakresu prawa do informacji publicznej jest szczególnie istotne znaczenie informacji dla interesu publicznego w odniesieniu do informacji przetworzonej. Według spółki ustawodawca uznaje wyraźny prymat interesu publicznego nad interesem prywatnym i ogranicza prawo do informacji publicznej. Wskazuje się również w odpowiedzi na skargę, że wnioskowana informacja nie dotyczy sprawy publicznej w rozumieniu ustawy, realizuje jedynie partykularne interesy wnioskodawcy, wreszcie wniosek z dnia 27 marca 2013 r. nie wskazuje konkretnej decyzji i nie mieści się w art. 9c ust. 3 ustawy Prawo energetyczne. W zakresie podmiotowym spółka wskazuje, że nie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji o żądanym charakterze. Nie jest bowiem żadnym z podmiotów wymienionych w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, niebędąc organem państwowym lub samorządowym, spółką Skarbu Państwa ani też innym podmiotem sprawującym w ich imieniu funkcje publiczne. Nie można jej także zaliczyć do podmiotów wykonujących zadania publiczne. Spółka realizuje cele użyteczności publicznej poprzez świadczenie usług w zakresie dystrybucji i przesyłania energii elektrycznej, co nie przesądza to o zaliczeniu jej do kręgu podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż nie realizuje zadań państwowych powierzonych przez władzę państwową. Na gruncie obecnych uregulowań istnieje instytucja "sprzedawcy z urzędu", który wyznaczony jest przez Urząd Regulacji Energetyki celem zawarcia umów kompleksowych z odbiorcami. W tym zakresie realizowany jest obowiązek publiczny związany z użytecznością publiczną. A. jedynie dostarcza energię elektryczną w ramach umowy o świadczenie usług dystrybucji, natomiast sprzedażą energii zajmuje się sprzedawca z urzędu, czyli A. Wskazuje się także, że zadania publiczne mogłyby być realizowane jedynie przez sprzedawcę świadczącego usługę kompleksową, ale już nie przez dystrybutora energii elektrycznej, jakim jest A. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli były "zadaniami publicznymi", jednakże z uwagi na wprowadzenie nowej dyrektywy Unii Europejskiej, na podstawie której nastąpił rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej powyższe twierdzenie nie dotyczy już wszystkich przedsiębiorstw energetycznych. Ponadto spółka nie jest podmiotem dysponującym mieniem państwowym, komunalnym oraz należącym do sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych; nie jest spółką prawa handlowego, w której Skarb Państwa ma ponad 50% akcji w kapitale zakładowym (Skarb Państwa posiada jedynie ok. 82% akcji w kapitale zakładowym spółki A., która jest większościowym akcjonariuszem A.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje. Przepis art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) stanowi, że sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (3 § 2 pkt 1) i podejmowaniu innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (3 § 2 pkt 4). Odnosząc się do najdalej idącego żądania odrzucenia skargi sąd uznaje, że jest on bezzasadny. Skarga spełnia formalne warunki jej dopuszczalności, bowiem w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wypracowało stanowisko, które sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. W sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, określony w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, LEX nr 236545). Jak wyjaśniono, ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, ustawa ta w wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stosowanych jedynie w przypadku wydania decyzji. Ustawa ta nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Ponadto, za brakiem wymogu wniesienia szeroko rozumianego środka zaskarżenia przemawia fakt, że załatwienie wniosku przez organ nastąpić może w różnej formie, bądź poprzez udostępnienie informacji, które stanowi czynność materialno-techniczną, w którym to przypadku, zgodnie z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa, bądź poprzez wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, w którym to przypadku, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., obowiązuje wymóg wniesienia zażalenia. Wnoszący skargę nie znając stanowiska organu w tej kwestii, znajduje się w sytuacji, w której nie posiada wiedzy, który z tych wymogów winien wypełnić. Za dopuszczeniem wniesienia skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej, bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa bądź zażalenia, przemawia także fakt, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje znacznie skrócony w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego termin rozpatrzenia wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wniosek należy rozpoznać niezwłocznie, w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Postulat jak najszybszego rozpatrzenia złożonego wniosku przemawia za uznaniem, że wyczerpanie trybu zaskarżenia bezczynności organu przed wniesieniem skargi jest zbędne. Rozpoznając zatem zasadność wniesionej skargi sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest bezczynność A. polegająca na nierozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej zawartego w piśmie z dnia 27 marca 2013 r., sporządzonym przez pełnomocnika skarżącego i skierowanym do Oddziału A., o "udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji budowy opisanych wyżej linii elektroenergetycznych, jak również protokołów z odbioru wybudowanych linii przesyłowych (oprócz decyzji) i planów zagospodarowania z mapkami, na których naniesiono wybudowane linie". Z treści pisma wynika, że wniosek dotyczy linii elektroenergetycznych nadziemnych, przebiegających przez działki nr [[...]]-[[...]] położone w L., których współwłaścicielem jest T. M. Opisane okoliczności faktyczne nie są sporne. Skarżona bezczynność wynika z faktu, że w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) wnioskodawca nie uzyskał odpowiedzi na pytanie. Bezczynność organu lub innego podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, polega na tym, że zobowiązany, w którego posiadaniu znajduje się informacja publiczna, nie podejmuje czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia żądanej informacji. Stanowisko zobowiązanego o odmowie udzielenia informacji przybiera procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267). Jeśli podmiot zobowiązany nie posiada wnioskowanej informacji publicznej, pisemnie informuje o tym wnioskodawcę. Podobnie, jeżeli zaistnieją warunki określone w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc inne ustawy określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, podmiot zobowiązany tylko informuje o tym wnioskodawcę. Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika też, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 ustawy), wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2, to jest zawierająca aktualną wiedzę o sprawach publicznych, po drugie, adresatem żądania musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy, a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3). Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do szeroko rozumianych władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jak przyjmuje się w judykaturze, informacja publiczna co do zasady dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzone przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. W art. 6 ust. 2 ustawy zawarta została legalna definicja dokumentu urzędowego, którym jest "treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy". Niewątpliwie żądane przez skarżące dokumenty – decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, należą do informacji o danych publicznych i stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rozważając dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1. organy władzy publicznej, 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne, lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, niebędące organami władzy publicznej. W świetle treści art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r., poz. 1059) A. jako operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych (OTK-A 2006/7/87, Dz. U. z 2006 r., nr 41, poz. 1012, LEX nr 198687). Takiej oceny, jakiej dokonał Trybunał Konstytucyjny nie zmienia, na tle prawa obowiązującego w okolicznościach przytoczonego wyroku TK, aktualne funkcjonowania rynku energetycznego, ustalonego nowelizacją ustawy Prawo energetyczne, wskutek wejścia w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE (Dz. U. U.E.EL z dnia 15 lipca 2003 r., nr 176, poz. 37, ze zm.). Dla porządku należy zaznaczyć, że dyrektywa nr 2003/54 aktualnie nie obowiązuje, została uchylona mocą Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 20093/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr 211, poz. 55). Niemniej, mimo że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. badał zgodność z Konstytucją RP przepisów ustawy Prawo energetyczne w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną w 2005 r., a opartą na wynikającym z dyrektywy 2003/54/WE rozdziale systemów energetycznych, to swoje wnioski wyprowadził z Konstytucji RP. Również obecnie, po zmianach dokonanych w ustawie Prawo energetyczne, a także na gruncie obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE (art. 2 pkt 35 dyrektywy) operator systemu dystrybucyjnego pozostaje przedsiębiorstwem energetycznym, które ze względu na dysponowanie zasobami energetycznymi wykonuje zadania publiczne. Dyrektywa 2009/72/WE w art. 25 ust. 1 wskazuje, że operator systemu dystrybucyjnego jest odpowiedzialny za zapewnienie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania na dystrybucję energii elektrycznej, za eksploatację, utrzymanie i rozbudowę w warunkach opłacalności ekonomicznej bezpiecznego, niezawodnego i wydajnego systemu dystrybucji energii elektrycznej na swoim obszarze, z należytym poszanowaniem środowiska i efektywności energetycznej. Postanowienia obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE potwierdzają aktualność tezy postawionej przez Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, że dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego i ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju. Tym samym rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przewidziany w znowelizowanej ustawie Prawo energetyczne pozostaje bez wpływu na ocenę sądu odnośnie wykonywania przez spółkę A. zadań publicznych, a na tle okoliczności niniejszej sprawy zobowiązanej do udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., w sprawie sygn. akt I OSK 851/10 (LEX nr 737513), obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawarte w tym przepisie formułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Ponadto, budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.). W świetle powyższych rozważań przyjąć trzeba, że przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest A., wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej i w związku z tym jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Baza Orzeczeń LEX nr 737513, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 roku, sygn. I OSK 102/13, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 87/12, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji sąd przyjął, że skoro A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 27 marca 2013 r. kserokopie decyzji oraz protokoły z odbioru wybudowanych linii przesyłowych stanowią informację publiczną w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem spółka miała obowiązek załatwienia przedmiotowego wniosku w sposób i w formie określony w tej ustawie. Zawarty w odpowiedzi na skargę zarzut dotyczący informacji przetworzonej i szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu takiej informacji nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem żądana przez skarżącego informacja nie ma charakteru informacji przetworzonej, a przedmiotem kontroli sądu jest bezczynność spółki, a nie decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na niewskazanie szczególnego interesu publicznego. Okoliczność, że skarżący jest współwłaścicielem działek, na których zlokalizowana jest infrastruktura przedsiębiorstwa, nie wyłącza jego prawa do żądania udzielenia informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wprowadza ograniczenia w prawie do uzyskania informacji publicznej z tego tytułu. Przepis art. 1 ust. 1 tej ustawy stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przepis art. 2 ustawy stanowi natomiast, że z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu takiej informacji. Fakt posiadania osobistego interesu w uzyskaniu informacji, związany z prawem własności nieruchomości, nad którą przebiega linia napowietrzna wykorzystywana do realizacji celów publicznych, nie wyłącza uprawnień do uzyskania informacji w trybie tej ustawy. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Bezczynność organu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej, występuje wówczas, gdy w prawem ustalonym terminie (na gruncie rozpatrywanej ustawy – 14 dni) organ nie rozpatrzył złożonego wniosku. Wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej wpłynął do Oddziału A. w dniu 29 marca 2013 r. i A. powinna zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, a więc udzielić żądanej informacji, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, albo decyzję o umorzeniu postępowania, bądź zawiadomić wnioskodawcę, że informacji tej nie posiada. Ponieważ do wniosku o udostępnienie informacji publicznej spółka nie odniosła się w ogóle, co wynika z treści jej pisma skierowanego do pełnomocnika skarżącego w dniu 17 maja 2013 r., sąd przyjął, że A. pozostaje w bezczynności. Trzeba też stwierdzić, że skierowanie pisma wzywającego do udzielenia informacji publicznej do oddziału spółki akcyjnej nie oznacza, że w sprawie skargi na bezczynność taki oddział powinien być wskazany jako podmiot zobowiązany do rozpoznania wniosku, a zatem pozostający w bezczynności. Zawsze jako strona przeciwna musi zostać wskazana spółka akcyjna, tylko ona bowiem posiada zdolność sądową. Oddział spółki akcyjnej takiej zdolności natomiast nie posiada. Oddziały A. nie są podmiotami władzy publicznej, jak również nie są żadnym z podmiotów wykonujących zadania publiczne, wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy. Przykładowe wyliczenie, zawarte w tym przepisie, wskazuje m.in. na osoby prawne, jednak nie wymienia oddziałów osoby prawnej. To zatem A. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy, wykonującym te zadania poprzez swoje oddziały. W niniejszej sprawie wymóg prawidłowego oznaczenia strony zobowiązanej został spełniony, bowiem skarżący w istocie domaga się udostępnienia informacji publicznej od A., przy czym wbrew treści skargi spółka ta nie może w sprawach sądowych działać przez swój oddział. W konsekwencji przedstawionych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał A. do rozpatrzenia w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności wniosku T. M. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 27 marca 2013 r. Rozpatrując wniosek spółka winna udostępnić żądaną informację, jeżeli znajduje się ona w jej posiadaniu, wskazać, że nie posiada takiej informacji, jeżeli żądana dokumentacja nie istnieje lub nie znajduje się w posiadaniu spółki, bądź wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej, w sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd orzekł, że bezczynność A. nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa (punkt drugi wyroku). Spółka wprawdzie nie odniosła się do wniosku, lecz sąd uwzględnił okoliczność, że przedmiotowy wniosek był elementem i to nie pierwszorzędnym, pisma nazwanego "wezwaniem do negocjacji", którego celem było nakłonienie spółki do negocjacji w przedmiocie ustalenia wysokości wynagrodzenia z tytułu: ustanowienia służebności, bezumownego korzystania z nieruchomości i utraty jej wartości. Z tych względów sąd uznał, że bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie miała charakteru rażącego. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od A. na rzecz T. M. kwotę w wysokości 357 zł, obejmującą uiszczony w sprawie wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego wraz z opłatą od pełnomocnictwa, w kwocie 257 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło