II SA/Rz 1207/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia SO (del.) Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić pełnomocnikowi skarżącego radcy prawemu A. S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. II SA/Rz 1207/13 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi Z. U. do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej zwanego WSA) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej zwane SKO) z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarga została podpisana przez radcę prawnego A. S. w imieniu skarżącego i nadana przez tegoż pełnomocnika w urzędzie pocztowym w dniu 3 października 2013 r. do WSA. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Pismem z dnia 26 listopada 2013 r. pełnomocnik poinformował, że skarżący Z. U. zmarł w dniu 2 sierpnia 2013 r. Na skutek wezwania Sądu, pełnomocnik nadesłał kserokopię odpisu aktu zgony strony, który potwierdza podany powyżej fakt. Jednocześnie wskazano następców prawnych zmarłego wraz z ich adresami i informacją, że popierają oni skargę złożoną przez Z. U. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej jako P.p.s.a.), w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Według art. 25 § 1 P.p.s.a., osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Wyjaśnienia wymaga, że w rozumieniu art. 25 § 1 P.p.s.a, zdolność sądowa to zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, czyli zdolność do zajmowania pozycji podmiotu postępowania sądowoadministracyjnego. W doktrynie przyjmuje się szersze określenie zdolności sądowej. Po pierwsze, stanowi ona przymiot danej jednostki pozwalający na przeprowadzenie z jej udziałem jako strony ważnego procesu, po drugie zaś oznacza rzeczywiste istnienie jednostki oznaczonej jako strona procesowa. Brak zdolności sądowej może mieć charakter pierwotny, tj. może zachodzić już w chwili wszczęcia procesu, może też mieć charakter następczy, tj. może powstać w toku procesu (W. Broniewicz, Zdolność sądowa w postępowaniu cywilnym, NP 1965, nr 5, s. 574 i 575 oraz tenże, Glosa do uchwały SN z 1 grudnia 1987 r., III CZP 71/87, Lex Polonica nr 310689, OSNCP 1989, nr 5, poz. 70, OSP 1990, nr 11-12, poz. 366;M. Jędrzejewska, Problemy wynikające z regulacji zdolności sądowej w kodeksie postępowania cywilnego, PS 1993, nr 10, s. 44-45). Powyższe przepisy należy uzupełnić o art. 8 § 1 k.c., zgodnie z którym zdolność sądową mają osoby fizyczne. Osobą fizyczną jest człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci. W sytuacji gdy osoba fizyczna umrze przed wszczęciem postępowania sądowego, to nie może ono zostać wszczęte z powodu braku strony. Brak zdolności sądowej, ujawniony w chwili złożenia skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawę do odrzucenia skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Zauważyć należy, że profesjonalny pełnomocnik jako stronę skarżącą niniejszego postępowania wskazał Z. U. Sąd stwierdził, że w chwili złożenia skargi przez fachowego pełnomocnika w dniu 3 października 2013 r., skarżący już nie żył (zmarł on 2 sierpnia 2013 r.). Wskazanie przez pełnomocnika zmarłego w piśmie z dnia 12 grudnia 2013 r. następców prawnych, nie zmienia faktu, że w niniejszej sprawie występuje brak zdolności sądowej i ma on charakter pierwotny, tj. zachodzi już w chwili złożenia skargi do WSA. Natomiast wbrew twierdzeniom zawartym w w/w piśmie następcy prawni nie mogą poprzeć skargi "złożonej" przez Z. U. gdyż w chwili jej wniesienia skarżący już nie żył, zatem nie mógł on skargi złożyć do Sądu. Natomiast wniesienie skargi przez fachowego pełnomocnika w imieniu zmarłej strony nie może wywrzeć zamierzonego skutku w postaci uruchomienia postępowania przed sądem administracyjnym. Stwierdzony brak zdolności sądowej strony skarżącej, w chwili wniesienia skargi, obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. w zw. z art. 25 § 1 P.p.s.a. W pkt II postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.