III SA/Kr 1488/13

Kraków, dnia 19 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. P. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 21 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przechowywanie broni w depozycie postanawia odrzucić skargę. W dniu 17 października 2001 r. G. P. złożył do depozytu Komendy Wojewódzkiej Policji dwa pistolety (bojowy i gazowy) wraz z amunicją. Zgodnie z obowiązującymi przepisami po upływie roku od zdeponowania broni rozpoczęto naliczenie opłaty za jej przechowywanie, o czym skarżący został powiadomiony pismem z dnia 2 grudnia 2002 r. Organ kierował do skarżącego pisma z dnia 20 września 2005 r. i z dnia 9 listopada 2005 r., dotyczące uregulowania przez opłaty za przechowywanie broni i amunicji, zaś ostatecznie w dniu 22 grudnia 2010 r. wydał decyzję nr [...] o przekazaniu do zniszczenia broni gazowej – pistoletu [...] oraz broni palnej bojowej - pistolet [...] - zdeponowanych przez skarżącego w magazynie broni Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji. G. P., odwołując się od powyższej decyzji pismem z dnia 18 stycznia 2011 r., wniósł o ponowne badanie techniczne pistoletu bojowego, natomiast w stosunku do pistoletu gazowego wniósł o przekazanie go do zniszczenia. W związku z powyższym od dnia 19 stycznia 2011 r. zaprzestano naliczania opłaty za przechowywanie pistoletu gazowego w depozycie policyjnym, natomiast dalej była naliczana opłata za przechowywanie pistoletu bojowego. W dniu 21 czerwca 2012 r., pismem nr [...], została przez organ wyliczona kwestionowana należność za przechowywanie obu jednostek broni zdeponowanych przez skarżącego w depozycie policyjnym w kwocie 14.328,64 zł oraz wystawione wezwanie do zapłaty nr [...]. W dniu 6 lipca 2012 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie naliczonej opłaty, rozpatrzony przez organ odmownie pismem nr [...] z dnia 29 sierpnia 2012 r. W związku z tym, że skarżący nie dokonał wpłaty wskazanej powyższej należności, w dniu 30 września 2013 r. Wojewódzki Komendant Policji wystawił tytuł wykonawczy dotyczący egzekucji należności pieniężnych i skierował go do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych w dniu 21 grudnia 2012 r. wniosek o umorzenie naliczonej opłaty do Ministra Spraw Wewnętrznych, pozostawiony przez ten organ bez rozpoznania, z jednoczesnym pouczeniem o możliwości złożenia nowego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie należności po rozpatrzeniu zarzutów przez Wojewódzkiego Komendanta Policji i po dobrowolnym uznaniu przez niego roszczenia o zapłatę kosztów zdeponowanej broni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. P. podniósł, że nie zgadza się z naliczeniem opłaty za przechowanie broni oraz wskazał na szereg okoliczności, uzasadniających - jego zdaniem - odmowę uiszczenia tej należności ze względu na nieprawidłowe wykonywanie depozytu przez organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ze względu na brak kognicji sądu administracyjnego w sprawie, względnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić, jednakże z przyczyny innej niż podnoszona przez organ. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga zagadnienie, czy objęte skargą, skierowane do skarżącego, wezwanie Wojewódzkiego Komendanta Policji z dnia 21 czerwca 2012 r. nr [...] do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym jest czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej jako P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do treści art. 52 § 3 P.p.s.a, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast w myśl art. 53 § 2 P.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Analizując przepis art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. należy stwierdzić, że wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego takich prawnych form działania administracji publicznej, które są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Chodzi tu o działania podejmowane w sprawach indywidualnych (tj., mających za przedmiot określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego) oraz dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Musi zatem zachodzić związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że obowiązek uiszczenia opłaty za zdeponowanie broni wynika z treści art. 23 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.b.a."). Powstaje on na skutek zdeponowania broni, w związku z brakiem pozwolenia na broń będącym aktem administracyjnym, stanowiącym formę reglamentacji dostępu do broni i faktycznego nią władania. W przypadku deponowania broni stosunek prawny nawiązuje się pomiędzy organem przyjmującym broń do depozytu a deponującym. Wyłączona przy tym jest swoboda stron w regulowaniu tego stosunku, a powstające w jego zakresie obowiązki i uprawnienia reguluje ww. ustawa. W odniesieniu do osób określonych w art. 23 ust. 1 pkt 3 u.b.a., w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 23 ust. 2 u.b.a., organ administracji na podstawie art. 23 ust. 3 u.b.a. uprawniony jest do podjęcia działań, mających na celu pobranie opłat związanych z deponowaniem broni. O wyraźnej kompetencji organów w tym zakresie przesądza użycie w ust. 3 sformułowania "opłaty są pobierane". W konsekwencji przyjąć należy, że w przypadku obowiązku wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 3 u.b.a. i zaistnienia okoliczności z art. 23 ust. 2 pkt 3 u.b.a. wystosowanie do podmiotu, na który mocą ustawy nałożony jest obowiązek, wezwania do uiszczenia kosztów depozytu, stanowi czynność materialno – techniczną z zakresu administracji publicznej, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. m. in. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1846/12, wyrok WSA w Opolu z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II SA/Op 656/10). W dalszej kolejności należy zbadać, czy skarga na czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, jaką jest wezwanie do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym, była dopuszczalna oraz, czy została wniesiona z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżącemu doręczono w dniu 29 czerwca 2012 r. wezwanie organu z dnia 21 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym. Nawet gdyby uznać, że wniosek skarżącego o umorzenie naliczonej opłaty (do którego rozpoznania właściwy jest Minister Spraw Wewnętrznych), złożony błędnie do organu niewłaściwego (Wojewódzkiego Komendanta Policji) w dniu 6 lipca 2012 r. stanowił wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co powoduje dopuszczalność skargi, to mając na względzie treść przepisu art. 53 § 2 P.p.s.a, skarżący uchybił ustawowemu terminowi do wniesienia skargi na wezwanie organu z dnia 21 czerwca 2012 r. Przyjmując nawet jako początek biegu tego terminu datę pisma Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 29 sierpnia 2012 r. jako odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to wpłynięcie skargi w dniu 14 listopada 2013 r. nastąpiło niewątpliwie z przekroczeniem 30 dniowego terminu, skoro odpowiedź na wezwanie nosi datę 29 sierpnia 2012 r., zaś skarga składana jest przez skarżącego w następnym roku kalendarzowym (po upływie ponad 12 miesięcy). W tym stanie rzeczy, zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. podlega ona odrzuceniu. Na marginesie podkreślić jednak należy, że zaskarżone wezwanie Wojewódzkiego Komendanta Policji nie zawierało pouczenia o możliwości, sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. O takiej możliwości skarżący dowiedział się z treści odpowiedzi Ministra Spraw Wewnętrznych na jego wniosek z dnia 21 grudnia 2012 r., a więc po upływie terminu do wniesienia skargi. Stosownie do treści art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z powyższej zasady udzielania informacji stronom i uczestnikom postępowania należy wywieść obowiązek pouczenia strony o możliwości, trybie i terminie zaskarżenia aktu lub czynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1345/10). Dopiero z treści niniejszego orzeczenia skarżący poweźmie informację o sposobie i terminie zaskarżenia czynności materialno-technicznej (jaką jest wezwanie do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie sądowym) oraz o tym, że uchybił terminowi do wniesienia skargi inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne. W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Natomiast w myśl art. 87 § 1-4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.