II FZ 1988/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. K. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 735/13 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 14 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 i 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 10 września 2014 r., I SA/Gd 735/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie W. K. (dalej: skarżący) z dnia 23 czerwca 2014 r. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej: SKO) z dnia 14 marca 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 i 2010 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 178 i art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji: 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Gdańsku podał, że postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r., I SA/Gd 735/13, WSA w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący w dniu 6 lutego 2014 r. wniósł z zachowaniem ustawowego terminu zażalenie od powyższego postanowienia. 2.2. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia z dnia 6 lutego 2014 r. poprzez złożenie podpisanego odpisu zażalenia - celem doręczenia organowi - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie wysłano za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres wskazany przez skarżącego. Jak wynika z pisma operatora pocztowego z dnia 27 maja 2014 r., przesyłkę listowną awizowano w dniu 31 marca 2014 r. Zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Powtórne awizowanie przesyłki nastąpiło w dniu 8 kwietnia 2014 r., a zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki ponownie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Skutek doręczenia powyższego wezwania nastąpił w dniu 14 kwietnia 2014 r. 2.3. W dniu 16 kwietnia 2014 r. skarżący odebrał przesyłkę listowną, zawierającą wspomniane wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zażalenia z dnia 6 lutego 2014 r. poprzez złożenie podpisanego odpisu zażalenia wraz ze stosownym pouczeniem. Skarżący uzupełnił braki formalne zażalenia w dniu 23 kwietnia 2014 r., nadając w placówce pocztowej podpisany odpis zażalenia z dnia 6 lutego 2014 r. 2.4. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r., I SA/Gd 735/13, WSA w Gdańsku odrzucił zażalenie skarżącego z dnia 6 lutego 2014 r. Kwestionując powyższe postanowienie, skarżący pismem z dnia 23 czerwca 2014 r. wniósł zażalenie. 2.5. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2014 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez podpisanie zażalenia lub złożenie podpisanego odpisu zażalenia - celem doręczenia organowi administracji - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie wysłano za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres wskazany przez skarżącego. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2014 r. operator pocztowy poinformował, że przesyłka listowna była dwukrotnie awizowana w dniach 11 lipca 2014 r. oraz 21 lipca 2014 r., o czym adresat był poinformowany poprzez umieszczenie zawiadomień w skrzynce pocztowej. Skutek doręczenia powyższego wezwania nastąpił w dniu 25 lipca 2014 r. 2.6. W dniu 28 lipca 2014 r. skarżący odebrał przesyłkę listowną, zawierającą wezwanie do uzupełnienia braku formalnego zażalenia z dnia 23 czerwca 2014 r. Następnie w dniu 4 sierpnia 2014 r. skarżący uzupełnił braki formalne zażalenia, nadając w placówce pocztowej podpisany odpis zażalenia z dnia 23 czerwca 2014 r. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (Sądu pierwszej instancji): Odrzucając zażalenie skarżącego z dnia 23 czerwca 2014 r. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego zażalenia z dnia 23 czerwca 2014 r. poprzez złożenie podpisanego odpisu zażalenia - celem doręczenia organowi - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższy brak formalny został usunięty przez skarżącego po upływie terminu. Podstawą tej kwalifikacji jest art. 73 p.p.s.a., który ma zastosowanie w przypadku niemożności dokonania doręczenia adresatowi ani bezpośrednio, o czym - w odniesieniu do osób fizycznych - stanowi art. 67 § 1 p.p.s.a., ani za pośrednictwem osoby uprawnionej zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r.- Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (art. 73 § 1 p.p.s.a.). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 tego artykułu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Domniemanie doręczenia przesyłki adresatowi, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. Co ważne, faktyczne odebranie pisma w urzędzie pocztowym, już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a. - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - nie ma zatem wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 16 listopada 2004 r., GZ 104/04; z dnia 28 stycznia 2013 r., II FZ 1055/12, z dnia 14 lutego 2013 r., II FZ 36/13, z dnia 5 marca 2013 r. II FZ 40/13; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach rozpoznawanej sprawy w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia z dnia 23 czerwca 2014 r. poprzez złożenie podpisanego odpisu zażalenia – celem doręczenia organowi – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie wysłano za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres podany przez skarżącego. Jak wynika z pisma operatora pocztowego z dnia 27 sierpnia 2014 r. (k. 89 akt sądowych), przesyłkę listowną awizowano w dniu 11 lipca 2014 r. Zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Powtórne awizowanie przesyłki nastąpiło w dniu 21 lipca 2014 r., a zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki ponownie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Czternastodniowy okres, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., upłynął zatem w dniu 25 lipca 2014 r. i z upływem tego dnia, stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie należy uznać za dokonane. Siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych zażalenia upłynął zatem z dniem 1 sierpnia 2014 r. Tymczasem braki formalne zażalenia skarżący uzupełnił w dniu 4 sierpnia 2014 r., nadając w placówce pocztowej podpisany odpis zażalenia, a więc po upływie wyznaczonego terminu, co skutkuje odrzuceniem zażalenia. 4. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na ww. postanowienie WSA w Gdańsku, skarżący podniósł, że ww. wezwanie do usunięcia braku formalnego zażalenia z dnia 23 czerwca 2014 r. zostało mu "błędnie doręczone", a zaskarżonym postanowieniem Sąd pierwszej instancji obarczył negatywnymi skutkami właśnie skarżącego, a nie "osobę doręczającą". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Gdańsku. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie WSA w Gdańsku odpowiada prawu i prawidłowo stwierdzono w nim, że w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki doręczenia pisma sądowego w trybie art. 73 p.p.s.a., a skarżący niewątpliwie uzupełnił brak formalny zażalenia z dnia 23 czerwca 2014 r. po terminie nakreślonym w wezwaniu z dnia 3 lipca 2014 r. (k. 82 akt sądowych). 5.2. W myśl art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika. Art. 49 § 1 p.p.s.a stanowi, że w przypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. w przypadku natomiast zażalenia, jeżeli strona w wyznaczonym terminie nie uzupełni jego braków, sąd wojewódzki odrzuci je na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie przesyłkę listowną, zawierającą ww. wezwanie do usunięcia braków zażalenia, awizowano w dniu 11 lipca 2014 r. (zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej). Powtórne awizowanie przesyłki nastąpiło w dniu 21 lipca 2014 r., a zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki ponownie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Czternastodniowy okres, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a., upłynął w dniu 25 lipca 2014r. i z upływem tego dnia, stosownie do art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie należy uznać za dokonane. Siedmiodniowy termin do usunięcia braków formalnych zażalenia, nakreślony w ww. wezwaniu, upłynął zatem z dniem 1 sierpnia 2014 r. Tymczasem braki formalne zażalenia skarżący uzupełnił w dniu 4 sierpnia 2014 r., nadając w placówce pocztowej podpisany odpis zażalenia, a więc po upływie wyznaczonego terminu. W zażaleniu skarżący stwierdził tylko lakonicznie, że przesyłka pocztowa, zawierająca ww. wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia, została mu "błędnie doręczona", jednakże nie wyjaśnił na czym miałoby polegać owe błędne doręczenie przez operatora pocztowego. Wezwanie zostało skierowane na adres korespondencyjny skarżącego, identyczny z tym, który skarżący wskazał w zażaleniu, zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzega żadnych śladów "błędnego doręczenia" w aktach sprawy. Brak wyjaśnienia podniesionej przez skarżącego w zażaleniu okoliczności uniemożliwia jej ocenę, a w konsekwencji czyni zażalenie chybionym. Brak formalny pisma skierowanego do sądu administracyjnego w postaci braku odpisu środka odwoławczego, tj. w rozpoznawanej sprawie – zażalenia, jest brakiem istotnym, uniemożliwiającym w świetle art. 49 § 1 w związku z art. 47 § 1 p.p.s.a., nadanie prawidłowego biegu takiemu pismu. O ile w postępowaniu cywilnym, w art. 395 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), istnieje w określonych sytuacjach możliwość rozpoznania zażalenia bez doręczania stronie przeciwnej jego odpisu, to w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidziano takiej możliwości. Obowiązek dołączenia odpowiedniej liczby odpisów zażalenia wynika z art. 47 § 1 w związku z art. 194 § 3 p.p.s.a., zaś zgodnie z art. 195 § 1 p.p.s.a. akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom. Problem braku formalnego w postaci nieprzedłożenia odpisów wnoszonych do sądów administracyjnych pism procesowych był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, w której – koncentrując się na braku przedłożenia odpisów skargi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym – stwierdzono, że (1) niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd; (2) złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wskazana uchwała w swojej sentencji zawiera wykładnię art. 49 § 1 i art. 47 § 1 p.p.s.a., która znajduje zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie, w myśl której nieprzedłożenie wymaganych przez art. 47 § 1 p.p.s.a. odpisów wniesionego pisma (m.in. zażalenia) jest brakiem istotnym, tj. takim, który uniemożliwia nadanie danemu pismu dalszego prawidłowego biegu. Reasumując, stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest odrzucić na posiedzeniu niejawnym zażalenie, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Brakiem istotnym jest m.in. nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie w odpowiedzi na wezwanie sądu odpisów zażalenia. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. 5.3. Uwzględniając powyższą argumentację i oceniając prawidłowość rozważań WSA w Gdańsku, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.