VII SA/Wa 77/12

WyrokWSA w Warszawie2012-05-17

Skład orzekający: Bożena Więch - Baranowska, Joanna Gierak - Podsiadły, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną postępowania o pozwolenie na budowę i której nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, posiada interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Osoba, która nie wykazała swojego interesu prawnego opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego, nie może być uznana za stronę postępowania administracyjnego. Samo subiektywne odczucie dotyczące ograniczenia dostępu do światła słonecznego lub widoku nie stanowi interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. Krąg stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest ustalany na podstawie przepisów Prawa budowlanego i nie jest tożsamy z kręgiem stron postępowania o ustalenie warunków zabudowy.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K.-M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dla sąsiedniej inwestycji. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a projektowane usytuowanie i wysokość budynku nie naruszają przepisów techniczno-budowlanych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i twierdząc, że posiada interes prawny związany z ograniczeniem dostępu światła i słońca.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. K.-M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi B. K.-M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Wojewoda [...] odmówił wszczęcia na wniosek B. K.-M. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej U. C. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...]. W ocenie organu I instancji wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją wnioskodawczyni nie brała udziału, a w decyzji o pozwoleniu na budowę obszar oddziaływania projektowanej inwestycji został ograniczony do działki inwestora. Organ ustalił, iż nieruchomość należąca do B. K. – M. o nr ew.[...]nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę wynika, że odległość projektowanego budynku mieszkalnego o wysokości 7,74m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr ew.[...] stanowiącą własność B. K. –M. wynosi ok. 6,50 m, spełniając tym samym wymagania określone w § 12 ww. rozporządzenia. Projektowany budynek mieszkalny oddalony jest od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce B. K. –M. o co najmniej 10 m. Organ I instancji powołując się na oświadczenie architekta B. K. podkreślił, że planowana inwestycja nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z oświetleniem i nasłonecznieniem obiektów istniejących. Spełnione zostały wymagania określone w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia. Architekt B. K. w projekcie zagospodarowania działki, w części dotyczącej oddziaływania na środowisko w sposób jednoznaczny stwierdziła, że usytuowanie projektowanego budynku nie będzie powodować zacieniania budynków na sąsiednich działkach, inwestycja nie narusza praw osób trzecich, a jej oddziaływanie nie ogranicza zabudowy działek sąsiednich. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia B. K.-M. postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w trybie zwykłym jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane ( wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007r, II OSK 598/06 ). Natomiast znajdowanie się nieruchomości w strefie oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust 2 Prawa budowlanego należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie obiektu naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego np. przepisy techniczno-budowlane z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Dokonując analizy projektu budowlanego organ odwoławczy ustalił, iż kwestionowana inwestycja polegała na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego o wysokości 8,19m z użytkowym poddaszem. Projektowany budynek został usytuowany od strony wschodniej działki sąsiedniej nr ew.[...] stanowiącej własność B. K. –M.. Odległość projektowanego budynku od granicy działki sąsiedniej nr ew.[...] wynosi 6,5 m i około 10 m od budynku znajdującego się na tej działce. Biorąc pod uwagę podane odległości jak również fakt, że projektowany budynek został usytuowany od strony wschodniej działki B. K.–M. organ odwoławczy stwierdził, że planowana inwestycja nie powoduje ograniczenia zabudowy działki nr ew [...] oraz ograniczenia odpowiedniego oświetlenia dziennego i czasu nasłonecznienia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż B. K. – M. została wezwana przez Wojewodę [...] do wykazania interesu prawnego. W odpowiedzi na wezwanie pismem z dnia [...].08.2011r wyjaśniła, że ma interes prawny " aby zabudowa sąsiada nie ograniczała dostępu światła i słońca- szczególnie w okresie jesienno-zimowym – do jej nieruchomości". Ponadto stwierdziła, że budynek nie jest usytuowany w linii zabudowy, a jego wysokość była przez nią kwestionowana oraz, że jako strona otrzymała decyzję o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy stwierdził, że ograniczenie dostępu do światła słonecznego może świadczyć o interesie prawnym w sprawie pozwolenia na budowę jednakże nie może opierać jedynie na subiektywnych odczuciach, lecz musi wynikać z konkretnych przepisów prawa materialnego. Zdaniem organu odwoławczego zarzut dotyczący usytuowania budynku poza linią zabudowy nie podlega badaniu w przedmiotowej sprawie ze względu na jego merytoryczny charakter. Natomiast fakt bycia stroną w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy nie oznacza posiadania przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę gdyż krąg stron w obu tych postępowaniach jest ustalany na podstawie innych przepisów. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odnosząc się do stwierdzenia zawartego w zażaleniu, iż skarżąca ma prawo " oglądać niebo i wschody słońca ze swoich okien, a nie tylko dach sąsiedniego budynku" stwierdził, że świadczyć to może co najwyżej o interesie faktycznym, a nie prawnym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. K.-M. domagając się o uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art 28 k.p.a. i art. 7 k.p.a. Skarżąca wskazała, że będąc stroną w sprawie ustalenia warunków zabudowy składała zastrzeżenia dotyczące wysokości projektowanego budynku. Zdaniem skarżącej budynek został postawiony poza linią zabudowy, niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, dokładnie na wprost okien jej domu. Zdaniem skarżącej wysokość projektowanego budynku powoduje ograniczenie dostępu światła. Skarżąca podniosła także, iż właściciele identycznej pod względem powierzchni i istniejącej zabudowy przy ul. J. pp. J. nie otrzymali pozwolenia na postawienie, wolnostojącego budynku, a jedynie na dobudowanie do już istniejącego z zachowaniem jego wysokości. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz 1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast przepis art. 61 a § 1 k.p.a. będący podstawą materialno prawną zaskarżonego postanowienia pozwala organowi administracji publicznej wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Organ zobligowany jest zatem w pierwszej kolejności zbadać czy wniosek w przedmiocie wszczęcia postępowania pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. O tym czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako " interes prawny". Interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji zindywidualizowanego podmiotu prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się, zatem do ustalenia związku o charakterze materialno- prawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że zastosowanie tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy wskazać co następuje. Przedmiotem sprawy poddanej kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę z powodu uznania, iż wniosek o o stwierdzenie nieważności pozwolenia złożył podmiot nie będący stroną postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną decyzją, który nie wykazał swego indywidualnego, własnego interesu prawnego. Skarżąca powinna wykazać swój interes prawny, a więc przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu ( wyrok NSA z dnia 12 września 2002r, I S.A./Lu 369/02, wyrok NSA z dnia 25 lutego 1999r, IV S.A. 345/97 ). W sprawie bezspornym jest, że skarżąca nie wskazała takiego przepisu prawa materialnego z którego wynikałby jej interes prawny uzasadniający zakwestionowanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na wezwanie do wykazania interesu prawnego skarżąca pismem z dnia [...].08.2011r wyjaśniła, że ma interes prawny " aby zabudowa sąsiada nie ograniczała dostępu światła i słońca- szczególnie w okresie jesienno-zimowym – do jej nieruchomości". Ponadto w zażaleniu podniosła, iż ma prawo " oglądać niebo i wschody słońca ze swoich okien, a nie tylko dach sąsiedniego budynku". Powyższe wyjaśnienia skarżącej świadczą o posiadaniu przez skarżącą interesu faktycznego, a nie interesu prawnego. Zacienianie działki skarżącej z której widać zaprojektowany budynek nie świadczy o interesie prawnym, pozwalającym uznać skarżącą za stronę postępowania nadzorczego. Skarżąca nie była stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a obszar oddziaływania obiektu o którym mowa w art. 28 ust 2 ustawy – Prawo budowlane ograniczony został do nieruchomości inwestora. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r, sygn.akt. II OSK 598/06 z którego wynika, że zarówno w sprawie o pozwolenie na budowę prowadzone w trybie zwykłym jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznawanych za strony powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 kpa. Sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę jest bowiem prowadzona tylko w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego lecz nie zmienia to jej zasadniczego problemu, którym jest problem udzielenia pozwolenia na budowę. Organy prawidłowo oceniły, że projektowana inwestycja nie powoduje negatywnych skutków dla nieruchomości skarżącej - działki nr ew.[...]., sąsiadującej bezpośrednio ze sporną inwestycją. Projektowana inwestycja polegała na budowie parterowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wysokości 8,19m z użytkowym poddaszem. Wysokość przedmiotowego budynku nie narusza ustaleń decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2009r, Nr [...] o warunkach zabudowy, w której dopuszczono realizację budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wysokości maksymalnej do 8,5 m. Warunki zabudowy ustalone w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia[...] września 2009r, Nr [...] są wiążące dla organu wydającego pozwolenie na budowę. Z projektu zagospodarowania działki stanowiącego integralną część projektu budowlanego wynika, że projektowany budynek został usytuowany od strony wschodniej działki skarżącej w odległości 6,5 m od jej granicy oraz w odległości 10 m od budynku znajdującego się na działce skarżącej. Projektowany budynek mieszkalny usytuowany jest także za budynkiem gospodarczym znajdującym się w granicy działki inwestora z działką skarżącej. Usytuowanie przedmiotowego budynku zgodne jest zatem z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż biorąc pod uwagę podane odległości, gabaryty budynku ( parterowy z użytkowym poddaszem o wysokości 8,19 m) jak również fakt, że projektowany budynek został usytuowany od strony wschodniej działki B. K.–M., planowana inwestycja nie powoduje ograniczenia zabudowy działki nr ew [...] oraz ograniczenia odpowiedniego oświetlenia dziennego i czasu nasłonecznienia. Skarżąca nie zdołała również podważyć oświadczenia architekta B. K. zawartego w projekcie zagospodarowania działki w części dotyczącej oddziaływania na środowisko z którego w sposób jednoznaczny wynika, że usytuowanie projektowanego budynku nie będzie powodować zacieniania budynków na sąsiednich działkach, inwestycja nie narusza praw osób trzecich, a jej oddziaływanie nie ogranicza zabudowy działek sąsiednich. Podnoszone w skardze zarzuty merytoryczne dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę nie podlegają badaniu w przypadku odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego. Także fakt bycia stroną w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy nie oznacza posiadania przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę gdyż krąg stron w obu tych postępowaniach jest ustalany na podstawie innych przepisów. Podnoszona przez skarżącą odmowa udzielenia pozwolenia na budowę właścicielom identycznej pod względem powierzchni i istniejącej zabudowy przy ul. [...] nie podlega badaniu w niniejszej sprawie. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło