I OZ 323/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W.K. na postanowienie zawarte w pkt 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 285/13 zasądzające od Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz skarżącego M. W.K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi M. W.K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 285/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu skargi M. W.K. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, w pkt 1) zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w zakresie pytania zawartego w punkcie VI i VIII wniosku M. W.K.z dnia 19 lipca 2013 r.; w pkt 2) umorzył postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; w pkt 3) stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; oraz w pkt 4) zasądził od Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz skarżącego M. W.K.kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając przyznanie zwrotu kosztów Sąd I instancji stwierdził, że na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasadnym było zasądzenie od Prezesa Sądu Okręgowego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, czyli kwoty 100 złotych uiszczonej przez skarżącego tytułem wpisu od skargi. Na postanowienie zawarte w pkt 4) wskazanego wyżej wyroku, to jest na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów M. W.K.złożył zażalenie podnosząc, że Sąd błędnie ustalił, iż w skład zasądzonych kosztów procesu nie wchodzą w szczególności koszty dwukrotnego dojazdu skarżącego do sądu (np. w celu zapoznania się z aktami sprawy, w tym nowymi dokumentami dosłanymi przez organ). Skarżący wyjaśnił, iż w skardze wniósł o zwrot wyżej wskazanych kosztów dojazdu dokonując ich kalkulacji. W konkluzji zażalenia skarżący wniósł o zmianę pkt 4) wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r. i zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty 143,64 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast na podstawie art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności, o których mowa między innymi w § 1 oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne (art. 205 § 3 P.p.s.a.), a wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. (art. 209 P.p.s.a.). Zgodnie art. 205 § 3 P.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.). W świetle unormowań ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 85 ust. 1 w zw. z art. 91), stronie przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Oznacza to, że tylko w sytuacji gdy sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzi stawienie się strony lub pełnomocnika na podstawie art. 91 § 3 P.p.s.a. możliwe jest wnioskowanie o zwrot kosztów podróży, na co wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. postanowienia NSA: z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1039/13 i powołane tam orzeczenia; z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt I GZ 15/14 oraz wyrok NSA z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1079/06, treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Również w literaturze przyjmuje się, że zwrot kosztów podróży należy się stronie tylko wówczas, gdy jej stawiennictwo w sądzie wynika z wezwania sądu (porównaj: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Warszawa 2009, str. 609). Wobec tego podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie za niezbędne uznać należy tylko koszty przejazdu strony związane ze stawiennictwem na rozprawie. Natomiast jak wynika z akt sprawy, skarżący mimo prawidłowo doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy, nie uczestniczył w niej. Natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można za niezbędne uznać koszty przejazdów wiążących się jedynie z chęcią zapoznania się strony z aktami sprawy (a na takie wydatki wskazuje skarżący), bowiem strona informowana jest o wszelkich czynnościach procesowych, doręczane są jej wszystkie odpisy ewentualnych pism składanych do akt sprawy. Z tych powodów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.