II GSK 2059/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-06
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Gabriela Jyż, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie i nałożenie korekty finansowej na beneficjenta środków unijnych wymaga wydania odrębnej decyzji administracyjnej, czy też może nastąpić w ramach decyzji o zwrocie środków?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, nie wymaga wydania odrębnej decyzji administracyjnej. Korekta finansowa jest etapem dochodzenia zwrotu środków, poprzedzającym postępowanie administracyjne o zwrot należności, a jej zasadność podlega kontroli sądu w ramach skargi na decyzję o zwrocie środków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Zarządu Województwa D. o zwrocie środków dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej dla projektu "Centrum Integracji i Tradycji Miasta". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił tę decyzję, uznając, że ustalenie korekty finansowej i zwrot środków powinny być przedmiotem dwóch odrębnych postępowań administracyjnych zakończonych odrębnymi decyzjami. Zarząd Województwa D. zaskarżył ten wyrok do NSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wocławiu z dnia 30 maja 2014 r. sygn. akt III SA/Wr 12/14 w sprawie ze skargi Miasta K. na decyzję Zarządu Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wocławiu; 2. zasądza od Miasta K. na rzecz Zarządu Wojwództwa D. 1950 (słownie: tysiąc dziewięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
I.
Wyrokiem z 30 maja 2014r. sygn. akt: III SA/Wr 12/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględnił skargę Miasta K. na decyzję Zarządu Województwa D. z [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu dla projektu pt. "Centrum Integracji i Tradycji Miasta" i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Województwa D. z [...] lipca 2013r. nr [...]; zasądził od Zarządu Województwa D. na rzecz strony skarżącej kwotę 4.868,00 złotych tytułem kosztów postępowania oraz określił, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.
Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją z dnia 14 października w oparciu o: art. 60 zdanie wstępne i lit. b, art. 70 ust. 1 lit. b oraz art. 98 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31 lipca 2006r., s. 25, ze zm.); art. 25 pkt 1 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 15 i pkt 15a ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r. Nr 84, poz. 712, ze zm.); art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 12 w związku z art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013r. poz. 885 ze zm.); art. 7 ust. 1 w zw z art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 795 ze zm. ); art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267); art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), Zarząd Województwa D. utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.
W dniu [...] czerwca 2010r. Instytucja Zarządzająca RPO zawarła ze stroną skarżącą umowę (kilkakrotnie później aneksowaną), o dofinansowanie projektu pn. "Centrum Integracji i Tradycji Miasta", wybranego w naborze przeprowadzonym w trybie konkursowym, w zakresie Działania nr 9.1 "Odnowa zdegradowanych obszarów miejskich w miastach powyżej 10 tysięcy mieszkańców" Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2007-2013 (RPO WD 2007-2013), na podstawie której beneficjentowi przyznawane było sukcesywnie dofinansowanie. Umowa zobowiązywała beneficjenta do zachowania odpowiednich przepisów o zamówieniach publicznych, w tym ustawy Prawo zamówień publicznych (§ 12 ust. 1 umowy). Umowa określa również, na podstawie art. 207 u.f.p. że jeżeli zostanie stwierdzone, że beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, to IZ RPO WD wzywa beneficjenta do zwrotu środków, odpowiednio w całości lub w części, wraz z odsetkami naliczonymi w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, na wskazany rachunek lub wyrażenia pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności na rzecz beneficjenta o kwotę podlegającą zwrotowi, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
W dniu [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 207 ust. 9 w zw z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. względem beneficjenta wydana została decyzja Zarządu Województwa D. (dalej też: ZWD") nr [...] określająca kwotę środków przypadających do zwrotu, w której poinformowano beneficjenta o obowiązku zwrotu otrzymanego w ramach RPO WD 2007-2013 dofinansowania w kwocie 62.544,85 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez IZ RPO WD na rachunek bankowy Beneficjenta. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w toku kontroli przeprowadzanej w dniach od 22 października 2012 r. do 26 października 2012 r. przez zespół kontrolujący IZ RPO WD wykryto uchybienie ze skutkiem finansowym w zakresie określenia warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na wykonanie zadania: "Zaprojektowanie i opracowanie kompletnej dokumentacji projektowej w rozumieniu p.z.p. pełnienie nadzoru autorskiego, wykonanie wszystkich robót budowlanych związanych z przebudowę wraz z rozbudową budynku administracyjno-mieszkalnego na potrzeby Centrum Integracji i Tradycji w K. oraz uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w ramach Programu Rewitalizacji Miasta K. - Zadanie II, metoda zaprojektuj i wybuduj", w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję i równe traktowanie w zamówieniu. Zamawiający w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, dotyczących ww. postępowania, dział VI, Wykaz oświadczeń lub dokumentów, jakie mają dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu, pkt 15, zamieścił zapis: "opłacona polisa ubezpieczeniowa, a w przypadku jej braku inny dokument potwierdzający, że jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej na kwotę nie mniejszą niż 100% wartości umownej przedmiotu zamówienia w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia. Dodatkowo w trakcie kontroli stwierdzono naruszenie art. 29 ust. 1 p.z.p. a tym samy naruszenie § 12 umowy o dofinansowanie nr [...] poprzez zobowiązanie wykonawców zamówienia do dokonania wizji lokalnej na terenie objętym dokumentacją projektową w celu oceny dokumentów i informacji przekazanych w ramach przedmiotowego postępowania. Decyzją z [...] października 2013r. Zarząd Województwa D., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując jego twierdzenia o naruszeniu przez skarżącą zasady uczciwej konkurencji.
II.
W skardze od powyższej decyzji zarzucono naruszenia prawa materialnego:
- art. 207 ust.9 w zw z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, na skutek nieuzasadnionego przyjęcia, że w okolicznościach zaistniałego stanu faktycznego wystąpiły przesłanki materialnoprawne do wydania decyzji określającej kwotę środków przypadających do zwrotu, tj. że środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych tj. z naruszeniem przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych;
- art. 207 ust 1 pkt 2 u.f.p. art. 70 ust. 1 lit. b oraz art. 98 ust. 1 i ust. 2 i art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, na skutek bezpodstawnego przyjęcia, że kwota 62. 544,85 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych podlega zwrotowi z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości,
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. na skutek bezpodstawnego przyjęcia, iż w okolicznościach zaistniałego stanu faktycznego Beneficjent dopuścił się naruszenia następujących przepisów:
-art. 7 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 4 p.z.p. w brzmieniu obowiązującym w czasie udzielania zamówienia publicznego, którego dotyczą zarzuty poprzez określenie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na "Zaprojektowanie i wykonanie kompletnej dokumentacji projektowej w rozumieniu p.z.p., pełnienie nadzoru autorskiego, wykonanie wszystkich robót budowlanych związanych z przebudową wraz z rozbudową budynku administracyjno - mieszkalnego na potrzeby Centrum Integracji i Tradycji w K. oraz uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w ramach Programu Rewitalizacji Miasta K.-Zadanie II" -warunku posiadania przez wykonawcę opłaconej polisy ubezpieczeniowej, a w przypadku jej braku innego dokumentu potwierdzającego że jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej na kwotę nie mniejszą niż 100% wartości umownej przedmiotu zamówienia w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia;
-naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 77§1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz na dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego w szczególności poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skutkiem dokonanych przez Skarżącego czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego było wystąpienie szkody;
-naruszenie przepisów postępowania - art. 8 i 107 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego organ za udowodnione przyjął, iż skutkiem podjętych przez Skarżącego czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego było wystąpienie szkody, co stanowi przesłankę niezbędną dla wystąpienia nieprawidłowości, a w konsekwencji dla nałożenia na Beneficjenta korekty finansowej i wydania decyzji określającej kwotę środków przypadających do zwrotu, o której mowa w art. 207 ust. 9 u.f.p.
- naruszenie Uchwały nr [...] Zarządu Województwa D. z [...] maja 2011r. w sprawie przyjęcia dokumentu pn. "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Dolnośląskiego na lata 2007-2013 poprzez jej nieuzasadnione i nieprawidłowe zastosowanie w sytuacji, gdy nie doszło do wystąpienia "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999;
- naruszenie Uchwały nr [...] Zarządu Województwa D. z [...] maja 2011r. poprzez nieuzasadnione zastosowanie w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego kwalifikacji, o której mowa w Tabeli 4 poz. 5 Załącznika pt. "Wskaźniki procentowe do obliczenia wartości korekty finansowej za naruszenia przy udzielaniu zamówień publicznych, współfinansowanych ze środków funduszy UE", mimo, iż nie wykazano, iż zastosowane przez Skarżącego warunki udziału w postępowaniu miały charakter dyskryminujący.
Odpowiadając na skargę Instytucja Zarządzająca wniosła o jej oddalenie skargi.
III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga była zasadna.
W pisemnych motywach wyroku Sąd I instancji stwierdził, że ocena legalności postępowania organów publicznych w rozpatrywanej sprawie powinna być dokonana na podstawie przepisów ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 885 ze zm., dalej-u.f.p.). Artykuł 67 u.f.p. przyjmuje, że decyzja w przedmiocie zwrotu środków jest wydawana w trybie przepisów k.p.a.
W kwestii ustalania i nakładania korekt finansowych art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. odsyła wprost do art. 98 rozporządzenia nr 1083. W sprawie odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań wskazano natomiast ogólnie na przepisy o finansach publicznych (art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy). Oznacza to odesłanie do art. 207 u.f.p. Biorąc pod uwagę różnice między art. 26 ust. 1 pkt 15 i art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., Sąd podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z 18 stycznia 2013r.( sygn. akt: II GSK 1777/12), wg którego korekta powinna być ustalana odrębną decyzją administracyjną, poprzedzoną przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. Art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. stanowi o ustalaniu i nakładaniu korekt finansowych, a art. 207 u.f.p. stanowi o orzekaniu w drodze wydania decyzji o zwrocie, należy przyjąć, że korekta finansowa i zwrot środków, w sensie ekonomicznym sprowadzające się wprawdzie do pomniejszenia środków, jakimi dysponuje lub mógłby dysponować beneficjent, to jednak stanowią one dwie odrębne instytucje. Organy administracji publicznej powinny więc wydać osobne decyzje:
- o ustaleniu i nałożeniu obowiązku korekty finansowej (art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. w zw. z art. 98 rozporządzenia nr 1083;
- o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań (art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. w zw. z art. 207 u.f.p.).
W świetle tych uwag należy przyjąć, że w sprawie ustalenia i nałożenia na gminę korekty finansowej powinna być wydana odrębna decyzja administracyjna w rozumieniu art. 107§1 k.p.a., skoro organowi przysługiwała kompetencja do władczego rozstrzygnięcia na podstawie prawa powszechnie obowiązującego.
IV.
Zarząd Województwa D., działając przez pełnomocnika adwokata, zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a. naruszenie art. 1 pkt 1 k.p.a. w zw z art. 3§1 i art. 145§1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej zastosował środek określony w ustawie, bez jednoczesnego wskazania przepisów postępowania, których naruszeń dopuściły się organy w niniejszej sprawie; sąd nie wyjaśnił zasadności swojego stanowiska w zakresie konieczności wydania przez organy w niniejszej sprawie dwóch odrębnych decyzji: o ,,ustaleniu i nałożeniu obowiązku korekty finansowej" (art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. w zw z art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006) i o ,,zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań" (art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. w zw z art. 207 u.f.p.); sąd nie dokonał także oceny, czy organ przed podjęciem zaskarżonej decyzji w przedmiocie zwrotu części środków na finansowanie, powinien wydać decyzję administracyjną w przedmiocie ustalenia i nałożenia korekty finansowej czy też powinien to uznać jednocześnie ; sąd niewłaściwie przyjął, że w przedmiotowej sprawie występują dwie odrębne sprawy administracyjne załatwiane w drodze dwóch odrębnych decyzji administracyjnych podczas gdy prawidłowa analiza materialnoprawnych podstaw wydanej decyzji prowadzi do wniosku, że przedmiotem postępowania jest jedna sprawa administracyjna rozpoznawana na podstawie wszystkich powołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów,
b. naruszenie art. 141§4 p.p.s.a. w zw z art. 153 p.p.s.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia wyroku w sposób nieodpowiadający ustawowemu wzorcowi, uniemożliwiając polemikę z treścią wyroku i kontrolę kasacyjną poprzez:
-sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. bez wskazania przepisów postępowania, których naruszenia dopuściły się organy w niniejszej sprawie,
- niewyjaśnienie w jaki sposób naruszenie przepisów postępowania ma wpływ na wynik sprawy oraz lakoniczne a tym samym niewystarczające wskazania co do dalszego postępowania przez organ, które nie są konkretne ani precyzyjne poprzez sformułowanie ,, wskazane uchybieniami natury proceduralnej, polegającymi na wydaniu jednej, wspólnej decyzji ustalającej i nakładającej korektę finansową oraz orzekającej o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, i przy braku rozważenia i wskazania, czy w sprawie zaistniały (bądź nie zaistniały) przesłanki przemawiające za obniżeniem maksymalnych stawek wskaźnika nałożonych korekt, a także w związku z faktem, że sprawa wraca do stadium postępowania wstępnego przed instytucją zarządzającą i podlegać będzie ponownemu rozpoznaniu w dwuinstancyjnym trybie administracyjnym".
II. przepisów prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, a to:
a. art. 26 ust. 1 pkt 15 i art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. przez nietrafne przyjęcie, że organy prowadzące postępowanie powinny wydać osobne decyzje o: ,,ustaleniu i nałożeniu obowiązku korekty finansowej" (art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r. w zw z art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006) i o ,,zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań" (art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. w zw z art. 207 u.f.p.),
b. art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006-poprzez błędną wykładnię i nietrafne przyjęcie, że przepis ten daje organowi podstawę do wydania odrębnej, samodzielnie funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji administracyjnej w sytuacji gdy decyzja ta samodzielnie jest niewykonalna w sposób trwały.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.
Odpowiadając na skargę kasacyjną pełnomocnik Miasta K. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
V.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183§1 zd. pierwsze p.p.s.a. zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia.
Mając na uwadze treść podniesionych zarzutów, jak i towarzyszącej im argumentacji należy przypomnieć, że Sąd I instancji uwzględnił skargę uznając, że postępowanie w przedmiocie nakładania korekty finansowej jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie zwrotu środków i winno być zakończone decyzją administracyjną w trybie art.107§1 k.p.a. w tym przedmiocie. Zatem dopiero ostateczne ustalenie wysokości korekty finansowej daje podstawę do wydania ewentualnej decyzji w przedmiocie zwrotu należności.
Wobec tego, że zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty wprost zmierzały do podważenia zasadności przywołanego stanowiska Sądu I instancji, jako niezgodnego z prawem stwierdzić należy, że istota sporu prawnego w rozpatrywanej sprawie wiąże się z potrzebą rozstrzygnięcia powyższej kwestii.
Odnosząc się do tak zarysowanego problemu należy wskazać, że kwestia ta, stanowiąc przedmiot rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, została ostatecznie rozstrzygnięta w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2014r., sygn. akt: II GPS 2/14, w której stwierdzono, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
W uzasadnieniu tej uchwały podniesiono, że porównanie przesłanek korekty, określonych ogólnie w art. 98 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 i szczegółowo w umowie wzorcowej (naruszenia prawa zamówień publicznych) z przesłankami zwrotu środków przyznanych umową o dofinansowanie projektu, wskazanymi w art. 207 ust. 1 u.f.p. (m.in. wykorzystanie środków z naruszeniem obowiązujących procedur), uzasadnia twierdzenie, że korekta i zwrot dotyczą tego samego stanu faktycznego - tych samych nieprawidłowości popełnionych przez określonego beneficjenta w związku z realizacją przez niego projektu objętego dofinansowaniem. W związku z tymi naruszeniami podmiot przyznający dofinansowanie dokonuje korekty (wylicza kwotę podlegającą "potrąceniu" z przyznanego dofinansowania) i domaga się jej zwrotu. Innymi słowy, korekta ma ścisły związek z instytucją zwrotu środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów. W uchwale tej podkreślono również, że jakkolwiek ustalenie korekty rodzi bezpośrednio publicznoprawne zobowiązanie do jej zwrotu, co mogłoby uzasadniać przypisanie mu formy decyzji administracyjnej, to jednak użycie w art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju "ustalanie i nakładanie" korekty, z punktu widzenia zarówno semantycznego, jak i prawnego, nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do twierdzenia, że owo ustalenie i nałożenie powinno mieć formę decyzji administracyjnej, zwłaszcza gdy następuje w ramach stosunku cywilnoprawnego. Za przypisaniem ustaleniu i nałożeniu korekty finansowej formy decyzji administracyjnej nie przemawiają również względy aksjologiczne i celowościowe. Takie rozwiązanie nie przyczyni się bowiem do sprawniejszego wykonywania zadań administracji publicznej, wręcz przeciwnie, funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji dotyczących korekty i zwrotu spowodowałoby komplikacje procesowe związane ze współistnieniem dwóch decyzji dotyczących w zasadzie tego samego przedmiotu. Nie jest to też niezbędne ze względu na ochronę praw beneficjenta. Ochronę tę beneficjent znajduje bowiem na drodze kwestionowania decyzji o zwrocie, której elementem stanu faktycznego jest dokonana korekta finansowa.
W konkluzji, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że należałoby przyjąć, że ustalenie i nałożenie korekty finansowej przez instytucję zarządzającą (pośredniczącą lub wdrażającą) jest jedynie etapem dochodzenia zwrotu kwoty ustalonej korektą, poprzedzającym postępowanie administracyjne w tej sprawie, wszczęte na podstawie art. 207 ust. 9 u.p.f. W postępowaniu administracyjnym o zwrot należności nieprawidłowo pobranych, ustalenia dotyczące korekty podjęte w toku postępowania kontrolnego nie wiążą organu orzekającego o zwrocie. Stanowią element stanu faktycznego tej sprawy. W konsekwencji, również korekta podlega kontroli sądu rozpatrującego skargę na decyzję zobowiązującą do zwrotu, w ramach oceny ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie.
Wobec tego, że moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym rzecz jasna przywołanej uchwały powoduje, że wiążą one sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis – w rozpatrywanej sprawie jest nim art. 26 ust. 1 pkt 15a przywołanej ustawy - to konieczność uwzględnienia wyrażonego w niej poglądu stanowiła konsekwencję waloru ogólnej mocy wiążącej wymienionej uchwały wynikającej, gdy chodzi o skład Sądu rozpatrujący niniejszą sprawę, z przepisu art. 269 p.p.s.a. Kontrolując prawidłowość wydanego w rozpatrywanej sprawie przez WSA rozstrzygnięcia, za istotne - wręcz zasadnicze z punktu widzenia omawianych zarzutów - kryterium jego zgodności z prawem, uznać należało więc pogląd prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrażony został w uchwale podjętej w sprawie sygn. akt: II GPS 2/14.
Wobec tego za błędne należało uznać stanowisko Sądu I instancji dotyczące wyżej opisanej kwestii.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185§1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205§2 p.p.s.a. Wynagrodzenie pełnomocnika organu w kwocie 1.950,00 zł określono na podstawie §18 ust. 1 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło