VII SA/Wa 1377/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-04

Skład orzekający: Paweł Groński, Joanna Gierak-Podsiadły, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciele działek sąsiadujących z planowaną inwestycją budowy stacji paliw, posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, a w konsekwencji, czy przysługuje im prawo do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w oparciu o przesłankę pozbawienia udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do bycia stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, przysługuje właścicielom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, ale tylko wówczas, gdy istnieją konkretne przepisy prawa wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości ze względu na sąsiednią inwestycję. Samo sąsiedztwo lub potencjalne negatywne oddziaływania (np. hałas, immisje) nie tworzą interesu prawnego, jeśli nie wynikają z przepisów prawa. Właściciele działek sąsiadujących z planowaną stacją paliw nie posiadali przymiotu strony, ponieważ inwestycja nie ograniczyła im dostępu do drogi publicznej ani nie naruszyła innych przepisów prawa, które dawałyby im status strony.
Stan faktyczny
Skarżący, właściciele działek sąsiadujących z planowaną stacją paliw, wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że zostali pozbawieni możliwości udziału w tym postępowaniu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiadali przymiotu strony, ponieważ inwestycja nie ograniczyła im dostępu do drogi publicznej ani nie naruszyła innych przepisów prawa. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi B. K. i K. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2013 r. znak (...) w przedmiocie odmowa uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez B. K. i K. K. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267, dalej k.p.a.), decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. znak: [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2012 r., znak: [...] odmówił uchylenia na wniosek B. i K. K., w postępowaniu wznowieniowym, decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] stycznia 2007 r., Nr [...], znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych 1-2-3, w skład której wchodzą: pawilon stacji paliw o konstrukcji kontenerowej; 2 wiaty o konstrukcji stalowej nad stanowiskami tankowania; instalacja paliwowa, w tym: 2 podziemne zbiorniki paliwa o pojemności po 50 m3, 2 obustronne dystrybutory paliwa z systemem odsysania oparów, stanowisko zlewowe paliwa; zbiornik LPG - 20 m3 oraz dystrybutor gazu propan-butan; kanalizacja sanitarna; znaki reklamowe i drogowe; wewnętrzny układ komunikacyjny oraz niezbędne zagospodarowanie terenu na działkach o nr ewid. [...],[...],[...],[...] w C. przy ul. J.. Od powyższej decyzji Wojewody [...] odwołanie w ustawowym terminie złożyli B. i K.K., reprezentowani przez adwokata J. S.. Po rozpatrzeniu ww. odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2012 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2012 r., znak: [...] i stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta C. z [...] stycznia 2007 r., Nr [...], znak: [...], została wydana z naruszeniem prawa, jednak odmówił jej uchylenia z uwagi na okoliczność, że od doręczenia decyzji upłynęło powyżej 5 lat. W uzasadnieniu ww. decyzji GINB wskazano, że skoro stanowiące własność wnioskodawców działki przylegały bezpośrednio do działek drogowych nr ew. [...] i [...], to posiadały za ich pośrednictwem dostęp do ulicy M., przy czym dostęp ten mógł obejmować zarówno wjazd na działki jak i wyjazd. W wyniku realizacji spornej inwestycji możliwość korzystania z działek nr ew. [...] i [...] została ograniczona wyłącznie do wyjazdu z działek wnioskodawców, przy czym możliwość ta jest dodatkowo ograniczona krawężnikiem o wysokość 12 cm nad poziom jezdni wyjazdowej ze stacji paliw. W konsekwencji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że B. i K. K. posiadali przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] stycznia 2007 r., Nr [...], znak: [...]. Powyższa decyzja GINB z [...] czerwca 2012 r. znak: [...] została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1936/12. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że "organ odwoławczy nie przeanalizował jednak przedłożonych przez Gminę dokumentów tj. pism Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu w C. - z [...] lutego 2012r. i z 6 czerwca 2012r. z których wynika, że działki wnioskujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji nie posiadły wjazdu od ulicy B. poprzez działki [...],[...],[...], a wjazd od tej ulicy poprzez działki o nr ew. [...] i [...] stanowiące również własność gminy". Rozpatrując sprawę ponownie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził na wstępie, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wznowione w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, która bez własnej winy została pozbawiona możliwości wzięcia udziału w postępowaniu. Wskazał dalej na przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, obowiązujący w dniu 23 stycznia 2007 r., tj. w dacie wydania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę stacji paliw. Podał więc, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jest inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści oraz zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu budowlanego, a także, że przez obszar oddziaływania obiektu, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Przytoczył również przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. I dalej, organ stwierdził, że ze znajdujących się w aktach sprawy odpisów z ksiąg wieczystych nr [...] i nr [...], a także treści księgi wieczystej nr [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w C. wynika, że B. i K. K. są od 1996 r. właścicielami działki nr ewid. [...] oraz od 1995 r. właścicielami działki nr [...] w C.. Powyższe działki miały dostęp do drogi publicznej. Z pisma Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu w C. z [...] lutego 2012 r., znak: [...] wynika, że działki nr ewid. [...] i [...] w okresie poprzedzającym wydanie decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] stycznia 2007 r., Nr [...], znak: [...] nie posiadały wjazdu z ulicy B. poprzez działki nr [...] i [...],[...] stanowiące własność Gminy Miasto C. - w dniu 23 stycznia 2007 r. działki nr ewid. [...] i [...] posiadały dostęp do ulicy B. poprzez działki nr ewid. [...] i [...] stanowiące własność Gminy Miasto C.. Ponadto Miejski Zarząd Dróg i Transportu w C. w piśmie z 6 czerwca 2012 r., znak: [...] wskazał, że zjazd z ulicy B. na wysokości działki nr [...] funkcjonował przed 2003 r. oraz, że jako zarządca drogi nie wnosi do jego lokalizacji zastrzeżeń. Istnienie powyższego zjazdu potwierdzają załączone do pisma Gminy Miasto C. z 21 czerwca 2012 r., znak: [...] wydruki ortofotomap przygotowanych przy użyciu Internetowego Serwera Danych Przestrzennych według stanu na rok 2003, 2009, 2011. Dostrzegając powyższe, organ stwierdził, że wykorzystanie działek nr ew. [...] i [...] do budowy wyjazdu ze spornej stacji paliw nie pozbawiło działek nr ew. [...] i [...] stanowiących własność wnioskodawców dostępu do drogi publicznej - ulicy B. bowiem jak wynika z ww. pism Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu w C. dostęp ten nie był realizowany za pośrednictwem działek nr ew. [...] i [...], lecz za pośrednictwem działek nr [...] i [...]. Przedmiotowa inwestycja nie wprowadza również ograniczeń w zagospodarowaniu terenu działek nr [...] i [...] jakie wynikałyby z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005 r., Nr 243, poz. 2063). Wszystkie elementy instalacji paliwowej i gazu płynnego (podziemny zbiornik LPG) zlokalizowane są w odległości powyżej 60 m od działek stanowiących własności skarżących (projekt budowlany "Zagospodarowanie terenu", rys. nr Z01; "Instalacja paliw", rys. T-01; "Instalacja gazu płynnego" rys. T-01). Pawilon stacji paliw o wysokości 4,97m (projekt budowlany - "Architektura" s. 3) zaprojektowano w odległości ponad 45 m od granicy nieruchomości skarżących (projekt budowlany "Zagospodarowanie terenu", rys. nr Z01), a tym samym nie wprowadza on ograniczeń w zabudowie działek B. i K. K., w szczególności wynikających z § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75. poz. 690 ze zm.). Ponadto, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przedmiotowa stacja paliw nie wpłynie na pogorszenie istniejącego stanu środowiska, w szczególności nie spowoduje ponadnormatywnych uciążliwości na obszarze działek nr [...] i [...] w zakresie hałasu, zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, środowiska gruntowo - wodnego. Odnosząc się do zarzutów odwołania Główny Inspektor wyjaśnił, że budowa przedmiotowej stacji paliw nie ogranicza możliwości budowy przyłączy na działce stanowiącej własność B. i K. K.. Natomiast ograniczenia w lokalizacji przyłączy na nieruchomości, na której zaprojektowano sporną inwestycję pozostają bez wpływu na ocenę przymiotu strony skarżących bowiem nie posiadają oni do niej żadnego z określonych w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego tytułów prawnych. Bez wpływu na ocenę przymiotu strony wnioskodawców pozostaje zaistniałe w ich ocenie obniżenie wartości rynkowej działek nr [...] i [...] - okoliczność ta może ewentualnie uzasadniać wysuniecie roszczeń cywilnoprawnych. Kwestie dotyczące dostępu do drogi publicznej oraz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zostały omówione powyżej. Reasumując, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że B. i K. K. nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] stycznia 2007 r., Nr [...], znak: [...], a tym samym określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłanka, w oparciu o którą wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej tą decyzją nie zaistniała. Z uwagi na powyższe Wojewoda [...] zasadnie odmówił uchylenia decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] stycznia 2007 r., Nr [...], znak: [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję z [...] kwietnia 2013 r., skarżący – B. i K. K. wnieśli o jej uchylenie i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie: -art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez chybione przyjęcie, że nie są stroną toczącego się postępowania administracyjnego, co w konsekwencji spowodowało odmowę uwzględnienia wniosku o uchylenie decyzji z [...] stycznia 2007 r.; -art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz art. 7 k.p.a. przez błędne przyjęcie, iż nieruchomość należąca do nich nie pozostawała w sferze oddziaływania obiektu, w rozumieniu powołanych przepisów, a jej realizacja nie spowodowała utrudnień w dostępie do nieruchomości skarżących. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż kwestia posiadania przez nich interesu prawnego w tej sprawie badana jest od wielu lat przez różne organy i Sądy administracyjne. W zaskarżonej decyzji (jak i w decyzji organu I instancji) przyjęto koncepcję, że organ tym razem nie odmówi wznowienia postępowania, ale odmówi uchylenia decyzji objętej wnioskiem z uwagi na brak przymiotu strony po stronie B. i K. K.. Takie stanowisko jest nieprawidłowe, gdyż brak przymiotu strony winien skutkować odmową wznowienia postępowania, bez merytorycznego odnoszenia się do żądania wniosku o wznowienie postępowania. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. prawo do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania ma strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do powołanego przepisu przesłanką jego zastosowania, a w konsekwencji podstawą wznowienia postępowania jest ustalenie po pierwsze, że składająca wniosek jest osobą do tego legitymowaną - tzn. stroną, po drugie, że nie wzięła udziału w postępowaniu bez własnej winy. Skoro organ wniosek rozpoznał i wydał decyzję merytoryczną (odmowa uchylenia decyzji), to musiał skarżących uznać za stronę, choć z uzasadnienia decyzji wynika co innego. Skarżący wskazali nadto, w kontekście art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwie zachodzi przesłanka ujemnego oddziaływania obiektu w postaci stacji paliw na ich nieruchomość. Przede wszystkim inwestycja ta spowodowała poważne utrudnienia komunikacyjne dla nieruchomości B. i K. K.. W jej wyniku działki o nr [...] oraz [...] mają obecnie utrudniony dostąp do drogi publicznej. Z działki nr [...] z uwagi na wprowadzoną wskutek budowy stacji paliw organizację ruchu można jedynie wyjechać, natomiast nie ma możliwości wjazdu. Jest to kwestia niezmiernie istotna i błędne jest przekonanie organu, że problem ten leży poza sferą prawa administracyjnego. B. i K. K. mają dwie działki i dojazd do jednej z nich nie ma w aktualnym stanie dostępu do drogi publicznej. Nabywając te działki działali w zaufaniu do organów władzy publicznej co do zapewnienia w przyszłości komunikacji ich nieruchomości właśnie poprzez działki, na których następnie powstała stacja benzynowa. Dalej, skarżący podnieśli, iż wybudowana stacja paliw przekreśliła również możliwość przeprowadzenia przyłącza mediów z ul. J. na działki będące ich własnością. Według początkowych ustaleń media miały przebiegać pasem zieleni (działki nr [...] i [...]). Ponieważ pas ten został zajęty pod inwestycję S. w chwili obecnej skarżący (jak wskazali) zostali pozbawieni możliwości przyłączenia mediów do swoich działek. Podniesiono także, że inwestycja spowodowała wzrost immisji w postaci chociażby oparów paliwa i zwiększonego hałasu w wyniku natężenia ruchu pojazdów w bezpośrednim sąsiedztwie ich nieruchomości. Skarżący stwierdzili, że żaden z sygnalizowanych wyżej problemów nie występował przed rozpoczęciem inwestycji polegającej na budowie stacji benzynowej, co prowadzi do jednoznacznego wniosku o ujemnym oddziaływaniu wykonanej inwestycji na nieruchomość skarżących, a co za tym idzie wbrew stanowisku organów administracyjnych, o przysługującym skarżącym interesie prawnym do występowania w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu. Skarżący podnieśli, iż żadna z powyższych okoliczności nie została wzięta pod uwagę przez wydający decyzję o pozwoleniu na budowę organ administracyjny jak również organy orzekające w przedmiocie wniosku o wznowienie. Tym samym naruszona została zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 k.p.a. Zdaniem skarżących w sprawie tej należało przeprowadzić rzetelniejsze postępowanie dowodowe, a nie ograniczać się tylko do zdawkowych pism pochodzących od Gminy C., zainteresowanej przecież w tej sprawie. W szczególności należało przeprowadzić oględziny spornej inwestycji i naocznie ocenić jej wpływ na nieruchomość ( działki) skarżących. W przypadku tak poważnej sprawy, jak budowa stacji, wydaje się to konieczne. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. -Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2012 r. znak: [...]. Oba te orzeczenia wydane zostały w postępowaniu wznowieniowym, zainicjowanym wnioskiem skarżących, którzy powołując się na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta C. z [...] stycznia 2007 r. Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Spółce S.w W. pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych na działce o nr ewid. [...],[...],[...] i [...] przy ul. J. w C.. Dostrzec przy tym należy, iż ww. decyzja Prezydenta Miasta C. stała się ostateczna na skutek decyzji Wojewody [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego z odwołania S. S., stąd też organem I instancji właściwym w postępowaniu wznowieniowym był ww. organ, tj. Wojewoda [...] (a więc organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, v. art. 150 § 1 k.p.a.). Wojewoda [...], po zapoznaniu się z żądaniem skarżących i będąc związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 października 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 469/08, w dniu 4 marca 2009 r. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania z wniosku skarżących. Następnie, Wojewoda Śląski (mając na względzie wytyczne wynikające z kolejnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadłego w tej sprawie w dniu 30 listopada 2010 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1649/10), po ponownym rozpatrzeniu sprawy (w tym - na skutek decyzji kasatoryjnej organu II instancji z [...] grudnia 2011 r. znak: [...]), decyzją z [...] marca 2012 r. znak jw., orzekł na zasadzie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej przyjmując, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia wskazana przez wnioskodawców, a uregulowana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji uznał, iż okoliczności ustalone w toku postępowania nie wykazały, aby B. i K. K. posiadali interes prawny w sprawie. Rozstrzygnięcie to, zasadnie -w ocenie Sądu- zostało utrzymane w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2013 r. Okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący ustalone i prawidłowo ocenione, uzasadniały bowiem zastosowanie ww. przepisu art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu, zgodnie z którym organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Co istotne, dokonując takiej oceny, Główny Inspektor (zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zastosował się w całości do wytycznych wynikających z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 grudnia 2012 r. o sygn. akt VII SA/Wa 1936/12, którym to Sąd uchylił poprzednie rozstrzygnięcie tego organu wydane w sprawie w dniu [...] czerwca 2012 r. -Rozwijając powyższą ocenę, zauważyć przede wszystkim należy, iż tak zaskarżone, jak i poprzedzające je orzeczenie zapadło w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie wznowieniowe. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą - wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa. Nie jest więc to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przy czym, wobec treści skargi, podkreślić trzeba, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także - czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dostrzec jednocześnie należy, iż w przypadku wniosku o wznowienie opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ustalenie interesu prawnego podmiotu wnoszącego ten wniosek w sytuacjach wątpliwych, może mieć miejsce jedynie w kolejnej fazie tego postępowania, tj. w fazie rozpoznawczej. Zaznaczyć także należy, iż wydanie postanowienia o wznowieniu w oparciu o art. 149 § 1 k.p.a. nie przesądza wystąpienia w sprawie przesłanki wznowieniowej. Postanowienie to stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (po pierwsze) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (o ile przyczyna wznowienia w sprawie będzie miała miejsce), stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. Co istotne, na powyższe zwrócił uwagę także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku zapadłym w niniejszej sprawie w dniu 15 października 2008 r. o sygn. akt VII SA/wa 469/08. Sąd ten wskazał wyraźnie na potrzebę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie (z uwagi na przywołaną przesłankę wznowieniową i występujące wątpliwości co do statusu wnioskodawców) i -po wznowieniu postępowania- zbadania, czy podmioty wnoszące o wznowienie mają interes prawny w sprawie. Wskazanym wyrokiem Sąd przesądził zatem, iż zbadanie interesu prawnego skarżących może mieć miejsce tylko po wznowieniu postępowania (co jednak nie oznacza, że wnioskodawcy są stroną postępowania tylko z racji wydania takiego postanowienia). -Tym samym, Sąd orzekając w niniejszej sprawie za całkowicie chybione uznał te argumenty skargi, które opierają się na założeniu, że skoro organ wznowił postępowanie, to tym samym przyjął, że skarżący mają interes prawny (bo tylko z wniosku strony mógł wydać postanowienie o wznowieniu). W tym kontekście, Sąd raz jeszcze zauważa, iż w sprawie tej wniosek o wznowienie złożyły osoby, które nie były stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jednocześnie we wniosku tym wykazały, że zachowały termin określony w art. 148 § 2 k.p.a., a nadto -co istotne- wniosek ten oparły na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w myśl którego to przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W tej sytuacji prawidłowym było wznowienie postępowania przez Wojewodę [...] (zgodnie również z wytycznymi Sądu wynikającymi z ww. wyroku, na zasadzie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a następnie - prowadzenie postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia, czy wystąpiła w sprawie podstawa wznowienia. To zaś wymagało zbadania, czy skarżący w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę mieli interes prawny w sprawie, w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Decyzja ostateczna wydana została w przedmiocie pozwolenia na budowę, a w tego rodzaju sprawach (zarówno w postępowaniu zwykłym, jak i nadzwyczajnym) o przymiocie strony stanowi ww. norma prawna (obowiązująca w dacie wydania kwestionowanego w sprawie pozwolenia na budowę), będąca uregulowaniem szczególnym do art. 28 k.p.a. Takie też postępowanie, z uwzględnieniem wskazanego przepisu Prawa budowlanego, zostało w sprawie przeprowadzone. Co istotne, uwzględniało ono wskazówki co do dalszego postępowania wskazane przez Sąd w prawomocnym wyroku z 11 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1936/12. -Przypomnieć należy, iż skarżący – B. i K.K. wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta C. z [...] stycznia 2007 r. o pozwoleniu na budowę stacji paliw płynnych, podali, że są właścicielami dwóch działek o nr ewid. [...] i [...]. Wskazali, iż na skutek realizacji ww. inwestycji ich działki, znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie wskazanej inwestycji, utraciły dostęp do drogi publicznej przez działki o nr ewid. [...] i [...] (przeznaczone pod inwestycję). Nadto wskazali, że budowa stacji przekreśliła możliwość doprowadzenia do ich działek przyłącza mediów z ul. J.. Z tymi też okolicznościami wiązali swój przymiot strony w sprawie. W uzasadnieniu ww. wyroku z 11 grudnia 2012 r. Sąd wskazał po pierwsze na to, że ustalając interes prawny skarżących należy pamiętać, iż stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar oddziaływania obiektu należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. Sąd podał również, że właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Natomiast ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w tego typu sprawie, wówczas, bowiem istnieje interes faktyczny, a nie interes prawny. Po drugie, Sąd zalecił uwzględnienie przy ocenie interesu prawnego skarżących, przedłożonych przez Gminę dokumentów tj. pism Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu w C.e – z 14 lutego 2012 r. i z 6 czerwca 2012 r., z których to wynika, że działki wnioskujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji nie posiadały wjazdu poprzez działki [...],[...] i [...] (dwie pierwsze przeznaczone pod kwestionowaną inwestycję), a wjazd od tej ulicy poprzez działki o nr ew. [...] i [...]. Tym samym Sąd wskazał nie tylko na interpretację przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (którą to należy kierować się w sprawie), ale również na dowody, które dla wyjaśnienia przymiotu strony wnioskodawców są istotne. Stosując się do tych zaleceń, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie dostrzegł, iż wobec podnoszonych przez skarżących okoliczności, ich interes prawny może wynikać z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Wskazując na powyższy przepis organ ten poczynił następnie ustalenia mające na celu wyjaśnienie, czy rzeczywiście przed wydaniem pozwolenia na budowę skarżący mieli dostęp do drogi publicznej przez działki, które następnie zostały objęte sporną inwestycją. Wziął przy tym pod uwagę dowody, na które zwrócił uwagę Sąd w ww. wyroku, a z których to wynika, iż działki skarżących przed wydaniem pozwolenia na budowę miały zapewniony dostęp do drogi przez działki o nr ewid. [...] i [...] (v. pismo Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu w C. z 14 czerwca 2012 r.), na tej ostatniej przed 2003 r. funkcjonował zjazd, a zarządca drogi nie wnosi do jego lokalizacji zastrzeżeń (v. pismo Miejskiego Zarządu Dróg i Transportu w C. z 6 czerwca 2012 r.). Istnienie powyższego zjazdu potwierdzają włączone do akt sprawy wydruki ortofotomap przygotowane przy użyciu Internetowego Serwera Danych Przestrzennych według stanu m. in. na rok 2003 (dołączone do pisma zarządcy drogi z 18 czerwca 2012 r.). Z powyższego wynika zatem, iż działki skarżących były skomunikowane z drogą publiczną poprzez zupełnie inne działki, niż te objęte inwestycją, na których urządzono wyjazd z projektowanej stacji paliw. Nadto, z akt sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, że obie ww. działki o nr ewid. [...] i [...] (zapewniające nieruchomościom skarżących dostęp do drogi publicznej) zostały wydzielone i przeznaczone pod drogę. W konsekwencji, w sposób całkowicie uprawniony organ II Instancji przyjął, iż inwestycja w żaden sposób nie ogranicza nieruchomościom skarżących dostępu do drogi publicznej, a to oznacza, że podnoszone w tym kontekście okoliczności nie mogą stanowić o interesie prawnym wnioskodawców w świetle art. 28 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Organ nie stwierdził także, analizując sprawę (i biorąc pod uwagę charakter całej inwestycji oraz sposób jej usytuowania), aby skarżący posiadali interes prawny w sprawie, czy to w kontekście przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie, czy w kontekście przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wziął pod uwagę również raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Słusznie też wskazał na to, iż inwestycja w żaden sposób nie ogranicza możliwości budowy przyłączy na działkach skarżących. Twierdzenia skarżących w tej kwestii nie zostały w żaden sposób udowodnione, ani co najmniej uprawdopodobnione. Tym samym, organ II instancji, po uzupełnieniu postępowania w zakresie nakazanym ww. wyrokiem Sądu, prawidłowo uznał, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postępowanie przeprowadzone w sprawie nie wykazało bowiem, aby kwestionowana inwestycja ograniczała sposób zagospodarowania działek skarżących i, aby istniał konkretny przepis prawa, z którego wynika to ograniczenie. Powyższe, w ocenie Sądu, uzasadniało w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekającej o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z tego względu, że nie wystąpiła w sprawie przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., będąca podstawą wznowienia. -Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi, uznając, iż postępowanie dowodowe (w zakresie koniecznym dla wyjaśnienia kwestii interesu prawnego wnioskodawców) zostało przeprowadzone wyczerpująco, z uwzględnieniem właściwej interpretacji art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Wbrew wywodom skargi, w sprawie zgromadzono dowody, które nie potwierdziły stanowiska skarżących wskazującego na to, iż inwestycja pozbawiła ich działki dostępu do drogi publicznej. Działki skarżących mają zapewniony dostęp do ulicy B. z zupełnie innej strony niż sporna inwestycja, co więcej – dostęp z tej strony istniał w dacie wydania pozwolenia na budowę. Nadto, dostrzec należy, iż immisje pośrednie, na które wskazano w skardze, w postaci oparów paliwa i zwiększonego hałasu nie mogą stanowić podstawy dla stwierdzenia interesu prawnego skarżących w sprawie, skoro o interesie tym decydować mogą jedynie tego rodzaju przepisy prawa materialnego, z których wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu działki. Podobnie przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 kwietnia 2009 r, sygn. akt II OSK 12/08 stwierdzając, iż przekroczenie dopuszczalnego poziomu immisji pośrednich rodzi określone roszczenia cywilnoprawne, lecz nie daje praw strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Całkowicie nieuprawnione jest również stanowisko skarżących, iż podnoszone przez nich okoliczności w sprawie, nie zostały przez organy orzekające wyjaśnione. W ocenie Sądu, zarzut ten należy uznać za chybiony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazuje na to, iż te okoliczności, które były dla wnioskodawców szczególnie istotne w sprawie, zostały poddane dokładnej analizie, która jednak nie dała podstaw do przyznania im statusu strony. Z tego powodu nie można jednak zarzucić organowi naruszenia zasady uregulowanej w art. 7 k.p.a., czy też przepisu art. 107 § 3 k.p.a. W końcu, należy zaznaczyć, iż działki skarżących, do których to posiadają tytuł prawny, znajdują się w bliskiej odległości od inwestycji – stacji paliw płynnych, niemniej z samego tylko sąsiedztwa nie może wynikać ich interes prawny. Nie bez znaczenia przy tym pozostaje, iż zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, stacja paliw została zaprojektowana w znacznym oddaleniu od działek skarżących (dla przykładu - pawilon stacji paliw zaprojektowano w odległości ponad 45 m od granicy ww. działek). W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło