II OZ 910/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-11

Skład orzekający: Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 PPSA z powodu braku zarządu w spółce będącej uczestnikiem postępowania, gdy rezygnacja prezesa zarządu nastąpiła przed złożeniem skargi?
Ratio decidendi
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej uczestnikiem postępowania sądowego, które uniemożliwiają podejmowanie przez tę jednostkę jakichkolwiek czynności procesowych, stanowią obligatoryjną podstawę do zawieszenia postępowania na mocy art. 124 § 1 pkt 2 PPSA, jeśli nie zostaną uzupełnione. Skuteczność rezygnacji z funkcji prezesa zarządu nie zależy od wykreślenia z rejestru, a wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny. W sytuacji, gdy rezygnacja nastąpiła przed wszczęciem postępowania, a braki nie zostały uzupełnione, sąd był zobligowany do zawieszenia postępowania.
Stan faktyczny
T.P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile w przedmiocie umorzenia postępowania. Pełnomocnik spółki B. Sp. z o.o., będącej uczestnikiem postępowania, poinformował o braku zarządu w spółce z uwagi na rezygnację prezesa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie, uznając brak zarządu za podstawę do zawieszenia. Skarżący wniósł zażalenie, twierdząc, że spółka zmieniła nazwę i posiada zarząd. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1187/13 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie T.P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia [...] września 2013r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Pełnomocnik B. Sp. z o.o. będącej uczestnikiem niniejszego postępowania pismem z dnia [...] marca 2014r. poinformował, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania z uwagi na fakt, iż spółka nie posiada obecnie zarządu. Na wezwanie Sądu z dnia 15 kwietnia 2014 r. pełnomocnik B. Sp. z o.o. pismem z dnia [...].04.2014r. przesłał aktualny odpis KRS B. Sp. z o.o. wraz z oświadczeniem Prezesa Zarządu R. T. z dnia [...].10.2013r. złożonym do Rady Nadzorczej o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu. Wyjaśniono również, iż przestawiony wyciąg z KRS nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy, gdyż spółka nie posiada już zarządu, w związku rezygnacją Prezesa zarządu będącego jedynym członkiem zarządu. Na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. zobowiązano pełnomocnika B. sp. z o.o. do podania w terminie 14 dni informacji czy spółka zawiadomiła KRS o rezygnacji z funkcji Prezesa przez R. T. a także czy w toku jest, a jeżeli tak to na jakim etapie, procedura wyboru nowego prezesa, w jakim terminie przewidywany jest jego wybór, a nadto do wskazania przyczyn dla których do chwili obecnej nie wybrano nowego zarządu i to pod rygorem zawiadomienia KRS o rezygnacji R. T. z funkcji Prezesa zarządu w dniu [...].10.2013r. T.P. (dalej jako skarżący) pismem z dnia 15 maja 2014r. poinformował, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż B. sp. z o.o. nr KRS [...] to aktualnie B. T. nr KRS [...]. (kopia pisma Wydziału D/W z Przestępczością Gospodarczą Komendy Miejskiej Policji w Bielsku – Białej z dnia [...].01.2013r.) W piśmie z dnia [...].05.2014r. pełnomocnik B. sp. z o.o. podtrzymał stanowisko podnoszone we wcześniejszych pismach, iż w sprawie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania z uwagi na brak organu uprawnionego do reprezentacji spółki. Pełnomocnik podkreślił, że odpis KRS nie odzwierciedla aktualnego stanu rzeczy albowiem brak zarządu czyni niemożliwym skuteczne złożenie do sądu rejestrowego wniosku o wykreślenie dotychczasowego wpisu. Zaznaczył, że obecna sytuacja spółki powoduje, że brak jest kandydatów gotowych do podjęcia funkcji reprezentacyjnych i zarządczych. Spółka poszukuje kandydatów na stanowisko członka zarządu, lecz nie ma możliwości określenia terminu kiedy nastąpi wybór nowego prezesa. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na mocy art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), albowiem z akt sprawy wynikało, że w składzie organów spółki, będącej uczestnikiem postępowania, zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie tj. brak jest zarządu, który jako jednoosobowy przestał istnieć w momencie złożenia rezygnacji z funkcji Prezesa zarządu przez R. T. w dniu [...].10.2013r. Sąd przywołał uzasadnienie prawne, z którego wynikało, że oświadczenie Prezesa B. sp. z o.o. jest prawnie skuteczną rezygnacją z zajmowanej funkcji. Rezygnacja ta, wywołała skutek z chwilą gdy doszła do podmiotu, któremu winna być złożona, w taki sposób, że mógł zapoznać z jego treścią (art. 61 k.c.). Sąd I instancji podkreślił również, że skuteczność rezygnacji nie zależy od wykreślenia członka zarządu z rejestru, wpis do krajowego rejestru Sądowego ma w tym zakresie charakter wyłącznie deklaratoryjny. Zatem mając na uwadze fakt, że spółka nie posiadała zarządu tj. organu, który zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h. powołany jest do jej reprezentacji, Sąd I instancji wobec treści art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zobligowany był do zawieszenia postępowania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący domagając się jego zmiany lub uchylenia, albowiem, w jego ocenie, postępowanie zawieszono bezpodstawnie. Stanowisko to uzasadnia, powołując się na okoliczności zawarte w jego piśmie z dnia 15 maja 2014 r., w którym informuje, że spółka B. sp.z o.o. z siedzibą przy ul. P. [...] w P. KRS [....] zmieniła nazwę na B. T. Sp.z o.o. KRS [...]. W jego ocenie ten fakt powoduje, że zarząd może istnieć i funkcjonować. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik spółki B. sp. z o.o. wniósł o jego oddalenie jako oczywiście bezzasadnego. Zaznaczono, że wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w piśmie z [...] maja 2014 r, spółka B. T. Sp. z o.o. jest odrębną osobą prawną, która nie jest tożsama ze spółką B. Sp. z o.o., w szczególności nie jest właścicielem inwestycji, której dotyczy niniejsze postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., dokonują w postępowaniu czynności przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Jeżeli organy te lub osoby nie mogą podejmować działań to jest to podstawa do zawieszenia postępowania. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, w myśl art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 p.p.s.a. braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej uczestnikiem postępowania sądowego, które uniemożliwiają podejmowanie przez tę jednostkę jakichkolwiek czynności procesowych, muszą w konsekwencji prowadzić do obligatoryjnego zawieszenia postępowania przez sąd, jeśli nie zostaną uzupełnione w terminie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji postąpił prawidłowo zawieszając postępowanie w sprawie. Fakt rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki B. Sp.z o.o. przez R. T., ujawniony w oświadczeniu z dnia [...] października 2013 r. złożonym członkowi Rady Nadzorczej P. K. w tym samym dniu, uwzględniając jednoosobowy skład zarządu spółki, spowodował, że ziściła się przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania tj. brak w składzie organów spółki uniemożliwiający podejmowanie przez nią czynności procesowych (art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jednoosobowy zarząd przestał istnieć. Należy zauważyć, że Sąd I instancji, przywołując stosowne przepisy k.s.h. i k.c. wyczerpująco wyjaśnił, czy oświadczenie z dnia [...] października 2010 r. jest prawnie skuteczne i od kiedy wywołuje zamierzone nim skutki. NSA podziela zaprezentowany w tym zakresie pogląd Sądu I instancji. Wobec twierdzeń skarżącego podniesionych w zażaleniu, że spółka B. Sp. z o.o. zmieniła nazwę na B. T. Sp.z o.o. i posiada zarząd umożliwiający jej udział w postępowaniu, a tym samym nieuzasadnione było zawieszanie postępowania w niniejszej sprawie NSA stwierdza, że skarżący nie ma racji. Za chybione należy uznać wnioskowanie skarżącego w oparciu o treść pisma Komendy Miejskiej Policji w Bielsku – Białej z dnia [...] stycznia 2013 r. o tożsamości wymienionych tam spółek. Z odpisów KRS obu tych podmiotów nie wynika, że zachodzi między nimi jakikolwiek stosunek prawny wskazujący na wzajemne ich powiązanie. Zaprzecza temu także pełnomocnik spółki B. Sp. z o.o. NSA podkreśla, że z akt sprawy wynika, iż Sąd I instancji dążył do uzupełnienia braku reprezentacji przez spółkę nakazując jej podjęcie działań zmierzających do wybrania zarządu. Z informacji przekazanych w piśmie z dnia [...] maja 2014 r. wynikało, że spółka poszukuje kandydatów na stanowisko członka zarządu lecz z uwagi na obecną sytuację spółki brak jest kandydatów chcących pełnić w niej funkcje reprezentacyjne i zarządcze. Niemożliwy jest także do określenia termin w jakim nastąpi wybór nowego prezesa. Sąd I instancji powiadomił sąd rejestrowy o okoliczności braku reprezentacji przez spółkę. Jak wynika z aktualnego odpisu KRS dostępnego na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, do chwili obecnej brak we władzach spółki nie został usunięty. Wskazać również należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym przesłanka zawieszenia postępowania sądowego wskazana w przepisie art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zachodzi wyłącznie w sytuacji, gdy braki w składzie organów nie mają pierwotnego charakteru, co oznacza, że muszą powstać w toku prowadzonego przez sąd postępowania (por. postanowienia NSA: z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1555/04 i z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OZ 829/08 – opublikowane: cbois.nsa.gov.pl). W związku z tym, że oświadczenie o rezygnacji z funkcji prezesa spółki zostało złożone w dniu złożenia skargi w niniejszej sprawie należy przyjąć, że postanowienie o zawieszeniu postępowania było uzasadnione. W przeciwnym razie tj. gdyby przesłanka ta zaistniała wcześniej niż wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego i nie została uzupełniona w oznaczonym terminie, koniecznym byłoby odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło