I FSK 704/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-08

Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Barbara Wasilewska, Nina Półtorak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wezwanie podatnika do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego w sprawie o przestępstwo skarbowe, wraz z informacją o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, jest wystarczające do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wezwanie podatnika do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego w sprawie o przestępstwo skarbowe, jeśli zawiera informację o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia i dotyczy niewykonania zobowiązania podatkowego, jest wystarczające do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie zinterpretował wyrok Trybunału Konstytucyjnego, ograniczając skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia jedynie do momentu przedstawienia zarzutów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2007 r. Organy podatkowe określiły zobowiązanie podatkowe, uznając, że skarżący zawyżył podatek naliczony poprzez ujęcie faktur za czynności, które nie zostały dokonane. Organy powołały się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, gdyż wezwania do stawiennictwa w charakterze podejrzanego nie były wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Zasądził od P. D. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 3700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Barbara Wasilewska, Sędzia WSA (del.) Nina Półtorak, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 1343/13 w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 26 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2007 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, 2) zasądza od P. D. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w L. kwotę 3700 (słownie: trzy tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi. 1.1. Wyrokiem z 6 lutego 2014 r., sygn. akt: I SA/Łd 1343/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. D. (dalej: "strona", "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w l. z dnia 26 września 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził na rzecz strony zwrot kosztów postępowania. 1.2. Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z 19 marca 2013 r. określającą stronie zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2007 r. Organy stwierdziły bowiem, że skarżący prowadząc działalność gospodarczą pod firmą A.zawyżył podatek naliczony w rozliczeniu za ww. okresy. poprzez ujęcie w ewidencji i deklaracjach VAT 7 faktur wystawionych przez firmę PHU "D." P. S. stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane. Zwrócono także uwagę, że pismem z dnia 8 listopada 2012 r. Urząd Kontroli Skarbowej poinformował skarżącego, że bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p.") w wyniku wszczętego postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Nadto wskazał, że pismami z dnia 5 i 21 listopada 2012 r. skarżący został wezwany do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego, tj. o czyn z art. 56 § 2 w zw. z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j., Dz. U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 ze zm. – dalej: "kks") w zakresie podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2007 r. - korespondencja ta została odebrana osobiście przez skarżącego odpowiednio w dniach: 7 listopada 2012 r. i 7 grudnia 2012 r. co, w ocenie organu, skutkowało tym, że przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia uzyskał on wiedzę o zdarzeniu powodującym zawieszenie biegu terminu przedawnienia. 2. Skarga do Sądu pierwszej instancji. 2.1. W skardze Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 70 § 1 w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w związku z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie, że do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego dochodzi z chwilą wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie lub zawiadomienia podatnika w dowolnej formie o prowadzeniu postępowania przygotowawczego w sprawie dotyczącej rozliczeń podatkowych, a nie z chwilą przedstawienia osobie podejrzanej postanowienia o przedstawieniu zarzutów, - art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę dowodów, w szczególności poprzez całkowite pominięcie ujawnionych w toku postępowania okoliczności dotyczących sposobu świadczenia usług konsultacyjnych przez P. S., chociażby w ramach inwestycji "G." i niematerialnym charakterze doradztwa w ramach tego zlecenia, co skutkowało uznaniem, iż żadne usługi nie były przez P. S. na rzecz Skarżącego świadczone, - art. 180 § 1 i art. 188 O.p. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych Skarżącego dotyczących przesłuchania w charakterze świadków: W. W. i T. T. w sytuacji gdy ich zeznania miały na celu wykazanie, że kontrahent Skarżącego, P. S., składa fałszywe zeznania, a także wyjaśnienie motywów jakie powodowały Nim do podejmowania tego rodzaju działań na rzecz Skarżącego. 2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie środka zaskarżenia, podtrzymując jednocześnie dotychczasowe stanowisko w sprawie. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. W ocenie Sądu skarga zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na skuteczność zarzutu dotyczącego biegu terminu przedawnienia. Sąd pierwszej instancji przypomniał, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Mając to na względzie stwierdził, że w sprawie tej w przypadku braku okoliczności powodujących przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, zobowiązanie w podatku od towarów i usług za przedmiotowy okres przedawniłyby się z końcem 2013 r. WSA zwrócił również uwagę, że w sprawie tej decyzje organów obu instancji zostały wydane po upływie tego terminu (decyzja Dyrektora UKS w dniu 13 marca 2013 r., zaś decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L. w dniu 26 września 2013 r.). W ocenie Sądu nie sposób, wbrew stanowisku organu odwoławczego, za wystarczającą przesłankę skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia stosownie do art. 70 § 6 pkt 1 O.p. uznać tego, że pismem z dnia 8 listopada 2012 r. skarżący został poinformowany o ww. fakcie, co nastąpiło w wyniku wszczętego postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jak również tego, że w dniach 5 i 21 listopada 2012 r. został wzywany do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego o popełnienie czynu z art. 56 § 2 w zw. z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 kks. WSA mając na uwadze wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 stwierdził bowiem, że nie sposób uznać, iż samo wezwanie do stawiennictwa w urzędzie skarbowym rodzi skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia, choćby nawet wezwanie takie zostało skutecznie doręczone przed upływem okresu przedawnienia. 4. Skarga kasacyjna. 4.1. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – dalej: "P.p.s.a.") związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że informację o wszczętym postępowaniu karnym lub karnym skarbowym, która rodzi skutek w postaci przedłużenia biegu terminu przedawnienia, podatnik uzyskuje dopiero w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, podczas gdy w ocenie organu podatkowego skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wywołuje poinformowanie podatnika o wszczętym postępowaniu karnym lub karnym skarbowym, bez względu na formę w jakiej to powiadomienie następuje, przy założeniu, że informację taką podatnik skutecznie uzyska przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, II. przepisów postępowania, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 188 oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że treść pisma z dnia 8 listopada 2012 r. (doręczonego 13 listopada 2012 r.) nie mogła wywołać skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia na. podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., podczas gdy w ocenie organu podatkowego z cytowanego pisma bezspornie wynikała informacja o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego i wydłużenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego o czas trwania tego postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 188 oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez błędne przyjęcie, że dwukrotne wezwanie podatnika do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego o popełnienie czynu z art. 56 § 2 w zw. z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 kks nie mogło wywołać skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p., podczas gdy w ocenie organu podatkowego z treści powyższych wezwań bezspornie wynikała informacja o toczącym się wobec podatnika postępowaniu karnym skarbowym i w konsekwencji o zawieszeniu biegu terminu.przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. 4.2. Przy tak sformułowanych zarzutach organ wniósł o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. 4.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik strony wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie koszów postępowania. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy. Autor skargi kasacyjnej oparł ją obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 P.p.s.a. Istota sprawy sprowadza się natomiast do tego, czy prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku od towarów i usług za przedmiotowy okres, o którym mowa w art. art. 70 § 1 O.p., czy też nastąpiło skuteczne zawieszenie terminu jego biegu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. 5.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że informację o wszczętym postępowaniu karnym lub karnym skarbowym, która rodzi skutek w postaci przedłużenia biegu terminu przedawnienia, podatnik uzyskuje dopiero w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów. Oceniając trafność powyższego zarzutu Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozstrzygając sprawę Sąd pierwszej instancji zasadnie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, w którym Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650) w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w dniu 24 lipca 2012 r. w Dzienniku Ustaw (Dz. U poz. 848), co oznacza, że wszedł w życie (art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Mają także charakter prawotwórczy, co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności (por. B. Banaszak Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009 s. 835-853 ). Przywołany powyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, pomimo że nie dotyczy bezpośrednio art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, to jednak biorąc pod uwagę, że nowelizacja z 30 czerwca 2005 r. miała na celu jedynie doprecyzowanie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (poprzez wskazanie, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego musi dotyczyć czynu zabronionego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego), ma istotne znaczenie przy wykładni tego przepisu. Argumenty przedstawiane w w/w wyroku pozostają aktualne również w odniesieniu do art. 70 § 6 pkt 1 O.p. (por pkt 7 uzasadnienia wyroku TK). 5.3. Podkreślić należy, że w powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niezgodność przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa polega na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Organy skarbowe w trakcie 5 - letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia, podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zatem według Trybunału zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. Jednocześnie Trybunał w gestii ustawodawcy pozostawił wybór instrumentów, które to zapewniają, zastrzegając jedynie, że realizacja celów postępowania podatkowego musi odbywać się bez naruszenia zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego prawa. Zasada ta wymaga, aby obywatel - podatnik nie był zaskakiwany działaniami organów administracji państwowej niosącymi dla niego niekorzystne skutki podatkowe. 5.4. Przepisy nie formułują zasad, wedle których powinien zostać zrealizowany obowiązek poinformowania podatnika o toczącym się postępowaniu, które modyfikuje upływ terminu przedawnienia. W doktrynie i w orzecznictwie formułuje się wnioski, że poinformowanie może nastąpić w dowolnej formie, jednakże z uwagi na doniosłość skutków, jakie dla podatnika niesie informacja o tym, że zobowiązanie nie przedawniło się oraz uwzględniając podstawowe zasady postępowania podatkowego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane jest posłużenie się formą pisemną. Takie stanowisko koresponduje z kierunkiem zmian w przepisach Ordynacji podatkowej, których dokonano w związku z treścią powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz.U. z 2013 r. poz. 1149), obowiązujący od dnia 15 października 2013r. przepis art. 70 § 6 pkt 1 O.p. przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Ponadto dodano art. 70c O.p., zgodnie z którym organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. 5.5. Analizując sposób powiadomienia podatnika o toczącym się postępowaniu karno-skarbowym, które wpływa na upływ terminu przedawnienia, należy zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku, aczkolwiek analizował szeroko regulacje kodeksu karnego skarbowego i Kodeksu postępowania karnego, to jednak ani w sentencji powołanego wyroku, ani w jego uzasadnieniu, nie wskazał, jakie konkretnie działania wypełniają obowiązek organu w zakresie właściwego poinformowania podatnika o wszczęciu wymienionych postępowań, które mogą wpłynąć na bieg terminu przedawnienia zobowiązania. W treści uzasadnienia wyroku zaakcentowana została konieczność poinformowania podatnika o istotnych dla jego zobowiązań podatkowych okolicznościach dotyczących prowadzenia postępowań, o których na ogół nie ma on wiedzy, albowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami nie jest zawiadamiany o wszczynaniu postępowania o przestępstwo czy wykroczenie skarbowe w fazie in rem, czyli w sprawie bez indywidualizacji podmiotowej. Trybunał w wyroku nie zakwestionował regulacji o braku obowiązku doręczenia podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie karno - skarbowej, dostrzegając uzasadnienie dla istniejącego rozwiązania w ochronie toczącego się postępowania karnego (np. działania zmierzające do utrudniania postępowania). 5.6. W świetle powyższych uwag należy zaakceptować stanowisko, że obowiązek powiadomienia podatnika może zostać zrealizowany zarówno przez organ podatkowy w ramach postępowania podatkowego, jak również przez organ (podatkowy lub inny) prowadzący postępowanie w sprawie karno - skarbowej. Jednak zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w stanie faktycznym sprawy nie można było uznać, jak uczynił to Sąd pierwszej instancji, że jedynym odpowiadającym prokonstytucyjnej wykładni art. 70 § 6 pkt 1 O.p. momentem jest przedstawienie skarżącej zarzutów w postępowaniu o przestępstwo, jako przejście z fazy in rem w fazę in personam. Jakkolwiek ten ostatni moment niewątpliwie najpełniej odpowiada przesłance powiadomienia podatnika o toczącym się postępowaniu, to Trybunał w przedmiotowym wyroku zaakceptował także inne działania podejmowane w ramach marginesu pomiędzy wszczęciem postępowania w sprawie karno - skarbowej a przedstawieniem zarzutów podejrzanemu, o ile skutecznie dostarczały wiedzy w zakresie istotnych danych tego postępowania. 5.7. Odnosząc powyższe uwagi natury ogólnej do stanu faktycznego sprawy, należy wskazać, co również zaakcentował Sąd pierwszej instancji, że pismem z dnia 8 listopada 2012 r. skarżący został poinformowany o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia (pismo zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 listopada 2012 r.). WSA zauważył też, że dwukrotnie, tj. w dniach 5 i 21 listopada 2012 r. skarżący został wezwany do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego o popełnienie czynu z art. 56 § 2 w zw. z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 kks zakresie podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2007 r., które to wezwania odebrał osobiście w dniach 7 listopada oraz 7 grudnia 2012 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji powyższe okoliczności nie mogły wpłynąć na bieg terminu przedawnienia ponieważ informację o wszczętym postępowaniu karnym lub karnym skarbowym, która rodzi skutek w postaci przedłużenia biegu terminu przedawnienia, podatnik uzyskuje dopiero w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów, które zawiera wskazanie podejrzanego, dokładne określenie zarzucanego mu czynu i jego kwalifikacji prawnej. 5.8. Tymczasem, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe odczytanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 prowadzi do wniosku, że dla wystąpienia skutku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. konieczne jest aby podatnik został poinformowany, że nastąpiło wszczęcie postępowania karno - skarbowego, które wywoła ten skutek, że przedawnienie nie nastąpi. Poinformowanie takie może nastąpić także w wezwaniu do stawienia się w charakterze podejrzanego w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem zobowiązania, którego dotyczy termin przedawnienia. (podobny pogląd został zaprezentowany również w innych orzeczeniach NSA m.in. w wyrokach: z dnia 5.12.2014r., I FSK 1824/13, czy też z dnia 28.05.2015r. I FSK 124/14, publ. w CBOSA). Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie podziela odmiennego poglądu reprezentowanego w orzecznictwie (np. wyrok NSA z dnia 17 września 2014r., II FSK 3223/12, publ. w CBOSA), zgodnie z którym spełnienie omawianego warunku zawieszenia biegu terminu przedawnienia może nastąpić jedynie poprzez przedstawienie podejrzanemu zarzutów. 5.9. W aktach niniejszej sprawy znajdują się dowody świadczące o tym, że skarżący został w stosownym terminie poinformowany o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za I, II oraz III kwartał 2007r. Dowodami tymi są: wezwania z 5 i 21 listopada 2012 r. do osobistego stawiennictwa w charakterze podejrzanego w sprawie o sygnaturze akt [...], tj. o czyn z art. 56 § 2 w zw. z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 i in. kks w zakresie podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2007 r. Korespondencja ta została odebrana osobiście przez podatnika odpowiednio w dniach: 7 listopada 2012 r. i 7 grudnia 2012 r. (k.644-647 akt administracyjnych). Niezależnie od powyższego również pismem z dnia 8 listopada 2012 r. (które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 listopada 2012 r.) skarżący został poinformowany o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Z pisma tego wyraźnie wynika, że "w dniu 5 listopada 2012 r. - zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące okresu styczeń – czerwiec oraz październik – grudzień 2007 r." 5.10. Mając na uwadze przedstawioną wyżej argumentację Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy organy podatkowe wykazały zarówno to, iż w ramach postępowania karnego skarbowego wezwały skarżącego w charakterze podejrzanego w sprawie o przestępstwo skarbowe dotyczące zobowiązania podatkowego za okres objęty postępowaniem podatkowym jak również, że nastąpiło doręczenie korespondencji zawierającej takie wezwania wraz z pełną informacją o jego przedmiocie. Powyższe zatem dawało to podstawy do uznania, że podjęte działania były wystarczające dla wykazania zaistnienia skutku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. 5.11. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach winien uwzględnić powyższe stanowisko i ponownie ocenić zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w kontekście zaistnienia przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. 6. Wobec powyższego uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 ustawy P.p.s.a. w powiązaniu z § 6 pkt 6 i § 14 ust 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163 poz.1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło