I SA/Wa 1069/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-29
Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Marta Kołtun-Kulik, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ jednostki samorządu terytorialnego, który wydał decyzję w pierwszej instancji, może być stroną postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie może być stroną postępowania administracyjnego ani sądowoadministracyjnego w tej samej sprawie, ponieważ naruszałoby to zasadę 'ne quis index in propria causa' (nikt nie może być sędzią we własnej sprawie). Rola organu jako dysponenta władzy publicznej jest niepołączalna z rolą strony kierującej się własnym interesem. W związku z tym skarga wniesiona przez taki organ podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Miasto W., jako organ, który wydał decyzję pierwszej instancji, wniosło skargę na decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny uznał skargę za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącemu wpis.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu wpis w kwocie [...] złotych.
I. Stan faktyczny
Zaskarżoną decyzją z dnia [..] marca 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [..] listopada 2012 r. nr [...] o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. [..] m2 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Wojewoda wskazał, że odmowa ustalenia odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) na rzecz P. W., który sporną działkę nabył od rodziców - będących właścicielami w dniu 31 grudnia 1998 r. - umową darowizny z dnia [...] listopada 2012 r. – oznacza, że jest on uprawniony do odszkodowania. Organ odwoławczy nakazał organowi I instancji powołanie biegłego celem ustalenia wartości nieruchomości i wydanie decyzji odszkodowawczej.
Na decyzję tą Miasto W. wniosło skargę zarzucając:
- naruszenie art. 73 ust. 4 w zw. z ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że uprawnionym do odszkodowania jest osoba, która w dacie 31 grudnia 1998 r. nie była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną;
- naruszenie art. 138 § 2 Kpa w zw. z art. 136 Kpa polegające na wydaniu przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w sytuacji, gdy organ ten nie wskazał naruszenia przez Prezydenta W. przepisów postępowania:
- art. 12 § 1 Kpa w zw. z art. 35 § 1 Kpa polegające na ich niezastosowaniu i uchyleniu decyzji Prezydenta W. oraz przekazaniu jej do ponownego rozpatrzenia, pomimo iż zgromadzony materiał dowodowy został oceniony prawidłowo przez organ pierwszej instancji.
W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
II. Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W przedmiotowej sprawie skarga W. jest niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu.
Organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, nie jest i nie może być w tej samej sprawie stroną postępowania administracyjnego. Naruszałoby to regułę "ne quis index in propria causa". Role strony i sędziego w konkretnym przypadku są niepołączalne (por. wyrok NSA z 21 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1311/11, niepublikowany). Taka pozycja organu jako dysponenta władztwa publicznego zapobiega równoczesnemu występowaniu w charakterze strony kierującym się własnym interesem i zabiegającej o uzyskanie korzystnej dla siebie decyzji oraz w roli organu orzeczniczego mającego obowiązek zachowania bezstronności (por. wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2377/10, postanowienie NSA z 7 grudnia 2006 r., sygn. I OZ 1646/06 i inne liczne orzeczenia sądów administracyjnych, a także wyrok SN z 7 czerwca 2001 r., sygn. III RN 104/00 – por. też B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a., Komentarz, Warszawa 2011, s. 190).
Za utrwalony w orzecznictwie należy uznać pogląd, że "powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego" (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1017/04, LEX nr 171164 i powołane tam orzecznictwo). W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło