II FZ 341/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 21/14 w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia 19 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia spółce zobowiązania podatkowego w podatku od gier za listopad 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 21/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek C. sp. z o.o. z siedzibą w W. w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. w przedmiocie podatku od gier. W skardze zawarto także wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynikało, iż jej kapitał zakładowy wynosi 4 000 000 zł, wartość zgromadzonych środków trwałych 5 841 741,70 zł, a za ostatni rok obrotowy zanotowała stratę w wysokości 4 341 561,56 zł. Z złożonego przez skarżącą oświadczenia wynika ponadto, że stan jej rachunków bankowych, na dzień złożenia wniosku, wynosił 0 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że na skutek działań organów celnych została pozbawiona prawie całego majątku, nie prowadzi też działalności gospodarczej. W związku z tym nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, związanych z przedmiotową sprawą. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżąca skoncentrowała się na zasadności wydanych w stosunku do niej decyzji podatkowych, zwracając szczególną uwagę na ich niesprawiedliwy charakter i negatywne konsekwencje, które niosą za sobą przedmiotowe rozstrzygnięcia. Zaznaczyła także, że jej udziałowcy, którzy zainwestowali w spółkę ponad 4 miliony złotych, nie są skłonni do dalszych inwestycji, gdyż spółka znajduje się w trudnej sytuacji, w związku z czym nie przynosi im oczekiwanych zysków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 10 lutego 2014 r. stwierdził, że Spółka nie wykazała zaistnienia przesłanki o której mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.). Wskazał, że poniesienie przez skarżącą kosztów związanych z przedmiotową sprawą nie wykracza poza zakres jej możliwości finansowych. Zdaniem Sądu I instancji wynikało to przede wszystkim z porównania tych, potencjalnych kosztów (wpis od skargi wynosi 1 523 zł), z wartością chociażby jej środków trwałych, która przekracza kwotę 5 milionów złotych. WSA w Rzeszowie podkreślił, iż oprócz automatów do gier posiada również inne maszyny i urządzenia, które może spieniężyć. Spółka pismem z dnia 19 lutego 2014 r. wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie zarzucając naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę dołączonych do wniosku dokumentów i nieuprawnione przyjęcie, że nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uzasadniając zażalenie podniosła, iż Minister Finansów prowadzi szereg postępowań o cofnięcie skarżącej zezwoleń na prowadzenie salonów gier oraz kasyna gry na automatach. Mimo, iż decyzje o ich cofnięciu nie stały się ostateczne, jak i nie nadano im rygoru natychmiastowej wykonalności, urzędnicy odmówili opieczętowania druków raportów dziennych/miesięcznych wpłat, wypłat i rezultatów gier. Skarżąca zwróciła też uwagę na wzrost stawki podatku od gier, wskutek którego jej działalność stała się nieopłacalna. Dodatkowo wskazała, że nową stawkę wprowadzono z naruszeniem wymaganych procedur notyfikacyjnych. Skarżąca podniosła, iż poniosła ogromne nakłady na inwestycje w pomieszczenia salonów gier, które wynajmowała od kontrahentów. Nakładów tych nie da się odsprzedać, zaś posiadane automaty są bezwartościowe. Próby ich spieniężenia nie przyniosły rezultatu. Skarżąca podkreśliła, że nie prowadzi obecnie żadnej działalności gospodarczej zaś jej działalność ogranicza się wyłącznie do prowadzenia szeregu spraw sądowych, administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Obecnie przychody ze sprzedaży usług na automatach od kilku miesięcy są równe zero. Nie posiada aktywów obrotowych, które dałoby się upłynnić i zamienić na gotówkę. Ponadto nie ma wpływu na udziałowców Spółki w zakresie ich decyzji o ewentualnych dopłatach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, że w świetle tak znacznych przychodów, jakie uzyskiwała Spółka, a także wartości jej majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności, a przedłożone dokumenty świadczą bowiem o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. Spółka dysponuje majątkiem trwałym o znacznej wartości, co wynika ze złożonego przez nią oświadczenia o stanie majątkowym. Bezzasadny jest podnoszony w zażaleniu przez Spółkę argument o niemożności spieniężenia automatów do gry, ponieważ nie stanowią one jedynych środków trwałych Spółki. Dokumenty zebrane w aktach sprawy wskazują, że do środków trwałych Spółki zalicza się także inne urządzenia techniczne i maszyny. Ponadto osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., I OZ 191/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Argumentacja skarżącej w zakresie braku wymaganej notyfikacji Komisji Europejskiej zmiany stawki podatku od gier, jako odnosząca się w istocie do przedmiotu zaskarżenia, nie zaś do przesłanki przyznania prawa pomocy, jest bez znaczenia w sprawie. Ponadto należy zwrócić uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. t. 1 do art. 177 w A. Kidyba, w Komentarz aktualizowany do art. 177 Kodeksu spółek handlowych, publ. LEX/el. 2013). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Podkreślenia wymaga, że z treści zażalenia nie wynikają żadne konkretne informacje o sytuacji finansowej Spółki, a ponadto w zasadzie nie nawiązano w nim do argumentacji Sądu pierwszej instancji, która legła u podstaw oddalenia wniosku. Zażalenie sprowadza się do wykazania braku możliwości uzyskania przychodów, spowodowanej czynnikami niezależnymi od Spółki. Reasumując należy stwierdzić, że w świetle przedłożonych dokumentów zebranych w aktach sprawy na pełną aprobatę zasługuje ocena stanu faktycznego przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji oraz konkluzja, że Spółka nie wykazała zasadności przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.