VI SA/Wa 3276/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-10
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Pamela Kuraś-Dębecka, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia może zostać nałożona, jeśli rzeczywista masa całkowita pojazdu nie przekracza dopuszczalnej wielkości, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi przy przewozie drewna, przy jednoczesnym wykazaniu przez przewoźnika należytej staranności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy nieprawidłowo zakwalifikował przewożony ładunek jako odpady drewniane, a nie drewno, co skutkowało niezastosowaniem przepisów dotyczących sposobu ustalania masy drewna przy przewozie. W konsekwencji, organ nie rozważył możliwości umorzenia postępowania na podstawie art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, mimo że skarżąca wykazała należytą staranność i brak wpływu na powstanie naruszenia, a rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów nie przekraczała dopuszczalnej normy.Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 3,6 tony oraz nacisków na oś o 0,6 tony. Skarżąca podniosła, że przewoziła drewno, a jego masa powinna być ustalana na podstawie objętości i normatywnej gęstości, co przy uwzględnieniu wilgotności drewna nie przekroczyłoby dopuszczalnej masy. Twierdziła również, że dochowała należytej staranności i nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Organy administracji uznały, że przewożony ładunek to odpady drewniane, a nie drewno, co wykluczało zastosowanie przepisów o ustalaniu masy drewna i umorzeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2014 r. sprawy ze skargi "S." Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej "S." Sp. z o.o. z siedzibą w M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania S. Sp. z o.o. (zwana dalej "Skarżącą"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267, zwanej dalej "k.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r. poz. 1137 ze zm., zwanej dalej "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013r. poz. 260), § 2 ust. 3, § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003r. Nr 32 poz. 262), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013r. nakładającą na wyżej wymienioną Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] maja 2013r. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli samochód marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował J.K. w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy S. Sp. z o.o. Kierowca wykonywał przewóz drogowy ładunku podzielnego w postaci odpadów drewnianych na trasie P. - S.
Podczas kontroli wykonano pomiary rzeczywistej masy całkowitej oraz nacisków osi zespołu pojazdów. Kierowca uczestniczył podczas ważenia pojazdu i widział wyniki poszczególnych pomiarów. W trakcie ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 3,6 tony oraz dopuszczalnych nacisków na podwójną oś napędową 0,6 tony (po odjęciu błędów). Kierowca podczas kontroli nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnago. W wyniku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego rzeczy bez zezwolenia kategorii VII oraz naruszenie przepisu dotyczącego podzielności ładunku.
W wyniku ważenia organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
- nacisk 18,5 t na podwójnej osi napędowej pojazdu, przekroczenie o 0,5 t (o 2,70%),
- rzeczywista masa całkowita pojazdu 43,6 t, przekroczenie o 3,6 t (o 8,25 %).
Ważenia zatrzymanego zespołu pojazdów wraz z ładunkiem dokonano na wyznaczonym, legalizowanym miejscu do ważenia pojazdów w P. ([...]) za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych o numerach fabrycznych [...],[...].
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2013r., nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 500 zł za brak zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%.
W toku postępowania administracyjnego Skarżąca wyjaśniła, iż dochowała należytej staranności, nie miała wpływu ani też się nie godziła na powstanie naruszeń lub warunków przewozu. Wskazała, że przewożony ładunek w postaci zrzyny sosnowej w ilości 53 mp, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie określenia gęstości drewna powinny ważyć 16634,3 kg przyjmując wartość 0,42 jako przelicznik metrów przestrzennych na metry sześcienne, jako powszechnie przyjęty i stosowany przy przewozie surowców drzewa. Odnosząc się do przepisów art. 61 ust. 15-17 p.r.d. podniosła, że przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna.
Organ nie znalazł jednak przesłanek umożliwiających zastosowanie przepisu art. 140aa ust. 4 p.r.d. o umorzeniu postępowania. Stwierdził natomiast, iż przewożony ładunek to odpady z obróbki drewna, do których nie zalicza się zrzyny sosnowej. Ponadto pojazd załadowano w przedsiębiorstwie (tartaku), nie w lesie, na przestrzeni otwartej, gdzie nie ma możliwości jego zważenia. Zatem określanie przewożonej ilości towaru w metrach przestrzennych, a nie w kilogramach lub tonach, mogło powodować znaczne przekłamania w rzeczywistej masie całkowitej zespołu pojazdów wraz z ładunkiem. W konsekwencji uznał, iż przewoźnik jak również załadowca ładunku nie dochowali wszelkiej staranności nie ważąc zespołu pojazdów przed wyjazdem z zakładu na drogi publiczne.
Główny Inspektor przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie i stanowiących podstawę prawną nałożenia kary w wysokości 500 zł.
W odwołaniu od decyzji I instancji Skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez:
a) błędne zastosowanie przepisu art. 64 oraz art. 140 aa ust. 1-3 i art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. a) p.r.d., przez przyjęcie, że zaistniały przesłanki do nałożenia kary na podmiot dokonujący przewozu,
b) niezastosowanie przepisu art. 140 aa ust. 4 p.r.d., w sytuacji gdy ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji bezsprzecznie wynika, że podmiot dokonujący przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia i dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
c) niezastosowanie art. 61 ust. 15 oraz 16 p.r.d., w sytuacji gdy ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że Skarżąca dokonywała przewozu drewna,
d) niezastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z 2012r., poz. 536, dalej "rozporządzenie").
2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.:
a) art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
b) art. 77 k.p.a. w szczególności, poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz przestanie wyłącznie na dowodach ukierunkowanych na tezę, że przewożony ładunek nie był drewnem.
Zdaniem Skarżącej, dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miała wpływu na powstałe przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Wskazała, iż przepisy ustawy z dnia 18 sierpnia 2011r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011r., Nr 222, poz. 1321, zwanej dalej "ustawą o zmianie p.r.d."), wprowadziły w dotychczasowym art. 61 p.r.d. dodatkowe ust. 15-17, zgodnie z którymi przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Zgodnie z tabelą stanowiącą załącznik do rozporządzenia gęstość sosny wynosi 740 kg/m3. W ocenie Skarżącej całkowita masa 53,521 mp przewożonego ładunku powinna wynosić w tym wypadku 16634,3 kg (iloczyn: 53,521 x 740 x 0,42). Suma mas pojazdów i ładunku powinna wynosić 39784,3 kg, nie przekraczając dopuszczalnych norm.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że Skarżąca nie posiadała odpowiedniego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Wyjaśnił jednocześnie, powielając argumentację organu I instancji, że podmiot wykonujący przejazd winien tak działać, aby normy prawa były przestrzegane.
Wskazując na brak legalnej definicji drewna, organ przyjął, iż drewno poddane procesowi technologicznemu w postaci zrzyny sosnowej traci przymiot drewna w rozumieniu p.r.d.
Organ odwoławczy przewożony przez Skarżącą ładunek uznał jako podzielny w postaci odpadów drewnianych, które nie są ani ładunkiem sypkim ani drewnem. Zdaniem GITD nie znajdowały więc zastosowania art. 61 ust. 15 i 16 p.r.d.
Dodatkowo przywołując definicje “należytej staranności" i “braku wpływu" stwierdził, iż nie zachodziły okoliczności uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy zespół pojazdów o rzeczywistym nacisku podwójnej osi napędowej w wysokości 18,5 t i rzeczywistej masie całkowitej 43,6 t jest nienormatywny na drogach wszystkich kategorii. Wskazane okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia tj. wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, były okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżącą powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu administracji dotyczące kwalifikacji przewożonego ładunku, który - w jej ocenie - mieścił się w pojęciu "drewno". Błędna kwalifikacja ładunku spowodowała niezastosowanie przepisów art. 61 ust. 15 i 16 p.r.d. W konsekwencji doprowadziło to do nałożenia na nią kary pieniężnej pomimo braku przesłanek.
Do skargi Skarżąca dołączyła wytyczne Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2012r. w sprawie wykładni m.in. pojęcia "drewno".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2014r. Skarżąca podtrzymała zarzuty skargi, wskazując na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014r. dotyczącą analogicznej sprawy. Podniosła, iż dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miała wpływu na powstałe naruszenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm., dalej zwanej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
W działaniu organu wydającego zaskarżoną decyzję Sąd dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa.
Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest kara pieniężna w kwocie 500 zł, nałożona na Skarżącą za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia.
W sprawie bezsporny jest fakt przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej o 3,6 tony oraz dopuszczalnych nacisków na podwójną oś napędową 0,6 tony, stwierdzony [...] maja 2013r. w punkcie ważenia pojazdów w P. Okoliczność ta wynika jednoznacznie z protokołu kontroli i nie została zakwestionowana przez stronę.
Kwestią sporną, wymagającą rozstrzygnięcia Sądu jest natomiast możliwość zastosowania wobec przewoźnika regulacji art. 140 aa ust. 4 pkt 1 i 2 p.r.d. Przepisy te obligują organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenia wyszczególnione w art. 140ab ust. 1 i 2 tej ustawy do umorzenia postępowania, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
Skarżąca dowodziła, że nie ponosi winy za stwierdzone naruszenie. Argumentowała, że powzięła wszelkie kroki, aby transport drewna odbył się w sposób prawidłowy, tzn. zgodny z prawem i zapewniający bezpieczeństwo drogowe, a kwestia niewielkich odchyleń w masie całkowitej zespołu pojazdów wynikać mogła z naturalnych właściwości drewna, które pod wpływem ponadprzeciętnej wilgoci zwiększa swoją masę całkowitą. Ponadto surowiec układany był na pojeździe w sposób zgodny z dotychczas przyjętymi w przedsiębiorstwie zasadami, które wcześniej nie prowadziły do przeładowania pojazdu i zapewniały bezpieczną jazdę. Jedyną przyczyną zwiększenia masy ładunku było nasiąknięcie przewożonego drewna wodą, w wyniku opadów deszczu. Przewoźnik, jako przedsiębiorca organizujący transport drewna w kontenerach, nie miał realnego i wymiernego wpływu na uniknięcie zwiększenia się masy ładunku (drewna) pod wpływem wilgoci czy deszczu.
Przedstawionych okoliczności organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, niezasadnie przyjmując, iż przewożony ładunek nie jest drewnem i nie mają do niego zastosowania odmienne zasady ustalania masy rzeczywistej, określone w art. 61 ust. 15 p.r.d. oraz przepisach wykonawczych. Zgodnie natomiast z art. 140 aa ust. 1 i 3 pkt 1 p.r.d., na podmiot wykonujący przejazd nałożył w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Zgodnie z dyspozycją tych przepisów, kara może być zawsze nałożona na podmiot wykonujący przewóz (zob. wyrok NSA z dnia 9 maja 2012r., sygn. akt II GSK 491/11, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl), a więc w rozpoznawanej sprawie na przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności realizował przewóz. Zaznaczyć należy, że omawiane przepisy ustanawiają odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego przewóz w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności w jakich doszło do powstania naruszeń. Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przejazd. Jednocześnie zaś, ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 140 aa ust. 4 pkt 1 i 2 p.r.d., których jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, nie można interpretować rozszerzająco. Cytowany wyżej art. 140aa ust. 4 pkt 1 przewiduje wprawdzie możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa.
Skarżąca podniosła w skardze zarzuty naruszenia przez GITD w tej decyzji art. 61 ust. 15 i 16 p.r.d. oraz, na co wprost nie wskazała, art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o zmianie p.r.d.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o zmianie p.r.d. postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej dotyczącej przejazdu pojazdem nienormatywnym, prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych umarza się wobec podmiotu wykonującego przejazd, jeżeli rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu przy przewozie ładunków sypkich oraz drewna.
Na mocy art. 1 pkt 5 ww. ustawy zostały dodane do art. 61 p.r.d., ust. 15 i 16 p.r.d. Zgodnie z art. 61 ust. 15 p.r.d. przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Ustawodawca w ust. 16 art. 61 p.r.d. wskazał, iż Minister właściwy do spraw środowiska i minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu określą, w drodze rozporządzenia, gęstość drewna, uwzględniając w szczególności gatunki drewna mające zastosowanie w przemyśle i budownictwie, jego rodzaj i postać, w jakiej jest ono przewożone, mając na uwadze potrzebę ustalenia masy przewożonego drewna w celu uniknięcia przekroczenia nacisków osi pojazdów i ograniczenia negatywnego wpływu na stan techniczny dróg. Wskazane przepisy art. 61 p.r.d. rozwiązują zatem problematyczną kwestię określania masy przewożonego drewna w celu zachowania właściwych parametrów masy pojazdu i nacisku na osie. Gęstość drewna - miernik, jakim posługuje się rozporządzenie jest jedną z podstawowych właściwości drewna (stosunek masy do objętości). W istocie cechuje ją zmienność w zależności od występowania wielu czynników, m.in. od gatunku i wilgotności drewna oraz wieku czy siedliska, na jakim rosło. Z tego względu w rozporządzeniu przyjęto pewną średnią normatywną wartość gęstości dla określonych gatunków drewna. W świetle przytoczonych przepisów parametry dotyczące nacisku osi na drogę przy transporcie drewna powinny zostać ustalone z zastosowaniem odpowiedniego przelicznika, a nie jedynie za pomocą standardowego ważenia całkowitej masy pojazdu.
Według oceny Sądu, GITD nieprawidłowo uznał w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie ma podstaw do umorzenia postępowania o nałożenie kary pieniężnej na podstawie przepisu art. 140aa ust. 4 p.r.d., gdyż Skarżąca nie dokonywała przewozu materiału sypkiego ani drewna. Sąd podzielił argumentację Skarżącej odnośnie możliwości posłużenia się w tej sprawie definicją pojęcia "drewna" zawartą w wytycznych nr 1 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2012r. w sprawie wykładni pojęć "ładunku sypkiego" i "drewna", użytych na gruncie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o zmianie p.r.d. Zgodnie z tą definicją pojęcie "drewna" obejmuje swym zakresem zrzyny sosnowe, jako niepodane procesowi technologicznemu. Z powyższego wynika, że przewożony przez Skarżącą ładunek w postaci tzw. zrzyny sosnowej należało zakwalifikować jako rodzaj odpadu drewnianego.
Skoro ustawodawca nie wskazał definicji legalnej pojęcia "drewno", a przewożony ładunek nie kwalifikował się z całą pewnością do elementów uzyskanych z drewna (boazeria, meble, elementów domków letniskowych itp.), należało zastosować normę wprowadzoną przez art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy o zmianie p.r.d. Zasadny był zatem zarzut pominięcia w wydanym rozstrzygnięciu organu odwoławczego art. 61 ust. 15 i 16 p.r.d..
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy Skarżąca wykazała, że dołożyła należytej staranności, czyli uczyniła wszystko czego można od niej rozsądnie wymagać, przy organizowaniu przewozu. Skarżąca dokonała załadunku takiej ilości metrów przestrzennych zrzyny sosny, aby jej łączna masa nie przekroczyła maksymalnej dopuszczalnej ładowności samochodu i przyczepy. Zdaniem Sądu, Skarżąca powzięła wszelkie kroki, aby transport drewna odbył się w sposób zgodny z prawem i zapewniający bezpieczeństwo drogowe. Kwestia odchyleń w masie całkowitej pojazdu wynikać mogła z naturalnych właściwości drewna, które pod wpływem ponadprzeciętnej wilgoci zwiększa swoją masę całkowitą. Jako przedsiębiorca organizujący transport drewna w kontenerach, nie miała realnego i wymiernego wpływu na uniknięcie zwiększenia się masy ładunku (drewna) pod wpływem wilgoci czy deszczu.
Przedstawione przez Skarżącą w toku postępowania wyjaśnienia stanowią logiczny i wzajemnie korespondujący ze sobą materiał dowodowy, który należy ocenić odmiennie niż dokonał tej oceny organ. W konsekwencji oznacza to błędną ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organ, co oznacza mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a co za tym idzie -mające wpływ na wynik sprawy - niezastosowanie przepisu prawa materialnego, co pociągało za sobą naruszenie art. 140aa ust. 1-3 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a p.r.d.
Organ administracyjny nie może dokonywać "dowolnych" czy też "niepełnych" ustaleń faktycznych. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)
Reasumując stwierdzić należy, iż decyzja organu drugiej instancji narusza unormowania kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prowadząc ponownie postępowanie organ dokona wyliczenia rzeczywistej masy przewożonego drewna mając na uwadze treść znowelizowanego art. 61 ust. 15 i 16 p.r.d., gdzie wskazano, iż przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Z kolei ust. 16 art. 61 p.r.d. zawiera delegację dla ministra do spraw środowiska i minister właściwy do spraw gospodarki do wydania rozporządzenia ustalającego gęstość drewna. W aktach administracyjnych sprawy zabezpieczono w toku kontroli kwit wywozowy nr [...], zgodnie z którym przewożony był ładunek 53,521 metrów sześciennych zrzyny z drewna sosnowego. Stosownie do rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z dnia 17 maja 2012r. poz. 536) przyjęta szacowana gęstość 1 metra sześciennego drewna sosnowego przewożonego środkami transportu drogowego wynosi 740 kg/m3. Zatem w rozpatrywanej sprawie, szacowana rzeczywista masa przewożonego ładunku powinna wynosić 53,521 m3 x 740 kg/m3 x 0.42 = 16634,30 kg. W celu wyliczenia rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów należy otrzymany wynik zsumować z masami własnymi pojazdów wykonujących przewóz, czyli 16200 kg dla pojazdu samochodowego oraz 6950 kg dla przyczepy. Otrzymana wartość rzeczywistej masy całkowitej wynosi 39784,30 kg, zatem dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów nie przekraczała dopuszczalnej w tym przypadku DMC 40000 kg.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę powyższą ocenę, bowiem na mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło