IV SA/Gl 424/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-02-11
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Małgorzata Walentek, Edyta Żakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatarcie kary dyscyplinarnej wymierzonej funkcjonariuszowi policji za naruszenie dyscypliny służbowej, które miało miejsce przed wydaniem decyzji o przyznaniu policjantowi nagrody rocznej, niweczy obowiązek przyznania tej nagrody w obniżonym wymiarze?Ratio decidendi
Zatarcie kary dyscyplinarnej nie niweczy obowiązku przyznania nagrody rocznej w obniżonym wymiarze, jeśli naruszenie dyscypliny służbowej, które stanowiło podstawę kary, miało miejsce w roku kalendarzowym, za który przyznawana jest nagroda. Zatarcie karalności nie przekreśla faktu, że naruszenie dyscypliny służbowej rzeczywiście istniało i prawnie w danym roku kalendarzowym. Przyszłe zatarcie kary nie ma wpływu na ocenę zachowania funkcjonariusza w roku popełnienia czynu ani na wysokość przyznawanej za ten rok nagrody rocznej.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji S.P. otrzymał nagrodę roczną za 2012 rok w wysokości 80% podstawy, co stanowiło obniżenie o 20% z powodu naruszenia dyscypliny służbowej w 2011 roku, za które został prawomocnie ukarany naganą. Kara ta uległa zatarciu przed wydaniem decyzji o nagrodzie rocznej. Skarżący kwestionował możliwość obniżenia nagrody po zatarciu kary, argumentując, że jest traktowany jako niekarany. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o obniżeniu nagrody, powołując się na prawomocność orzeczenia dyscyplinarnego w momencie popełnienia czynu i uznając, że zatarcie kary nie wyklucza uwzględnienia okoliczności stanowiących podstawę jej wymierzenia przy ocenie nagrody rocznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żakiewicz Protokolant specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie przyznania nagrody rocznej za służbę w policji oddala skargę.
Komendant Miejski Policji w B. rozkazem personalnym Nr [...] r. z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( t. j. Dz. u z 2011r. Nr 287 poz.1687 ) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 grudnia 2006r. w sprawie przyznawania policjantom nagród i zapomóg, a także sposobu tworzenia funduszu nagród i zapomóg dla policjantów (Dz.U. Nr 251 poz. 1859) przyznał funkcjonariuszowi Policji, S.P. nagrodę roczną za 12 miesięcy służby w roku 2012 r. w wysokości 80 % podstawy.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...]r. posiadające walor orzeczenia prawomocnego w rozumieniu art. 135o ust.1 pkt 2 ustawy o Policji, na mocy którego S.P. ukarany został karą nagany za naruszenie dyscypliny służbowej i nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjantów.
Zauważono, że stosownie do postanowień art. 110 ust. 5 pkt 2, ust. 6 i 8 ustawy o Policji nagrodę roczną przysługującą policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym obniża się od 20 do 50 % w przypadku naruszenia dyscypliny służbowej w czasie służby lub podczas wykonywania zadań albo czynności służbowych, jeżeli w przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym policjant został uznany winnym zarzucanych mu czynów. Natomiast jeżeli nagroda została już wypłacona - za rok, w którym postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Komendant Policji powołał się nadto na treść § 5 ust. 2 wskazanego w podstawie prawnej orzeczenia rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przyznawania policjantom nagród i zapomóg (...) nakazującego organowi policji uwzględniać przy obniżaniu nagrody rocznej całokształt okoliczności sprawy, w szczególności charakter popełnionego przestępstwa, przestępstwa skarbowego lub przewinienia, jego skutki, rodzaj i wymiar orzeczonej kary oraz dotychczasowe wyniki policjanta w służbie. Zgodnie z tym obowiązkiem dokonał oceny służby wykonywanej przez funkcjonariusza podnosząc, że osiąga on dobre wyniki w służbie, jest zaangażowany w realizację powierzonych mu zadań, nie ogranicza się do ustawowych godzin służby, co przemawia za tym, by obniżyć nagrodę roczną w najniższym wymiarze, tj. o 20% podstawy.
Organ przedstawił także stanowisko zaprezentowane w toku postępowania przez funkcjonariusza policji, w którym stwierdził, że wobec złożenia na orzeczenie dyscyplinarne skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest ono prawomocne. Wskazał nadto na fakt zatarcia jego skazania, co nie pozwala organowi powoływać się na fakt ukarania.
Odnosząc się do obu zarzutów organ stwierdził, że orzeczenie dyscyplinarne staje się prawomocne w dniu wydania rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy. Kara nagany nałożona orzeczeniem dyscyplinarnym została wykonana, gdyż wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania prawomocnego orzeczenia. Powołując się natomiast na pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2007r. sygn. OSK 1628/06 Komendant Policji wywiódł, że po myśli art. 110 ust. 5 ustawy o Policji obniżenie nagrody rocznej jest obligatoryjne w przypadku stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem naruszenia dyscypliny służbowej przez policjanta. Zatarcie skazania nie rodzi po stronie policjanta roszczenia o przyznanie mu nagrody rocznej w pełnej wysokości, a okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary, mimo jej zatarcia, muszą być brane pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez funkcjonariusza dyscypliny służbowej.
W odwołaniu od opisanego rozkazu personalnego, wnosząc o jego uchylenie, S.P. zarzucił naruszenie § 8 ust. 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152 poz. 1732 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 135q ust. 1 i ust. 7 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w dacie wydania decyzji o obniżeniu dodatku funkcyjnego ukaranie skaranego traktowane być powinno za niebyłe.
Zdaniem odwołującego kluczowym problemem sprawy była dokonana przez pryzmat wykładni art. 135q ustawy o Policji ocena zasadności zastosowania przez organ § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego. Według odwołującego § 9 ust. 5 wskazanego rozporządzenia stanowi podstawę do obniżenia dodatku służbowego w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej, za które wymierzono mu karę dyscyplinarną. Konieczne są zatem dwie przesłanki, których łączne spełnienie się pozwala na obniżenie dodatku funkcyjnego - naruszenie dyscypliny służbowej przez policjanta i ukarania za ten czyn karą dyscyplinarną.
Odwołujący uznał, iż nie wystąpiła w sprawie przesłanka w postaci ukarania go za popełnione przewinienie. Wymierzona mu kara uległa bowiem zgodnie z regulacją zawartą w art.135q ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji zatarciu.
Dokonując wykładni pojęcia "zatarcie skazania" odwołujący wskazał, iż oznacza to uznanie kary za niebyłą, a funkcjonariusz jest traktowany, jako niekarany.
Stwierdził nadto, odwołując się do racjonalności ustawodawcy, że ustawodawca taki nie tworzyłby norm prawnych dopuszczających istnienie po stronie funkcjonariusza stanu niepewności co do tego, kiedy organ zechce zrealizować swój obowiązek o jakim mowa w § 9 ust. 1 wskazanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego. I nie stworzyłby przepisów dotyczących zatarcia kary dyscyplinarnej zakładając, że pozostaną one de facto martwe.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swego orzeczenia organ odwoławczy przedstawił stanowisko zaprezentowane przez Komendanta Miejskiego Policji, a także stanowisko prezentowane przez stronę. Odwołując się następnie do brzmienia art. 110 ustawy o Policji organ wskazał na bezsporne, jego zdaniem, okoliczności sprawy. Jako bezsporne uznał fakt popełnienia przez odwołującego w dniu 29 maja 2011r. czynu stanowiącego naruszenie dyscyplinarne, za co został prawomocnie skazany w dniu 11 kwietnia 2012r., a wymierzona funkcjonariuszowi kara uległa zatarciu. Orzeczenie o ukaraniu zostało więc usunięte z akt osobowych. Organ wskazał także, jako fakt niebudzący wątpliwości, że funkcjonariuszowi wypłacono za rok 2011 nagrodę roczną w pełnej wysokości.
Podkreślono, że art. 110 ust. 5 ustawy o Policji należy do norm o charakterze ius cogens, jego zastosowanie nie może być wolą strony wyłączone lub ograniczone, a w przypadku zaistnienia wskazanych tam przesłanek musi nastąpić obniżenie nagrody rocznej. Zaskarżonej decyzji nie można było zatem uznać jako sprzecznej z prawem czy interesem strony.
Jako bez znaczenia dla sprawy uznano fakt zatarcia kary wymierzonej policjantowi i powołano się na pogląd judykatury wyroki WSA w Gliwicach z dnia 6 lipca 2006r. (sygn. akt IV SA/Gl 918/05) i NSA z dnia 21 sierpnia 2007r. (sygn. akt I OSK 1628/06).
Odnosząc się do stanowiska Komendanta Miejskiego Policji w kwestii wysokości dokonanego obniżenia nagrody rocznej o 20% organ odwoławczy uznał takie rozstrzygnięcie za prawidłowe. Podniósł, iż przewinienie dyscyplinarne nie wywołało negatywnych następstw czy konsekwencji dla służby, miało incydentalny charakter, a dobre wyniki w służbie i zaangażowanie funkcjonariusza w realizację powierzonych zadań pozwala uznać jako zasadne obniżenie nagrody rocznej o najniższy możliwy wymiar.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarto polemikę ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie konieczności obniżenia nagrody rocznej z tytułu prawomocnego wymierzenia kary dyscyplinarnej, która uległa zatarciu. Zdaniem skarżącego, w przypadku usunięcia z akt personalnych orzeczenia o ukarania, brak było podstawy prawnej do obniżenia przyznanej mu nagrody. Powołując się na brzmienie art. 135q ust. 1 i 2 ustawy o Policji skarżący stwierdził, iż jeżeli kara dyscyplinarna nagany ulega zatarciu po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia to Komendant Miejski Policji musi w tym czasie wszcząć postępowanie w sprawie obniżenia nagrody rocznej i wydać rozkaz personalny przed upływem terminu do zatarcia karalności. Wydanie decyzji w późniejszym terminie stanowi naruszenie ustawowych gwarancji wynikających z art. 135q ust. 1 i 2 ustawy o Policji.
Zarzucił organowi błędną wykładnię zastosowanego prawa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na argumenty podniesione w skardze odniesiono się do istoty nagrody rocznej wskazując, że jest to nagroda ustalona w relacji do okresu służby pełnionej w ciągu roku kalendarzowego. Wyliczenie jej wysokości jest możliwe dopiero po upływie tego okresu. Orzeczenie o uprawnieniu do nagrody rocznej w ciągu roku kalendarzowego nie jest możliwe, jako przedwczesne.
Komendant Wojewódzki Policji podtrzymał nadto swoje stanowisko, uznając jako zasadne powoływanie się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzenia kary, mimo jej zatarcia, przy obliczaniu wysokości nagrody rocznej. Zauważył, że pogląd prezentowany przez skarżącego powodowałby nierówne traktowanie policjantów. Policjant ukarany karą dyscyplinarną, która uległaby zatarciu otrzymywałby nagrodę roczną w pełnej wysokości w przeciwieństwie do tego funkcjonariusza, którego kara nie zostałaby jeszcze zatarta. Również policjant, co do którego odstąpiono od wymierzenia kary, uzyskiwałby obniżoną nagrodę.
W dwóch kolejnych pismach skarżący odniósł się do stanowiska organu zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę negując konieczność przyznawania uprawnienia do nagrody rocznej dopiero po roku kalendarzowym, za który jest przyznawana. Jego zdaniem obowiązkiem organu było rozpatrzenie tej kwestii niezwłocznie po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego i tylko w okresie półrocznego obowiązywania orzeczenia dyscyplinarnego istniały przesłanki do obniżenia dodatku służbowego. Podniósł nadto, że nie było możliwe odwoływanie się przy ocenie wysokości nagrody rocznej do okoliczności popełnienia czynu, co do którego nie istniały już żadne dowody. Zanegował traktowanie faktu ukarania, jako zagadnienia niezwiązanego z okolicznościami, które stanowiły podstawę wymierzonej kary.
Odnosząc się do treści przywoływanego przez organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2007r.sygn. akt I OSK 1628/06 stwierdził, że wyrok ten wydano w odmiennym stanie prawnym pod rządem obowiązywania rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg. Według skarżącego w obecnie obowiązującym stanie prawnym, na podstawie § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 21 grudnia 2006r. okoliczności uzasadniające pozbawienie lub ograniczenie prawa do nagrody rocznej ustala się na podstawie orzeczeń i decyzji organów właściwych w sprawach karnych o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, dyscyplinarnych oraz dotyczących opiniowania policjantów, a przy obniżaniu nagrody rocznej uwzględnia się całokształt okoliczności sprawy, w szczególności charakter popełnionego przestępstwa, przestępstwa skarbowego lub przewinienia, jego skutki, rodzaj i wymiar orzeczonej kary oraz dotychczasowe wyniki policjanta w służbie. Zatem aby obniżyć nagrodę roczną trzeba przeprowadzić odpowiednie czynności. Zauważył, że nie zawiadomiono go o możliwości udziału w sprawie przed organem odwoławczym. Wskazał na obowiązek organu odwoławczego wynikający z art. 107 § 3 k.p.a., który jego zdaniem nie został wypełniony, podtrzymując jednocześnie swój pogląd o braku możliwości powoływania się na okoliczności związane z popełnieniem czyn, którego karalność została zatarta.
Podjął nadto próbę przeprowadzenia wykładni a contrario porównując zapisy art.134h ust.2 pkt 2 i art. 110 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 135q ustawy o Policji. Stwierdził przy tym, że jeżeli ustawodawca zabrania wymierzenia surowszej kary za kolejny czyn w przypadku, gdy kara za ten czyn jest już zatarta, to również nie jest dozwolone obniżanie wysokości nagrody rocznej w takim przypadku.
Zakwestionował także stanowisko organu, co do tego, by jego argumentacja prowadziła do nierównego traktowania policjantów, gdyż obowiązkiem organu jest wydać decyzję w przedmiocie nagrody rocznej bezzwłocznie po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Komendant Policji w K. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowo przedstawioną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) sądy te w zakresie wyznaczonej im właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że zaskarżony akt podlega uchyleniu jedynie w przypadkach naruszenia prawa czy to procesowego czy materialnego, a uchybienie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była decyzja, na mocy której przyznano skarżącemu uprawnienie do nagrody rocznej. Uprawnienie to wywodzi się z treści art. 110 ust. 1 ustawy o Policji. Stosownie do wskazanej regulacji, policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna do wysokości jednomiesięcznego uposażenia. Wysokość nagrody ustala się w relacji do okresu służby pełnionej w roku kalendarzowym, za który przysługuje nagroda, a wypłaca się ją po upływie tego roku kalendarzowego, w terminie do 31 marca roku następnego (art. 110 ust. 2 i 9 ustawy). Powyższe pozwala przyjąć, że nagrodę roczną przyznaje się jako gratyfikację należną policjantowi z tytułu wypełnienia jego obowiązków służbowych w danym roku kalendarzowym. Uchybienie obowiązkom służbowym w roku kalendarzowym, w którym przyznana ma być nagroda roczna, skutkuje odpowiednie jej obniżenie, o czym mowa w art. 110 ust. 5 i 6 w/w ustawy. Jedną z przyczyn obligatoryjnego obniżenia nagrody rocznej jest naruszenie dyscypliny służbowej stwierdzone prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym.
Wydanie w stosunku do skarżącego w roku kalendarzowym 2012 prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego za czyn, jaki miał miejsce w 2011 roku był okolicznością bezsporną, a zatem zgodnie z przywołanym wyżej uregulowaniem istniała podstawa do odpowiedniego obniżenia nagrody rocznej. Jednakże, ze względu na upływ sześciomiesięcznego okresu czasu od daty prawomocności orzeczenia o ukaraniu karą nagany, decyzja w sprawie nagrody rocznej wydawana była już po zatarciu wymierzonej skarżącemu kary. Z tych przyczyn funkcjonariusz traktował naruszenie dyscypliny służbowej jako niebyłe, a tym samym uniemożliwiające zastosowanie w stosunku do niego restrykcji, o których mowa w art. 110 ust. 5 ustawy o Policji.
Kluczową kwestią w sprawie stała się zatem odpowiedź na pytanie czy zatarcie kary dyscyplinarnej wymierzonej funkcjonariuszowi policji za naruszenie dyscypliny służbowej jakie miało miejsc przed wydaniem decyzji o przyznaniu policjantowi nagrody rocznej niweczy obowiązek przyznania tej nagrody w obniżonym wymiarze.
Składowi orzekającemu znane jest stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (wyrok WSA z dnia 30 czerwca 2006r, sygn. akt II SA/Wa 773/06 publ. CBOSA). W wyroku tym Sąd stwierdził, że z chwilą zatarcia skazania następuje jego uznanie za niebyłe. Skazanie zatarte nie może więc rodzić żadnych konsekwencji prawnych, nikt też nie może ograniczać praw osoby, której skazanie uległo zatarciu. Osoba taka w świetle prawa jest niekarana, a wszystkie dane o jej karalności powinny być usunięte z dokumentów, w których je umieszczono. Jeżeli zatem w dacie wydania rozkazu personalnego o nagrodzie rocznej funkcjonariusz byłby osobą niekaraną, nie ma podstaw do obniżenia w stosunku do niego nagrody rocznej.
Poglądu tego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela i traktuje go jako odosobniony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2006r. sygn. II SA/Wa 773/06 i w Gliwicach z dnia 6 lipca 2006r. sygn. IV SA/Gl 918/05 oraz NSA z dnia z dnia 21 sierpnia 2007r.,sygn. I OSK 1628/06).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do istoty instytucji zatarcia karalności wskazać należy, że jest to sui generis fikcja prawna pozwalająca traktować okoliczność faktyczną w postaci karalności jako niebyłą w świetle prawa. Konsekwencją zatarcia karalności jest uznanie, że określone zdarzenie w ogóle nie istniało.
W praktyce oznacza to, że skazania z przeszłości, jeżeli uległy zatarciu, nie mogą być ujawnione (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1985 r. - KR 293/85, OSNPG 1986, z. 10, poz. 126). W świetle przytoczonego poglądu judykatury nie budzi wątpliwości, że fakt zatarcia skazania (odpowiednio zatarcia karalności) uniemożliwia ocenę nowych zdarzeń związanych z byłym sprawcą czynu poprzez pryzmat jego karalności.
Ne oznacza to jednak, iż zatarcie skazania stwarza niewzruszalne prawne domniemanie niewinności w stosunku do danego czynu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 stycznia 2011 r. SDI 32/10 publ. OSNKW 2011/2/12),
Zatarcie karalności nie jest zatem tożsame z anulowaniem treści orzeczenia dyscyplinarnego poprzez wyeliminowanie go z mocą wsteczną z porządku prawnego jako w ogóle niewydanego i nie niweluje całkowicie wszystkich skutków uznania obwinionego za winnego. Tak też przyjęto w orzecznictwie Sądu Najwyższego stwierdzając tam, że skazany nie odzyskuje wszystkich utraconych np. praw, orderów czy odznaczeń. Skazanie jest bowiem uważane za niebyłe, ale dopiero z chwilą jego zatarcia, od tego momentu dopiero funkcjonuje fikcja prawna i od tej też chwili nie może wywoływać żadnych negatywnych skutków prawnych dla skazanego. Podkreśla się, że wcześniej skazanie to istniało i wywoływało określone skutki wynikające z treści wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2009 r., I KZP 24/09, OSNKW 2009, z. 12, poz. 105; M. Filar (red.): Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2010, s. 543-545).
Przytoczoną wykładnię prawa należy zastosować odpowiednio w stosunku do treści art. 110 ust. 7 i 8 w zw. z ust. 5 ustawy o Policji i konsekwentnie do tego przyjąć, że zatarcie kary wymierzonej z tytułu naruszenia obowiązków służbowych w roku, za który ma być przyznana nagroda roczna nie stanowi przeszkody do obniżenia tej nagrody.
Jak już wcześniej zauważa się, nagroda roczna przyznawana jest po roku pełnionej służby, a jej wysokość uwarunkowana została należytym przestrzeganiem, w tym właśnie roku, dyscypliny służbowej. W razie uchybienia obowiązkom służbowym wymagane jest tego potwierdzenie w postaci prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. Mimo zatarcia karalności orzeczenie dyscyplinarne potwierdzające popełnienie czynu pozostaje w obrocie prawnym. Również fakt naruszenia dyscypliny służbowej stwierdzony w tym orzeczeniu nie zostaje poprzez zatarcie wymierzonej kary wyeliminowany w sposób absolutny. Zatarcie karalności nie przekreśla bowiem faktu, że w roku kalendarzowym, za który przyznaje się nagrodę, naruszenie dyscypliny służbowej istniało rzeczywiście i prawnie. Zatarcie karalności powoduje natomiast, że z tą chwilą nie jest już możliwe dokonywanie oceny nowych zdarzeń z udziałem funkcjonariusza w pryzmacie jego uprzedniej karalności, traktowanej już jako niebyłą (por. odpowiednio stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w pkt I uchwały połączonych Izb Karnej i Wojskowej z dnia 22 grudnia 1978 r. - VI KZP 23/77, zawierającej wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie prawidłowego stosowania przepisów dotyczących przestępstw popełnionych w warunkach recydywy, OSNKW 1979, z. 1-2, poz. 1, czy też w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 1970 r. - III KR 25/70, OSNKW 1970, z. 10, poz.121).
Przyszłe zatarcie wymierzonej za czyn dyscyplinarny kary nie ma zatem wpływu na ocenę zachowania się funkcjonariusza policji w roku kalendarzowym, w którym czyn został popełniony i nie może mieć wpływu na wysokość przyznawanej mu za ten rok nagrody rocznej. Tożsame stanowisko zajęte zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1628/06 publ. CBOSA. W wyroku tym stwierdza się, że uznanie kary dyscyplinarnej za niebyłą nie wyklucza możliwości powoływania się na okoliczności stanowiące podstawę wymierzonej kary. Okoliczności, które stanowiły podstawę wymierzonej kary dyscyplinarnej, która następnie została uznana za niebyłą, mogą i muszą być wzięte pod uwagę przy ocenie przestrzegania przez policjanta dyscypliny służbowej. Samo zatarcie kary dyscyplinarnej nie rodzi zatem po stronie policjanta roszczenia o przyznanie mu nagrody rocznej w pełnej wysokości.
Odnosząc się natomiast kolejno do twierdzeń skarżącego zaprezentowanych w skardze i jego pismach kierowanych do Sądu uznać trzeba, że są one generalnie nietrafne.
Przede wszystkim nie można zgodzić się ze skarżącym, że powoływany powyżej, a także przytaczany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany był pod rządem obowiązywania odmiennej niż obecna regulacji prawnej, a zatem nie znajduje zastosowania w sprawie.
Nieobowiązujące obecnie przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86 poz. 789) przeniesione zostały do treści ustawy o Policji, a ich brzmienie odpowiada w pełni uprzednio obowiązującemu porządkowi prawnemu.
Nie można również zgodzić się ze skarżącym, by obowiązkiem organu było wydać decyzję w przedmiocie nagrody rocznej bezzwłocznie po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego. Termin, w którym orzeczenie o przyznaniu nagrody rocznej musi być wydane wyznaczony został w art. 110 ust. 9 ustawy o Policji. Po myśli tej regulacji nagrodę roczną wypłaca się do dnia 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje nagroda. Wynika z regulacji tej niezbicie, że orzeczenie o nagrodzie rocznej nie może zapaść wcześniej niż po upływie roku kalendarzowego, za który jest przyznawana i nie później niż do 31 marca roku następującego po tym roku kalendarzowym. Organ nie był zatem uprawniony do orzekania o nagrodzie rocznej skarżącego wcześniej, niż zalecił mu to ustawodawca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela nadto, wbrew stanowisku skarżącego, pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę, co do tego, że przyjęta przez skarżącego interpretacja przepisów art. 110 ust. 5 – 8 w zw. z art. 135q prowadziłaby do nierównego traktowania funkcjonariuszy policji. Zdaniem Sądu wykładnia prawa dokonywana przez skarżącego nakazywałaby przypisać ustawodawcy wolę odmiennego traktowania policjantów, a przesłanką rozróżniającą miałaby być data popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a także data zakończenia postępowania dyscyplinarnego. W przypadku popełnienia czynu w pierwszej części roku kalendarzowego, za który przysługuje nagroda roczna, zachodziłaby możliwość wydania orzeczenia dyscyplinarnego również w takim czasie, by do końca tego roku nastąpiło zatarcie karalności, a w konsekwencji, w opinii skarżącego, organ nie uwzględniałby popełnienia czynu przy obliczaniu nagrody rocznej. Natomiast w przypadku popełnienia czynu w ciągu roku i pod jego koniec funkcjonariusze uznani za winnych popełnienia czynu otrzymywaliby niższą nagrodę roczną tylko ze względu na czas obiektywnie uniemożliwiający wydanie orzeczenia, czy też czas wymagany dla zatarcia karalności. Dyskryminacji tego rodzaju nie mogłyby usprawiedliwiać żadne przepisy i żadne przyczyny. Z tego tytułu interpretacja przepisu art. 110 ust. 5, 7 i 8 w zw. z art. 135q ustawy o Policji nie jest dopuszczalna.
Nie prowadzi również do sugerowanych przez skarżącego wniosków zastosowana przez niego wykładnia a contrario do art.134 h ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji. Po myśli wskazanego przepisu, na zaostrzenie wymiaru kary ma wpływ popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej. Regulacja ta pozostaje w zgodzie z przedstawionymi powyżej rozważaniami Sądu, w których przyznaje się, że zatarcie karalności uniemożliwia dokonywanie oceny nowych zdarzeń z udziałem funkcjonariusza, w pryzmacie jego uprzednio popełnionego czynu, którego karalność ustała. Istotną różnica, której skarżący zdaje się nie zauważać jest, że przyznanie nagrody rocznej w obniżonym wymiarze następuje z tytułu jego uchybień popełnionych przed zatarciem skazania.
Jako nietrafne Wojewódzki Sąd Administracyjny także te zarzuty, które zmierzały do wykazania uchybień natury proceduralnej. Zdaniem skarżącego organ nie zawiadomił go o możliwości udziału w sprawie przed organem odwoławczym, a także nie wypełnił obowiązku wynikającego z art.107 k.p.a.
Na wstępie zauważyć należy, że w świetle art. 145 § w pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchybienia procesowe stanowią o konieczności uchylenia zaskarżonego aktu wyłącznie wtedy, gdy mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności odnieść to trzeba do naruszenia art. 10 §1 k.p.a. Stawiając zarzut pozbawienia go prawa do udziału w sprawie skarżący nie wskazał jakich konkretnie czynności dokonałby, gdyby otrzymał stosowne zawiadomienie. Wydając rozkaz personalny w przedmiocie nagrody rocznej organ, jako jedyny dowód w sprawie wskazał orzeczenie dyscyplinarne, w którym uznano skarżącego za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Orzeczenie to było znane skarżącemu. Naruszenie zaś art. 10 § 1 k.p.a. tylko wówczas może być podstawą uchylenia zaskarżonego aktu, gdyby przynajmniej uprawdopodobniono, bądź sąd doszedłby do przekonania, że brak tego naruszenia mógłby skutkować wydaniem aktu w danym postępowaniu o innej treści (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2012 r., sygn. II OSK 65/2011, Lex Polonica nr 3908065). Brak uprawdopodobnienia tej okoliczności czyni bezskutecznym postawiony zarzut.
Sąd także nie podziela zarzutu niewypełnienia przez organ obowiązku wynikającego z treści art. 107 k.p.a. Skarżący nie sprecyzował na czym polegać miało naruszenie art. 107 k.p.a., a przede wszystkim nie wskazał, który z obowiązków określonych w art. 107 k.p.a. składającym się z 5 paragrafów został naruszony. Kontrolując ex offcio zaskarżony akt sąd stwierdza natomiast, że odpowiada on w pełni wymaganiom wynikającym z procedury administracyjnej.
W tym stanie rzeczy orzeczono po myśli art.151 p.p.s.a. jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło