I OZ 413/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II SO/Rz 23/13 o oddaleniu wniosku A.K. o wymierzeniu [...] S.A. grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek A.K. o wymierzenie grzywny [...] S.A. na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.". za nieprzekazanie w terminie skargi strony wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż we wniosku skarżący powołał, że Spółka, mimo wymierzonej jej już wcześniej grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, nadal nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku. Sąd wskazał też, iż w odpowiedzi na wniosek Spółka podniosła, że nie posiada oryginału skargi strony, bowiem odesłała ją na adres skarżącego, o czym poinformowała go drogą poczty elektronicznej. Oddalając wniosek Sąd podkreślił, że wprawdzie w niniejszej sprawie istotnie [...] S.A. nie dokonało ciążącego na nim obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednak w ocenie Sądu nie było podstaw do wymierzenia Spółce grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a., bowiem nie posiada ona już oryginału skargi strony, która została jej odesłana, a skarżący nie przesłał ponownie oryginału tej skargi, uniemożliwiając tym samym przekazanie jej Sądowi. Tym samym to skarżący ponosi wyłączną winę na utrudnienie Spółce wykonania nałożonego na nią obowiązku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A.K., zarzucając Sądowi naruszenie art. 54 § 1, art. 54 § 2. art. 55 § 1, art. 170 i art. 151 w zw. z art. 166 P.p.s.a. oraz art. 5 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skarżący podniósł między innymi, że niezasadnie obciążono go skutkami niewłaściwego odesłania oryginału skargi przez Spółkę, a ponadto, że żaden przepis nie nakłada na niego obowiązku wielokrotnego przesyłania skargi organowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie należy uznać za zasadne. Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy, tj. przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. W orzecznictwie przyjęty został pogląd, iż grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Przyjąć zatem należy, że wymierzenie grzywny, o jakiem mowa wyżej, możliwe jest jedynie wówczas, gdy organ bez wątpliwości uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie – wbrew stanowisku Sądu I instancji – mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jedynym winnym tego, że spółka [...] S.A. nie przekazała w terminie skargi A.K. był on sam, bowiem Spółka odesłała mu oryginał jego skargi, a on nie przesłał go ponownie Spółce. Stanowisko to nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Nie można bowiem na stronę przerzucić odpowiedzialności za niezgodne z przepisami działania organów lub, jak w niniejszej sprawie, podmiotów zobligowanych do udzielania informacji publicznej, na których ciąży ustawowy obowiązek przekazywania skarg na działania lub bezczynność tych podmiotów. Fakt, że Spółka przesłała skarżącemu oryginał jego skargi nie zwalnia jej od odpowiedzialności za dalsze działania podejmowane przez nią w postępowaniu. Gdyby przyjąć taką interpretację, jaką przedstawił Sąd I instancji, to w istocie uznać trzeba by, że nie istnieje jakikolwiek sposób zobligowania Spółki do wzięcia udziału w postępowaniu i to pomimo, iż we wcześniejszej sprawie o sygn. akt II SO/Rz 3/13 (w której orzekał także Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt I OZ 748/13) przesądzono o tym, że na Spółce ciążył obowiązek przekazania skargi A.K. Takie stanowisko uznać trzeba jednak za całkowicie niesłuszne i niezasadne. Spółka jest z pewnością w posiadaniu kserokopii stosownych dokumentów (co wnioskować można z treści przedłożonych w sprawie pism), zatem – skoro nie dysponuje oryginałem skargi i nie może ponownie uzyskać takiego oryginału od strony – mogła bez żadnych przeszkód przekazać Sądowi kopię, dołączając jednocześnie odpowiednie oświadczenie, wyjaśniające zaistniałą sytuację. Przerzucanie całości odpowiedzialności na stronę i twierdzenie, że tylko i wyłącznie jej działanie przyczyniło się do uniemożliwienia Spółce wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. jest działaniem zbyt daleko posuniętym. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był bowiem ocenić całokształt okoliczności i zbadać, czy nie istniała jakakolwiek inna możliwość prowadząca do nadania sprawie właściwego biegu. Oddalenie wniosku strony o wymierzenie Spółce grzywny przed dokonaniem takiej oceny jest przedwczesne. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za wydane z naruszeniem art. 55 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.