III SA/Łd 1198/13
WyrokWSA w Łodzi2014-02-11
Skład orzekający: Ewa Cisowska – Sakrajda, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta na równorzędne stanowisko służbowe, uzasadnione potrzebami służby i oceną wyników pracy, może zostać uznane za naruszające prawo, jeśli organ nie wykazał w sposób wyczerpujący równorzędności stanowisk i nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych, w tym sytuacji związkowej policjanta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przeniesienie policjanta na równorzędne stanowisko służbowe wymaga od organu administracji wykazania nie tylko formalnej równorzędności stanowisk (np. poprzez uposażenie i spełnienie minimalnych wymogów formalnych), ale także analizy warunków służby, zakresu obowiązków, rozkładu czasu pracy oraz rangi stanowiska. Brak takiej analizy i nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym sytuacji związkowej policjanta, stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a.), które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżony rozkaz personalny został uchylony.Stan faktyczny
Policjant D. S. został przeniesiony na inne stanowisko służbowe (kontrolera ruchu drogowego) decyzją Komendanta Powiatowego Policji, która została utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Policjant kwestionował zasadność przeniesienia, wskazując na sprzeczne oceny jego pracy w poprzednich decyzjach oraz na naruszenia formalne. W skardze podniósł również, że nie posiadał odpowiedniego przeszkolenia do nowego stanowiska i że jego sytuacja związkowa nie została uwzględniona. Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go, uznając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający równorzędności stanowisk i nie uwzględniły wszystkich istotnych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji i orzekł, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 roku sprawy ze skargi D. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji powiatu [...] z dnia [...]; 2. orzeka, iż zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Rozkazem personalnym z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji powiatu [...] z dnia [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji podniósł, że Komendant Powiatowy Policji powiatu [...], rozkazem personalnym z dnia [...] zwolnił z dniem [...] asp. D. S. z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego dzielnicowego Zespołu do Spraw Prewencji Posterunku Policji w A. Komendy Powiatowej Policji powiatu [...] i z dniem następnym (tj. [...]) przeniósł z urzędu oraz mianował z urzędu na równorzędne stanowisko kontrolera ruchu drogowego Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji powiatu [...] z dotychczasowym uposażeniem. Organ pierwszej instancji - podejmując tę decyzję - ustalił, iż D. S. w powierzonym sobie rejonie służbowym nie osiągał satysfakcjonujących z punktu widzenia interesu służby wyników. Mając na względzie niedostateczne wypełnianie przez policjanta określonych mierników, jak również trudną sytuację kadrową Posterunku Policji w A., uznał, że obsługiwany przez niego rejon służbowy należało powierzyć innemu funkcjonariuszowi w celu zapewnienia właściwej realizacji zadań na terenie podległym wskazanej jednostce organizacyjnej. Uzasadniając przeniesienie policjanta z urzędu oraz mianowanie na stanowisko kontrolera ruchu drogowego Wydziału Ruchu Drogowego, organ pierwszej instancji powołał się na ważny interes służby, wyrażający się koniecznością zapewnienia właściwej realizacji zadań w wymienionej komórce organizacyjnej. Organ pierwszej instancji wskazał też, iż w Wydziale Ruchu Drogowego, wakują stanowiska służbowe, zaś dwóch funkcjonariuszy pełniących tam służbę przebywa na szkoleniu podstawowym. W następstwie przeniesienia D. S. będzie pełnił służbę bliżej swojego miejsca zamieszkania. Mianowany został na równorzędne stanowisko służbowe, tożsame z poprzednim stanowiskiem również pod względem składników należnego uposażenia. Na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. organ pierwszej instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
D. S. w odwołaniu od tego rozkazu personalnego podniósł, iż zawiera on szereg błędów formalnych, przede wszystkim w postaci nieaktualnych podstaw prawnych znajdujących się w części uzasadniającej decyzję. Skarżący powołał się na rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji powiatu [...] o z dnia [...], którym to rozkazem, m.in. z dniem [...] został zwolniony ze stanowiska dzielnicowego Zespołu Prewencji Posterunku Policji w A. (etat refundowany) i z dniem [...] mianowany na równorzędne stanowisko służbowe dzielnicowego Zespołu do Spraw Prewencji Posterunku Policji w A. Komendy Powiatowej Policji powiatu [...]. Podniósł, że w wyniku tej decyzji przydzielony mu został inny rejon służbowy. Z jej uzasadnienia wynikało, że jest on "doświadczonym, profesjonalnym policjantem", który osiąga "bardzo dobre wyniki". Tymczasem decyzja z dnia [...] podyktowana miała być niespełnianiem zadowalającego poziomu mierników. Nie jest w stanie zrozumieć tak wielkich różnic w uzasadnieniu rozkazów personalnych dotyczących jego osoby. Skarżący dodał, iż nie posiada przeszkolenia kontrolera ruchu drogowego, która to okoliczność w dalszym ciągu może prowadzić do "zaniżania" wspomnianych wcześniej mierników.
Rozpatrując to odwołanie organ drugiej instancji podniósł, że stosunek służbowy policjanta nie jest stosunkiem pracy, którego istotną cechą jest równorzędność stron, albowiem służba w Policji nie jest zwykłą pracą najemną. Stosunek służbowy ma charakter administracyjnoprawny, w związku z czym, przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki tego stosunku. Konsensusu wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków pełnienia tej służby. Ustawowe ograniczenia w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu policjanta na niższe stanowisko służbowe należy traktować jako wyjątki od zasady dającej przełożonemu władzę jednostronnego ustalania treści stosunku służbowego. Poza tymi ograniczeniami, przełożony właściwy w sprawach osobowych, może bez zgody policjanta przenieść go na inne stanowisko służbowe. Ustawa o Policji nie określa żadnych warunków owego przeniesienia, nie wskazuje kryteriów i przesłanek, którymi kierować się powinien organ dokonujący przeniesienia. Przeniesienie policjanta do innej miejscowości w ramach tej samej jednostki organizacyjnej pozostawione zostało uznaniu organu, który kierować się powinien kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji. Komendant Powiatowy Policji powiatu [...] – jako przełożony właściwy w sprawach osobowych i bezpośrednio odpowiedzialny za utrzymanie szeroko rozumianego stanu bezpieczeństwa na podległym sobie terenie, dysponuje swobodą w zakresie prowadzenia takiej polityki kadrowej, która ma zagwarantować mu, w sposób najpełniejszy, osiągnięcie celu nadrzędnego, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa publicznego. Zaskarżony rozkaz personalny jest przykładem kreowania wspomnianej polityki. Organ pierwszej instancji, jako podmiot w pełni uprawniony, zwolnił D. S. ze stanowiska dzielnicowego i mianował na równorzędne stanowisko kontrolera ruchu drogowego. W uzasadnieniu wskazał wyraźnie jakie konkretnie powody legły u podstaw decyzji o zwolnieniu policjanta z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego. Komendant Powiatowy Policji powiatu [...], uprawniony do badania efektywności służby podległych sobie funkcjonariuszy, dokonał analizy służby dzielnicowych Posterunku Policji w A., w następstwie której okazało się, iż D. S. swoimi wynikami nie daje gwarancji osiągnięcia zadowalających rezultatów. Ocenie poddany został okres czasu różny, od tego, który legł u podstaw rozstrzygnięcia i uzasadnienia rozkazu personalnego z dnia [...]. Nie bez znaczenia jest także fakt, że policjant od [...] realizował zadania w nowym rejonie służbowym. Okoliczności te stanowiły dla przełożonego uzasadnioną podstawę do odmiennej oceny efektów jego służby. Mając na uwadze słuszny interes policjanta Komendant Powiatowy Policji powiatu [...] przeniósł go do dalszego pełnienia służby w miejscowości bliższej jego miejscu zamieszkania, uwzględniając jednocześnie posiadane przez niego kwalifikacje zawodowe oraz doświadczenie. Mianowanie policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenie i zwalnianie z tego stanowiska realizowane jest w formie decyzji administracyjnej, która spełniać musi między innymi wymogi określone w art. 107 K.p.a. Zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera pełnego uzasadnienia. Nie wyjaśniono stronie wszystkich aspektów rozstrzygnięcia. Ponadto, decyzja nie zwiera również pełnego uzasadnienia prawnego. Wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego nastąpiło jednak w oparciu o aktualne podstawy prawne, które organ trafnie zacytował na wstępie swojej decyzji. W trosce o słuszny interes strony D. S. został mianowany na równorzędne stanowisko służbowe. Równorzędność stanowisk nie oznacza ich tożsamości. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stanowiska równorzędne w Policji to stanowiska, które charakteryzuje taki sam rodzaj wypełnianych zadań ustrojowych oraz taka sama wartość uzyskiwanych składników uposażenia o charakterze stałym. Pierwszy z warunków w ramach struktur Policji należy uznać za spełniony, gdyż czynności służbowe są rodzajowo (z punktu widzenia rodzaju zajęć) tożsame, służą realizacji zadań ustrojowych Policji związanych z bezpieczeństwem ludzi oraz bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. Drugi z warunków również został spełniony. D. S. został mianowany na stanowisko służbowe o identycznych parametrach uposażenia zasadniczego. Funkcjonariusz został przeniesiony na stanowisko nie tylko o identycznych parametrach uposażenia. Stosownie do obowiązujących regulacji prawnych mianowanie na stanowisko służbowe uzależnione jest od posiadanego przez policjanta wykształcenia, uzyskania określonych kwalifikacji zawodowych, a także stażu służby w Policji (art. 34 ust. 1 ustawy o Policji). Minimalne wskazania dla poziomu wykształcenia (wyższe z tytułem zawodowym, wyższe, średnie), poziomu kwalifikacji zawodowych (wyższe, podstawowe) oraz liczby lat służby określa dla każdego ze stanowisk służbowych w Policji tabela nr 2, stanowiąca załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz.U. nr 123, poz. 857 z późn. zm.). W pozycji nr 80 tabeli wyraźnie wskazano, iż "kontroler ruchu drogowego" winien posiadać co najmniej: wykształcenie średnie cywilne, kwalifikacje zawodowe podstawowe oraz minimum trzyletni staż służby w Policji. Analiza akt osobowych pozwala stwierdzić, iż D. S. spełnia wszystkie określone wymogi formalne warunkujące możliwość mianowania go na wskazane w rozkazie personalnym stanowisko służbowe. Z tej przyczyny wskazane mianowanie uznać należy za zgodne z prawem a podniesione zarzuty za całkowicie nietrafne. Przyczyną nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest interes służby, tożsamy z interesem społecznym, przejawiający się koniecznością zapewnienia natychmiastowej i właściwej realizacji zadań ustawowych Policji, w komórce organizacyjnej Policji – Wydziale Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji powiatu [...]. Było to niezbędne w związku z sytuacją kadrową we wskazanych komórkach organizacyjnych: występującymi tam wakatami oraz faktem, iż dwóch funkcjonariuszy odbywało szkolenie podstawowe uniemożliwiające wykonywanie zadań służbowych nałożonych na tą komórkę organizacyjną, a także zgodne ze strategią Komendanta Głównego Policji wskazującą na konieczność wzmocnienia komórek organizacyjnych Policji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w ruchu drogowym.
W skardze na powyższy rozkaz personalny D. S. wniósł o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go rozkazem personalnym z dnia [...] oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jest funkcjonariuszem policji z ponad piętnastoletnim stażem. Od [...] do [...] pełnił służbę w Wydziale Patrolowo Interwencyjnym Komisariatu Policji w K., a po zmianach terytorialnych Komendy Powiatowej Policji powiatu [...] w K.. Od [...] do [...] był dzielnicowym w Posterunku Policji w A., który podlega Komendzie Powiatowej Policji powiatu [...]. Argumenty uzasadniające przeniesienie na inne stanowisko służbowe nie w pełni odzwierciedlają stan faktyczny i nie spełniają przesłanek wynikających z art. 7 K.p.a., tj. nie uwzględniają interesu społecznego i słusznego interesu strony. W odwołaniu od rozkazu personalnego z dnia [...] informował Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], iż w dniu [...] rozkazem personalnym z dnia [...] został przeniesiony na równorzędne stanowisko dzielnicowego Posterunku Policji w A., gdzie został mu powierzony inny rejon służbowy. W uzasadnieniu tego rozkazu wskazano, iż jest on doświadczonym, profesjonalnym i osiągającym bardzo dobre wyniki policjantem. Natomiast po upływie niecałych czterech miesięcy, z czego ponad miesiąc przebywał na urlopie wypoczynkowym i zwolnieniu lekarskim, okazało się, iż jest najgorszym policjantem w danej jednostce, który nie osiąga satysfakcjonujących wyników. Z ustawy o Policji wynika, że policja ma służyć społeczeństwu i chronić bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymaniu bezpieczeństwa i porządku publicznego, a nie wystawiać za wszelką cenę mandaty karne, sporządzać meldunki informacyjne, czy też legitymować osoby. Przydzielony mu nowy rejon służbowy zawiera kilkanaście sołectw i jest duży obszarowo, dlatego też chciał poznać jego topografię, mieszkańców oraz zaznajomić się z władzami samorządowymi, celem ewentualnej współpracy, gdyż służba dzielnicowego jest specyficzna. Nie miał również sygnałów, aby w okresie tym na przydzielonym mu rejonie nie wzrosła przestępczość. Trudna sytuacja Posterunku Policji w A. jeszcze bardziej się pogłębiła, gdyż obowiązki, z których według organu się nie wywiązywał zostały powierzone funkcjonariuszowi z tej samej jednostki, który pełnił służbę w patrolu, a jego miejsce zajął funkcjonariusz po szkoleniu podstawowym. Zdaniem skarżącego zostały naruszone przepisy dotyczące kierowania na Posterunki Policji policjantów doświadczonych z przynajmniej pięcioletnim stażem celem sprawniejszego obsługiwania petentów i zdarzeń. Organ pierwszej instancji wskazał, iż w Wydziale Ruchu Drogowego jest 12 etatów, z czego jeden wakat, a na dwóch etatach zatrudnieni zostali kursanci przebywający na kursie podstawowym i tym uzasadnił przeniesienie skarżącego na stanowisko kontrolera ruchu drogowego. Jest to niezrozumiałe, gdyż w tym samym okresie, pomimo trudnej sytuacji kadrowej Wydziału Ruchu Drogowego, Komendant Powiatowy awansował funkcjonariusza ruchu drogowego ze specjalistycznym przeszkoleniem Kontrolera Ruchu Drogowego w CSP w Legionowie i krótszym stażem służby, do Wydziału Dochodzeniowo Śledczego w R. Zdaniem skarżącego zasadnym byłoby w takiej sytuacji awansowanie innego funkcjonariusza ruchu drogowego, służącego od kilku lat i ze specjalistycznym przeszkoleniem. Ponadto w połowie września 2013r. Komendant Powiatowy z Wydziału Ruchu Drogowego przeniósł na etat technika kryminalistyki następnego funkcjonariusza, a z etatu technika kryminalistyki przeniósł funkcjonariuszkę, która jest na długoterminowym zwolnieniu. W przekonaniu skarżącego nie ma on dużej szansy na rozwój, gdyż nie posiada prawa jazdy kategorii A oraz uprawnień do poruszania się pojazdem uprzywilejowanym. W chwili obecnej pełni służbę bliżej miejsca zamieszkania, jednakże w Komendzie Powiatowej Policji powiatu [...] planowany jest remont i rozbudowa jednostki, dlatego też cały Wydział Ruchu Drogowego zostanie przeniesiony do Komisariatu Policji w T. oddalonego od jego miejsca zamieszkania o ponad 40 kilometrów w jedną stronę. Ponadto w zaskarżonym rozkazie personalnym nie zostały ujęte aspekty dotyczące przedstawionych w odwołaniu szeregu błędów formalnych w postaci nieaktualnych podstaw prawnych zawartych w rozkazie z dnia [...] Na zaskarżonym rozkazie personalnym widnieje imienna pieczątka Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] insp. D. B., natomiast podpis złożyła osoba upoważniona.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że poza kontrolą sądu pozostaje polityka kadrowa i kwestie przesunięć kadrowych funkcjonariuszy Policji. Z uwagi na charakter stosunku służbowego, którego cechami są podporządkowanie, dyspozycyjność i hierarchiczność, uprawnionym jest twierdzenie o pozostawieniu decyzji w zakresie oceny celowości i zasadności przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe tego a nie innego policjanta, przełożonym właściwym w sprawach osobowych. Nie zachodzi konieczność nadmiernie szczegółowego wyjaśniania stronie w decyzji przesłanek, którymi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie kadrowe. Kwestionowanie przez skarżącego przyczyn przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko służbowe stanowi wyłącznie subiektywną polemikę z decyzją przełożonych. Skarżący nie wykazał interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji.
Na rozprawie w dniu 11 lutego 2014r. skarżący oświadczył, iż nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi. Jest członkiem związków zawodowych, pełni funkcję v- ce przewodniczącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. może ją uchylić, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit.c); stwierdzić nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdzić wydanie z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach (pkt 3). Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga jest zasadna.
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że wbrew stanowisku organu drugiej instancji przedstawionemu w odpowiedzi na skargę, skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu rozkazu personalnego w przedmiocie przeniesienia na równorzędne stanowisko służbowe. Nie budzi wątpliwości, że pojęcie interesu prawnego oznacza interes oparty na konkretnej normie prawa materialnego, z której płyną dla danego podmiotu indywidualne prawa lub obowiązki wymagające do ich konkretyzacji, wydania decyzji. Postępowanie dotyczy interesu prawnego określonego podmiotu wówczas, gdy rozstrzygnięcie w sprawie oddziałuje na sytuację prawną tego podmiotu. Chodzi tu o bezpośredni związek między sytuacją prawną tego podmiotu, a normą prawa materialnego. O tym, czy określony podmiot ma przymiot strony w podanym wyżej znaczeniu rozstrzygają normy prawne (ustawy). W niniejszej sprawie sytuacja taka ma właśnie miejsce. Zaskarżony rozkaz personalny, który został wydany w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jedn.: Dz.U. z 2011r., nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), niewątpliwie bezpośrednio oddziałuje na sytuację prawną skarżącego – wpływa na warunki, w jakich skarżący pełni służbę w Policji. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 ustawy o Policji stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że stosunki służbowe, nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjnoprawnych. Specyfika statusu pracowniczego funkcjonariuszy tzw. służb mundurowych była niejednokrotnie przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego (por. m.in. wyroki z 23 września 1997r., K 25/96, OTK ZU nr 3-4/1997, poz. 36 oraz z 27 stycznia 2003r., SK 27/02, OTK ZU nr 1/A/2003, poz. 2). Jak podkreślał Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniach swoich orzeczeń, kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania musi się poddać regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełniania szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej, a także bardziej rygorystycznym niż w przypadku stosunków pracy zasadom utraty statusu pracowniczego (np. wyroki TK: z 14 grudnia 1999r., SK 14/98, OTK ZU 1999/7/163; z 19 października 2004r., K 1/04, OTK-A 2004/9/93; z 13 lutego 2007r. sygn. K 46/05, OTK-A 2007/2/10). Materialnoprawną podstawę zwolnienia i przeniesienia skarżącego na stanowisko równorzędne stanowił art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o Policji do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Wskazany przepis ma charakter normy kompetencyjnej, ponieważ określa jedynie organ uprawniony do podjęcia takiej decyzji. Nie wskazuje natomiast - jak słusznie podnosi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - merytorycznych przesłanek i okoliczności warunkujących podjęcie takiej decyzji. Przepisy tej ustawy nie pozostawiają jednak wątpliwości, iż zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego, połączone z równoczesnym mianowaniem na inne stanowisko służbowe, może nastąpić wyłącznie na stanowisko równorzędne ze stanowiskiem poprzednio zajmowanym. Wynika to a contrario z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, w których wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki, uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe oraz art. 36 ust. 1 ustawy o Policji, w którym uregulowane zostało przeniesienie policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. W art. 36 ust. 2 ustawy o Policji wskazano natomiast, iż do przenoszenia lub delegowania policjanta właściwi są: Komendant Główny Policji na obszarze całego państwa, komendant wojewódzki Policji na obszarze właściwego województwa, komendant powiatowy (miejski) Policji na obszarze właściwego powiatu (miasta). Jeżeli przeniesienie między województwami następuje w związku z porozumieniem zainteresowanych przełożonych i policjanta, przeniesienia dokonuje komendant wojewódzki Policji, właściwy dla województwa, w którym policjant ma pełnić służbę. Zgodzić się zatem należy z rozważaniami uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę w zakresie charakteru stosunku pracy policjanta i wyłącznej kompetencji kierownictwa Policji do decydowania o polityce kadrowej w Policji i przesunięć kadrowych. Celowość, racjonalność i zasadność zmian stanowisk pracy poszczególnych funkcjonariuszy, tj. przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko pozostaje poza zakresem kontroli sądu administracyjnego. Tę ustawodawca pozostawił bowiem właściwym przełożonym służbowym, dając im właśnie poprzez wprowadzenie uznania swobodę w kształtowaniu polityki kadrowej. Uznaniowość decyzji polega na tym, że to do organu należy ostatecznie wybór postępowania w zakresie polityki kadrowej, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona jedynie przestrzegania przez organy administracyjne procedury normowanej przez K.p.a., w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu administracyjnym. Sąd administracyjny jest zatem uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie przeniesienia policjanta na równorzędne stanowisko. Sąd ten nie ma uprawnień do jej merytorycznej kontroli. Poza polem rozważań sądu pozostaje więc rzecz najistotniejsza dla policjanta, tj. ocena racjonalności i celowości jego przeniesienia na inne stanowisko. Jeśli zatem sąd nie dopatrzy się uchybień organów w sposobie prowadzenia postępowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonego aktu), to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego. Uznaniowość organów Policji nie może być utożsamiana z pozostawieniem im zupełnej dowolności w tym zakresie. Skoro jest to decyzja uznaniowa, to ramy tego uznania wyznacza art. 7 K.p.a., a mianowicie interes społeczny (w tym przypadku interes służbowy Policji wyrażający się w zagwarantowaniu sprawności działania w realizacji zadań określonych w art. 1 ustawy o Policji, w tym ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego) oraz słuszny interes policjanta. Istotą uznania jest więc rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie interesu policjanta oraz interesu publicznego i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Stąd też organ zobowiązany jest do należytego oraz wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć oraz ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) i uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Uznaniowy charakter tego rodzaju decyzji nie może więc prowadzić do wydania rozstrzygnięcia dowolnego, tj. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz bez odniesienia się do wszystkich okoliczności w niej występujących i mogących mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Stąd też na organie wydającym decyzję w tym zakresie spoczywa obowiązek wykazania równorzędności nowego stanowiska służbowego, a także zasadności i celowości przeniesienia na to nowe stanowisko, czemu winien dać wyraz w jej uzasadnieniu. To z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że organ przeanalizował wszystkie istotne w sprawie kwestie mające wpływ na treść decyzji. Sporządzone z zachowaniem wymogów prawa uzasadnienie decyzji stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Pozwala bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 czerwca 2008r., III SA/Wa 488/08, LEX nr 477477). Uzasadnienie decyzji pogłębia też zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Tylko decyzja zawierająca uzasadnienie skomponowane według zasad określonych w art. 210 § 1 O.p. będzie realizowała zasadę zaufania do organów podatkowych, którego istotą jest, by każdy uczestnik postępowania był przekonany, że bierze udział w procesie prowadzonym rzetelnie, a organy prowadzące ten proces są wolne od jakichkolwiek wpływów (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2008r., VI SA/Wa 264/08, LEX nr 495343). Zasada zaufania niesie w sobie nie tylko treści normatywne, ale również daleko wykracza poza ramy prawne. Należy sądzić, iż ustawodawca, zawierając tę regułę jako drugą z kolei w Kodeksie postępowania administracyjnego, tuż po zasadzie legalizmu i praworządności, w ten właśnie sposób chciał zwrócić uwagę na takie wartości, jak sprawiedliwość, równość podmiotów oraz poszanowanie reguł zachowań międzyludzkich, a także reguł kultury administrowania (wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 września 2008r., I SA/Ke 235/08, LEX nr 491325).
Działania organów w niniejszej sprawie nie spełniają tych wymogów, zwłaszcza w zakresie równorzędności dotychczasowego i nowego stanowiska. Wprawdzie na nowym stanowisku służbowym – jak wynika z porównania rozkazów personalnych z dnia 5 kwietnia i 26 lipca 2013r. - nie uległo zmianie uposażenie skarżącego, a określone w tabeli 2 znajdującej się w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz.U. nr 123, poz. 857 z późn. zm.) minimalne wymogi, jakie winien spełniać policjant, tak dla stanowiska dzielnicowego, jak i kontrolera ruchu drogowego (poz. 79 i 80) są takie same (wykształcenie średnie, kwalifikacje zawodowe podstawowe, 3 lata służby). Nie oznacza to jednakże, jak podnosi orzecznictwo sądowe, że stanowiska te są równorzędne. Uposażenie jest bowiem tylko jednym z elementów pozwalających na ocenę równorzędności stanowiska (por. wyroki: NSA z 30 maja 2000r., II SA 2220/00 i NSA z 22 stycznia 2010r., I OSK 891/09). Przy ocenie równorzędności stanowisk organ oprócz uposażenia, kwalifikacji, wykształcenia stażu pracy, jak i nazwy stanowiska powinien poddać ocenie także warunki służby, które są jedną z cech charakterystycznych dla danego, określonego stanowiska służbowego. Warunki te zaś – w myśl § 2 pkt 14 lit. d) zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 28 września 2007r., nr 1041 w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji (tekst jedn.: Dz.Urz. KGP z 2013r., poz. 50 z późn. zm.) składają się na dokument określany kartą opisu stanowiska pracy. Fakt ten dowodzi więc, że warunki służby (pracy) są jedną z cech charakterystycznych dla danego, określonego stanowiska służbowego. Jeśli zatem zmiana tych warunków jest istotna, to w takiej sytuacji nie można mówić o jednakowych, równorzędnych stanowiskach pracy (por. wyroki: NSA z 16 grudnia 2010r., I OSK 1014/10 i WSA w Opolu z 17 grudnia 2012r., II SA/Op 442/12). Zgodnie z § 2 pkt 14 lit. d) zarządzenia Komendanta Głównego Policji karta opisu stanowiska pracy to dokument określający miejsce występowania oraz cel stanowiska, zakres zadań, uprawnień i odpowiedzialności na stanowisku, wymagania w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych, stażu służby lub pracy, doświadczenia zawodowego i umiejętności koniecznych do prawidłowej realizacji zadań, warunki służby lub pracy na stanowisku, kryteria oceny realizacji zadań. W instrukcji do karty opisu stanowiska pracy wskazano, że jako cel stanowiska pracy definiuje się główne zadanie, określa istotę opisywanego stanowiska – cel jego utworzenia; jest to element opisu stanowiska wykorzystywany w systemie ocen, kontroli i wartościowania pracy. W zakresie zadań, obowiązków podaje się katalog zadań przewidzianych do realizacji na opisywanym stanowisku; wyliczenie zadań powinno mieć, w miarę możliwości, chronologiczny układ, np. według ich rangi, stopnia trudności, zadania powinny zostać sformułowane w sposób prosty i zwięzły, z zachowaniem odpowiedniej precyzji i szczegółowości zapisów stosownie do rangi zadań. Poprzez warunki pracy należy określić fizykochemiczne warunki pracy, odbiegające od warunków naturalnego środowiska: wysoka/niska temperatura, wilgotność, hałas, sztuczne oświetlenie, wentylacja, przykry zapach/opary, promieniowanie, drgania, wibracje, zagrożenie eksplozją, niebezpieczeństwa mechaniczne, niebezpieczeństwa elektryczne, praca na zewnątrz, praca na wysokościach, praca pod ziemią, w pomieszczeniu (warunki biurowe, laboratoryjne, warsztatowe etc). Niebezpieczeństwo dla zdrowia i życia powinno być szczególnie udokumentowane. Jako przykładowe formuły opisu warunków pracy wymieniono: praca przy monitorze ekranowym, praca przy sztucznym oświetleniu, praca wykonywana okresowo w terenie, praca w systemie zmianowym, nocnym, częste delegacje, mobilność, dyspozycyjność. W przypadku niewystępowania na stanowisku warunków fizykochemicznych, uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia, w opisie stosuje się formułę – praca wykonywana w warunkach normalnych.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podnieść należy, iż organy uznały, iż stanowisko dzielnicowego i kontrolera ruchu drogowego są równorzędne, charakteryzuje je bowiem taki sam rodzaj wypełnianych zadań ustrojowych Policji (służą one realizacji zadań Policji związanych z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym) oraz taka sama wartość uzyskiwanych składników uposażenia o charakterze stałym. Z tak rozumianym pojęciem stanowisk równorzędnych nie sposób się w świetle powołanej regulacji prawnej zgodzić. Wszystkie stanowiska "mundurowe" w Policji służą bowiem realizacji zadań ustrojowych Policji. Pojęcia tego nie sposób interpretować li tylko przez pryzmat ogólnych zadań Policji, gdyż nie jest to wystarczające dla wykazania czy dane stanowiska są równorzędne. Zaakceptowanie poglądu organu musiałoby natomiast prowadzić do pominięcia w ocenie równorzędności stanowisk regulacji prawnej wskazanych przepisów. Tymczasem nie budzi wątpliwości także w powszechnym odczuciu społecznym, iż warunki pracy policjanta zatrudnionego na etacie funkcjonariusza kryminalistyki czy kontrolera ruchu drogowego się znacznie różnią. Z uzasadnień wydanych w rozpatrywanej sprawie decyzji nie wynika natomiast, aby organy obu instancji poddały ocenie warunki służby na obu stanowiskach, tj. dzielnicowego i kontrolera ruchu drogowego. W decyzjach tych brak jest jakichkolwiek rozważań w tym zakresie, zaś w aktach sprawy brak jest kart opisu obu stanowisk pracy, co uniemożliwia ich porównanie, a w konsekwencji stwierdzenie, że są to stanowiska równorzędne. Na podstawie akt sprawy nie można stwierdzić, jaki zakres obowiązków obciążał skarżącego na poprzednio zajmowanym stanowisku, a jaki będzie go obciążał jako kontrolera ruchu drogowego. Z zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego z dnia [...] nie wynika także, w jakim systemie rozkładu czasu pracy pracował i miałby pracować skarżący odpowiednio na dotychczasowym i nowym stanowisku. Tymczasem zgodnie z treścią przepisu § 3 ust. 1 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 18 października 2001r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz.U. nr 131, poz. 1471) w jednostkach organizacyjnych Policji rozkład czasu służby może być: zmianowy, podstawowy lub indywidualny, zaś w słusznym interesie funkcjonariusza leży jednoznaczne określenie czasu jego służby (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2010r., I OSK 1014/10). W uzasadnieniach kwestionowanych przez skarżącego rozkazów personalnych brak jest również rozważań odnoszących się do stopnia etatowego obu stanowisk odzwierciadlającego ich rangę w strukturze Policji. Nadto chociaż organ drugiej instancji stwierdził braki w uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] w zakresie odnoszącym się do wyjaśnienia stronie "wszystkich aspektów rozstrzygnięcia" i uzasadnienia prawnego (strona nr 3 zaskarżonego rozkazu personalnego), to braków tych nie usunął i nie wyjaśnił na czym owe braki, w jego ocenie, polegały. Na podstawie uzasadnień wydanych w rozpatrywanej sprawie rozkazów personalnych nie można też stwierdzić, co wpłynęło na dokonaną przez organy obu instancji odmienną ocenę pracy skarżącego na stanowisku dzielnicowego, skoro nie wiadomo, jakie wyniki powinien był osiągnąć i w jakim okresie czasu, jakie były "założone mierniki" zważywszy na fakt, iż na stanowisku tym pozostawał niespełna cztery miesiące i korzystał w tym czasie z urlopu okolicznościowego przez 14 dni oraz zwolnienia lekarskiego przez 27 dni (raport Kierownika Posterunku Policji w A. z [...]), realizował zadania w nowym obszarowo dużo większym rejonie służbowym (uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz skarga), zaś w rozkazie personalnym z dnia [...], na mocy którego został mianowany na to stanowisko, pomimo przebywania na zwolnieniu lekarskim przez 77 dni w 2012r. (raport Kierownika Posterunku Policji w A. z [...]), stwierdzono, że wykonuje obowiązki dzielnicowego w sposób profesjonalny, osiągając bardzo dobre wyniki w służbie, posiada bardzo dobre rozpoznanie terenu Gminy A. i N. pod kątem osobowym, terenowym, zjawisk i zdarzeń, swoją wiedzę i doświadczenie zawodowe potrafi umiejętnie wykorzystać w pełnieniu codziennych obowiązków służbowych. Kwestii tych nie wyjaśnił organ drugiej instancji pomimo tego, iż skarżący podnosił je w odwołaniu. Organ odwoławczy w tym zakresie ograniczył się tylko do twierdzenia, że skarżący nie daje gwarancji osiągniecia zadawalających rezultatów, organ pierwszej instancji wskazał zaś kategorie mierników, które były brane pod uwagę przy ocenie rezultatów służby dzielnicowych w Posterunku Policji w A. i stwierdził, że skarżący osiągnął jedne z najsłabszych wyników. W raporcie z dnia [...] zawarto wyniki wszystkich funkcjonariuszy Posterunku, nie wynikają z niego natomiast wyniki osiągane przez poszczególnych funkcjonariuszy. Nie sposób zatem i na podstawie akt sprawy dokonać porównania wyników skarżącego z wynikami innych funkcjonariuszy i ocenić w jaki to znaczny sposób one odbiegają od średnich tej jednostki. Możliwe jest jedynie i to tylko w ograniczonym zakresie dokonanie porównania tych wyników z ogólnymi wynikami jednostki (wszystkich funkcjonariuszy, a nie tylko dzielnicowych), to jednak jest niewystarczające. Nie jest też jasne, bo do tego nie odniesiono się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jaki wpływ na wyniki skarżącego w tak krótkim okresie efektywnej pracy miała okoliczność powierzenia mu zadań na nowym znacznie większym obszarze służbowym. Nie wiadomo poza tym, jaki wpływ na "gorsze wyniki pracy" w drugim kwartale 2013r. miała okoliczność, że na Posterunku Policji w A. były według raportu Kierownika Posterunku Policji w A. z dnia [...] faktycznie dwa wakaty – jeden w Zespole Patrolowo Interwencyjnym, a drugi w Zespole Dzielnicowych, gdyż do tej okoliczności organy obu instancji się w zasadzie nie odniosły. Nie można na podstawie akt sprawy z całą pewnością stwierdzić, czy w rachubę nie wchodził etat skarżącego, czy też innej osoby. Ponadto z raportu tego wynika, że wakat w Zespole Patrolowo Interwencyjnym jest od ponad roku czasu, a w Zespole Dzielnicowych do trzech miesięcy. Tymczasem we wniosku personalnym dotyczącym skarżącego podnosi się, że "jedynym stanowiskiem służbowym w 4 grupie uposażenia jest wakujące stanowisko kontrolera ruchu drogowego Wydziału Ruchu Drogowego tut. Jednostki. Biorąc pod uwagę (...) brak w chwili obecnej innego stanowiska równorzędnego z zajmowanym przez w/w, asp. D. S. należy mianować na stanowisko służbowe kontrolera ruchu drogowego Wydziału Ruchu Drogowego komendy". Ocena tych okoliczności nie znalazła się w uzasadnieniu ani decyzji pierwszoinstancyjnej, ani drugoinstancyjnej. Z uzasadnień wydanych w niniejszej sprawie rozkazów personalnych nie wynika, w jaki sposób przeniesienie skarżącego na inne stanowisko służbowe miałoby wpłynąć pozytywnie na organizację służby w tej jednostce organizacyjnej, skoro wakaty te powodują trudności w wykonywaniu przez funkcjonariuszy zadań, oraz z jakich względów uznano, że skarżący, który nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi i odpowiedniego przeszkolenia, mógłby wywiązywać się w należyty sposób z powierzonych mu zadań na stanowisku kontrolera ruchu drogowego wspierając inną jednostkę i tym samym gwarantować sprawniejszą pracę jednostki.
Nadto z uwagi na to, że skarżący jest członkiem związków zawodowych, na co powołał się w odwołaniu od rozkazu personalnego z dnia [...] oraz podniósł w toku rozprawy sądowej, zauważyć trzeba, iż stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 854 z późn. zm.), dalej u.z.z., pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może: 1) wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, 2) zmienić jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika, o którym mowa w pkt 1 – z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy. W myśl art. 32 ust. 2 u.z.z. ochrona, o której mowa w ust. 1, przysługuje przez okres określony uchwałą zarządu, a po jego upływie – dodatkowo przez czas odpowiadający połowie okresu określonego uchwałą, nie dłużej jednak niż rok po jego upływie. Do praw związkowych funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej i Służby Więziennej oraz strażaków Państwowej Straży Pożarnej, a także pracowników Najwyższej Izby Kontroli stosuje się odpowiednio przepisy niniejszej ustawy, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z odrębnych ustaw (art. 2 ust. 6 u.z.z.). Zgodnie natomiast z art. 67 ust. 2 ustawy o Policji przepisy ustawy o związkach zawodowych stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem że w Policji może działać tylko jeden związek zawodowy i związek ten nie ma prawa do strajku. W wyroku z dnia 28 listopada 2013r., I OSK 2323/12, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że użycie w art. 2 ust. 6 u.z.z. określenia "odpowiednio" oznacza, że przepisy tejże ustawy będą miały zastosowanie w odniesieniu do funkcjonariuszy Policji będących członkami związku zawodowego tylko w takim zakresie, w jakim nie będzie to naruszało specyfiki stosunków służbowych w Policji. Podobnie znaczenie należy nadać użytemu w art. 67 ust. 2 ustawy o Policji określeniu "odpowiednio", z dodatkowym jednak ograniczeniem wskazanym w treści tego przepisu. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny podzielił też pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w uchwale z dnia 4 lutego 1993r., III AZP 38/92 (OSP z 1994r., nr 3, poz. 38), że przepis art. 32 ust. 2 u.z.z. ma odpowiednie zastosowanie do policjanta będącego członkiem Zarządu Terenowego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów. Nakaz "odpowiedniego" stosowania ustawy związkowej do członków i działaczy Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów oznacza m.in. rozciągnięcie ochrony prawnej, wynikającej z art. 32 ust. 2 u.z.z., do policjantów wybranych do władz i ogniw organizacyjnych tego Związku. Wymaganie ustawy, by stosowanie tej normy było "odpowiednie" nakazuje jedynie krytyczną weryfikację wzajemnego stosunku między normą stosowaną a normą odwołującą się i odrzucenie normy stosowanej w całości lub w określonej części jedynie w tym wypadku, gdy norma ta nie może być stosowana w ogóle i do pewnego układu odniesienia m.in. z tego względu, że jest albo oczywiście sprzeczna z innymi przepisami ustawy odwołującej się, albo realizuje odmienne niż ta ustawa cele. Przepis art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. ma na celu ochronę pracownika, o którym mowa w pkt 1 omawianego przepisu prawa, przed jednostronną zmianą warunków pracy lub płacy na niekorzyść tego pracownika bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej, z wyjątkiem gdy dopuszczają to odrębne przepisy. Wynikająca z art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. ochrona trwałości stosunku pracy działaczy związkowych odnosi się do wszelkich jednostronnych działań pracodawcy zmieniających na niekorzyść status pracownika, a także inne niekorzystne przekształcenia treści stosunku pracy. W orzecznictwie i piśmiennictwem przyjmuje się, że dokonując oceny, czy jednostronna zmiana warunków pracy lub płacy pracownika nastąpiła na jego niekorzyść w rozumieniu art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. należy mieć na względzie warunki pracy na dotychczasowym i nowym stanowisku oraz wysokość uposażenia, ale także możliwości awansu hierarchicznego i płacowego oraz prestiż stanowiska. Ochrona, jaką przewiduje art. 32 u.z.z., musi być rozumiana także jako ochrona interesów związku zawodowego, realizacji celów statutowych związków zawodowych przez jego działaczy. Fakt, że mianowanie, przenoszenie i zwalnianie policjantów ze stanowisk służbowych pozostaje zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 2 ustawy o Policji w gestii przełożonego właściwego w sprawach osobowych, nie zwalnia jednak podmiotów dokonujących zmian organizacyjnych z respektowania powszechnie obowiązujących norm prawnych (w tym art. 67 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 32 ust. 2 u.z.z.), które przewidują ograniczenia w dokonywaniu tego rodzaju zmian. W rozpoznawanej sprawie nie można jednak stwierdzić, czy w tym wypadku zgoda zarządu zakładowej organizacji związkowej była wymagana do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, skoro organ drugiej instancji nie odniósł się do tej kwestii w ogóle, a z akt sprawy nie wynika, aby jakiekolwiek konsultacje ze związkiem zawodowym, którego członkiem jest skarżący miały miejsce.
Braki te prowadzą do wniosku, że zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny z dnia 26 lipca 2013r. zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., organy obu instancji nie wyjaśniły w dostateczny sposób przyczyn zajętego stanowiska, a uchybienia te należy uznać za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią przedstawione wyżej uwagi, w szczególności uzupełnią wskazane braki w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy i wyjaśnią stwierdzone nieścisłości, a następnie dokonają jego oceny, czemu dadzą wyraz w uzasadnieniu spełniającemu wymogi, o jakich stanowi art. 107 § 3 K.p.a. uwzględniającym przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa materialnego.
Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii podpisania zaskarżonego rozkazu personalnego przez osobę upoważnioną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zauważyć natomiast trzeba, że decyzja ta istotnie została podpisana przez Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] – W. K., który powołał się na udzielone mu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] upoważnienie. W aktach sprawy znajduje się upoważnienie z dnia 13 września 2013r. udzielone mu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na podstawie art. 268a K.p.a. do podejmowania decyzji i działania w jego imieniu oraz na podstawie art. 133 ust. 6 ustawy o Policji do załatwiania spraw dyscyplinarnych w pełnym zakresie kompetencji przełożonego dyscyplinarnego oraz wyższego przełożonego dyscyplinarnego. W myśl art. 268a K.p.a., powołanego w podstawie prawnej tego upoważnienia, organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Udzielenie takiego upoważnienia nie powoduje utraty przez organ udzielający kompetencji do załatwienia sprawy, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, gdyż podmiot upoważniony działa w tym zakresie w imieniu organu i na jego odpowiedzialność. Upoważniony pracownik, nie zajmując stanowiska organu administracyjnego, pełni w granicach określonych w upoważnieniu, funkcję tego organu. Upoważnienie takie nie musi przy tym dotyczyć poszczególnych spraw, ale może odnosić się ogólnie do określonego rodzaju spraw. Może ono przyjmować postać zarówno osobnego dokumentu, jak i załącznika do określonych czynności czy regulaminu organizacyjnego. Musi jednak dotyczyć konkretnego, imiennie wskazanego pracownika (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2008r., I OSK 1413/06, Lex nr 456349) Z art. 268a K.p.a. wynika, że organ administracji może upoważnić na piśmie pracowników kierowanej przez siebie jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych (vide: Małgorzata Jaśkowska w Komentarzu do art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex). Wobec czego uznać trzeba, iż działając na podstawie tego upoważnienia Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] był upoważniony do wydania w dniu 17 września 2013r. zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wniosek skarżącego zawarty w skardze o zasądzenie kosztów postępowania nie mógł natomiast zostać uwzględniony. Wprawdzie w myśl art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje zwrot kosztów od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, lecz zwrot ten ograniczono do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W przypadku postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, zakres kosztów niezbędnych określa art. 205 § 1 p.p.s.a. Przepis ten zalicza do kosztów niezbędnych poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Niezbędność oraz celowość kosztów postępowania podlega ocenie sądu i jest uwarunkowana konkretnymi okolicznościami sprawy. W niniejszej sprawie skarżący takich wydatków jednak nie poniósł, a przynajmniej ich nie wykazał. Na mocy art. 239 pkt 1 lit. d p.p.s.a. był zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło