I SA/Wa 1539/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-12

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Iwona Maciejuk, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1998 r. jest możliwe, jeśli prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało następnie przedmiotem obrotu cywilnoprawnego, który wywołał nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja uwłaszczeniowa z 1998 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało bowiem przedmiotem obrotu cywilnoprawnego, który objęty jest rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, co uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
J. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury, która stwierdziła, że decyzja Wojewody z 1998 r. o nabyciu prawa użytkowania wieczystego gruntu przez H. [...] w K. została wydana z naruszeniem prawa, jednak nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności z powodu nieodwracalnych skutków prawnych. Skarżący kwestionował istnienie tych skutków, wskazując na sukcesję generalną spółek. Sąd rozpoznał sprawę i oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Bożena Marciniak Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. J. S. wniósł skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] stwierdzającą że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1998r., nr [...] stwierdzająca nabycie z dniem 5 grudnia 1990r. przez H. [...] w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w K. w obrębie [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] ha, w części odnoszącej się do dawnej parceli nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, przy czym nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji w tej części z przyczyny określonej w art. 156 § 2 k.p.a. Powyższa decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ust 1 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) oraz § 3 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120), decyzją z dnia [...] września 1998 r. nr [...] stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez H. [...] w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w K. w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Pismem z dnia 13 sierpnia 2008 r. J. S. wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 r., w części odnoszącej się do dawnej parceli nr [...], wskazując na naruszenie praw osób trzecich. Minister Infrastruktury, działając jako organ I instancji, wyjaśniając powstanie działki nr [...] dokonał analizy podziałów geodezyjnych i ustalił, że parcela nr [...] o pow. [...] ha położona w b. gm. [...] objęta dawną księgą wieczystą Lwh nr [...] podzieliła się na parcele nr [...] i [...]. Następnie parcela nr [...] podzieliła się na parcele [...] i nr [...]. Z parceli nr [...] powstały zaś parcele nr [...], [...] i [...]. Natomiast z parceli nr [...] powstały parcele nr [...], [...] i [...]. Z kolei parcela [...] po zmianie powierzchni i konfiguracji wraz z inną parcelą przyjęła oznaczenie nr [...], a ta podzieliła się na parcele nr [...] i nr [...]. Parcela nr [...] odpowiada działce nr [...] ujętej w zaskarżonej decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] września 1998r. Powyższe ustalenia potwierdzała mapa ewidencyjna sporządzona przez geodetę uprawnionego M. S. w dniu 15 grudnia 2005 r. znajdująca się w aktach sprawy dotyczącej zwrotu nieruchomości (karta nr 123). H. S. złożył w dniu 24 lipca 1992 r. wniosek o zwrot nieruchomości, który dotyczył całej dawnej parceli nr [...]. Na dzień wydania decyzji uwłaszczeniowej rozpatrzono sprawę zwrotu tylko w odniesieniu do parceli nr [...]. Natomiast w odniesieniu do pozostałej części parceli nr [...], z której powstała mi.in. działka nr [...], wniosek o zwrot nie został rozpatrzony. Organ wskazał, że w postępowaniu uwłaszczeniowym kwestia ta była pominięta. Ponadto, skoro uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich (art. 200 ust. 4 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r.) postępowanie z wyżej wymienionego wniosku z dnia 24 lipca 1992r. ma cechę prejudycjalności w stosunku do postępowania uwłaszczeniowego. Nieuwzględnienie tego oznacza, że decyzja uwłaszczeniowa, w części odnoszącej się do dawnej parceli kat. [...], została wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 200 ust. 4 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich). W świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powinno to skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Złożenie wniosku o zwrot nieruchomości przed wszczęciem postępowania uwłaszczeniowego lub w jego trakcie powinno skutkować niewszczynaniem lub zawieszeniem tego ostatniego do czasu zakończenia postępowania o zwrot, gdyby bowiem istniały przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a nastąpiłoby uwłaszczenie, to naruszałoby ono prawa osób trzecich, zatem doszłoby do naruszenia, i to rażącego, prawa. Organ ustalił, że jednostką uwłaszczoną na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1998r. była H. [...] w K. W wyniku aktu komercjalizacji jednostka uwłaszczona została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa – H. [...] S.A. w K., co znajdowało potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 1997 r. sygn. akt [...]. Następnie H. [...] S.A. zmieniła nazwę na P. [...] S.A. z siedzibą w K. (postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] czerwca 2002 r. sygn. akt [...]). Spółka P. [...] S.A. w K. na podstawie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu Spółek Handlowych została przejęta wraz z całym majątkiem przez P. [...] S.A. w K. Po prywatyzacji Spółka P. [...] S.A. zmieniła nazwę na I. [...] S.A. w K. Następnie majątek Spółki I. [...] S.A. przejęła Spółka M. [...] S.A. w K., a następnie w wyniku fuzji Spółki M. [...] S.A. oraz A. dokonano zmiany jej nazwy na A. [...] S.A. z siedzibą w D. W ocenie organu mienie objęte decyzją uwłaszczeniową należące do Spółki P. [...] S.A. w K. zostało przejęte przez P. [...] S.A. w K., w oparciu o art. 492 § 1 pkt 1 Ksh. P. [...] S.A. w K. jako spółka przejmująca wstąpiła w prawa i obowiązki spółki przejętej, stając się również nabywcą praw rzeczowych w stosunku do mienia ujętego w decyzji uwłaszczeniowej. Wobec powyższego, już na tym etapie wystąpiła przesłanka uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] w postaci nieodwracalnych skutków prawnych. Organ wskazał, że później nastąpił dalszy obrót prawami rzeczowymi do działki nr [...] i na datę wydania decyzji I instancyjnej, zgodnie z odpisem z księgi wieczystej Kw Nr [...], użytkownikiem wieczystym był A. [...] S.A. Nastąpiło więc kolejne przejęcie praw rzeczowych do przedmiotowej nieruchomości w trybie cywilnoprawnym. Minister Infrastruktury opierając się na powyższych ustaleniach i przedstawionej wykładni, decyzją z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] stwierdził że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1998r., nr [...] stwierdzająca nabycie z dniem 5 grudnia 1990r. przez H. [...] w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w K. w obrębie [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] ha, w części odnoszącej się do dawnej parceli nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, przy czym nie jest możliwe stwierdzenie nieważności decyzji w tej części z przyczyny określonej w art. 156 § 2 k.p.a. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010r. wystąpił J. S., wskazując, iż działki nie były przedmiotem obrotu, a jedynie przeszły na własność Spółki w drodze sukcesji uniwersalnej, więc nie można mówić o zajściu nieodwracalnych skutków prawnych. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] maja 2013r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2010r. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, połączenie może być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie). W myśl art. 494 § 1 Ksh, spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Zgodnie natomiast z art. 506 § 1 Ksh, łączenie się spółek wymaga zgromadzenia wspólników lub walnego zgromadzenia każdej z łączących się spółek. Organ II instancji wskazał, że z powyższego wynika, iż podstawę połączenia spółek stanowią odpowiednie uchwały każdej spółki. Uchwały te nie są aktami administracyjnymi, ale cywilnoprawnym oświadczeniem woli akcjonariuszy spółek i mogą być zaskarżone do sądu powszechnego. W związku z tym organ administracji publicznej, przy pomocy dostępnych mu środków prawnych nie jest władny do decydowania o bycie prawnym podjętych uchwał, a tym bardziej odwrócenia skutków powstałych na skutek połączenia ww. spółek. Tym samym organ administracji, w ramach przysługujących mu uprawnień, nie może odwrócić zmian prawnorzeczowych wynikających z przekształceń podmiotowych spółek. Organ uznał zatem, iż w sprawie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. co uniemożliwia stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] września 1998r., w powyższej części. J. S. zaskarżył decyzję z dnia [...] maja 2013 r. w całości i wnosił o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Zaskarżonej decyzji zarzucał naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2010.102.651) w zw. z art. 156 § 2 kpa w zw. z art. 492 § 1 pkt 1 kodeksu spółek handlowych (Dz.U.2000.94.1037) w zw. i art. 494 § 1 kodeksu spółek handlowych (Dz.U.2000.94.1037) oraz art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący podnosił, że decyzja uwłaszczeniowa z dnia [...] września 1998 r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Zgodnie z art. 492 § 1 pkt 1 ksh połączenie spółek mogło być dokonane przez przeniesienie całego majątku spółki (przejmowanej) na inną spółkę (przejmującą) za udziały lub akcje, które spółka przejmująca wydaje wspólnikom spółki przejmowanej (łączenie się przez przejęcie). Zgodnie z art. 494 § 1 ksh spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Cechą charakterystyczną instytucji przejęcia jest więc tzw. sukcesja generalna spółki przejmującej. Sukcesja generalna dotyczy wszystkich praw i obowiązków, tzn. zarówno tych znanych, jak i tych nie znanych w momencie połączenia. Spółka przejmująca wstępuje w ogół praw i obowiązków spółki przejmowanej, co oznacza, z jednej strony, że wstępuje ona we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, ale zarazem tylko w te prawa, które spółce przejmowanej rzeczywiście przysługują oraz tylko w te obowiązki, które spółkę przejmowaną rzeczywiście obciążają. Wbrew stanowisku Ministra Transportu fakt, iż połączenie spółek następuje na podstawie uchwał łączących się spółek (aktów cywilnoprawnych) nie ma żadnego znaczenia. Uchwały te zawierają jedynie zgodę na dokonanie połączenia, a nie na wstąpienie w ogół praw i obowiązków przejmowanej spółki (w tym na przejęcie majątku), które następuje z mocy samego prawa (art. 494 § 1 ksh). Co więcej w uchwałach tych nie określa się konkretnych praw i obowiązków przejmowanej spółki. Skutki prawnorzeczowe powstają z mocy prawa, analogicznie jak w przypadku spadkobrania. Sytuacja ta jest natomiast diametralnie odmienna od przypadków sukcesji pod tytułem szczególnym, np. sprzedaży konkretnej rzeczy lub prawa. Stosowanie analogii do spadków przeniesienia własności nieruchomości pod tytułem szczególnym umową zawartą w formie aktu notarialnego, które powoduje według judykatury nieodwracalne skutki prawne, jest zdaniem skarżącego nieuprawnione. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnosił o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach tych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga podlegała oddaleniu w całości. Dotychczasowe stanowisko zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego (m.in. w uchwala składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., sygn. akt III AZP 4/92, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 7/96, z dnia 9 listopada 1998 r., sygn. akt OPK 4/98 i z dnia 20 marca 2000 r., sygn. akt OPS 14/99) wskazują, że nieodwracalne skutki prawne to takie, których organ administracji nie może odwrócić w ramach własnych kompetencji przez wydanie indywidualnego aktu administracyjnego. Przy czym, nieodwracalność skutków prawnych nie dotyczy skutków wynikających z faktu wydania decyzji nieważnej, lecz wynika z podjęcia kolejnej czynności prawnej dokonanej w związku ze skutkami decyzji obarczonej wadą nieważności (M. Wincenciak, O tzw. "nieodwracalnych skutkach prawnych" decyzji administracyjnej (w:) Kodyfikacja Postępowania Administracyjnego. Na 50-lecie K.P.A., red. J. Niczyporuk, Lublin 2010, s. 901–902). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2012 r., II OSK 292/11, LEX nr 1219128 wskazał, że: "Decyzja powodująca nabycie prawa własności nieruchomości wywołuje nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., jeżeli następnie to prawo własności jest przedmiotem obrotu prawnego w warunkach pozwalających na zastosowanie przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych". Zaznaczyć przy tym należy stanowisko zajęte w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., III AZP 4/92, OSN nr 12 z 1992 r., poz. 211. W powołanej uchwale Sąd Najwyższy przyjął, że jeżeli "obrót nieruchomościami poprzedzony był wydaniem decyzji administracyjnej lub przeniesienie własności nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, a decyzja jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji". Wykładnia przyjęta w powołanej wyżej uchwale Sądu Najwyższego jest akceptowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wynika to m.in. z uzasadnienia uchwały NSA z 23 lutego 1998 r., OPS 6/97, ONSA nr 2 z 1998 r., poz. 40) Należy, więc przyjąć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego uznaje się, iż decyzja powodująca nabycie prawa własności nieruchomości wywołuje nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., jeżeli następnie to prawo własności jest przedmiotem obrotu prawnego w warunkach pozwalających na zastosowanie przepisów o rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Wykładnia, ta wskazuje na to by w okolicznościach uzasadniających zastosowanie rękojmi nie stwierdzać w postępowaniu administracyjnym nieważności określonej decyzji administracyjnej, lecz poprzestać na stwierdzeniu wydania takiej decyzji z naruszeniem prawa ze względu na wywołanie przez nią nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 k.p.a.; por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., III AZP 4/92, OSNCP 1992, nr 12, poz. 211, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r., OPS 14/99, ONSA 2000, nr 3, poz. 93 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 1994 r., II SA 250-251/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 22). W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni jednolicie prezentowany jest pogląd, że odpłatne ustanowienie użytkowania wieczystego na nieruchomości oraz wpisanie tego prawa w księdze wieczystej stanowi nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Użytkowanie wieczyste jest prawem zbliżonym do prawa własności. Okoliczność, że w razie ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej prawo własności na nieruchomości nadal przysługuje Skarbowi Państwa lub gminie nie powoduje, iż dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej (m.in. NSA w wyroku z dnia 17 sierpnia 1998r., IV SA 1976/97). Rozstrzygnięcie takie powodowałoby bowiem, iż ze skutkiem ex tunc nieruchomość powróciłaby do poprzedniego jej właściciela lub jego następcy prawnego. Prawo własności tego podmiotu uzyskane w wyniku orzeczenia o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej byłoby nie do pogodzenia z istniejącym prawem użytkowania wieczystego ustanowionym na tej nieruchomości na rzecz osoby trzeciej. Brak stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ze względu na działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych i potrzeba zapewnienia w ten sposób ochrony prawnej osobie trzeciej ma istotne znaczenie dla prawnej stabilizacji stosunków prawnorzeczowych. Chodzi o wtórny efekt decyzji nadzorczej (art. 156 § 2 k.p.a.) w postaci sanowania pierwotnej, wadliwej decyzji administracyjnej i stwierdzenie, że wytworzony przez tę decyzję stan prawnorzeczowy w sferze obrotu cywilnoprawnego może być definitywny (uchwała Sąd Najwyższego, składu 7 sędziów, z dnia 15 lutego 2011r. III CZP 90/10). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie właśnie działanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych stanowi, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania występują nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Wracając do stanu faktycznego sprawy wskazać należy, że Skarb Państwa od kilkudziesięciu lat figuruje w księgach wieczystych, jako właściciel przedmiotowej nieruchomości. Ponadto, prawo użytkowania wieczystego spornej nieruchomości stało się przedmiotem obrotu cywilnoprawnego w warunkach pozwalających na objęcie nabywcy rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Podmioty wpisane, jako użytkownicy wieczyści są osobami trzecimi dla właściciela nieruchomości, którym jest Skarb Państwa. Jedynie przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w Spółkę Skarbu Państwa, na mocy art. 8 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, nie powodowało powstania nowego podmiotu prawnego. Nie dochodziło bowiem do zawiązania spółki, do wniesienia do niej jako aportu mienia Skarbu Państwa, ani do zmiany właściciela przedsiębiorstwa, ponieważ obok Skarbu Państwa nie pojawiał się inny podmiot (por. uchwała SN z 19 maja 1992 r. III CZP 49/92, OSNCP 1982 nr 11, poz. 200, uchwała SN z 5 grudnia 2002 r. III CZP 71/2002 OSNC z 2003 nr 10/133). W przedmiotowej sprawie natomiast, w wyniku aktu komercjalizacji jednostka uwłaszczona została przekształcona w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa – H. [...] S.A. w K., co znajdowało potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia [..] kwietnia 1997 r. sygn. akt [...]. Następnie H. [...] S.A. zmieniła nazwę na P. [...] S.A. z siedzibą w K. (postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] czerwca 2002r. sygn. akt [...]). Spółka P. [...] S.A. w K. na podstawie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu Spółek Handlowych została przejęta wraz z całym majątkiem przez P. [...] S.A. w K. Po prywatyzacji Spółka P. [...] S.A. zmieniła nazwę na I. [...] S.A. w K. Następnie majątek Spółki I. [...] S.A. przejęła Spółka M. [...] S.A. w K., a następnie w wyniku fuzji Spółki M. [...] S.A. oraz A. dokonano zmiany jej nazwy na A. [...] S.A. z siedzibą w D. Użytkownikiem wieczystym spornej nieruchomości jest zatem osoba trzecia dla właściciela nieruchomości. Całkowicie odrębny od Skarbu Państwa podmiot prawa. Objęcie rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych następuje w takim stanie sprawy niezależnie od tego czy cechą charakterystyczną instytucji przejęcia spółki będącej użytkownikiem wieczystym jest tzw. sukcesja generalna (uniwersalna) spółki przejmującej czy sukcesji pod tytułem szczególnym. Nie ma żadnego uzasadnienia różnicowanie w tym zakresie, skoro gwarantem ochronnym jest sam wpis nabywcy prawa użytkowania wieczystego w księgach wieczystych. Sięganie w przedmiotowej sprawie do regulacji art. 492 ksh i nast. oraz spór na tle tego czy łączenie się spółek w trybie tzw. sukcesji generalnej jest czynnością cywilnoprawną czy też nie, wydaje się nieuprawnione przy charakterystycznej konstrukcji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Doprowadziłoby bowiem do tego, iż przy przyjęciu tezy skarżącego, należałoby uznać, że jednego rodzaju wpisy zasługują na ochronę, natomiast tam gdzie podstawą łączenie się spółek był sukcesja generalna takiej ochrony nie należy udzielać. Decyzja stwierdzająca nieważność decyzji uwłaszczeniowej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami naruszałaby zatem rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wobec podmiotu, który jest wpisany jako użytkownik wieczysty spornej nieruchomości. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło