I OSK 900/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2167/13 odrzucającego skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2167/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Sąd wskazał, że z akt administracyjnych wynikało, że powyższą decyzję doręczono skarżącemu w trybie określonym w art. 391 k.p.a., czyli za pomocą środków komunikacji elektronicznej (k. 13 akt administracyjnych organu II instancji). Akta nie zawierały natomiast dokumentu obejmującego potwierdzenie doręczenia pisma w powyższym trybie. Z tego powodu w piśmie z dnia 4 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie m.in. do uzupełnienia akt administracyjnych przez złożenie dokumentu stwierdzającego datę doręczenia skarżącemu decyzji z dnia 23 września 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie organ przedstawił Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD) z platformy epuap o nr identyfikatora ePUAP-UPD1771017. Z dokumentu tego wynikało z kolei, że doręczenie nie nastąpiło z uwagi na upływ terminu doręczenia, a na dokumencie zamieszczono również informację o braku daty odbioru decyzji. Okoliczność tę potwierdził także organ wskazując w piśmie przewodnim z dnia 13 grudnia 2013 r., że składa do akt dokument stwierdzający, iż skarżący nie odebrał decyzji z dnia 23 września 2013 r. w terminie. W tej zaś sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mając na względzie treść art. 46 § 3 zd. 2 k.p.a., który stanowi, iż w razie nieotrzymania takiego potwierdzenia organ doręcza pismo w sposób określony w przepisach niniejszego rozdziału dla pisma w innej formie niż forma dokumentu elektronicznego, wezwał organ (pismo z dnia 9 stycznia 2014 r.), do udzielenia informacji, czy doszło do doręczenia tej decyzji na zasadach ogólnych. W związku z brakiem jednoznacznej odpowiedzi na to wezwanie zostało ono ponowione (v. wezwanie z dnia 29 stycznia 2014 r.) Ostatecznie w piśmie z dnia 3 lutego 2014 r. organ wyjaśnił, że decyzja SKO w Warszawie z dnia 23 września 2013 r. nr KOA/3023/Pi/13 została doręczona jedynie za pośrednictwem sytemu e-puap. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że doręczenie zaskarżonej decyzji za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie było skuteczne, ponieważ organ nie otrzymał w terminie 7 dni od dnia wysłania pisma potwierdzenia jego doręczenia. Co więcej, z dokumentu potwierdzenia jednoznacznie wynikało, że decyzji nie doręczono z uwagi na upływ terminu do odbioru przesyłki, który to termin upłynął z dniem 3 października 2013 r. Organ miał zatem obowiązek doręczyć decyzję na zasadach ogólnych, zgodnie z treścią art. 46 § 3 zd. 2 k.p.a., czego jednak nie uczynił. W konsekwencji Sąd uznał, że skarga jest przedwczesna i podlega odrzuceniu, bowiem zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołała skutków prawnych związanych z jej doręczeniem, w tym nie otworzyła skarżącemu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Sąd podkreślił, iż organ obowiązany jest dokonać prawidłowego doręczenia decyzji, w sposób określony w art. 40 i art. 42 k.p.a. w zw. z art. 46 § 2 zd. 2 k.p.a. Dopiero bowiem takie doręczenie otworzy bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i umożliwi skarżącemu skorzystanie z tego prawa. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że brak dowodu doręczenia decyzji stanowi podstawę do odrzucenia skargi, której treść wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że do doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia wnoszącemu skargę doszło i co do której nie ma wątpliwości, że została złożona z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w niniejszym składzie nie podziela bowiem stanowiska Sądu I instancji, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest przedwczesna, bowiem zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołała skutków prawnych związanych z jej doręczeniem. Wskazać należy, że normy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące doręczenie stanowią w istocie gwarancje przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego. Ich celem jest ochrona obywatela w związku z czym nie mogą być one interpretowane niejako na jego szkodę, w sytuacji gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skargi od wydanego przez organ rozstrzygnięcia. Oznacza to, że każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia decyzji/postanowienia stronie powinna być oceniana indywidualnie. Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 września 2013 r. weszła do obrotu prawnego i może zostać zaskarżona. Podkreślić bowiem należy, iż decyzja rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia go stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który je wydał. Wynika to wprost z art. 110 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. W takiej sytuacji należy podzielić stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej, iż brak dowodu doręczenia decyzji nie może stanowić podstawy do odrzucenia skargi. Należy mieć bowiem na uwadze, iż skarżący w ustawowym terminie złożył skargę od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 września 2013 r. A zatem, nie powinno budzić wątpliwości, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało doręczne skarżącemu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania, ponieważ przepisy p.p.s.a. pozwalają orzec o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego tylko w przypadkach, gdy przedmiotem kontroli w trybie kasacyjnym jest wyrok sądu pierwszej instancji.