II SA/Kr 1435/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] SA na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie rekultywacji działek skargę oddala Burmistrz Gminy i Miasta postanowieniem z dnia 23 maja 2013 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 4, art. 20, art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. nr 121, poz. 1266 ze zm.) oraz art. 106 § 5 kpa i w związku z pismem Starostwa Powiatowego w M. z 4 grudnia 2006 r. znak [...] w sprawie wydania opinii dotyczącej rekultywacji działek nr [...] i [...] w D., pozytywnie zaopiniował konieczność uzupełnienia rekultywacji działek nr [...] i [...] w D.. W uzasadnieniu Burmistrz szczegółowo przedstawił przebieg postępowania w sprawie, przywołując dotychczas wydane orzeczenia organów administracji oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 915/08. Organ I instancji ustalił, że S. i P. C. są współwłaścicielami działek nr [...] i [...] o powierzchni całkowitej 1,8234 ha zlokalizowanych przy ul. W. w D.. Działki te stanowią grunty rolne III klasy, które do lat 70-tych XX wieku w całości użytkowane były rolniczo, a w latach 80-tych XX wieku na terenie działek prowadzone były przez przedsiębiorstwo "E" prace związane z budową podziemnej infrastruktury technicznej (rury kanalizacyjne, wodociągowe i gazowe oraz kable energetyczne i telekomunikacyjne, stałe studzienki betonowe, a także kanał przelewowo - spustowy). Burmistrz wskazał, że przedsiębiorstwo "E" nigdy nie przywróciło terenu działek nr [...] i [...] do stanu pierwotnego, obowiązku tego nie zrealizował w imieniu tego przedsiębiorstwa także generalny wykonawca inwestycji, tj. [...] Dyrekcja Inwestycji Oddział V. Umowny obowiązek przywrócenia terenu do stanu pierwotnego został scedowany na "A" [...] SA w K., następcę prawnego [...] Dyrekcji Inwestycji Oddział V. Ponieważ "A" [...] S.A w K., nie realizowała obowiązku rekultywacji w 1995 r. i w dalszych latach aż do 2005 r. Starosta [...] decyzją z dnia 5 maja 2004 r. zobowiązywał "A" [...] S.A w K., do przeprowadzenia rekultywacji w terminie do 30 września 2004 r., w tym m.in. do odtworzenia gleby. S. i P. C. zakwestionowali prawidłowość rekultywacji głównie ze względu na brak odtworzenia żyznej warstwy próchniczej. Organ I instancji wskazał, że w sprawie zostały sporządzone opinie dotyczące rekultywacji działek nr [...] i [...] w D., przytoczył główne ustalenia i wnioski biegłych. Następnie Burmistrz dokonał szczegółowej analizy tych opinii, a mianowicie: 1) opinii z dnia 11 października 2005 r. sporządzonej przez [...] Biuro Geodezji i Terenów Rolnych; 2) opinii końcowej o możliwości wykorzystania rolniczego działek nr [...] i [...] z dnia 12 kwietnia 2006 r. sporządzonej przez P. K.; 3) opinii geotechnicznej na temat warunków gruntowych na terenie działek nr [...], [...] i [...] w D. sporządzonej przez E. Z.; 4) opinii w sprawie rekultywacji działek [...] i [...] w D. sporządzonej przez M. K. w sierpniu 2011 r. Ponadto organ I instancji przeprowadził szczegółową analizę wszystkich opinii pod kątem postawionych tym opiniom zarzutów formalnych oraz merytorycznych. W ocenie organu I instancji wiarygodne są ustalenia zawarte w opinii z dnia 11 października 2005 r. sporządzonej przez [...] Biuro Geodezji i Terenów Rolnych oraz w opinii sporządzonej przez M. K. w sierpniu 2011 r. W związku z tym organ stwierdził, że w obecnym stanie działki nr [...] i [...] wymagają dalszej rekultywacji. Na potwierdzenie tego organ I instancji powołał się na zapisy poczynione przez J. P. zawarte w raporcie z wyceny z dnia 23 listopada 1994 r., który w wyniku oględzin przeprowadzonych w 1994 r. na terenie objętym postępowaniem administracyjnym odnośnie działek nr [...] i nr [...] ustalił, że: "W trakcie oględzin stwierdzono, że na powierzchni licząc od strony działki Nr [...] w kierunku drogi, tj. długości ok. 60 m i szerokości ok. 35 m od granicy działek w kierunku działki [...] tj. pow. 2450 m2 wymaga dodatkowych zabiegów agrotechnicznych mających na celu pełne przywrócenie gleby do stanu poprzedniego - stąd w obecnym stanie nie nadaje się jeszcze do użytkowania". Burmistrz zaznaczył, że w tym czasie obowiązywała już umowa dzierżawy (podpisana 17 maja 1994 r.) z jednej strony przez S. i P. C., a z drugiej strony przez "A" [...] SA w K., na podstawie której inwestor zobowiązał się do przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu inwestycji'' (tj. na całym terenie o pow. 0,86 ha zajmowanym przez [...] Dyrekcję Inwestycji - Oddział V pod zaplecze KPBO dla budowy "osiedla awaryjnego" w ramach realizacji inwestycji p.n. "RABA II"). Organ I instancji stwierdził, że wielkość obszaru, w którym należy wykonać rekultywację, potwierdza opinia z dnia 11 października 2005 r. sporządzona przez [...] Biuro Geodezji i Terenów Rolnych, w której stwierdzono, że północna i środkowa część działek, stanowiąca około 70% o łącznej pow. 1,25 ha (0,875 ha), to nadal grunty zdewastowane, których w dacie oględzin (6 października 2005 r.) nie można było zakwalifikować do gruntów ornych. Dlatego też organ I instancji uznał za wiarygodne stanowisko S. i P. C., że rekultywacja ich działek nie została zakończona od wielu lat, co dawało podstawę do pozytywnego zaopiniowania konieczności uzupełnienia rekultywacji działek nr [...] i [...] w D.. Zażalenie na postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta wniosło "A" [...] S.A w K., zarzucając mu naruszenie: 1) art. 7 kpa, art. 11 kpa, art. 77 § 1 kpa w związku z art. 80 kpa poprzez nieprzestrzeganie zasady działania na podstawie obowiązujących przepisów, niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz subiektywne i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu; 2) art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 3 lutego 1995 r. poprzez jego niezastosowanie oraz niedokonanie jego wykładni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2013 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 4, art. 20 i art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium wskazało, że zakres rekultywacji przedmiotowego gruntu został oznaczony w decyzji Starosty z dnia 5 maja 2004 r. i zasadność określenia zakresu rekultywacji ustalonego tą decyzją nie podlegała badaniu w przedmiotowym postępowaniu, którego celem było stwierdzenie, czy został on rzeczywiście zrealizowany. Kolegium przywołało dowody przeprowadzone w sprawie. Ponadto Kolegium zaznaczyło, że powodem wcześniejszego uchylenia postanowienia Burmistrza Gminy i Miasta z dnia 15 listopada 2011 r. było stwierdzenie przez Kolegium, że organ I instancji nie dokonał pełnej oceny dowodów, w szczególności nie porównał danych zebranych w sporządzonych opiniach, nie wskazał przyczyn sprzeczności zawartych w nich wniosków, nie określił, jakim argumentom i z jakiego powodu nie daje wiary. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że strony postępowania nie zostały powiadomione o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem postanowienia, co naruszało art. 10 § 1 kpa. Kolegium dokonało szczegółowej analizy sporządzonych w sprawie opinii i podkreśliło, że ocena, czy w konkretnym wypadku nastąpiła rekultywacja gruntu, nie może być uzależniona od zakresu wykonanych robót rekultywacyjnych, lecz jedynym kryterium przy tej ocenie może być okoliczność, czy w wyniku odpowiednich zabiegów gruntu nadano lub przywrócono wartości użytkowe. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że to opinia z dnia 11 października 2005 r. sporządzona przez gleboznawców, tj. M. K. oraz M. S. jest opinią oceniającą, czy poczynione zabiegi rekultywacyjne przywróciły wartości użytkowe działkom nr [...] i [...] w D.. Autorzy tej opinii wskazali, że północna i środkowa część tych działek, stanowiąca około 70% z łącznej powierzchni 1,25 ha, to nadal grunty zdewastowane, których nie można zakwalifikować do gruntów ornych. Wskazano w opinii, że na powierzchni zalega silnie zbita, szkieletowa, bezstrukturalna, pozbawiona próchnicy masa glebowa o miąższości około 30 - 40 cm, uniemożliwiająca wykonywanie zabiegów agrotechnicznych. Dalej wskazano, że wyłączenie gruntów z użytkowania ornego przez okres kilkunastu lat i wykorzystanie ich na cele nierolne wpłynęło negatywnie na właściwości fizyczne gleby (zbity układ, brak struktury, wadliwe stosunki powietrzno - wodne), a wprowadzenie obcego materiału z dużą ilością kamieni spowodowało deformację profilu glebowego. Autorzy opinii ustalili, że "Istniejący stan na gruncie, brak warstwy orno - próchniczej, obecność na powierzchni dużej ilości kamieni uniemożliwiających wykonanie prac mechanicznych, nie pozwala zakwalifikować tego użytku do gruntu ornego. Grunt ten wymaga dalszej rekultywacji w celu przywrócenia wartości użytkowej". Podsumowując, wskazano, że rekultywacji gruntów na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] nie można uznać za zakończoną, gdyż stan pierwotny użytków i klas gruntów na tych działkach nie został przywrócony. Kolegium przytoczyło ustawową definicję rekultywacji zawartą w art. 4 ust. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt II SA 41116/03, uznało, że organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a w zaskarżonej decyzji, zgodnie z zaleceniami zawartymi we wcześniejszej decyzji Kolegium, dokonał analizy opinii sporządzonych w sprawie rekultywacji działek nr [...] i [...] w D.. Zdaniem Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przemawiał za tym, że rekultywacji gruntów na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] nie można uznać za zakończoną z uwagi na to, iż stan pierwotny użytków i klas gruntów na tych działkach nie został przywrócony. Skargę na ww. postanowienie SKO w [...] wniosło "A" [...] SA w K., zarzucając mu naruszenie: 1) art. 15 w związku z 124 § 2 kpa poprzez nieodniesienie się przez organ II instancji do zarzutów strony skarżącej podniesionych w zażaleniu, jak również zaniechanie całościowego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, w tym niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 2) art. 77 § 1 w związku z art. 80 kpa poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego oraz subiektywne i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, jak również pominięcie niektórych przedstawionych w sprawie dowodów przy jednoczesnym oparciu się na dowodach, które budzą uzasadnione wątpliwości; 3) art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego niezastosowanie oraz niedokonanie jego wykładni; 4) art. 22 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 2 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia na podstawie opinii rzeczoznawców, które nie można uznać za odrębne, niezależne od siebie oraz rzetelne. Strona skarżąca domagała się uchylenia postanowień organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Uczestnicy S. C. i P. C. wnieśli o oddalenie skargi, twierdząc, że rekultywacja ich działek nie została prawidłowo i do końca przeprowadzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. W świetle powyższych zasad skarga podlega oddaleniu. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie został wydany wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 915/08. Zatem zastosowanie znajduje art. 153 ppsa, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z treści uzasadnienia przywołanego wyroku wynika, że WSA w Krakowie nakazał, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracji dokonały "pełnej oceny merytorycznej poprzez dokładne wykazanie, w jakim zakresie zgromadzone dokumenty są ze sobą sprzeczne, wskazując przy tym konkretne wady, uchybienia i nieprawidłowości bądź błędy względem kwestionowanej ekspertyzy sporządzonej na zlecenie strony". Sąd podkreślił, że "uznając opinię za prawidłową, organ winien wskazać, w oparciu o jakie przesłanki uznaje ją za rzetelną i niewadliwą". Sąd zalecił też organom, by zwróciły uwagę na treść ekspertyzy sporządzonej na zlecenie strony skarżącej i odniesienie się do kwestii stanu działek w dacie orzekania. Zaznaczyć trzeba, że w wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r. nie przesądzono o konieczności sporządzenia dodatkowej opinii biegłego, lecz wyraźnie stwierdzono, że w przypadku sprzecznych stanowisk specjalistów i "gdy materiał dowodowy nie daje podstaw do oparcia się wyłącznie na opinii jednego biegłego, organ powinien przez łączne zbadanie stanowisk rzeczoznawców wyjaśnić zachodzące miedzy nimi sprzeczności". Dopiero zaś "w przypadku niedających się usunąć wątpliwości, zażądać dodatkowej opinii tego samego lub innych biegłych". W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wskazania co do dalszego postępowania sformułowane w wyroku WSA w Krakowie z dnia 16 grudnia 2008 r. zostały przez organy wypełnione. Postanowienie organu I instancji zawiera bowiem najpierw bardzo szczegółowe omówienie treści opinii sporządzonych w sprawie rekultywacji przedmiotowych działek (k. 630-632 akt adm.), a następnie treść tych opinii została przeanalizowana i wzajemnie porównana pod względem formalnym oraz merytorycznym (k. 629-630 akt adm.). Własnej analizy dokonał również organ odwoławczy. Nie można więc zasadnie postawić organom zarzutu naruszenia art. 153 ppsa, ponieważ ustanowiony przez WSA w Krakowie obowiązek przeprowadzenia pełnej oceny merytorycznej zgromadzonego materiału dowodowego został przez organy wypełniony. Sąd orzekający w niniejszej sprawie za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 15 w związku z art. 124 kpa. Strona, która wniosła zażalenie, podnosiła liczne zarzuty w stosunku do opinii, na których oparł się organ I instancji i wskazywała na ich sprzeczność z opiniami sporządzonymi na zlecenie strony. Natomiast SKO w [...], rozpatrując wniesione zażalenie, przedstawiło swoje stanowisko odnośnie każdej z opinii znajdujących się w aktach sprawy. Kolegium wzięło pod uwagę charakter każdej z opinii, zakres wiedzy fachowej, jaką dysponowali autorzy poszczególnych opinii, a następnie odniosło wnioski biegłych do ustawowych przesłanek rekultywacji gleby. Zdaniem Sądu treść uzasadnienia postanowienia SKO w [...] stanowi odpowiedź tego organu na zarzuty zażalenia, a na tym właśnie polega rozpatrzenie zażalenia. Natomiast fakt, że strona skarżąca nie podziela stanowiska organów administracji i ich oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie oznacza, że naruszone zostały art. 15 kpa, czy też art. 153 ppsa. Podsumowując kwestię zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (dwie opinie sporządzone na zlecenie organów prowadzących postępowanie oraz dostarczone przez stronę opinie geotechniczne) stanowił wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie rekultywacji działek [...] i [...] w D. bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów. Niezasadny jest zatem skargi naruszenia art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa. Przechodząc do weryfikacji dokonanej przez organy oceny przesłanek rekultywacji przedmiotowych działek, wskazać należy, że ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1205 ze zm.) w art. 4 pkt 18 zawiera definicję legalną rekultywacji i stanowi, że należy przez to pojęcie rozumieć nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg. Trafnie też w zaskarżonym postanowieniu przywołano wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2004 r. sygn. akt II SA 4116/03 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym orzeczono, że "ustawowa definicja rekultywacji gruntów ma nie tyle charakter instrumentalny, co celowościowy – wskazuje kierunek, do którego należy zmierzać, nie określając działań do tych celów prowadzących". W wyroku tym podkreślono, że "Na gruncie przepisów ustawy nie można więc twierdzić, że rekultywacja gruntów została wykonana tylko częściowo, np. bez tzw. rekultywacji biologicznej czy wykonania zabiegu głęboszowania – o ile został on uznany za niezbędny. Określony grunt jest albo zrekultywowany, tj. przywrócony do użytkowania rolnego, i wtedy organ administracji może wydać decyzję o uznaniu rekultywacji za zakończoną, albo nie został przywrócony do użytkowania rolnego, niezależnie od charakteru i zakresu brakujących do zakończenia rekultywacji zabiegów – i wtedy nie można uznać rekultywacji za zakończoną". Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że znajdujące się w aktach opinie miały odmienny charakter. Mianowicie opinie sporządzone przez dr hab. inż. E. Z. oraz dr inż. P. K. są opiniami geotechnicznymi, służącymi do określenia charakterystyki warunków posadowienia budowli i uwzględniającymi własności fizyczno - mechaniczne podłoża oraz warunki wodne. Natomiast opinie sporządzone przez mgr inż. M. K. i mgr inż. M. S. są opiniami gleboznawców, czyli specjalistów dokonujących oceny, czy przywrócono gruntom zdegradowanym lub zdewastowanym wartość użytkową m.in. poprzez odtworzenie gleb. Porównanie charakteru tych opinii wskazuje, że należy się zgodzić z oceną organów, że opinia sporządzona przez specjalistów w zakresie gleboznawstwa stanowi - w przedmiotowej sprawie - lepszy środek dowodowy dla oceny stanu gleby na działkach skarżących niż opinie geotechniczne. Zdaniem Sądu ocena organów w tym zakresie nie była oceną dowolną, lecz opartą na wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego. Zaznaczyć trzeba też, że biegli M. K. i M. S. oparli swoje wnioski na przeprowadzonym w dniu 6 października 2005 r. badaniu na gruncie. Ta okoliczność dodatkowo przemawia za uznaniem jej wiarygodności, ponieważ ustalenia faktyczne dla tej opinii zostały poczynione tylko kilka miesięcy po rekultywacji przeprowadzonej na zlecenie strony skarżącej przez J. W.. Pomimo przeprowadzenia tych prac, biegli stwierdzili, że północna i środkowa część przedmiotowych działek, a więc około 70% łącznej ich powierzchni, to nadal grunty zdewastowane, których nie można zakwalifikować do gruntów ornych. Podkreślić trzeba też, że organy prowadzące kontrolowane postępowanie podjęły kroki w celu aktualizacji ustaleń dokonanych przez biegłych w październiku 2005 r. Opinia sporządzona w sierpniu 2011 r. przez mgr inż. M. K. zawiera szczegółową analizę stanu faktycznego sprawy, zaś na potrzeby sporządzenia tej opinii przeprowadzono rozprawę administracyjną na gruncie. Biegły zatem dysponował uprzednio zgromadzoną dokumentacją oraz aktualnym oglądem sytuacji na przedmiotowych działkach i na takiej podstawie stwierdził, że "rekultywacji wykonanej na działkach [...] i [...] w D. nie można uznać za zakończoną", ponieważ nie została przywrócona "odpowiednia warstwa próchnicza pozwalająca na użytkowanie rolne tych działek" (k. 516 akt adm.). Niezasadnie kwestionowano w skardze wartość tej opinii ze względu na to, że M. K. nie dokonywał badań struktury gleby. Takie badanie z całą pewnością nie byłoby rozstrzygające ze względu na zmiany struktury gleby spowodowane znacznym upływem czasu pomiędzy zmianami dokonanymi na przedmiotowych działkach i czynnościami podjętymi w ramach rekultywacji na podstawie decyzji z dnia 5 maja 2004 r., a czasem sporządzania tej opinii. W ocenie Sądu, wnioski M. K. były uprawnione, gdyż opierały się na obszernym materiale dowodowym zaktualizowanym na podstawie przeprowadzonej w terenie rozprawy administracyjnej. Z drugiej strony niezasadnie strona skarżąca zarzuca organom zignorowanie treści opinii sporządzanych na zlecenie strony skarżącej. Przeciwnie, jak wskazano bowiem wyżej, organy szczegółowo przeanalizowały te opinie i skonfrontowały ich treść z opiniami sporządzonymi na zlecenie organów. W ocenie Sądu zgromadzony w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy dawał postawę do uznania, że rekultywacja przedmiotowych działek w rozumieniu art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i w zakresie wynikającym z decyzji Starosty [...] z dnia 5 maja 2004 r. nie została zakończona. Takie wnioski są oparte na ustaleniach gleboznawców przeprowadzonych zarówno w 2005, jak i na podstawie opinii z 2011 roku. W takiej sytuacji zastosowanie znajdował art. 20 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z którym osoba powodująca utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów jest obowiązana do ich rekultywacji na własny koszt. Niezasadnie zatem w skardze zarzucono naruszenie art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i art. 22 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 22 ust.2 pkt 3 w związku z art.28 ust.5 tej ustawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przedmiotowe działki utraciły wartość użytkową jako grunty rolne, a z dokonanych ustaleń wynikało, że nakazana rekultywacja nie została zakończona. Mając na uwadze powyższe, należało uznać, ze zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i oddalić skargę na podstawie art. 151 ppsa.