II GSK 1835/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-13
Skład orzekający: Henryk Wach, Marzenna Zielińska, Janusz Zajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena pracy z części piątej egzaminu radcowskiego (prawo administracyjne) może być uznana za niedostateczną, jeśli zdający nie wykazał się znajomością przepisów regulujących postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Ocena pracy z egzaminu radcowskiego, w tym z prawa administracyjnego, powinna być dokonana z uwzględnieniem wymogów formalnych, właściwości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, a także poprawności zaproponowanego sposobu rozstrzygnięcia problemu. Brak wykazania się znajomością przepisów regulujących postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego, co stanowi istotę problemu w kazusie, jest błędem dyskwalifikującym pracę i uzasadnia przyznanie oceny niedostatecznej.Stan faktyczny
Aplikantka radcowska uzyskała ocenę niedostateczną z części piątej egzaminu radcowskiego (prawo administracyjne), co skutkowało negatywnym wynikiem całego egzaminu. Komisja Egzaminacyjna II stopnia utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając, że zdająca nie dostrzegła problemu prawnego związanego z zastosowaniem przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę aplikantki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Protokolant Monika Tutak - Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. D. – K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 407/12 w sprawie ze skargi A. D. – K. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. D. – K. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 18 maja 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 407/12 oddalił skargę A. D. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z [...] grudnia 2011 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego.
Sąd orzekał w następującym stanie sprawy:
W dniach 14-17 czerwca 2011 r. A. D. przystąpiła do egzaminu radcowskiego przed Komisją Egzaminacyjną Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w W. (Komisja I stopnia). Otrzymanie przez skarżącą oceny niedostatecznej z części piątej egzaminu (prawo administracyjne) przesądziło o uzyskaniu przez nią wyniku negatywnego z egzaminu radcowskiego, co Komisja stwierdziła uchwałą z [...] lipca 2011 r., Nr [...].
Komisja Egzaminacyjna II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Komisja II stopnia) uchwałą z [...] grudnia 2011 r. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uznając zarzuty zdającej za niezasadne, w uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że zdająca w sporządzonej skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego, stanowiącej rozwiązanie kazusu z prawa administracyjnego, nie dostrzegła występującego w nim problemu.
Istotą zadania było dokonanie przez zdającą oceny prawidłowości rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej wniosku o wznowienie postępowania złożonego przez właściciela działki sąsiadującej z działką, co do której udzielono pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania z budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Jako podstawę wznowienia postępowania wnioskodawca z kazusu wskazał art. 145 § 1 pkt 4 ustawy - kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa).
Organ I instancji na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania z tego powodu, że wnioskodawca nie był stroną wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny. Organ odwoławczy utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy.
Zdający winien zwrócić uwagę na prawidłowość postanowień organów obu instancji, odmawiających wznowienia postępowania. W ocenie Komisji II stopnia za wystarczające do uznania prawidłowości rozwiązania sformułowanego w ten sposób kazusu nie mogło zostać uznane samo wniesienie skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 52 § 1 w zw. z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: ppsa).
Skarżąca nie dostrzegła istoty problemu, jaki w rozpoznawanej sprawie stanowiło zastosowanie przepisów dotyczących podstaw wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. W postępowaniu wznowieniowym zarzuty należało powiązać z przepisami ustanawiającymi przesłanki wznowienia postępowania oraz stanowiącymi podstawę orzekania w tym postępowaniu przez organy administracji. Tym bardziej, że w opisie zadania jednoznacznie wskazano na przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a ponadto wskazano, że rozstrzygnięcie organu wydano na podstawie art. 149 § 3 kpa. W skardze, wskazano przepisy prawa materialnego, z których miał wynikać interes prawny wnioskodawcy (art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 - Prawa budowlanego). Będąca przedmiotem oceny egzaminatorów skarga nie zawiera żadnego powiązania wywodu z kwestiami związanymi ze wznowieniem postępowania. Nie wskazuje, dlaczego brak wyjaśnienia, czy przedmiotowa działka znajdowała się w obszarze oddziaływania planowej inwestycji, mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie o wznowieniu postępowania. Nie uzasadnia też, dlaczego badanie interesu prawnego wnioskodawcy wznowienia byłoby dopuszczalne jeszcze przed formalnym wznowieniem postępowania.
Skarżąca nie wskazała na kwestie proceduralne postępowania o wznowienie, ani też nie dokonała żadnej analizy rozróżnienia pomiędzy fazami tego postępowania, a mianowicie tej, w której jest dopuszczalne badanie interesu prawnego, ale nie jest dopuszczalne badanie przyczyny wznowienia postępowania, od tej, w której dopiero następuje badanie przyczyny wznowienia, czyli okoliczności, czy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy.
Powyższe oznacza, że skarżąca nie dokonała interpretacji przepisów prawa i nie wykazała prawidłowego rozumienia przepisów regulujących przebieg postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Komisja II stopnia przyznała rację egzaminatorom, że brak wskazania na kwestie proceduralne jest błędem, który przesądza o ocenie niedostatecznej.
Organ podkreślił, że od osoby, która w przyszłości chce wykonywać zawód radcy prawnego należy wymagać znajomości prawa administracyjnego, zarówno procesowego jak i materialnego. W przypadku osoby zdającej egzamin radcowski wymagane jest sprawdzenie przygotowania prawniczego z określonych dziedzin prawa pod względem należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę stwierdził, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający prawu a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu radcowskiego. Zdaniem Sądu, werdykt egzaminatora w przedmiocie wystawienia oceny cząstkowej korzysta z "luzu decyzyjnego", na co wskazuje przepis art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.
Komisja II stopnia wywiązała się w sprawie ze swoich obowiązków prawidłowo. Przeprowadziła dogłębną analizę zgromadzonego materiału dowodowego a przyczyny, które zdyskwalifikowały pracę zdającej z piątej części egzaminu, zostały w zaskarżonej uchwale precyzyjnie i szeroko wyjaśnione. Ocena rozwiązania zadania z prawa administracyjnego została dokonana w aspekcie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, a także poprawności zaproponowanego przez zdającą sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentowała. Ocena ta nie nosi znamion dowolności, bowiem skarżąca nie wykazała się znajomością przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe.
Brak powołania właściwych zarzutów naruszenia prawa (tj. brak sformułowania zarzutów dotyczących uchybień organu w zakresie postępowania wznowieniowego) świadczy o tym, iż skarżąca nie zastosowała właściwych przepisów prawa oraz nie wykazała się umiejętnością prawidłowej ich interpretacji. Fakt, iż sporządzona skarga spełniała warunki formalne nie wystarcza do uznania, że praca egzaminacyjna powinna być oceniona pozytywnie. Spełnienie wymogów formalnych jest jednym, ale nie jedynym kryterium oceny pracy z części czwartej egzaminu (v. art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych). Określone w przytoczonym przepisie kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wówczas uprawniona jest ocena, że zdająca jest przygotowana do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Z powyższych względów za słuszne należy uznać stanowisko organu, który poszczególne braki i uchybienia w pracy pisemnej kandydatki zakwalifikował jako istotne w stopniu dyskwalifikującym pracę. Jej ocena, mimo surowości, nie narusza zasad swobodnej oceny, w którą Sąd nie może ingerować.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej dotyczącego różnorodnych rozstrzygnięć w przedmiocie oceny prac z zakresu prawa administracyjnego, Sąd I instancji podkreślił, iż każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego rozstrzygana uchwałami komisji egzaminacyjnych jest sprawą indywidualną w rozumieniu art. 1 ust. 1 kpa. Indywidualizm takiej sprawy powoduje, że nigdy nie jest ona rozpoznawana porównawczo, ponieważ uchwały komisji egzaminacyjnych konkretyzują normy prawa materialnego - ustawy o radcach prawnych - wyłącznie w odniesieniu do indywidualnie oznaczonego zdającego i wyłącznie w jego sprawie. Także Sąd nie może oceniać rozstrzygnięć organu podjętych w indywidualnych sprawach administracyjnych dotyczących innych zdających. W przeciwnym razie wykraczałby poza granice sprawy (v. art. 134 § 1 ppsa).
A. D. złożyła skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia, którą zaskarżyła wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ppsa poprzez oddalenie skargi, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że doszło do naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 365 ust. 2, art. 364 ust. 1 urp poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy oceny niedostatecznej z pracy z zakresu prawa administracyjnego w oparciu o przesłanki, które nie odpowiadają zasadom wskazanym w powyższych przepisach;
- art. 8 kpa w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez niedopuszczalne przyjęcie innych kryteriów i stanowiska w sprawach, w których istota oparta jest na tym samym zadaniu egzaminacyjnym, a przez to nierówne potraktowanie skarżącej w stosunku do innych uczestników egzaminu radcowskiego, którzy zaproponowali analogiczne rozwiązanie kazusu egzaminacyjnego, a których odwołania zostały uwzględnione,
II. naruszenie art. 1 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269; dalej: pusa) poprzez niewłaściwie przeprowadzoną kontrolę działalności organu II instancji, a w konsekwencji - mimo braku podstaw - oddalenie skargi.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w której kasator podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 ppsa zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 ppsa, które w sprawie nie występują.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie tak przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. Zarzut naruszenia przepisów postępowania w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ppsa wymaga wskazania przepisów prawa, które w jej ocenie zostały naruszone w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz wykazania, na czym polegało to naruszenie i czy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ zarzuty naruszenia przepisów postępowania ściśle wiążą się z zarzutami naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione łączne odniesienie się do tych zarzutów.
Skarga kasacyjna A. D. nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej stawiane są bezzasadne.
Stwierdzenie to dotyczy zarówno zarzutów naruszenia prawa materialnego - art. 365 ust. 2, art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, jak i naruszenia przepisów ustrojowych, tj. art. 1 § 1 i 2, art. 3 § 1 pusa, a także art. 8 kpa. Uzasadnienie wydanego wyroku w zakresie zarzutów podniesionych w skardze, jest rzeczowe, przekonywujące i oparte na obowiązującym, na datę egzaminu, stanie prawnym.
Komisje egzaminacyjne prawidłowo przeprowadziły postępowanie z zastosowaniem właściwych przepisów prawa materialnego i nie przekraczając swoich właściwości. Zgromadzony materiał dowodowy, który w zakresie zupełności i rzeczowości nie był kwestionowany, został właściwie przeanalizowany, a przyczyny, które zdyskwalifikowały pracę z prawa administracyjnego, precyzyjnie i szeroko wyjaśniono.
Uchwała Komisji II stopnia zawiera wszechstronne wyjaśnienie mankamentów pracy skarżącej z części piątej egzaminu, w kontekście ustawowych kryteriów oceny. Ocena ta została dokonana w aspekcie zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji, a także poprawności zaproponowanego przez zdającą sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem A. D. reprezentowała. Nie nosi ona znamion dowolności, bowiem skarżąca nie wykazała się znajomością - jak słusznie stwierdził Sąd I instancji - przepisów regulujących postępowanie wznowieniowe.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 8 kpa w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP należy stwierdzić, iż nie znajduje on uzasadnienia. Wskazany przepis Konstytucji ustanawia zasadę, według której wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. W ustępie 2 określono natomiast, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Żaden z tych przepisów nie został naruszony, bowiem osoby uczestniczące w egzaminie radcowskim były traktowane w sposób jednakowy. Obie komisje egzaminacyjne działały na podstawie i w ramach przepisów prawa, w tym także na podstawie ustawy o radcach prawnych i przepisów wykonawczych i zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 kpa).
Wskazywanie przez skarżącą na porównywalność stanu faktycznego tej sprawy z innymi sprawami jest tylko oceną subiektywną zdającej, a każda sprawa dotycząca ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego rozstrzygana uchwałami komisji egzaminacyjnych jest sprawą indywidualną.
Prawidłowo, za decydujące dla uznania braku poprawności ocenianej skargi uznano, iż zdająca nie dostrzegła, iż postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem reprezentowanej przez siebie osoby toczyło się w trybie przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną. W sporządzonej skardze pominięto przepisy regulujące to postępowanie, według których następuje ocena istnienia przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania (w tym wypadku art. 145 § 1 pkt. 4 kpa) oraz przepisów w oparciu, o które wydane zostało rozstrzygnięcie w sprawie (art. 149 § 3 kpa).
Z powyższym pozostaje w związku zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 365 ust. 2 i art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, poprzez uznanie za prawidłowe utrzymanie przez organ II instancji w mocy oceny niedostatecznej w oparciu o przesłanki, które nie odpowiadają zasadom wskazanym w tych przepisach.
Zarzut ten nie jest trafny.
Zgodnie z art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych kryteriami, które w szczególności mają być brane pod uwagę przy ocenie rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego, są: zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.
Powyższy przepis nie zawiera odesłania do art. 364 ust. 10 ustawy o radcach prawnych, stanowiącego, że oceny dokonywane są w pięciostopniowej skali ocen. W konsekwencji nie można przyjąć, że wskazane kryteria przypisane są dla każdej z poszczególnych ocen i twierdzić, że komisja egzaminacyjna ma możliwość wyboru każdego rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia wyniku egzaminu.
W zależności od stopnia przygotowania do wykonywania omawianego zawodu przez osobę przystępującą do egzaminu wynik ten powinien być jeden, pozytywny albo negatywny, przy czym tylko spełnienie wszystkich ustawowych kryteriów zaproponowanego rozwiązania uprawnia oceniających do przejścia do skali ocen pozytywnych (od celującej do dostatecznej).
Wychodząc z założeń aksjologicznych ustawy o radcach prawnych, normującej ten zawód zaufania publicznego, niewątpliwie znacznie wyższą wartością, która powinna być braną pod uwagę w pierwszej kolejności przez komisję egzaminacyjną, jest wzgląd, aby wynik egzaminu radcowskiego odpowiadał poziomowi przygotowania prawniczego do wykonywania wspomnianego zawodu, nie zaś, co ma drugorzędne znaczenie, interesowi osoby przystępującej do tego egzaminu, zainteresowanej uzyskaniem wyniku pozytywnego. Trudno odmówić trafności stanowisku prezentowanemu w orzecznictwie, że postępowanie w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego ma szczególny, swoisty charakter, i nie jest typowym postępowaniem administracyjnym. Celem tego postępowania jest przede wszystkim sprawdzenie przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu pod względem zdolności do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania. W postępowaniu dotyczącym ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego obowiązkiem organów administracyjnych jest ochrona interesu publicznego, który w tym wypadku należy rozumieć, jako zapewnienie możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego przez osoby do tego należycie przygotowane (v. wyrok WSA w Warszawie z 29 kwietnia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 225/11).
Decyzję w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego należy zakwalifikować do grupy decyzji związanych. Decyzja określana jest, jako związana, gdy nie pozostawia organowi administracyjnemu "luzu decyzyjnego", jak określa się to w opisie wyboru konsekwencji prawnych normy prawa materialnego w decyzyjnym modelu stosowania prawa. Wprawdzie norma prawna może dopuszczać ograniczony luz decyzyjny, gdy organ dokonuje wyboru konsekwencji (z kilku przypadków, w granicach rozpiętości tzw. widełek), ale jest związany normatywnymi dyrektywami wyboru konsekwencji, co stanowi nadal postać decyzji związanej. (wyrok NSA z 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 319/12 dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl).). Korzystanie przez organ z tego ograniczonego luzu decyzyjnego, w tym m.in. dla ustalenia treści nieostrych sformułowań treści przepisów prawnych, co ma również miejsce na gruncie ustawy o radcach prawnych przy ustalaniu wyniku egzaminu, nie daje podstaw dla stwierdzenia, iż wydana w tym przedmiocie decyzja ma charakter rozstrzygnięcia według uznania administracyjnego.
W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku z 19 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2333/11, w którym stwierdzono: "Podejmowane przez komisje egzaminacyjne do spraw wyniku egzaminu radcowskiego uchwały nie są podejmowane w oparciu o konstrukcję uznania administracyjnego. Zarówno Komisja Egzaminacyjna, decydując o wyniku egzaminu na podstawie art. 366 ust. 2 urp, jak też rozpatrująca na zasadzie art. 368 ust. 9 i 10 urp odwołania od tych rozstrzygnięć Komisja II stopnia związane są przepisem art. 366 ust. 1 urp, zgodnie z którym pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną".
Reasumując, kontrolując uchwałę komisji egzaminacyjnej w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego, o której mowa w art. 366 ust. 2 w zw. z art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, sąd administracyjny czyni to według kryterium zgodności z prawem, kwalifikując tę uchwałę nie tyle według uznania administracyjnego, co do grupy decyzji związanych.
Nie można zgodzić się z zarzutem stawianym Sądowi I instancji naruszenia art. 365 ust. 2 cyt. ustawy poprzez zaaprobowanie negatywnej oceny zadania, pomimo prawidłowego jego rozwiązania.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób niebudzący wątpliwości wynikają przyczyny, dla których Sąd ten podzielił stanowisko Komisji II stopnia odnośnie nieprawidłowości w sporządzeniu skargi do WSA na postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania z powodu braku przymiotu strony.
Ocena pracy skarżącej z prawa administracyjnego została w sprawie dokonana przez pryzmat wymagań określonych w art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, uzasadniona w sposób jasny i wystarczający i nie naruszała zasady swobodnej oceny. Sąd I instancji w tych okolicznościach trafnie uznał, iż wszystkie wymieniane przez Komisję II stopnia uchybienia pracy związane były z niedostrzeżeniem istoty postępowania wznowieniowego.
Zaproponowany sposób rozwiązania zadania powinien zawierać poprawnie zredagowaną skargę. Skoro zdanie egzaminu radcowskiego ma uprawniać do wykonywania zawodu, sposób rozwiązania przyjęty przez egzaminowanego powinien odpowiadać wymogom przepisów prawa, aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, jako środek skuteczny, możliwie maksymalnie przy tym zabezpieczając interesy strony reprezentowanej zgodnie z treścią zadania egzaminacyjnego.
Charakterystyczną cechą sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym, np. po wznowieniu postępowania administracyjnego, jest to, że diametralnie ulega ograniczeniu zakres stanu faktycznego i prawnego ocenianego (badanego) przez sąd administracyjny pierwszej instancji w porównaniu do stanu faktycznego i prawnego będącego przedmiotem takiej analizy w sytuacji kontroli decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym. Wiąże się to z tym, że postępowanie prowadzone po wznowieniu nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Granice sprawy zakreśla wniosek o wznowienie postępowania oraz postanowienie organu o wznowieniu postępowania. Mając powyższe na uwadze trafnie przyjęto, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., iż sporządzona przez skarżącą skarga do sądu administracyjnego, stanowiąca rozwiązanie kazusu z prawa administracyjnego na egzaminie radcowskim, nie dostrzegła istoty problemu, jaki w rozpoznawanej sprawie stanowiło zastosowanie przepisów dotyczących podstaw wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. Skarżąca dostrzegła, że badanie interesu prawnego strony wynika z przepisów prawa materialnego, które wskazuje. W postępowaniu wznowieniowym zarzuty należało jednak powiązać z przepisami ustanawiającymi przesłanki wznowienia postępowania oraz stanowiącymi podstawę orzekania w tym postępowaniu przez organy administracji.
W konsekwencji skarga, będąca przedmiotem oceny egzaminatorów, nie zawierała żadnego powiązania wiążącego jej wywód z kwestiami związanymi ze wznowieniem postępowania. Skarżąca nie wskazała na kwestie proceduralne postępowania o wznowienie postępowania, ani też nie dokonała żadnej analizy rozróżnienia pomiędzy fazami tego postępowania, a mianowicie tej, w której jest dopuszczalne badanie interesu prawnego, ale nie jest dopuszczalne badanie przyczyny wznowienia postępowania od tej, w której dopiero następuje badanie przyczyny wznowienia, czyli okoliczności, czy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy.
Powyższe oznacza, że skarżąca nie dokonała interpretacji przepisów prawa i nie wykazała prawidłowego rozumienia przepisów regulujących przebieg postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, iż należało przyznać rację egzaminatorom, że brak jakiegokolwiek wskazania na kwestie proceduralne jest błędem takiego rodzaju, który przesądza o ocenie niedostatecznej.
Sąd pierwszej instancji nie dopatrując się naruszeń prawa, o których mowa w art. 145 § 1 ppsa, w konsekwencji prawidłowo oddalił skargę, utrzymując w mocy zaskarżoną uchwałę. Tym samym sprawując wymiar sprawiedliwości skontrolował działalność organu administracji publicznej, nie dopatrując się naruszeń prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przytoczonych powodów, na podstawie art. 184 ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło