II FSK 1818/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-20

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Jacek Brolik, Danuta Małysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik (pracownik) może uzyskać indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą ochrony prawnej wynikającej z interpretacji wydanej dla jego pracodawcy (płatnika), który został zwolniony z poboru podatku na podstawie tej interpretacji?
Ratio decidendi
Indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego nie jest aktem administracyjnym i nie ma mocy formalnie wiążącej. Ma znaczenie prawne wyłącznie w stosunku do jej adresata (wnioskodawcy). Podatnik, który nie był adresatem interpretacji wydanej dla płatnika, nie korzysta z ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się do tej interpretacji. W związku z tym, podatnik nie może dochodzić wydania interpretacji indywidualnej w przedmiocie skutków prawnych zastosowania się przez płatnika do interpretacji, której nie był adresatem. Kwestie odpowiedzialności podatnika i płatnika są regulowane przepisami materialnego prawa podatkowego, w tym art. 26a § 1 Ordynacji podatkowej, co może być przedmiotem merytorycznego postępowania interpretacyjnego, o ile wniosek zostanie prawidłowo sformułowany.
Stan faktyczny
Skarżący, pracownik, otrzymywał wynagrodzenie częściowo finansowane z grantów unijnych, od którego pracodawca nie pobierał zaliczek na podatek dochodowy, stosując zwolnienie na podstawie indywidualnej interpretacji. Minister Finansów zmienił interpretację, uznając, że zwolnienie nie obejmuje pracowników. Skarżący złożył wniosek o interpretację indywidualną, pytając o ochronę prawną wynikającą ze zmiany interpretacji wydanej dla pracodawcy oraz o odpowiedzialność za zapłatę zaległego podatku. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że pytania dotyczą kwestii procesowych i ochrony prawnej, a nie prawa materialnego. WSA uchylił postanowienie organu, uznając, że odmowa wszczęcia postępowania w zakresie pierwszego pytania była zasadna, ale w zakresie drugiego pytania (dotyczącego art. 26a O.p.) była nieuzasadniona.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA del. Danuta Małysz, Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2323/13 w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 14 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wr 2323/13 w sprawie ze skargi A. B. (dalej: "Skarżący", "Wnioskodawca") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 14 października 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 3 września 2013 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Skarżący podał, że jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w L. Sp. z o.o. W ramach obowiązków pracowniczych został delegowany do prac przy projektach badawczych współfinansowanych z uzyskanych przez pracodawcę środków pochodzących z bezzwrotnej pomocy, udzielonej przez Komisję Europejską (tzw. grantów). Tylko część pracy z etatu była wykonywana przy wymienionych projektach, co jest potwierdzone wewnętrzną dokumentacją tej spółki. Za wykonywaną pracę przy projektach wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie, które było finansowane przez spółkę bezpośrednio z grantów. Od tej części wynagrodzenia pracodawca nie pobierał jako płatnik zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, gdyż zastosował zwolnienie z opodatkowania tych dochodów zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm., dalej: "u.p.d.o.f."). Wnioskodawca zaznaczył, że powyższe zwolnienie zostało zastosowane przez pracodawcę w wyniku uzyskania interpretacji indywidualnej. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działający w imieniu Ministra Finansów, potwierdził bowiem, że dochody osób fizycznych zatrudnionych przez spółkę do realizacji projektu w części opłacanej z grantu Komisji Europejskiej są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych w świetle art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. oraz że spółka może skorygować wcześniej pobrany podatek od wypłaconych wynagrodzeń. Wnioskodawca został poinformowany o powyższym zwolnieniu przez pracodawcę. Co do pozostałej części wynagrodzenia, niezwiązanego z wykonywaną pracą na rzecz projektów i nieopłacanego z uzyskanych grantów, spółka pobierała zaliczki na podatek dochodowy na zasadach ogólnych. Wnioskodawca został poinformowany przez pracodawcę, iż Minister Finansów pismami z dnia 9 kwietnia 2013 r., 11 kwietnia 2013 r. i 22 kwietnia 2013 r. zmienił z urzędu interpretacje indywidualne odnoszące się do ww. projektów, uznając, iż zwolnieniem o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. nie są objęte osoby będące pracownikami (podwykonawcami) bezpośredniego wykonawcy. Zwolnienie to odnosi się wprost do beneficjenta środków pochodzących ze źródeł wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a), a tym samym dochód pracownika uzyskany w związku z wykonywaniem czynności na zlecenie pracodawcy (beneficjenta) nie korzysta ze zwolnienia. W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym wnioskodawca zapytał: 1) czy w wyniku zmiany interpretacji indywidualnej – w sytuacji, gdy pracodawca pytał o sytuację prawną pracownika dotyczącą zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochodów uzyskanych za pracę przy wyżej wymienionych projektach w części opłacanej ze środków bezzwrotnej pomocy uzyskanych z Komisji Europejskiej – pracownik korzysta z ochrony prawnej związanej ze zmianą tej interpretacji (na podstawie art. 14k w związku z art. 14m § 1pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej: "O.p."); 2) czy na podstawie art. 26a § 1 O.p. Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty zaległego podatku z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika podstawy opodatkowania z tytułu wypłaty wynagrodzenia za pracę w sytuacji, gdy płatnik wykazał uzyskiwane dochody pracownika, uznając że podlegają one zwolnieniu z podatku dochodowego. Postanowieniem z 3 września 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działający w imieniu Ministra Finansów, odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 14h O.p. stwierdzając, że postępowanie o udzielenie interpretacji ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). W przedmiotowym wniosku chodzi zaś o kwestie związane z ochroną prawną pracownika w związku ze zmianą interpretacji wydanej uprzednio płatnikowi oraz odpowiedzialnością z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika podstawy opodatkowania. W wyniku rozpoznania zażalenia, powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest możliwe wyłącznie na podstawie takiego wniosku zainteresowanego, którego sposób sformułowania pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia, realizującego funkcje przypisane tej instytucji prawnej przez ustawodawcę. Zauważył, że w postępowaniu o wydanie interpretacji organ ogranicza się do dokonania subsumcji przedstawionego przez stronę stanu faktycznego pod określony przepis prawa podatkowego i wyjaśnienia przyczyn, dla których w określonym stanie faktycznym dany przepis ma zastosowanie. Z powyższego organ wywiódł, że interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego dotyczyć może jedynie prawa materialnego. Powołując się na treść art. 14k § 1 O.p., organ zwrócił uwagę, iż nie można zasadnie mówić o możliwości zastosowania się podatnika do przepisów regulujących postępowanie podatkowe, których adresatem i podmiotem uprawnionym do stosowania są organy podatkowe. Wskazał, że w przepisach art. 14k § 3, art. 14m § 2, 3 i 4, art. 14n oraz art. 14p O.p. określone zostały skutki ochronne w zakresie materialnego prawa podatkowego. Organ zaznaczył, że zakres, sposób i realizacja tej ochrony pozwalają wnioskować o związaniu ich z zastosowaniem się do interpretacji materialnego, a nie procesowego prawa podatkowego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, zagadnienia podniesione we wniosku nie dotyczyły rozstrzygnięcia z zakresu prawa podatkowego materialnego w kwestiach dotyczących zainteresowanego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu powyższemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 165a § 1 w związku z art. 121 § 1 i art. 125 § 1 O.p. oraz art. 14b § 1, art. 14k § 1 w związku z art. 14m § 1 pkt 1 i § 2 pkt 3 oraz art. 26a § 1 O.p. – przez niezasadne utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego wdrożenia postępowania interpretacyjnego mimo, że postanowienie to zostało wydane na skutek błędnego uznania, że zagadnienia we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie dotyczą prawa podatkowego materialnego i w związku z tym nie mogą być przedmiotem wnioskowanej interpretacji – co stanowi rażące naruszenie przepisów procesowych, zwłaszcza zasady zaufania do działania organów podatkowych oraz zasady szybkości postępowania; - art. 124, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 w związku z art. 235 O.p. – poprzez brak odniesienia się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu w zakresie uznania przez organ interpretacyjny, że przepisy będące przedmiotem wniosku stanowią przepisy procesowe w sprawach podatkowych i niewskazanie jakiegokolwiek uzasadnienia w kwestii związanej z problemem zakresu odpowiedzialności podatnika z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika podstawy opodatkowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumentację zaskarżonego postanowienia. Ponadto zwrócił uwagę, że w zażaleniu na postanowienie wydane w pierwszej instancji Skarżący poruszył wyłącznie zagadnienie dotyczące ochrony prawnej w związku z interpretacją wydaną na wniosek płatnika, która następnie została zmieniona. Tylko w jednym zdaniu wspomniał o odpowiedzialności podatnika z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika podstawy opodatkowania, uregulowanej art. 26a § 1 O.p. Trudno było zatem, w wyniku rozpoznania zażalenia, odnieść się do kwestii, które były pominięte przez samego wnioskodawcę. We wskazanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że spór sprowadza się do kwestii, czy charakter przepisów będących przedmiotem zapytania zawartego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, faktycznie nie dopuszczał możliwości merytorycznego rozpoznania tego wniosku. Sąd zgodził się z organem, że co do pierwszego pytania udzielenie odpowiedzi poprzez wydanie interpretacji indywidualnej było niedopuszczalne, tym samym uzasadniona była odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 O.p. Jednakże argumentację wspierającą to stanowisko Sąd podzielił tylko częściowo. Sąd przywołał treść art. 14k § 1, art. 14m § 1 pkt 1 oraz art. 14b § 1 O.p., po czym wskazał, że legitymowanym do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej może być wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić określony stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego - rodzić odpowiedzialność podatkową. Przenosząc powyższe uwagi na grunt pytania o podmiotowy zakres ochrony wynikający z art. 14k O.p., Sąd zwrócił uwagę, że z przepisu tego nie wynikają żadne konsekwencje w sferze podatkowoprawnej dla Skarżącego. Wprawdzie zakres zastosowania art. 14k O.p. w pewnych sytuacjach może być przedmiotem rozpoznania merytorycznego przez Ministra Finansów, warunkiem jest jednak, aby pytanie co do zakresu ochrony wynikającej z tego przepisu zadał podmiot legitymowany, gdyż kwestią, która mogłaby być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, jest ewentualne następstwo prawne, wejście w ogół praw i obowiązków przysługujących wnioskodawcy. Skarżący mimo, że podejmował próby wykazania interesu prawnego – domagał się dokonania wykładni przepisu, z którego nie wynikają dla niego, nawet potencjalnie, jakiekolwiek prawa czy obowiązki. Stąd też, w ocenie Sądu, w odniesieniu do pierwszego pytania zawartego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wydanie interpretacji indywidualnej było niedopuszczalne. Sąd zauważył, że zadane we wniosku pytania, jakkolwiek zostały przez Skarżącego rozdzielone, są ze sobą ściśle powiązane i właściwie dotyczą tej samej kwestii – ewentualnego braku obowiązku uiszczenia zaległego podatku dochodowego za okres, w którym pracodawca nie pobierał zaliczek na ten podatek. Przy czym, o ile udzielenie merytorycznej odpowiedzi nie było możliwe z uwagi na brak legitymacji do otrzymania interpretacji w zakresie stosowania art. 14k O.p., o tyle w świetle treści art. 26a § 1 O.p., Skarżący był uprawniony do uzyskania stosownej wykładni tego przepisu na gruncie przedstawionego stanu faktycznego. Zgodnie z brzmieniem art. 26a § 1 O.p., podatnik nie ponosi odpowiedzialności z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika podstawy opodatkowania czynności, o których mowa w art. 12, 13 oraz 18 u.p.d.o.f. – do wysokości zaliczki, do której pobrania zobowiązany jest płatnik. Przepis ten wyraźnie reguluje kwestię uprawnień, które mogą wpływać na sytuację podatkowoprawną Skarżącego jako podatnika. Tym samym – ma charakter materialny, a nie procesowy, na co wskazywał Minister Finansów w postanowieniach wydanych w obu instancjach. Ponadto organ w ogóle nie odniósł się do pytania zadanego w punkcie drugim wniosku. Uzasadnienie postanowień w obu instancjach sprowadza się w tym zakresie jedynie do przytoczenia przepisów, orzecznictwa sądowego i twierdzenia, że interpretacja indywidualna może dotyczyć przepisów prawa materialnego. Z tak sporządzonego uzasadnienia nie sposób wywieść, jakie były motywy odmowy wszczęcia postępowania co do drugiego pytania wniosku. Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy wydanie interpretacji indywidualnej nie było możliwe w zakresie wykładni art. 14k w związku z art. 14m § 1 pkt 1 O.p., zaś co do art. 26a § 1 O.p. takie przeszkody nie występowały, uzasadnione było wydanie dwóch aktów administracyjnych. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości zrzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.: a) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 14k § 1 w zw. z art. 14m § 1 pkt 1 i § 2 pkt 3 O.p. przez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że organ nie mógł merytorycznie rozpoznać wniosku Skarżącego w zakresie zapytania czy korzysta on jako pracownik będący podatnikiem z ochrony prawnej wynikającej z interpretacji indywidualnej wydanej uprzednio jego pracodawcy jako płatnikowi podatku, mimo że wydana interpretacja w sposób bezpośredni rzutowała na prawa i obowiązki Skarżącego, który jako podatnik może być obowiązany do zapłaty zobowiązania podatkowego od uzyskanych wynagrodzeń w sytuacji, gdy pracodawca Skarżącego został zwolniony z poboru podatku poprzez uznanie w indywidualnej interpretacji, iż ma tu miejsce przedmiotowe zwolnienie z podatku, b) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 14b § 1 O.p. poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że Skarżący nie jest osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie przedmiotowej interpretacji, mimo że ma on swój interes prawny w sferze prawa podatkowego do uzyskania odpowiedzi na zadane pytanie w zakresie ochrony prawnej przysługującej z interpretacji indywidualnej uzyskanej przez jego pracodawcę, c) naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 oraz art. 165 a § 1 O.p. i art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez: - zlekceważenie przez Sąd pierwszej instancji istotnych okoliczności w przedmiotowej sprawie, a mianowicie, że zakres ochrony prawnej związanej z uzyskaną interpretacją przez pracodawcę Skarżącego powinien być w przedstawionych okolicznościach w ramach wyjątku szerszy, aniżeli wynika to z literalnego brzmienia art. 14k § 1 O.p., tj. nie powinien być ograniczany jedynie do wnioskodawcy (płatnika podatku), lecz również powinien być rozszerzony na Skarżącego, który jest stroną łączącą go z pracodawcą umowy o pracę, - powierzchowne potraktowanie przez Sąd pierwszej instancji sytuacji Skarżącego, tj. poprzez lakoniczne stwierdzenie, że z art. 14K O.p. nie wynikają dla niego żadne konsekwencje w sferze podatkowo-prawnej, gdyż nie ma on przymiotu zainteresowanego w sytuacji, gdy Skarżący posiada bezpośredni interes prawny w uzyskaniu interpretacji odnośnie zakresu jego ochrony prawnej, a zgodnie z art. 26 O.p. Skarżący jako podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za wynikające z zobowiązań podatkowych podatki, - zawarcie w uzasadnieniu skarżonego wyroku argumentacji sprzecznej z zasadą zaufania wyrażoną w Konstytucji RP i Ordynacji podatkowej, gdyż Skarżący jako podatnik nie może ponosić negatywnych skutków zmian orzecznictwa uprawnionych organów podatkowych w przypadku, gdy wobec pracodawcy organ wydał interpretację wskazującą na przedmiotowe zwolnienie z opodatkowania wynagrodzenia za pracę finansowanego z grantu Komisji Europejskiej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działający z upoważnienia Ministra Finansów, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna, ponieważ pomimo częściowo nieprecyzyjnego uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Administracja publiczna może działać w zakresie indywidualnych spraw nie tylko przez wydawanie aktów administracyjnych. Szereg istotnych spraw w obszarze materialnego prawa administracyjnego jest załatwiane przez podejmowanie innych czynności. Odróżnienie od siebie przypadków, w których administracja publiczna musi wydać akt administracyjny, od innych, gdy powinna działać czy to w formie czynności materialno – technicznych, albo też podejmując czynności cywilnoprawne, czy wreszcie gdy może jedynie stosować działania niewładcze, prowadząc akcję informacyjną lub przekonując do pewnych działań, następuje na podstawie przepisów obowiązującego prawa (J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 390, 391). Interpretacje przepisów prawa podatkowego mają niewątpliwie charakter zewnętrzny, nie są bowiem kierowane do administracyjnych organów podatkowych, do organów wykonujących podatkową administrację publiczną, które związane są bezpośrednią lub pośrednią więzią administracyjnoprawną z organem interpretacyjnym. Jednostronność, zewnętrzne skierowanie, cel i oddziaływanie interpretacji podatkowych nie stanowią jednak dostatecznych przesłanek do uznania ich za indywidualny akt administracyjny. Wprawdzie interpretacje ogólne są zindywidualizowane przedmiotowo do określonej problematyki prawnej w zakresie materialnego prawa podatkowego, o którego stosowaniu i wykładni się wypowiadają, zaś interpretacje indywidualne są także zindywidualizowane podmiotowo w relacji do zainteresowanego, który wystąpił o ich wydanie i w rezultacie tego jest ich adresatem, to żadna z nich nie może być uznana za indywidualny akt administracyjny. Interpretacje te nie rozstrzygają bowiem o prawach i obowiązkach ich adresatów, albo mówiąc szerzej – nie rozstrzygają władczo o prawach i obowiązkach podmiotów prawa materialnego. Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego stanowią wydawaną – udzielaną przez właściwe podmioty, będące organami podatkowymi – informację o możliwościach stosowania materialnego prawa podatkowego oraz o związanej z tym wykładni przywołanego prawa. Nie posiadają mocy formalnie wiążącej tak względem adresatów prawa podatkowego jak i organów podatkowych. Jeżeli przyjąć, że czynności materialno – techniczne charakteryzują się wykorzystaniem ich do załatwiania określonych przez prawo materialne spraw administracyjnych zainteresowanych ich dokonaniem, to w tym kontekście nie można zaliczyć do nich interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wydanie interpretacji załatwia tylko daną sprawę interpretacyjną, polegającą na udzieleniu informacji o stosowaniu i wykładni prawa podatkowego, co samoistnie nie oddziałuje bezpośrednio na prawa i obowiązki zainteresowanego uzyskaniem interpretacji. Interpretacja przepisów prawa podatkowego zaczyna działać w obszarze praw i obowiązków podmiotu materialnego prawa podatkowego, kiedy i jeżeli ten do niej się zastosuje, natomiast zastosowanie się do interpretacji nie jest składnikiem ich treści oraz wydawania i nie jest obowiązkiem zainteresowanego. Pismo uprawnionego organu podatkowego, stanowiącego w rozważanym kontekście organ interpretacyjny, zawiera tylko informację o stosowaniu i wykładni prawa podatkowego, nie zaś rozstrzygnięcie o jego stosowaniu. Na podstawie dotychczasowych rozważań indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego scharakteryzować można jako postać czy też formę zewnętrznego, jednostronnego działania administracji podatkowej, to jest czynność uprawnionych organów wykonujących administrację publiczną, która nie ma charakteru władczego rozstrzygnięcia i nie stanowi załatwienia sprawy w zakresie realizacji praw i obowiązków podatkowych zainteresowanego. Zastosowanie się podmiotu prawa do treści wydanej interpretacji, a nie jej udzielenie i wydanie, tworzy związaną z nią ochronę prawną. Jest do działania niewładcze, informujące o obowiązującym prawie, a mówiąc ściślej: o uzasadnionych możliwościach jego stosowania, które prowadzić ma do jednolitości stosowania oraz do przestrzegania prawa podatkowego, przekonując do tego i przedstawiając w tym zakresie określone propozycje. Interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w specjalnie w tym celu uregulowanej procedurze (Rozdział 1a Działu II Ordynacji podatkowe), której prawidłowe przeprowadzenie daje wynik w postaci wydania i następnie doręczenia pisma zwierającego urzędową informację o stosowaniu i wykładni prawa podatkowego (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2014 r., II FPS 1/14, ONSA i WSA z 2015 r., Nr 1, poz. 3). Rekapitulując stwierdzić należy, że indywidualne interpretacje prawa podatkowego nie są aktami administracyjnymi, nie maja mocy formalnie wiążącej zarówno w stosunku do ich adresatów jak i organów podatkowych. Ponadto, interpretacje indywidualne mają znaczenie prawne wyłącznie w relacji do ich adresatów, którzy uprzednio złożyli wniosek o ich wydanie. Podmioty te będą mogły, aczkolwiek nie będą musiały, zastosować się do treści interpretacji. Inne osoby, które nie były wnioskodawcą i adresatem interpretacji indywidualnej, chociażby się z nią zapoznały, nie korzystają z ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się do tej interpretacji. Zmiana indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego oznacza w istocie wydanie nowej interpretacji w danej sprawie; interpretacja "zmieniająca" jest więc postacią interpretacji indywidualnej (por. J. Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Warszawa 2013, s. 61-64, 206-209, 250). W przedstawionym i rozważonym stanie prawnym, wydane i zmienione indywidualne interpretacje prawa podatkowego, wydane na wniosek płatnika podatku dochodowego, które nie miały w stosunku do niego, jak i do organów podatkowych, mocy formalnie wiążącej, nie mają znaczenia prawnego w stosunku do podatnika, ponieważ nie był on ich adresatem i nie jest objęty ochroną prawną z tytułu ewentualnego zastosowania się do nich. W tym stanie rzeczy podatnik ten nie może zasadnie dochodzić wydania w stosunku do niego interpretacji indywidualnej w przedmiocie skutków prawnych potencjalnego bądź rzeczywistego zastosowania się przez płatnika do wydanej w relacji do niego, nie zaś podatnika, innej interpretacji. Zagadnienie konkurencji odpowiedzialności podatnika i płatnika normowane jest odpowiednimi regulacjami materialnego prawa podatkowego, do których należy przepis art. 26a § 1 O.p., w przedmiocie którego, na podstawie prawidłowo sformułowanego i przedstawionego wniosku, będzie można przeprowadzić merytoryczne postępowanie interpretacyjne. Sądy administracyjne nie są uprawnione do prowadzenia tego postępowania, ponieważ wydawanie interpretacji należy wyłącznie do zakresu praw i obowiązków administracyjnych - podatkowych organów interpretacyjnych. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło