II GSK 2305/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-23

Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Andrzej Kisielewicz, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu egzekucyjnym, w ramach rozpatrywania zarzutów zobowiązanego dotyczących przedawnienia, wierzyciel może badać przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, czy też powinien jedynie zająć stanowisko co do zarzutu przedawnienia?
Ratio decidendi
Postępowanie dotyczące stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów jest częścią postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel ma obowiązek zająć stanowisko co do zarzutu przedawnienia, ale nie może badać przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, gdyż ustalenie tych okoliczności mogło nastąpić jedynie w postępowaniu dotyczącym ustalenia nienależnie pobranych należności. Sąd pierwszej instancji nie powinien nakazywać prowadzenia postępowania w celu określenia podstaw do ustalenia nienależnych płatności uzyskanych przez Skarżącego na etapie postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący otrzymał pomoc finansową na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, zobowiązując się do nieprzenoszenia własności gospodarstwa przez pięć lat. Wbrew zobowiązaniu, własność gospodarstwa została przeniesiona na ojca skarżącego. W wyniku wszczętego postępowania administracyjnego, ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności, co doprowadziło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Skarżący złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia i wskazując na swoje problemy zdrowotne oraz podstępne działanie ojca. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, a Prezes ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. WSA uchylił postanowienie Prezesa ARiMR, uznając potrzebę zbadania zarzutu przedawnienia w kontekście dobrej wiary skarżącego związanej ze stanem zdrowia psychicznego. Prezes ARiMR wniósł skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 122/14 w sprawie ze skargi P. J. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza od P. J. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II GKS 2305/14 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek skargi złożonej przez P. J. (dalej: Skarżący), uchylił postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) z dnia [...] października 2013 r., wydane w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, uznające zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że: Skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w R. wniosek o pomoc finansową na działanie ,,wspieranie gospodarstw niskotowarowych’’ i zobowiązał się do nie przenoszenia własności gospodarstwa przed upływem pięciu lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego – zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 4 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r. nr 286 poz. 2870 ze póżn. zm, dalej rozporządzenie RM z dnia 7 grudnia 2004r.). Decyzją z dnia [...] lutego 2006r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przyznał Skarżącemu płatności, które miały być wypłacane przez pięć kolejnych lat. Decyzja ta uzyskała walor prawomocności. Płatność za pierwszy rok zobowiązania została przekazana na konto Skarżącego w dniu 4 kwietnia 2006r. w wysokości 4.818,66zł, za drugi rok – w dniu 25 kwietnia 2007r. w wysokości 4.788,87 zł, trzecia rata w wysokości 4.491,87 zł – w dniu 28 marca 2009r. W dniu 9 marca 2009r. Skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR akt notarialny rep. Nr [...] z dnia 15. kwietnia 2008r. z którego wynika, iż działający w jego imieniu jego ojciec, J. W. J. przeniósł własność gospodarstwa rolnego na siebie. W wyniku wszczętego w dniu 10 czerwca 2011 r. postępowania administracyjnego, wobec nie dochowania warunku nie przenoszenia własności gospodarstwa rolnego przez okres pięciu lat, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., w której ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych w wysokości 14.099,28 zł. Wobec braku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – decyzja ta uzyskała walor ostateczności. W dniu 29 września 2011r. wystawiono Skarżącemu upomnienie wzywające dłużnika do uregulowania należności. Wobec nie podjęcia obsługi zadłużenia, został wystawiony tytuł wykonawczy i wszczęto postępowanie egzekucyjne. W dniu 9 sierpnia 2013r. Skarżący złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazując na zarzut przedawnienia roszczenia argumentował, iż korzystał z płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych zgodnie z przepisami. Nadmienił, iż odwołał pełnomocnictwo udzielone ojcu, więc nie mógł on dokonać przeniesienia własności przedmiotowego gospodarstwa na siebie. W ocenie Skarżącego, ojciec wprowadził notariusza w błąd. Podniósł także, iż jest schorowany i przebywał w szpitalu w okresie od 20 kwietnia 2012r. do 27 lipca 2013r. Postanowieniem z dnia [...] września 2013r., stanowiące stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, działający z upoważnienia Prezesa ARiMR, uznał zarzuty zobowiązanego z nieuzasadnione. Na powyższe postanowienie P. J. wniósł zażalenie podnosząc, że całą otrzymaną kwotę pomocy przeznaczył na gospodarstwo ekologiczne i przez okres 3 lat dochowywał wszystkich wymogów. Wskazał, iż został pozbawiony własności gospodarstwa podstępnie przez ojca, który nie będąc już jego pełnomocnikiem, wprowadził notariusza w błąd, co pozwoliło zawrzeć umowę, na podstawie której, własność gospodarstwa została przeniesiona na ojca. Podał również, że ojciec pozbawił jego, jego żonę i troje dzieci źródła utrzymania i wyrzucił z domu. Z powodu tych przeżyć, ciężko się rozchorował. Postanowieniem z dnia [...] 10.2013r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, wskazując na § 3 ust. 1 pkt 4 lit b i § 10 rozporządzenia RM z dnia 7 grudnia 2004r. i art. 73 ust.1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady(WE), nr 479/2008 (Dz.UE.L.2004.141.18,dalej: rozporządzenie Komisji nr 796/2004), organ odwoławczy stwierdził, że po stronie Skarżącego nie było dobrej wiary, a dana płatność nie została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy, który to błąd nie mógł zostać wykryty w zwykłych okolicznościach przez rolnika. Wskazał, że obowiązek zwrotu określony w ust. 1 art. 73 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż 10 lat, a w przypadku dobrej wiary – ten okres jest skrócony do lat czterech. Tak wiec zasadne jest, według organu, prowadzenie wobec P. J. egzekucji. Powyższe postanowienie, P. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc m.in. o uchylenie postanowienia nr 1/2013 Dyrektora [...] Oddziału ARiMR – stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego, W uzasadnieniu Skarżący, powtórzył argumentację zawartą w zażaleniu co do nieprawidłowości zawartej aktem notarialnym, umowy przeniesienia własności gospodarstwa. Opisał przy tym swoje kłopoty zdrowotne. W piśmie z dnia 10 czerwca 2014r., pełnomocnik Skarżącego uzupełniając zarzuty skargi zarzucił: - naruszenie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2014 poz. 1619 z późn. zm. dalej ustawa o postępowaniu egzekucyjnym), poprzez brak przesłania zobowiązanemu pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego; - naruszenie art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, poprzez brak dołączenia do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ww. ustawy, - naruszenie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004, poprzez jego niezastosowanie i brak umorzenia zobowiązania w zakresie płatności przekazanej Skarżącemu w dacie 4 kwietnia 2006r oraz w dacie 25 kwietnia 2007r. pomimo upływu okresu czterech lat między datą płatności pomocy, a powiadomieniem beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, w sytuacji gdy Skarżący działał w dobrej wierze, - naruszenie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2016 poz. 23, dalej: kpa), poprzez jego niezastosowanie i brak potraktowania wniesionych przez Skarżącego zarzutów do tytułu egzekucyjnego z dnia 16 sierpnia 2013r. oraz zażalenia z dnia 16 września 2013r. jako wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 18 lipca 2011r., ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wnosił o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. W motywach uzasadnienia wyroku Sąd wyjaśnił, że co do zarzutu naruszenia art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznaje go za bezzasadny. Wskazał, że upomnienie Nr [...] z dnia [...] 09.2011r. zostało doręczone Skarżącemu zgodnie z obowiązującymi przepisami, wobec nie podjęcia przez adresata w Urzędzie Pocztowym, było to tzw. doręczenie w trybie zastępczym, co wynika z akt administracyjnych. Organ zasadne nadto uznał, że upomnienie doręczone zostało w dniu [...] października 2011r. W związku z tym, niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd I instancji podkreślił, iż w niniejszym postępowaniu brak jest podstaw do badania prawidłowości decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2011r., czy też prawidłowości zawarcia aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2008r. na mocy którego, dysponujący pełnomocnictwem Skarżącego, jego ojciec przeniósł własność gospodarstwa rolnego na siebie. Wskazując na art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004, stwierdził, iż zważywszy na znajdujące się w aktach administracyjnych oświadczenia o poważnej chorobie psychicznej, wskazywanej przez Skarżącego jako przyczynę braku jego reakcji na decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej kwoty płatności, jak też oświadczenie co do stanu zdrowia zawarte w skardze oraz informacje wynikające z załączonych do akt sądowych: karty informacyjnej z Mazowieckiego Centrum Zdrowia z dnia [...] lipca 2013r. i opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia [...] lipca 2010r., należało zbadać zarzut przedawnienia (art. 33 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) w kontekście dobrej wiary związanej ze stanem zdrowia psychicznego Skarżącego w powiązaniu z datami wypłaty płatności i pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze danej płatności. W ocenie Sądu pierwszej instancji, złożone dokumenty wskazują na ciężką chorobę psychiczną Skarżącego i w związku z tym, na niemożność kierowania swoim postępowaniem w różnych okresach, ważnych w niniejszej sprawie. Nie jest wykluczone, iż Skarżący jest w posiadaniu także innych, związanych z chorobą zaświadczeń, co może być pomocne przy ponownym rozpoznawaniu niniejszej sprawy przez organ administracyjny, w kontekście ewentualnego istnienia po stronie Skarżącego dobrej wiary. Od powyższego wyroku Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł skargę kasacyjną zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 pkt 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004, przez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie dotyczącej stanowiska wierzyciela, polegającej na istnieniu obowiązku badania przesłanek określonych w tym przepisie, a więc istnienia dobrej wiary, a w konsekwencji ewentualnego braku obowiązku zwrotu płatności. Wskazał również, iż do określania terminu przedawnienia należności wynikającej z ostatecznej decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności zastosowanie powinien mieć art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Wobec podniesionego zarzutu Prezes ARiMR wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Wniósł również o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W ocenie Prezesa ARiMR przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 ma zastosowanie do procesu ustalania kwoty środków nienależnie pobranych, który to etap w niniejszej sprawie zakończył się wraz z wydaniem decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lipca 2011 r. o ustaleniu Skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych w wysokości 14.099,28 zł. Decyzja ta, wobec braku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzyskała walor ostateczności i nie jest możliwe ponowne zastosowanie powyższej regulacji w procesie wykonania tej decyzji. Na etapie podejmowania przez organ kroków, w celu wykonania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków, brak jest możliwości ponownego weryfikowania przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Wskazał również, że nie istnieje podstawa prawna wyłączająca stosowanie przepisów Działu III Ordynacji podatkowej, a tym w szczególności art. 70 § 1 do obliczania terminu przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności ustalonego w ostatecznej decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna okazała się uzasadniona. Odnosząc się do zarzutu wskazanego w skardze kasacyjnej, należy podkreślić, że postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 ust. 1 u.p.e.a.). Natomiast egzekucja administracyjna zostaje wszczęta z chwilą zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 26 ust. 5 pkt 1 – 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, tj. między innymi z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 1). Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji w ramach danego postępowania egzekucyjnego są zarzuty – art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Zgłaszane są one w trakcie trwającego już postępowania egzekucyjnego (w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego) organowi egzekucyjnemu, który prowadzi egzekucję i ten organ jest właściwy do ich rozpatrzenia. Organ egzekucyjny rozpatruje zgłoszone zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie tych zarzutów, przy czym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia, o którym mowa w § 4 (art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4 u ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi więc niezbędną informację dla organu egzekucyjnego i warunek rozstrzygnięcia postanowieniem o tych zarzutach. Z powyższego wynika, że postępowanie dotyczące stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów jest częścią postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez organ egzekucyjny. Ustawodawca wyraźnie przy tym określił rolę wierzyciela w tym postępowaniu. Wierzyciel może wyrazić stanowisko w przedmiocie zasadności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § 1 u.p.e.a.) albo uznać niedopuszczalności zarzutu (art. 34 § 1a u.p.e.a.). Wierzyciel jest obowiązany zająć stanowisko w przedmiocie zgłoszonych zarzutów do czasu, gdy prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Przy czym obowiązkiem wierzyciela jest jedynie wyrażenie własnej oceny zasadności zarzutów zgłoszonych przez dłużnika, a nie rozstrzyganie o ich zasadności lub niezasadności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 października 2005 r., III SA/Wa 1890/04, Lex nr 217419). Wierzyciel więc, nie prowadzi postępowania co do istoty sprawy w celu jej rozstrzygnięcia, ale formułuje, jak wskazano, ocenę wniesionych zarzutów. Tak więc, w przypadku zgłoszenia przez Skarżącego zarzutu co do przedawnienia obowiązku objętego egzekucją jego ocena ta nie może być rozumiana jako obowiązek ustalenia istnienia przesłanek warunkujących przedawnienie ( por. wyrok WSA w Gdańsku I SA/Gd 1506/13. Lex 1419568). Zauważyć należy, iż zaskarżone postanowienie dotyczy stanowiska wierzyciela wyrażanego w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, a nie stanowiska organu egzekucyjnego. Tak więc o ile organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do oceny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym ( art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym), to wierzyciel ma takie prawo, wynikające z art. 34 § 1 tej ustawy. ( wyrok NSA z dnia 31.12.2012r. II FSK 1413/10). Zasadnie więc Prezes ARiMR zarzucił, iż w tym postępowaniu, brak jest możliwości badania przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, bowiem ustalenie tych okoliczności mogło nastąpić jedynie w postępowaniu dotyczącym ustalenia nienależnie pobranych należności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Należy w związku z tym przypomnieć, iż w postępowaniu dotyczącym zwrotu nienależnie pobranych płatności, organ dokonuje badania czy zaistniały przesłanki określone w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Rady nr 796/2004, a więc okresu który upłynął od daty pierwszej płatności do daty pierwszego powiadomienia, a także czy Skarżący żywił dobrą wiarę, bowiem te właśnie ustalenia należą do istoty postępowania toczonego na gruncie art. 73 ust. 5 rozporządzenie Rady nr 796/2004. Jak podkreślono wierzyciel może jedynie w postępowaniu dotyczącym jego stanowiska w przedmiocie przedstawionych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, zająć swoje stanowisko co do zarzutu przedawnienia, a więc dokonać swojej oceny wniesionego zarzutu, w tym przypadku zarzutu przedawnienia. Nie może natomiast dokonywać ustaleń które zmierzałyby do badania istoty sprawy i podważenia decyzji dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych płatności. Nieuzasadnione jest więc stanowisko Sądu I instancji wskazujące na konieczność zbadania zaistnienia przedawnienia w kontekście dobrej wiary Skarżącego związane z jego stanem zdrowia psychicznego w powiązaniu z datami wypłaty płatności i pierwszego powiadomienia nieuzasadnionym charakterze danej płatności. Sąd I instancji w istocie nie dokonał oceny prawidłowości stanowiska wierzyciela co do zarzutu przedawnienia, a nakazał prowadzenie postępowania, celem określenia podstaw do ustalenia nienależnych płatności uzyskanych przez Skarżącego. Takie postępowanie zmierza więc do kontroli prawidłowości wydania decyzji z dnia [...].05.2012r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, co na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok, orzekając o kosztach na podstawie art.203 pkt 2 p.p.s.a. W związku z powyższym przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd I instancji winien dokonać oceny prawidłowości stanowiska wierzyciela zawartego w zaskarżonym postanowieniu, w przedmiocie zgłoszonego zarzutu przedawnienia, mając na uwadze powyższe wskazania. W swojej ocenie winien uwzględnić również i to, że zgodnie z art. 29 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. nr 98 poz. 634 z późn.zm.) do należności o których mowa w art. 29 ust. 2 tej ustawy, a więc kwoty nienależnie pobranych płatności stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz.U. nr 2015 poz. 613 z późn. zm) ordynacji podatkowej w tym również art. 70 § 1 ordynacji podatkowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło