I FSK 908/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-03

Skład orzekający: Danuta Oleś, Krystyna Chustecka, Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, które nie zawiera kwalifikacji prawnej czynu ani dokładnego opisu zarzucanych czynów, jest skuteczne w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, które nie zawiera kwalifikacji prawnej czynu ani dokładnego opisu zarzucanych czynów, jest skuteczne w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o ile podatnik został poinformowany o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przed upływem terminu przedawnienia. Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie zinterpretował on wymogi formalne zawiadomienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia przybliżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz zabezpieczenia na majątku podatnika. Organ pierwszej instancji wydał decyzję, którą Dyrektor Izby Skarbowej uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że zobowiązania nie uległy przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, uznając, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania karnoskarbowego było nieskuteczne z powodu braku kwalifikacji prawnej czynu i opisu zarzucanych czynów, co skutkowało przedawnieniem zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś (spr.), Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia del. WSA Maja Chodacka, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 2308/13 w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, czerwiec, sierpień i październik 2007 r. oraz orzeczenie o zabezpieczeniu na majątku podatnika przybliżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, czerwiec, sierpień i październik 2007 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od E. Z. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 490 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 14 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2308/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną przez E.Z. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 27 września 2013 r. wydaną w przedmiocie określenia przybliżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, sierpień i październik 2007 r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku podatnika przybliżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, sierpień i październik 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. z 12 czerwca 2013 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia 12 czerwca 2013 r., określił E.Z. (dalej "skarżąca" lub "strona") przybliżone zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania oraz dokonał zabezpieczenia określonych zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwlokę na majątku E.Z. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że aby wykazać przesłanki zastosowania art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "Ordynacja podatkowa") konieczne jest zestawienie wysokości potencjalnych zaległości podatkowych z sytuacją finansową strony – czego w zaskarżonej decyzji organ nie uczynił. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia 27 września 2013 r., po rozpoznaniu odwołania, uchylił w całości decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. z dnia 12 czerwca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na treść art. 70 § 1, art. 70 § 6 pkt 1 oraz art. 70 § 7 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie pismem z 3 grudnia 2012 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. zawiadomił E.Z., iż z dniem 29 listopada 2012 r. uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe, których ustawowy termin płatności upłynął w 2007 r., na skutek wystąpienia przesłanki o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 wskazanej ustawy. Zawiadomienie to zostało doręczone stronie 19 grudnia 2012 r., a zatem organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, sierpień i październik 2007 r. nie uległy przedawnieniu. Organ odwoławczy zgodził się z zarzutem strony dotyczącym pominięcia w wydanej decyzji uzasadnienia faktycznego dotyczącego możliwości nie wykonania zobowiązania. Wskazał, że wyjaśnienie tych zagadnień ma znaczenie dla wydania przedmiotowej decyzji. Wobec powyższego, uznał za zasadne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia aktualnej sytuacji finansowej oraz majątkowej strony. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając naruszenie: - art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że w sprawie nie miało miejsce przedawnienie zobowiązania podatkowego ze względu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym strona została zawiadomiona, pomimo, iż działanie to w sposób rażący godziło w zasadę zaufania do organów państwa; - art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niedostrzeżeniu przez organ odwoławczy, że przedmiotowe postępowanie podatkowe winno być umorzone, gdyż uległo przedawnieniu zobowiązanie podatkowe będące przedmiotem tego postępowania. Skarżąca podkreśliła, że pismo Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. z 3 grudnia 2012 r., w którym zawiadomiono, iż z dniem 29 listopada 2012 r. uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe, których ustawowy termin płatności upłynął w 2007 r. nie zawiera w swej treści kwalifikacji prawnej czynu, który jest objęty zarzutem przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Zauważyła, że w piśmie tym brak jest przede wszystkim dokładnego określenia (opisu) zarzucanych czynów lub czynu. Zdaniem skarżącej samo podanie informacji o zainicjowaniu postępowania karnoskarbowego w związku z konkretnym zobowiązaniem podatkowym, co do którego w konkretnej sprawie nastąpiło zawszenie biegu terminu przedawnienia nie jest w tym zakresie wystarczające. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał stanowisko skarżącej za słuszne. Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionego przez skarżącą zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego, Sąd przytoczył treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt P 30/11. Sąd wskazał, że datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia. Dla skutecznego zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego poprzez wszczęcie postępowania karnoskarbowego konieczne jest poinformowanie o tym podatnika. Informacja ta musi być przy tym skierowana do samego podatnika, a nie jakiejkolwiek innej osoby lub podmiotu oraz zawierać w swojej treści wyraźne oświadczenie o wszczęciu postępowania karnoskarbowego w związku z niewykonywaniem przez podatnika konkretnego, oznaczonego zobowiązania podatkowego. Istotne zatem było czy skarżąca została poinformowana o tym, że zobowiązania podatkowe, którymi jest obciążona nie uległy przedawnieniu na skutek zawieszenia jego biegu. W ocenie Sądu, opisane zawiadomienie organu z 3 grudnia 2012 r. nie dawało podstaw do zaaprobowania zaprezentowanego przez organ odwoławczy stanowiska i przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z przyczyny określonej w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Przedmiotowe zawiadomienie, choć doręczone przed upływem terminu przedawnienia, nie stanowiło skutecznego poinformowania skarżącej o wszczęciu postępowania karno-skarbowego. W zawiadomieniu tym, poza informacją, że z dniem 29 listopada 2012 r. uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe, których ustawowy termin płatności upłynął w 2007 r. na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, brak jest przede wszystkim kwalifikacji prawnej czynu oraz brak dokładnego określenia (opisu) zarzucanych czynów lub czynu. Zatem strona nie mogła się z tego zawiadomienia dowiedzieć o jakie konkretnie przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest podejrzana. Natomiast dla oceny czy wystąpiła przesłanka zawieszająca istotny jest faktyczny zakres prowadzonego postępowania i jego związek ze zobowiązaniem podatnika. Sąd podkreślił, że w stosunku do skarżącej nie zaistniała okoliczność skutkująca zwieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, sierpień oraz październik 2007 r. polegająca na poinformowaniu skarżącej przed upływem okresu przedawnienia o zaistnieniu okoliczności, o której mowa w art. 70 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Skutkiem czego zaskarżona decyzja organu odwoławczego z 27 września 2013 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z 12 czerwca 2013 r. zostały wydane w warunkach przedawnienia. Powyższe skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów podatkowych obu instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Skarbowej w W. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") poprzez zastosowanie. Sąd błędnie uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. z 12 czerwca 2013 r. z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia ww. przepisu i skargę należało na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalić. b) art. 151 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie. Sąd błędnie powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. z uwagi na stwierdzone naruszenie przepis - art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w sytuacji, gdy nie doszło do naruszenia ww. przepisu i skargę należało oddalić. c) art. 141 § 4, w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez pominięcie przez WSA we Wrocławiu w zaistniałym stanie faktycznym, iż zawiadomienie z 3 grudnia 2012 r., doręczone skarżącej 19 grudnia 2012 r., nie stanowi skutecznego poinformowania jej o wszczęciu postępowania karno-skarbowego. d) przepisów prawa materialnego, a mianowicie: - art. 70 § 6 pkt. 1 w zw. z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania karnoskarbowego z 3 grudnia 2012 r. brak jest przede wszystkim kwalifikacji prawnej czynu oraz brak dokładnego określenia (opisu) zarzucanych czynów, co spowodowało że strona nie mogła dowiedzieć się o jakie konkretnie przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest podejrzana, a w konsekwencji WSA uznał, iż takie zawiadomienie nie może skutecznie zawiesić biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego we wspomnianym trybie, a w konsekwencji powoduje, że zobowiązanie podatkowe za poszczególne okresy rozliczeniowe 2007 r. uległo przedawnieniu z końcem 2012 r. podczas gdy wykładnia art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazuje, iż prawidłowo przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje z datą wszczęcia postępowania karno-skarbowego, o którym podatnik został powiadomiony, w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiążącego się z niewykonaniem tego zobowiązania, co miało miejsce w niniejszej sprawie, a więc nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w trybie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. 2) art. 70 § 6 pkt 1 poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji uznanie przez WSA, iż zachodzi ujemna przesłanka procesowa jaką jest przedawnienie zobowiązania podatkowego, skutkująca bezprzedmiotowością postępowania, podczas gdy stosując ww. przepis należało przyjąć, iż w zawiadomieniu zawarto wszystkie elementy wymagane prawem ażeby można było procedować w sprawie, pomimo upływu pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z wypełnieniem przesłanek , o których mowa w 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną E.Z. wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wbrew stanowisku E.Z. zaprezentowanemu w odpowiedzi na skargę kasacyjną brak było podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 14 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2308/13 wraz z uzasadnieniem doręczono organowi podatkowemu w dniu 17 marca 2014 r. Wobec tego 30 dniowy termin, o którym mowa w powołanym przepisie upływał 16 kwietnia 2014 r. Ze stempla pocztowego znajdującego się na przesyłce zawierającej skargę kasacyjną organu podatkowego wynika, że przesyłka została nadana w dniu 16 kwietnia 2014 r., a więc z zachowaniem ustawowego terminu, bowiem jak stanowi art. 83 § 3 P.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Przechodząc następnie do merytorycznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnione są zarzuty powiązane z naruszeniem art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślenia wymaga, że Sąd pierwszej instancji oceniając zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją zasadnie odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11(OTK-A 2012/7/81), jednak nie można zaakceptować wniosków jakie Sąd ten wywiódł z powołanego wyroku i które posłużyły za podstawę uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. W wyroku w sprawie P 30/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP. Według Trybunału Konstytucyjnego, unormowany w art. 153 § 1 i 2 k.k.s. mechanizm przedłużania postępowania przygotowawczego w sprawie, narusza wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem 5-letniego terminu przedawnienia wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie zdaniem Trybunału nie znaczy to, że postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe powinno być jawne dla podatnika, a w szczególności, że powinien on być zawiadamiany o wszczęciu postępowania in rem. Byłoby to sprzeczne z zasadą tajności tej fazy postępowania przygotowawczego, która ma istotne znaczenie z punktu widzenia zasady prawdy materialnej. Gdyby bowiem podatnik wiedział, że w dotyczącej go sprawie toczy się postępowanie karne skarbowe, mógłby podjąć działania utrudniające lub uniemożliwiające zebranie niezbędnego materiału dowodowego. Naruszenie zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa nie polega więc zdaniem Trybunału na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Co więcej, organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Trybunał stwierdził, że zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 303/11 (dostępny w bazie orzeczeń: www.nsa.gov.pl/orzeczenia) w świetle stanowiska Trybunału Konstytucyjnego podstawowym problemem nie jest wszczęcie postępowania karnego skarbowego, lecz okoliczność, czy podatnik o tym fakcie był zawiadomiony. W tym zakresie wydaje się że nie jest okolicznością decydującą wydanie postanowienia o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu, czy też jego przesłuchanie w takim charakterze, lecz okoliczność, że podatnikowi wiadomo, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karno skarbowe (...). Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejszą sprawę podziela również pogląd zaprezentowany w wyroku z 21 września 2015 r., sygn. akt I FSK 846/14 (dostępny w bazie orzeczeń: www.nsa.gov.pl/orzeczenia), zgodnie z którym poinformowanie podatnika najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nastąpi nie tylko wtedy, gdy doszło do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów podejrzanemu, czy przesłuchania w takim charakterze, wiedzę o takim postępowaniu podatnik uzyska bowiem też np. w rezultacie wydania postanowienia o wszczęciu dochodzenia w sprawie nierzetelnego prowadzenia przez skarżącego księgi podatkowej, wydania postanowienia o zawieszeniu tegoż postępowania, czy też dokonania przeszukania u podatnika w związku z tym dochodzeniem. Realizację konstytucyjnej zasady ochrony zaufania obywatela do państwa, której znaczenie podkreślił w wyroku P 30/11 Trybunał Konstytucyjny, zapewni także zastosowanie formy pisemnego zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ze wskazaniem podstawy zawieszenia, okresu, jakiego dotyczy, a także momentu, w którym zawieszenie nastąpiło. Dokonując zestawienia treści przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z treścią powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym określono w jakich granicach przepis ten nie jest zgodny z Konstytucją RP, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje już z momentem wszczęcia postępowania karnoskarbowego w sprawie, pod warunkiem, że w terminie określonym w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej podatnik zostanie poinformowany o tym, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji przeanalizował treść pisma Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. z 3 grudnia 2012 r., zawiadamiającego skarżącą, że z dniem 29 listopada 2012 r. uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe, których ustawowy termin płatności upłynął w 2007 r. na skutek wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że w zawiadomieniu tym brak jest przede wszystkim kwalifikacji prawnej czynu oraz brak dokładnego określenia (opisu) zarzucanych czynów lub czynu, wobec tego zdaniem Sądu, strona nie mogła się z tego zawiadomienia dowiedzieć o jakie konkretnie przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest podejrzana. Natomiast dla oceny czy wystąpiła przesłanka zawieszająca istotny jest faktyczny zakres prowadzonego postępowania i jego związek z zobowiązaniem podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że z powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika w sposób jednoznaczny, że przed upływem terminu przedawnienia podatnik winien zostać powiadomiony, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Nie ulega wątpliwości, że art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej wymaga, aby dla wystąpienia skutku w postaci zawieszenia biegu terminy przedawnienia zobowiązania podatkowego za dany okres rozliczeniowy postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe było związane z niewykonaniem tego właśnie zobowiązania. Jednak w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie znajduje uzasadnienia twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że dla wywołania skutku, o którym mowa w tym przepisie, w informacji skierowanej do podatnika konieczne jest podanie kwalifikacji prawnej i dokładnego opisu zarzucanych mu czynów, tak aby podatnik mógł z tego zawiadomienia dowiedzieć się o jakie konkretnie przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest podejrzany. W świetle powyższej oceny niezasadne było uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że w stosunku do skarżącej nie zaistniała okoliczność skutkująca zwieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień, czerwiec, sierpień oraz październik 2007 r. polegająca na poinformowaniu skarżącej przed upływem okresu przedawnienia o zaistnieniu okoliczności, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził brak podstaw do uchylenia przez Sąd pierwszej instancji decyzji organu odwoławczego z 27 września 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z 12 czerwca 2013 r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oceniając kwestię wystąpienia przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją, winien wziąć pod uwagę powyższą ocenę. Z uwagi na zasadność zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego wydano na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło