II GSK 128/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-09-04

Skład orzekający: Anna Robotowska, Stanisław Gronowski, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania płatności bezpośrednich w rolnictwie z powodu zawyżenia powierzchni działek rolnych we wniosku, jeśli rozbieżność wynika z błędów w ewidencji gruntów i budynków, a strona kwestionuje te dane?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i odmówiły przyznania płatności. Sąd podkreślił, że nawet jeśli istnieją rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a faktycznym użytkowaniem, organ ma prawo weryfikować zadeklarowane powierzchnie na podstawie kontroli terenowych i danych z Ewidencji Gruntów i Budynków. Odmowa przyznania płatności jest uzasadniona, gdy stwierdzone zawyżenie powierzchni przekracza dopuszczalny próg.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2010, deklarując określone powierzchnie działek rolnych. W trakcie kontroli stwierdzono zawyżenie tych powierzchni w stosunku do danych z Ewidencji Gruntów i Budynków oraz faktycznego użytkowania. Organy odmówiły przyznania płatności i nałożyły sankcję. Po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez sądy, organy ponownie rozpoznały sprawę i utrzymały w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niewyjaśnienie stanu faktycznego i błędne zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 6/14 w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K., objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2014 r., oddalił skargę I. P. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oraz orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 20 kwietnia 2010 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął wniosek I. P. (dalej: skarżąca) o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2010 (dalej: JPO) do 3 działek rolnych: A o pow. 1,20 ha, B - 1,00 ha, C - 0,47 ha, położonych na działkach ewidencyjnych o numerach: 595 (pow. całkowita wskazana przez stronę wynosiła 1,20 ha, cała pow. tej działki stanowiła działkę rolną A), 621 (pow. całkowita 1,00 ha - dz. rolna B) i 625/1 (pow. całkowita 0,47 ha - działka rolna C). Skarżąca do płatności JPO łącznie zadeklarowała 2,35 ha. W toku kontroli wniosku, na skutek wezwania organu, skarżąca złożyła korektę, w ramach której zmniejszyła pow. działki rolnej B do poziomu 0,87 ha, a działki rolnej C do poziomu 0,28 ha. Z adnotacji zamieszczonych przez skarżącą na formularzu korekty oraz dodatkowego oświadczenia złożonego przez nią w dniu 26 kwietnia 2010 r. wynikało ponadto, że różnice w powierzchniach ww. działek mogą wynikać z kwestionowanych przez skarżącą danych zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków. Skarżąca odmówiła wypełnienia kolejnej korekty wniosku, uzasadniając to tym, że wskazane przez nią dane były i są zgodne zarówno z faktycznym użytkowaniem rolniczym, jak i posiadanymi dokumentami dotyczącymi własności zadeklarowanych terenów. W dniach [...] czerwca 2010 r. i [...] września 2010 r. w gospodarstwie skarżącej przeprowadzono kontrole na miejscu, które ujawniły zawyżenia powierzchni zadeklarowanych do ww. płatności wobec powierzchni faktycznie do nich uprawnionej (nieprawidłowości – kod DR13+). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Dyrektora M. OR ARiMR nr [...], odmówił przyznania płatności JPO za 2010 r. oraz nałożył sankcję w postaci potrącania kwoty 1320,91 zł z płatności JPO, jakie zostałyby ewentualnie przyznane stronie w trzech kolejnych latach kalendarzowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 772/11 oddalił skargę I. P. złożoną od powyższego rozstrzygnięcia organu drugiej instancji. W wyniku złożonej przez skarżącą skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1414/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K., który następnie wyrokiem z dnia 4 czerwca 2013 r. o sygn. III SA/Kr 321/13 uchylił decyzję Dyrektora M. OR ARiMR nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji nr [...]. Ponownie rozpoznając sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmówił skarżącej przyznania jednolitej płatności obszarowej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor M. OR ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że strona nieprawidłowo zidentyfikowała działki rolne zadeklarowane do płatności JPO za 2010 r. Błąd polegał na podaniu w części VII wniosku zawyżonych powierzchni całkowitych działek ewidencyjnych nr 595, 621 i 625/1. Wspomniany błąd zawierał zarówno pierwotny wniosek strony, jak i korekta tego wniosku złożona w dniu [...] kwietnia 2010 r. w reakcji na wezwanie organu l instancji. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z aktualnymi danymi pochodzącymi z Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB) powierzchnia całkowita działki ewid. nr 595 wynosi 0,96 ha, działki ewid. nr 621 - 0,87 ha, a działki ewid. nr 625/1 - 0,28 ha. W skardze na decyzję Dyrektora M. OR ARiMR strona zarzuciła, że powierzchnie zadeklarowanych do płatności działek zaznaczone na dokumentacji fotograficznej nie są zgodne z rzeczywistością, gdyż są pomniejszone. Podniosła, iż wielokrotnie wyjaśniała, że ten stan rzeczy wynika z błędów prawnych w zakresie dokumentów własnościowych. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Sąd przypomniał na wstępie, że w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1414/12 uchylił wyrok WSA w K. z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt lII SA/Kr 772/11 oddalający skargę I. P. na decyzję nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia WSA w K.. NSA stwierdził bowiem, że ewidencyjna rozbieżność sama przez się nie może być co do zasady podstawą do odmowy przyznania skarżącej płatności związanych z rolniczym wykorzystaniem działek rolnych objętych wnioskiem, a tym bardziej do zastosowania sankcji, o których mowa w art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (...) (Dz.U.UE L. 2009.316.65; dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009). NSA wskazał na konieczność wyjaśnienia, na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy, deklarowanej powierzchni rolniczego wykorzystania działek rolnych skarżącej objętych jej wnioskiem w kontekście zgodności tych deklaracji z rzeczywistym stanem rzeczy stwierdzonym w trakcie kontroli. Takie też wytyczne dla organów zawierał wyrok WSA w K. z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 321/13, którym uchylono decyzję organu pierwszej i drugiej instancji, na skutek czego organy ARiMR ponownie rozpoznały sprawę, w efekcie odmawiając zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. przyznania stronie wnioskowanej płatności na rok 2010. Sąd pierwszej instancji wskazał, że materialnoprawne podstawy przyznania płatności zostały zawarte w ustawie z dnia 7 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach) oraz stwierdził, że wobec treści przepisów art. 7 ust. 1 i art. 18 ust. 1, 2 i 4 cytowanej ustawy, a także z uwagi na związanie organów wytycznymi zawartymi w wyrokach sądów administracyjnych zapadłych w sprawie, przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności działania organów skoncentrowane były na ustaleniu, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez skarżącą jest uprawniona do przyznania wnioskowanego wsparcia. W ocenie WSA, organy słusznie ustaliły, że powierzchnia uprawniona za 2010 r. do płatności JPO była mniejsza niż powierzchnia, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tej płatności. Z wyników kontroli przeprowadzonych w czerwcu i wrześniu 2010 r. wynika bowiem, że powierzchnie ustalone jako uprawnione do płatności na działkach rolnych wynoszą odpowiednio: A (0,95 ha), B (0,71 ha) i C (0,19 ha). Zakwestionowane obszary, stanowiące według organów 0,25 ha działki rolnej A, 0,16 ha działki B i 0,09 ha działki rolnej C, słusznie potraktowane zostały w zaskarżonej decyzji jako zawyżenia powierzchni uprawnionych do płatności. Analiza szkiców i zdjęć wskazuje, że strona deklarując powierzchnię do płatności na działce 621 nie odliczyła od pow. deklarowanej zabudowań obecnych na tej działce (w części południowo-wschodniej i południowej) oraz niewielkich zadrzewień widocznych w zachodniej części tej działki. W przypadku działki ewid. nr 625/1 za teren nieuprawniony uznano zakrzaczenia obecne wzdłuż półn., wsch. i zach. granicy tej działki. W przypadku działki ewid. nr 595 niewielkie zmniejszenia objęły wąski rejon zakrzewiony w pobliżu drogi biegnącej wzdłuż zachodniej granicy tej działki. Konsekwencją poziomu zawyżenia była odmowa przyznania płatności za rok 2010. WSA podkreślił, że z treści art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach wynika, że postępowanie wyjaśniające w sprawach o przyznanie płatności jest szczególnym, uproszczonym postępowaniem administracyjnym, w którym organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że w organy przeprowadziły w sprawie staranne postępowanie dowodowe, zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu, z czego strona korzystała, biorąc pod uwagę zajęte przez nią stanowisko, a w konsekwencji wydały decyzję odpowiadającą prawu również w zakresie wymogów określonych w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.). II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła, działając przez pełnomocnika z urzędu, I. P., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K. oraz o zasądzenie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, z uwzględnieniem podatku od towarów i usług, oświadczając jednocześnie, że skarżąca nie pokryła tego wynagrodzenia. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 151 i art. 153 p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (ustalenia powierzchni działek) i niezrealizowanie wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 321/13; 2) art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. naruszeniem zasady budowania zaufania do władzy publicznej, które polega na wydaniu decyzji o płatnościach za lata 2009, 2012 i inne lata zgodnie z wnioskiem skarżącej, na podstawie tego samego stanu faktycznego, a tylko za rok 2010 wniosek załatwiono odmownie, 3) prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach poprzez nieprawidłowe zastosowanie, które polega na przyjęciu, że organ zwolniony jest z obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, podczas gdy sporne zagadnienie polega na nierozpatrzeniu materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącą. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd niezasadnie stwierdził, że organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Organy powołały się wyłącznie na rejestry urzędowe, ale pominęły wyjaśnienia skarżącej. Tymczasem skarżąca wyjaśniała, że powierzchnie działek ujęte w ewidencji gruntów i księgach wieczystych nie są miarodajne, ponieważ w dawnych czasach nie przeprowadzano synchronizacji gruntów, lecz przyłączenie oraz że podejmowała liczne starania o uzgodnienie stanu rejestrów i stanu ksiąg wieczystych ze stanem faktycznym i podała szczegółowo, jaką powierzchnię kwalifikowaną posiadają działki. Szczegółowo także opisała, w jaki sposób dba o stan działek i jakie zabiegi podejmuje w tym celu (wykoszenia, itp.). W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor M. OR ARiMR w K. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Przed odniesieniem się do poszczególnych jej zarzutów przypomnieć należy, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, którego elementy konstrukcyjne i treściowe wyznaczają granice jej rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w tej sprawie nie występuje. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej determinuje zakres kontroli instancyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega więc na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym w zarzutach przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach powołanych podstaw kasacyjnych. Przechodząc do treści podstaw kasacyjnych złożonych skarg stwierdzić trzeba, że skonstruowane zarzuty pozwalały na odniesienie się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia. Nie można ich było jednak uznać za usprawiedliwione. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do zakwestionowania ustalonego w sprawie przez organy orzekające stanu faktycznego, zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji, wynikiem czego był stan prawny przyjęty za podstawę orzekania w zaskarżonych rozstrzygnięciach. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji niezasadnie stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, bowiem przenosząc ciężar dowodzenia na stronę, jednocześnie pominęły dowody składane przez skarżącą w sprawie oraz nie wyjaśniły dostatecznie rozbieżności w deklarowanej powierzchni rolniczego wykorzystania działek rolnych objętych wnioskiem skarżącej w kontekście zgodności tych deklaracji z rzeczywistym stanem rzeczy stwierdzonym w trakcie kontroli, czym naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach. Z powyższym zarzutem nie można się zgodzić. Postępowanie wyjaśniające organów ARiMR w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich zmierza do ustalenia, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez stronę we wniosku o przyznanie przedmiotowego wsparcia jest uprawniona do jego przyznania. Z analizy akt sprawy wynika, że najważniejsze okoliczności faktyczne ustalono przede wszystkim w wyniku kontroli administracyjnej wniosku strony. Stosownie do treści art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrola tego rodzaju ma na celu skuteczne zweryfikowanie zgodności danych przedstawionych we wniosku, którego będzie dotyczyć, ze stanem faktycznym. Podczas tego etapu postępowania, dane z wniosku o płatności są porównywane m.in. z możliwie aktualnymi zdjęciami lotniczymi poszczególnych działek ewidencyjnych (na których można prowadzić pomiary powierzchni i odległości – tzw. ortofotomap cyfrowych), danymi Ewidencji Gruntów i Budynków, dotychczas złożonymi wnioskami strony i innych producentów, wynikami kontroli przeprowadzanych na terenie zadeklarowanym do płatności oraz danymi z rejestrów zwierząt gospodarskich. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że ustalenia dokonane przez organy, a następnie zaakceptowane przez Sąd są prawidłowe. Wynika to w szczególności z informacji dotyczących zadeklarowanych działek zawartych w Ewidencji Gruntów i Budynków, jak również z wyników kontroli na miejscu przeprowadzonych w gospodarstwie strony oraz informacji pochodzących z systemu identyfikacji działek rolnych. Organy ARiMR weryfikując prawidłowość złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności JPO stwierdziły, że strona nieprawidłowo zidentyfikowała działki rolne zadeklarowane do płatności JPO za 2010 r., zawyżając powierzchnię deklarowanych działek. Organy wskazały, że zgodnie z aktualnymi danymi pochodzącymi z EGiB powierzchnia całkowita działki ewid. nr 595 wynosi 0,96 ha, działki ewid. nr 621 - 0,87 ha, a działki ewid. nr 625/1 - 0,28 ha. Ww. dane są zawarte w systemach elektronicznych ARiMR, a ich podstawą są informacje przekazane Agencji przez starostwo powiatowe na zasadzie art. 24 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.). Strona w swym pierwotnym wniosku powierzchnię działki ewid. nr 595 określiła na poziomie 1,20 ha, działki ewid. nr 621 - 1,00 ha, działki ewid. nr 625/1 - 0,47 ha. W ramach korekty złożonej, na skutek wezwania organu, w dniu [...] kwietnia 2010 r., strona zmieniła powierzchnię całkowitą działki ewid. nr 621 – zwiększając ją do 1,05 ha, działki ewid. nr 625/2 – zmniejszając ją do poziomu 0,45 ha oraz pozostawiła bez zmian powierzchnię całkowitą działki ewid. nr 595. Kontrola wniosku wykazała również, że skarżąca na załącznikach graficznych faktycznie zaznaczyła, że jako działkę rolną A użytkuje obszar większy niż 0,95 ha (aż 1,20 ha). Ale aby uznać taki obszar za uprawniony do płatności należałoby przyjąć, że strona w ramach działki rolnej A zadeklarowała także południową część działki ewid. Nr 241 (położona na północ od działki nr 595) i północną część działki 596 (na południe od dz. 294). Organ stwierdził, że było to niemożliwe, ponieważ strona w ogóle nie zadeklarowała do płatności działek 241 i 596, ani jako części działki rolnej A, ani jakiejkolwiek innej, ani samodzielnie. Organy wskazały również, że strona nie przedłożyła żadnych dokumentów wskazujących na to, że obecnie powierzchnie całkowite ww. działek przedstawiają się inaczej. Natomiast organy ARiMR celem wyjaśnienia stwierdzonych rozbieżności i ustalenia powierzchni uprawnionych do wsparcia i stanu tych powierzchni dwukrotnie przeprowadziły inspekcje terenowe w dniach [...] czerwca i [...] września 2010 r. Polegały one m.in. na ustaleniu granic i powierzchni zadeklarowanych przez stronę działek rolnych, zweryfikowaniu grup upraw wskazanych przez stronę na tych działkach i stwierdzeniu stanu tych działek, co do m.in. tego, czy ich powierzchnie były w dobrej kulturze rolnej. Lokalizacja w terenie obszarów zadeklarowanych do płatności odbyła się na podstawie danych dot. działek ewidencyjnych (położenie geograficzne, granice wielkość), na których strona umiejscowiła w swym wniosku poszczególne działki rolne. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS), umożliwiających odpowiednio dokładne obliczenia dotyczące obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Ostateczne wyniki tych pomiarów zostały podane z uwzględnieniem tolerancji, której zakres jest uzależniony od wielkości i kształtu mierzonego obszaru oraz charakterystyk urządzeń, którymi wykonano te pomiary. Rezultaty kontroli utrwalono w materiale fotograficznym (zdjęcia lotnicze i w terenie) oraz w protokole nr [...] (czerwiec 2010 r.), stwierdzającym zawyżenie powierzchni uprawnionej do wsparcia odpowiednio o 0,95 i 0,21 ha na działkach A i C, protokole nr [...] (wrzesień 2010 r.) dotyczącym wymogów wzajemnej zgodności oraz protokole nr [...] (wrzesień 2010 r.) wskazującym na zawyżenie powierzchni deklarowanych działek, a także inne nieprawidłowości w postaci braku wykoszenia i usunięcia okrywy roślinnej, co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca, lub braku wypasania zwierząt i zakrzaczenie oraz zadrzewienie na działce C. Z treści protokołów wynika, że wnioskodawca nie był obecny podczas pierwszej kontroli w czerwcu 2010 r. i był obecny podczas inspekcji we wrześniu 2010 r. Skarżąca w toku prowadzonego postępowania wniosła szereg zastrzeżeń, które podlegały analizie, i w ich efekcie organy przeprowadziły ponowną kontrolę w gospodarstwie skarżącej. Jednak z uwagi na fakt, że zastrzeżenia te skupiały się na rzekomym bezprawnym niedostarczeniu stronie protokołów wraz ze szkicami i materiałem zdjęciowym, uznane zostały w zasadzie za niezasadne. Skarga kasacyjna niezasadnie kwestionuje powyższe ustalenia organu w oparciu o zarzuty strony. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd pierwszej instancji trafnie zaaprobował ocenę organów, iż wszystkie pomiary zostały dokonane w oparciu o aktualne dane dotyczące działek ewidencyjnych, obejmujące zwłaszcza ich powierzchnie całkowite, kształt, położenie i numerację. Ujawnione w toku kontroli wniosku nieprawidłowości związane z błędną deklaracją działek rolnych skarżącej do płatności oznaczały brak dochowania przez stronę podstawowych wymogów związanych z płatnościami. Strona była bowiem zobowiązana do podania w złożonym przez siebie wniosku informacji, umożliwiających bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia, o jakie wnioskowała. Obowiązek ten wynika m.in. z art. 12 ust. 1 pkt c i d rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. W konsekwencji, jak zauważył Sąd pierwszej instancji, organy zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w sposób wyczerpujący rozpoznały całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a następnie w oparciu o wynik dokonanej analizy, prawidłowo zastosowały art. 58 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, stosownie do którego stwierdzenie, że różnica pomiędzy zadeklarowanym obszarem działek do płatności a faktycznie stwierdzonym, w odniesieniu do danej grupy upraw, przekracza 20% skutkuje odmową przyznania płatności. Wobec powyższego za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 151 i art. 153 p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach. W odniesieniu zaś do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. naruszeniem zasady budowania zaufania do władzy publicznej, które polega na wydaniu decyzji o płatnościach za lata 2009, 2012 i inne lata zgodnie z wnioskiem skarżącej, na podstawie tego samego stanu faktycznego, a załatwienia odmownie tylko wniosku za 2010 rok, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten nie znajduje podstaw. W toku postępowania, co wynika z akt sprawy, organy przeprowadziły staranne postępowanie dowodowe, zamieściły w aktach dowody, udostępniły je stronie, i w konsekwencji wydały decyzje, które w pełni realizują dyspozycję art. 107 § 3 k.p.a. Stanowisko organów, wobec braku uzasadnienia dla uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na błędy w ustaleniach faktycznych bądź inne naruszenia prawa procesowego, zaakceptował Sąd pierwszej instancji. Należy podkreślić, że organy ARiMR na skutek podania przez skarżącą błędnej powierzchni całkowitej działek ewidencyjnych powzięły uzasadnione wątpliwości odnośnie terenów rzeczywiście użytkowanych przez stronę rolniczo. Efektem tego było wystosowanie do strony wezwania do wyjaśnień oraz innych pism, w których zawarto informację o konsekwencjach braku podania prawidłowych danych dotyczących działek ewidencyjnych ujętych we wniosku o płatności. Jak wskazują okoliczności sprawy strona była poinformowana o tych konsekwencjach również podczas jej wizyt w siedzibie organu I instancji. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, organy dokonały analizy wniosków strony za lata 2008 i 2009 i na tej podstawie wskazały, że już wówczas strona nieprawidłowo identyfikowała wspomniane działki ewidencyjne. Podkreślić jednak należy, że stosownie do dyspozycji art. 7 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1, 2 i 4 ustawy o płatnościach, płatności są przyznawane corocznie, dlatego ubiegający się ich przyznanie winien każdorazowo (w każdym roku) złożyć prawidłowo wypełniony wniosek, który jest podstawą przyznania płatności. Skoro tak, to każdy wniosek jest przedmiotem odrębnej oceny organu decydującego o przyznaniu płatności. Nie jest więc uzasadniony zarzut skarżącej, iż organy wyjaśniając sprawę nie uwzględniły faktu, iż skarżącej przyznano płatność na rok 2009 r. Okoliczność ta nie ma znaczenia dla oceny przez organ poprawności wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 i nie jest elementem decydującym o przyznaniu płatności na ten rok. Decydują o tym wyłącznie okoliczności wynikające z wniosku złożonego na dany rok, tj. w niniejszej sprawie – wniosku złożonego przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2010 r. Odnosząc się zaś do przedłożonych przy piśmie procesowym skarżącej z dnia [...] marca 2015 r. decyzji o przyznaniu stronie płatności bezpośrednich na rok 2011 i rok 2012, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarżącej przyznano płatności do zadeklarowanych działek rolnych, ale jak wynika z tych decyzji do płatności skarżąca zadeklarowała 1,96 ha, a zatem płatności przyznano do mniejszej powierzchni niż ta objęta wnioskiem na 2010 rok. Tym bardziej czyni to nieuzasadnionym zarzut z pkt. 3 skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzania kosztów sądowych, które z uwagi na wynik niniejszej sprawy byłyby należne Dyrektorowi M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. od I. P. (v. art. 204 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 207 § 2 p.p.s.a, w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości lub w części, a w niniejszej sprawie takie okoliczności wystąpiły. O kosztach udzielonej pomocy prawnej przez pełnomocnika w ramach prawa pomocy orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 254 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło