II GZ 263/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 17 lutego 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2612/13 o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie z dnia 8 listopada 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego postanawia: oddalić zażalenie. I Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 17 lutego 2013 r. odrzucił zażalenie J. P. na zarządzenie z dnia 8 listopada 2013 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy wydania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 16 grudnia 2013 r. skarżąca J. P. została wezwana do usunięcia braku formalnego zażalenia z dnia 9 grudnia 2013 r. na zarządzenie z dnia 8 listopada 2013 r. w sprawie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego przez złożenie odpisu zażalenia wraz z załącznikami w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Przesyłka zawierająca wskazane wezwanie została doręczona skarżącej w dniu 24 grudnia 2013 r., co oznacza, że termin do usunięcia braku formalnego skargi upłynął w dniu 30 grudnia 2013 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie złożyła odpisu zażalenia i jego załączników, oświadczając w piśmie złożonym osobiście [...] grudnia 2013 r., że cała dokumentacja znajduje się w posiadaniu WSA, a ona nie dysponuje kopią zażalenia z dnia 9 grudnia 2013 r. Jednocześnie skarżąca zwróciła się do Sądu by: "skserowano jej pismo i dołączono do akt oraz przesłano do NFZ." Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił zażalenie i wskazał, że stosownie do treści art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Następnie Sąd I instancji przypomniał, że w myśl art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził, że skarżąca pomimo wezwania do uzupełnienia wskazanych braków zażalenia oraz pouczenia o konsekwencjach grożących w razie niedokonania tej czynności, nie uczyniła zadość wezwaniu poprzez złożenie w zakreślonym terminie wymaganych odpisów. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. II J. P. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że: "domaganie się od niej wpisów sądowych jest bezzasadne, całkowicie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego oraz obowiązującym w Polsce porządkiem prawnym". III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. o odrzuceniu zażalenia na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zapadłe na skutek nieuzupełnienia w terminie braków formalnych zażalenia. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymagań jest zawarty w art. 47 p.p.s.a. obowiązek dołączenia do pisma jego odpisów dla doręczenia ich stronom. Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia, wynikającym z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie Przewodniczący zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2013 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braku poprzez złożenie 1 odpisu zażalenia z załącznikami (dla organu) w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia środka zaskarżenia. Skarżąca wezwania tego jednak nie wykonała. Wobec tego, sąd zasadnie odrzucił zażalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej wskazać należy, że wezwanie do uzupełnienia braku świadczy o tym, że był to brak uniemożliwiający nadanie zażaleniu prawidłowego biegu, gdyż tylko do uzupełnienia takich braków sąd jest upoważniony wezwać stronę. Ponadto, to postępowanie skarżącej polegające na niewypełnieniu treści zarządzenia, zamyka jej możliwość obrony swych interesów. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że stosownie do treści uchwały z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów pisma i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym zażalenia, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów przez sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdza się w szczególności, że "ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów, reprezentowanej tak w judykaturze, jak i orzecznictwie". Dalej skład 7-osobowy NSA wskazał, że rolą sądu nie jest zastępowanie strony w dokonywaniu czynności procesowych, leżących w jej interesie i stanowiących jej ustawowy obowiązek. W rozpoznawanej sprawie był to obowiązek zastosowania się do wezwania do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie odpisu zażalenia z załącznikami, którego skarżąca nie dochowała, przez co wypełniła się dyspozycja przepisu nakazującego Sądowi I instancji zażalenie wniesione przez skarżącą odrzucić. W cytowanej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny przesądził również, że złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Analogicznie na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zasada ta ma zastosowanie do zażalenia. Wobec wyraźnego stanowiska składu siedmiu sędziów wyrażonego w tej uchwale oraz regulacji zawartej w art. 269 p.p.s.a., Sąd – podzielając z powyższych powodów pogląd wyrażony w tym orzeczeniu – uznał, że sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił zażalenie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.