II SAB/Gd 176/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na bezczynność Marszałka Województwa w sprawie zwrotu opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa-Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. kwotę 100zł (sto zł) tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. w dniu 10 lipca 2013r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Marszałka Województwa wnosząc o zobowiązanie go do dokonania czynności w postaci zwrotu na rzecz Spółki kwoty 745.704,06 zł wraz z odsetkami w wysokości ustawowej tytułem nienależnie pobranych opłat za wyłączenie z produkcji rolnej gruntu o powierzchni 7,30 ha w sytuacji, gdy Spółka złożyła skuteczne oświadczenie o rezygnacji z prawa do wyłączenia, zaś grunt pozostał torfowiskiem biologicznie czynnym i nie zmienił swojego normatywnego rolnego charakteru, ponadto stwierdzono wygaśnięcie decyzji o zezwoleniu na wyłączenie tego gruntu z produkcji rolnej. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na orzeczenia wydane m.in. w sprawie II OSK 1866/06 przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego oraz na wyrok w sprawie II SA/Gd 792/07 wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w której Sąd uchylił czynność Starosty dotyczącą odmowy wskazania wobec Urzędu Marszałkowskiego kwoty 781.534,02 zł jako kwoty do zwrotu na rzecz skarżącego. Skarżący podał, że kwestia zwrotu uiszczonych opłat z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej należy do spraw z zakresu administracji publicznej, a właściwym do rozpoznania sprawy zwrotu uiszczonych opłat jest sąd administracyjny. Zwrot opłaty następuje w drodze czynności materialno-technicznej i stosownie do powołanego wyroku wydanego w sprawie II SA/Gd 792/07 zwrot ten winien być dokonany przez Marszałka Województwa. Marszałek Województwa mimo kierowanych wezwań nie dokonał czynności w postaci zwrotu opłaty za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Powołując się na powyższe skarżący podniósł, że w sprawie doszło do bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując w szczególności, że nie był stroną w powołanych przez skarżącego postępowaniach, a w konsekwencji postępowania toczące się z udziałem Starosty było w bezprzedmiotowe dla Marszałka. Organ powołał się nadto na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2010r. sygn. akt II OSK 1127/10, podnosząc że w dniu 27 marca 2012r., wydał decyzję administracyjną o umorzeniu postępowania wskazując na brak podstawy prawnej do żądania zwrotu opłaty na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Nadto organ podniósł, że przy uznaniu, że zarządzenie o zwrocie opłaty jest czynnością materialno – techniczną brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. W piśmie procesowym z dnia 4 października 2013r. skarżący podniósł, że w sprawie zwrotu opłaty organ jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) –zw. dalej p.p.s.a. Związanie to dotyczy również Marszałka Województwa. Sprawa winna być załatwiona poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej, która obejmuje zwrot uiszczonych opłat. Za błędne skarżący uznał stanowisko, że sprawa żądania zwrotu uiszczonych opłat została zakończona wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, gdyż zwrot lub odmowa zwrotu opłaty winna nastąpić poprzez dokonanie innej czynności z zakresu administracji, o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a W toku postępowania organ sprecyzował swoje wnioski wnosząc o odrzucenie skargi bądź jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podniósł, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane do organu w dniu 23 kwietnia 2009r. Zatem wobec braku odpowiedzi organu, termin do złożenia skargi zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. upływał po 60 dniach od wezwania organu. Nadto ponownie podniósł, że sprawa została załatwiona przez Marszałka poprzez wydanie decyzji ostatecznej z dnia 27 marca 2012r. o umorzeniu postępowania. Niezależnie od powyższego ponownie podniesiono, że Marszałek nie pozostaje w związku ze sprawą toczącą się przed Starostą (Sprawa II SA/Gd 797.07), nadto zmienił się stan prawny, albowiem aktualnie Starosta nie ma kompetencji w zakresie dotyczącym należności czy opłat. Odnosząc się do zarzutów organu skarżący podniósł, że organ nie wydał w sprawie decyzji o odmowie zwrotu uiszczonych opłat, lecz o umorzeniu postępowania. Nadto ponownie podniósł, że Marszałek Województwa związany jest orzeczeniami wydanymi w sprawach przeciwko Staroście, a podnoszona zmiana stanu prawnego pozostaje w sprawie bez znaczenia. Organ winien w drodze czynności materialno-technicznej zarządzić zwrot uiszczonych opłat. Niedokonanie tej czynności powoduje, że organ wbrew swoim twierdzeniom, pozostaje w stanie bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obejmuje również bezczynność organów, w sprawach skarg na decyzje, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz skarg na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd uznał, że zarzut organu dotyczący odrzucenia skargi zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że skarga na zwłokę w załatwieniu sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) wniesiona przez stronę po wydaniu i doręczeniu jej decyzji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, natomiast w razie wydania decyzji po wniesieniu skargi, przed rozpoznaniem jej przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe /por. postanowienie NSA z dnia 14.01. 1987 r. sygn. IV SAB 14/86, ONSA 1987, nr 1, poz. 7, zachowujące nadal aktualność, uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r. sygn. akt I OPS 6/08 ONSA nr 4/31 z 2009r.poz. 63/. W rozpoznawanej sprawie Marszałek Województwa decyzją z dnia 27 marca 2012r. nr [...] działając na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tj. Dz. U . z 2004r. , nr 121, poz. 1266 ze zm.) oraz na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek "A" Spółki z o.o. w P. o zapłatę kwoty 745.704,06 zł w sprawie opłat rocznych wniesionych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej na części działki nr [...], obręb G., gmina G., wskazując że wniosek dotyczy opłat rocznych a nie należności (jednorazowej opłaty z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji). Marszałek uznał, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, gdyż brak jest przesłanki do zastosowania art. 12 ust. 2 ww. ustawy (przepis dopuszcza możliwość zwrotu jedynie należności – opłaty z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej). Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Spółki od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 lutego 2013r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję podtrzymując stanowisko organu I instancji, że postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu opłaty jest pozbawione podstaw a zatem bezprzedmiotowe. Wskazano, że sprawa zwrotu nienależnie uiszczonych opłat nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej lecz winna być rozstrzygnięta przez zwrot uiszczonych opłat (tj. czynność materialno-techniczną, gdy żądanie strony jest uzasadnione, bądź odmowę zwrotu, również odmowa zwrotu stanowi inną czynność z zakresu administracji publicznej . Pismem z dnia 8 maja 2013r, skarżąca wezwała Marszałka do rozpatrzenia żądania zwrotu kwoty 745.704, 06 zł i zarządzenie jej zwrotu. Pismem z dnia 11 lipca 2013r. Marszałek Województwa odmówił zwrotu opłaty, podając że zwrot opłat rocznych nie znajduje podstawy prawnej. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu w trybie cyt. przepisu art. 149 § 1 do rozpoznania wniosku skarżącej. Rozpoznając sprawę Marszałek Województwa ww. decyzją z dnia 27 lutego 2012r.,a więc wydaną przed wniesieniem skargi do Sądu, utrzymaną w mocy przez Kolegium decyzją z dnia 20 lutego 2013r., wydał rozstrzygnięcie w sprawie umarzając postępowanie, uznając, że brak jest podstaw do zwrotu opłaty. W tej sytuacji, w stanie faktycznym sprawy, skarga na bezczynność organu administracji podlega odrzuceniu, skoro w dacie jej wniesienia brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002r., z uwagi na wydanie w sprawie decyzji, przed wniesieniem skargi przez skarżącego. Brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 również z tej przyczyny, że organ rozpoznał wniosek skarżącej z dnia 8 maja 2013r. dotyczący żądania zwrotu kwoty 745.704,06 zł pismem z dnia 11 lipca 2013r. Zgodnie z art. 58 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd ma obowiązek odrzucić niedopuszczalną skargę bez względu na przyczynę. Podkreślić należy, że w postępowaniu w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji prawidłowość decyzji wydanej przez organ nie może podlegać ocenie sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność. Natomiast zarzut dotyczący odrzucenia skargi na tej podstawie, że skarżący nie złożył skargi na bezczynność w terminie 60 dni od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest niezasadny, albowiem w przypadku skargi na bezczynność organu skarżący nie jest ograniczony terminami na wniesienie wskazanymi w art. 53 § 2 ww. ustawy. Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odrzucił skargę. Nadto działając na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy Sąd zarządził zwrot na rzecz skarżącego kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.