II OSK 2731/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-07-12
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Małgorzata Stahl, Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, który obejmuje rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, stanowi rażące naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli interpretacja planu w kontekście strefy ochrony konserwatorskiej jest niejednoznaczna?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Sąd stwierdził, że nie można mówić o oczywistej sprzeczności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ interpretacja przepisów planu w odniesieniu do strefy ochrony konserwatorskiej była niejednoznaczna i wymagała złożonego procesu wykładni. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę, nie znajdując podstaw do uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2005 r. w części dotyczącej rozpatrzenia odwołania K.C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Prokurator Apelacyjny we Wrocławiu wniósł sprzeciw, a następnie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Prokuratora.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant: starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Prokuratora Apelacyjnego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1807/13 w sprawie ze skargi Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w pozostałej części oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 1807/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części i odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w pozostałej części.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu [...] kwietnia 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] decyzją znak: [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił M. i S.J. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej w B. przy ul. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. znak: [...], a skarga K.C. na decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Op 307/05 z powodu braku przymiotu strony wnoszącej skargę.
Na skutek wniesionego przez Prokuratora Apelacyjnego we Wrocławiu sprzeciwu od powyższej decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. w części dotyczącej rozpatrzenia odwołania K.C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., a w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu. W konsekwencji decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2013 r.
W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2005 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – w części dotyczącej rozpatrzenia odwołania K.C. od decyzji organu powiatowego z dnia [...] kwietnia 2005 r., albowiem wyżej wskazana na etapie odwołania nie posiadała już przymiotu strony, a zatem w stosunku do niej postępowanie odwoławcze winno zostać umorzone. Natomiast w pozostałej części decyzja z dnia [...] czerwca 2005 r. nie jest obarczona żadną z wad nieważności wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Dlatego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wskazując na stan faktyczny sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że inwestorzy – M. i S.J. dopuścili się istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, udzielonego (uchyloną następnie) decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] września 1996 r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji obejmującej: modernizację i rozbudowę budynku mieszkalnego oraz budowę garażu w B. przy ul. [...].
Wobec dostrzeżonych odstępstw Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. znak: [...] nałożył obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.
Po przedłożeniu przez zobowiązanych ww. dokumentu, organ powiatowy, działając na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. zatwierdził ww. projekt zamienny i zezwolił na wznowienie robót budowlanych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2005 r.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skoro inwestorzy przedłożyli zamienny projekt remontu i rozbudowy budynku mieszkalnego, który został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane został sprawdzony również przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i jest kompletny, ponadto projekt jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Brzegu przyjętego uchwałą Rady Miasta w Brzegu z dnia 19 grudnia 2003 r. nr XVIII/142/03, to w niniejszej sprawie zaistniały podstawy do zatwierdzenia przedłożonego przez inwestorów projektu zamiennego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie prowadzenia robót budowlanych. Nie można zatem stwierdzić, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Odnosząc się do zarzutu wniosku odnośnie rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane polegającego na bezpodstawnym przyjęciu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał zabudowę do dwóch kondygnacji naziemnych, organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie elementarnym oznaczonym symbolem D 28MN/U/KS, w którym zawiera się strefa ochrony konserwatorskiej oznaczona symbolem "B". Nie sposób zatem przyjąć, że zapisy planu miejscowego dotyczące spornego terenu oznaczonego symbolem D 28MN/U/KS nie odnoszą się również do nieruchomości położonych w strefie "B", czyli strefie ochrony konserwatorskiej. Z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika, aby zapisy ustalone dla strefy "B" powodowały wyeliminowanie dla tej strefy zapisów obowiązujących dla całego terenu oznaczonego symbolem D 28MN/U/KS. Z zapisów planu wynika, że w obrębie strefy "B" obowiązują zasady zachowania i eksponowania zasadniczych elementów historycznego układu przestrzennego, zabytkowych obiektów architektury oraz odtworzenia zdegradowanych elementów tego układu, w tym: zachowanie kształtu, gabarytów i wystroju zewnętrznego obiektów i ich elementów przy zastosowaniu tradycyjnych materiałów budowlanych (np.: dachówki ceramicznej karpiówki, łupka kamiennego, blachy miedzianej), to jednak – w ocenie organu – nie można przyjąć, że wybudowanie przez inwestorów drugiej kondygnacji, zmiana kąta nachylenia dachu w części połaci dachu oraz zastosowanie papy bitumicznej jako pokrycia tej części dachu, stanowi o tym, że decyzja organu powiatowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. zatwierdzająca projekt budowlany zamienny została wydana z rażącym naruszeniem prawa, poprzez naruszenie zapisów planu miejscowego.
Dalej organ podkreślił, że obowiązek uzgodnienia przedmiotowego projektu budowlanego zamiennego z wojewódzkim konserwatorem zabytków został dopełniony.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę wywiódł Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu domagając się stwierdzenia nieważności zarówno decyzji zaskarżonej, jak i decyzji z dnia [...] maja 2013 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie: art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. 2003 r. Nr 207, poz. 2016) oraz § 8 ust. 4 uchwały Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 19 grudnia 2003 r. nr XVIII/142/03 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Brzeg; art. 39 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane; art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 127 § 3 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało jej oddaleniem na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.".
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż podziela stanowisko organu co do konieczności stwierdzenia nieważności decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2005 r. w odniesieniu do K.C. Badając zaś zaskarżoną decyzję w pozostałej części Sąd wyjaśnił, że zatwierdzając decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., przedłożony przez inwestorów projekt zamienny dla spornej inwestycji organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji uznał, że spełnia on wymogi formalne. Organ drugiej instancji podzielił powyższe stanowisko utrzymując w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. decyzję organu powiatowego w powiecie [...].
Odnosząc się zaś do zarzutów Prokuratora Sąd podkreślił, iż przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie elementarnym oznaczonym symbolem D 28MN/U/KS, w którym zawiera się strefa ochrony konserwatorskiej oznaczona symbolem "B", a następnie wyjaśnił, że z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika, aby zapisy ustalone dla strefy "B" powodowały wyeliminowanie dla tej strefy zapisów obowiązujących dla całego terenu oznaczonego symbolem D 28MN/U/KS. Z zapisów planu miejscowego wynika, że w obrębie strefy "B" obowiązują zasady zachowania i eksponowania zasadniczych elementów historycznego układu przestrzennego, zabytkowych obiektów architektury oraz odtworzenia zdegradowanych elementów tego układu, w tym: zachowanie kształtu, gabarytów i wystroju zewnętrznego obiektów i ich elementów przy zastosowaniu tradycyjnych materiałów budowlanych (np.: dachówki ceramicznej karpiówki, łupka kamiennego, blachy miedzianej). Nie można jednak w świetle zapisów powołanego planu przyjąć, że wybudowanie przez inwestorów drugiej kondygnacji, zmiana kąta nachylenia dachu w części połaci dachu oraz zastosowanie papy bitumicznej jako pokrycia tej części dachu, stanowi o tym, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Odnośnie zaś braku uzgodnienia przedmiotowej inwestycji z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, w ocenie Sądu, zgodzić się należy z Prokuratorem Apelacyjnym we Wrocławiu, że uzgodnienia takiego brak. Opinia, na którą w sposób nieuzasadniony powołuje się organ, wydana w momencie, gdy inwestycja była już zakończona, nie ma mocy prawnej w świetle przepisów art. 39 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 35 ust. 1 pkt 3 ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego. Jednakże brak wymaganej przez prawo w niniejszej sprawie opinii konserwatora zabytków nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Może natomiast stanowić przesłankę wznowienia postępowania zawierającą się w art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a.
Konkludując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są prawidłowe. Zdaniem Sądu organy przeprowadziły postępowanie nadzorcze w poszanowaniu zasad wynikających z art. 7 i 77 oraz art. 80 K.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prokurator Apelacyjny we Wrocławiu kwestionując go w całości. Orzeczeniu temu zarzucono naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, a to:
art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz § 8 ust. 4 uchwały nr XVIII/142/03 Rady Miejskiej w Brzegu z dnia 19 grudnia 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Brzeg, polegające na błędnej ich wykładni, a w konsekwencji błędnym przyjęciu, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2013 r. jest zgodna z prawem, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy w sposób oczywisty wynika, że przedłożony przez inwestorów, w toku postępowania legalizującego roboty budowlane, projekt zamienny był sprzeczny z wymaganiami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji położonych w strefie "B" objętej ochroną konserwatorską, a w szczególności w zakresie obowiązku zachowania historycznego układu przestrzennego istniejących obiektów, w tym: zachowania kształtu, gabarytu, wystroju zewnętrznego obiektu, przy zastosowaniu tradycyjnych materiałów budowlanych (np. dachówki ceramicznej, łupka kamiennego);
2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 P.p.s.a., poprzez oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe Prokurator wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie przywołanych wyżej podstaw kasacyjnych.
W piśmie z dnia 25 czerwca 2016 r. uczestniczka postępowania K.D. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem przedmiotową sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Zaś tak rozpatrywana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wyjaśniając przesłanki oddalenia wniesionej skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności podnieść należy, że kontrolowana przez Sąd pierwszej instancji decyzja zapadła w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności decyzji. A zatem Sąd pierwszej instancji był zobowiązany skontrolować czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo ocenił, że będącą przedmiotem sprzeciwu decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nie była obarczona żadną z wad kwalifikowanych o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a. Uwaga ta została uczyniona, albowiem skarżący kasacyjnie stawiając zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z § 8 ust. 4 uchwały nr XVIII/142/03 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Brzeg poprzez jego wadliwą wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że zaskarżona do tego Sądu decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. jest zgodna z prawem, nie powiązał go z właściwym przepisem art. 156 § 1 K.p.a. Jednakże z treści wniesionego środka odwoławczego zdaje się wynikać, że zdaniem skarżącego kasacyjnie uchybienie ww. przepisom ustawy Prawo budowlane i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miało charakter rażącego naruszenia prawa, co zostanie wzięte pod uwagę przez Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu przedmiotowego zarzutu.
Jedynie informacyjnie w tym miejscu zauważyć należy, że skarżący kasacyjnie nie kwestionuje tego, iż zasadne było stwierdzenie nieważności decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. w części dotyczącej rozpatrzenia odwołania K.C., jak i tego, że brak uzgodnienia przedmiotowej inwestycji z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa, lecz może stanowić przesłankę wznowienia postępowania zawierającą się w art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a., skoro w tym zakresie brak jest wymaganych prawem zarzutów o jakich mowa w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., jak i stosownego uzasadnienia.
Odnosząc się zatem do wymienionego zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego w sposób opisany w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej wskazać trzeba, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Ta podstawa kasacyjna zasadza się na sprzeczności zatwierdzonego projektu budowlanego zamiennego z wymaganiami planu miejscowego właściwego dla działki objętej decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., co stanowi rażące naruszenie prawa.
Jednakże mając na uwadze charakter przedmiotowego postępowania zauważyć należy, iż w postępowaniu nieważnościowym organ nie może przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2015 r. I OSK 1021/13, LEX nr 1655816). W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Zatem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta decyzją Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r.
Nadzwyczajne tryby zaskarżenia decyzji administracyjnej – w przeciwieństwie do zwyczajnych środków zaskarżenia – powodują, że organ administracji publicznej kontrolujący postępowanie po wniesieniu takiego środka może tylko ocenić, czy w sprawie zmaterializowała się konkretna przesłanka wskazana przez wnioskodawcę, zaś pozostałe naruszenia prawa nie mogą być wzięte pod uwagę przez organ rozpoznający wniosek o uruchomienie nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego (tak: wyrok NSA z 15.11.2011 r. II OSK 1636/10, LEX nr 1151965).
Zasadniczy sens instytucji stwierdzenia nieważności decyzji polega na tym, że w każdym przypadku decyzja dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 K.p.a. powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego, a tym samym powinny być zniesione skutki prawne, które decyzja taka wywołała.
W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok NSA z 9.02.2005 r. OSK 1134/04, LEX nr 165717; wyrok NSA z 18.07.1994 r. V SA 535/94, ONSA 1995, z. 2, poz. 91; wyrok SN z 8.04.1994 r., III ARN 13/94, OSN 1994, z. 3, poz. 36).
W niniejszej sprawie z taką oczywistością naruszenia decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i w zw. z § 8 ust. 4 miejscowego planu nie mamy do czynienia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą inwestorom pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej. Projekt ten obejmował m.in. rozbudowę i nadbudowę przedmiotowego budynku o jedną kondygnację, zmianę kąta nachylenia dachu w części połaci dachu oraz zastosowanie papy bitumicznej jako pokrycia tej części dachu. Powyższe nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z § 8 ust. 4 miejscowego planu, a to z tego względu, że zapisy miejscowego planu dotyczące działki inwestorów wymagają przeprowadzenia dość skomplikowanego procesu wykładni. A skoro tak, to nie może być mowy o rzucającej się w oczy sprzeczności wskazanych wyżej rozwiązań projektowych z zapisami przedmiotowego prawa miejscowego, co w konsekwencji prowadziłoby do naruszenia w sposób kwalifikowany art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Rzecz bowiem w tym, że w niniejszej sprawie przedmiotowa działka objęta jest ustaleniami planu właściwymi dla terenu oznaczonego symbolem D 28MN/U/KS i strefy "B" ochrony konserwatorskiej, która to strefa zawiera się w ramach terenu oznaczonego symbolem D 28MN/U/KS. Dla tego ostatniego terenu (D 28MN/U/KS) przewidziano jako funkcję podstawową funkcję mieszkalną z usługami oraz zielenią oraz dopuszczono m.in. wprowadzanie zmian gabarytów istniejącej zabudowy o funkcji podstawowej, bez przekraczania dwóch nadziemnych kondygnacji, z użytkowym poddaszem, z zaleceniem stosowania dachów o nachyleniu połaci 38-45°, w formie symetrycznej. W ramach terenu objętego ww. symbolem miejscowy plan przewidział także strefę "B" ochrony konserwatorskiej. Wymogi co do zabudowy dla strefy "B" zostały wskazane w § 8 ust. 4 miejscowego planu. Na terenach objętych tą strefą nakazano m.in. zachowanie kształtu, gabarytów i wystroju zewnętrznego obiektów i ich elementów przy zastosowaniu tradycyjnych materiałów. A zatem w tej sprawie normy właściwe dla strefy "B" i ustalenia ogólne dla terenu D 28MN/U/KS zachodzą na siebie. Przy czym nie podniesiono, by w planie znajdował się zapis, który wskazywałby wprost, że dla terenu znajdującego się w obrębie strefy "B" ogólne ustalenia właściwe dla terenu oznaczonego symbolem D 28MN/U/KS nie mają zastosowania. Jest to o tyle istotne, gdyż – jak to już wyżej wskazano – zakresy tych dwóch regulacji w przepisie wskazanego prawa miejscowego zachodzą na siebie, czyniąc ten plan niejednoznacznym. W tej sytuacji do konkluzji jaką prezentuje skarga kasacyjna, że zatwierdzony projekt zamienny jest sprzeczny z miejscowym planem, bowiem plan nie przewiduje w stosunku do spornej działki możliwości rozbudowy istniejących obiektów, można dojść ewentualnie jedynie w drodze złożonej wykładni zapisów miejscowego planu. A skoro tak, to nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa w tym zakresie, albowiem jak już wyżej zaznaczono o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią przepisu wskazuje na oczywistą ich niezgodność, bez konieczności dokonywania wykładni naruszonego przepisu prawa, a tego o wskazywanym miejscowym planie zagospodarowania miasta Brzeg powiedzieć nie można. Nie opowiadając się za trafnością którejkolwiek z przedstawionych wykładni dodać trzeba, że możliwa jest również i taka wykładnia zapisów miejscowego planu jaką przedstawił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, a Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji potwierdził tę możliwą przecież interpretację przepisów powołanego wyżej prawa miejscowego.
W tej sytuacji za nieusprawiedliwiony należy także uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 35 ust. 1 pkt i ust. 4 w zw. z art. 51 ust. pkt 3 ustawy Prawo budowlane, skoro do kwalifikowanego naruszenia tych przepisów ustawy Prawo budowlane nie doszło. Zatem w tych okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował konstrukcję prawną oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a., albowiem brak było podstaw do przyjęcia, iż w sprawie tej zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że podniesione przez skarżącego zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. Dlatego też na mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło