II OSK 1636/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-15

Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska – Górnikiewicz, Zdzisław Kostka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, oparty na braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jest właściwym trybem postępowania, czy też powinien być rozpatrzony w trybie wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji jest właściwy, gdy zachodzi rażące naruszenie prawa, takie jak wydanie pozwolenia na budowę bez sprawdzenia prawa do dysponowania nieruchomością. Tryb ten nie jest konkurencyjny wobec wznowienia postępowania, a jego uruchomienie zależy od konkretnych przesłanek wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy przesłanki do stwierdzenia nieważności są spełnione, organ administracji prawidłowo wszczyna postępowanie w tym trybie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylającej decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego, która z kolei stwierdziła nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Koszalinie zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę linii kablowej oraz decyzji przenoszącej to pozwolenie. Wojewoda uznał, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestor nie wykazał prawa do dysponowania działką. GINB uchylił decyzję wojewody, wskazując m.in. na wadliwe wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przenoszącej pozwolenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję GINB w części dotyczącej uchylenia decyzji wojewody w odniesieniu do pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że brak prawa do dysponowania nieruchomością był rażącym naruszeniem prawa, ale jednocześnie stwierdził, że wojewoda wadliwie orzekł o nieważności decyzji przenoszącej pozwolenie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi kasacyjne.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 listopada 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser /spr./ sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych [...] S.A. w Warszawie i [...] Sp. z o.o. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 105/10 w sprawie ze skargi J. G. i Z. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi kasacyjne. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r., VII SA/Wa 105/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: WSA) - po rozpatrzeniu sprawy ze skargi J. G. i Z. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: GINB) z dnia [...] października 2009 r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - uchylił zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego (dalej jako: wojewoda) z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w odniesieniu do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Koszalinie (dalej jako: KUR) z dnia [...] czerwca 1998 r., a w pozostałej części skargę oddalił oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W uzasadnieniu wskazano, że wojewoda - po wszczęciu na wniosek J. i Z. G. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji KUR z dnia [...] czerwca 1998 r., znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie linii kablowej OTK w relacji Koszalin-D.-Gołogóra i decyzji z dnia [...] sierpnia 1998 r., znak [...] wyrażającej zgodę na przeniesienie ww. pozwolenia na budowę z [...] S.A. [...] w Koszalinie, ul. [...], 75-620 Koszalin na [...] S. A. Zakład [...] w Szczecinie, ul. Wyzwolenia 70 w części dotyczącej działki nr [...] w K. - decyzją z dnia [...] maja 2009 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zmianami - dalej jako: kpa) w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity obowiązujący w momencie wydania decyzji: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zmianami - dalej jako: pb) stwierdził nieważność obu kontrolowanych decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, wskazując że rażące naruszenie art. 32 ust 4 pkt 2 pb polegało na braku sprawdzenia czy istotnie inwestor posiada prawo do dysponowania działką nr Ew. [...] na cele budowlane. GINB - po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o. o. w Warszawie oraz [...] S. A. - decyzją z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji wskazał, że co prawda [...] Sp. z o. o. nie otrzymała zaskarżonej decyzji wojewody z dnia [...] maja 2009 r., to z załączników do odwołania wynika, że jest obecnie właścicielem obiektów, na które wydano kwestionowane pozwolenie na budowę, dlatego należało uznać ją za stronę postępowania. W ocenie organu odwoławczego za nieprawidłowe należy uznać wszczęcie przez wojewodę na wniosek J. i Z. G. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1998 r., znak [...] wyrażającej zgodę na przeniesienie pozwolenia na budowę z [...] S. A. Zakład Telekomunikacji w Koszalinie na [...] S. A. Zakład [...] w Szczecinie w części dotyczącej działki nr [...] w K.. Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja KUR z dnia [...] sierpnia 1998 r., przenosząca decyzję z dnia [...] czerwca 1998 r. o pozwoleniu na budowę została wydana na podstawie przepisu art. 40 ustawy pb, zgodnie z którym organ, który wydał decyzję o pozwoleniu na budowę, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. GINB stwierdził, że interes prawny do udziału w postępowaniu dotyczącym decyzji wydanej na podstawie ww. art. 40 pb ma wyłącznie inwestor oraz podmiot, na rzecz którego została przeniesiona decyzja o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu odwoławczego wymaga także wyjaśnienia czy organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę przed dniem [...] czerwca 1998 r. posiadał informację, że działka nr ew. [...], położona w K., gm. D. należy do Z. i J. G. i czy w związku z powyższym kwestia dotycząca posiadania prawa do dysponowania wskazaną działką nie powinna być oceniona w postępowaniu wznowieniowym. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji winien również wyjaśnić, czy decyzja KUR z dnia [...] czerwca 1998 r. o pozwoleniu na budowę poprzedzona była wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ odwoławczy podniósł, iż wszystkie powyższe kwestie nie zostały wyjaśnione przez organ I instancji, a zatem przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego tylko przez organ II instancji prowadziłoby w istocie do jednoinstancyjności postępowania w zakresie nierozpatrzonych elementów sprawy. Skargę do WSA złożyli J. i Z. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazali, iż decyzja przenosząca pozwolenie na budowę w zakresie stawianych zarzutów dzieli los decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżących, jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa to wada ta rozciąga się również na decyzję przenoszącą pozwolenie na budowę. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu brak uzasadnienia, w jakim celu konieczne jest ustalenie czy organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę posiadał informację, że działka nr ew. [...] należy do Z. i J. G.. Zdaniem skarżących, gdyby organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę wiedział, że inwestor nie ma prawa do dysponowania działka nr [...], z pewnością nie wydałby decyzji. Ponadto organ odwoławczy nie wyjaśnił, w jakim celu potrzebna jest decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która zdaniem skarżących w kontekście stawianych zarzutów nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie może być traktowane jako wypełnienie obowiązku określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 pb przedłożenie przez inwestora oświadczenia Stefanii Piekarek z dnia 13 grudnia 1997 r., wyrażającej zgodę na wybudowanie światłowodu na działkach nr [...], [...] i [...], bowiem z przedstawionych przez stronę skarżącą dokumentów w postaci umowy sprzedaży J. i Z. G. działki nr [...] - akt notarialny repetytorium Nr [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. oraz odpisu zupełnego księgi wieczystej wynika, że właścicielami działki inwestycyjnej nr [...] w K., w dniu wydania pozwolenia na budowę byli J. i Z. G.. Zdaniem WSA konieczność wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest jedną z podstawowych kwestii przy ocenie możliwości wydania pozwolenia na budowę, dlatego też uwzględnienie wniosku inwestora przez organ administracji publicznej bez spełnienia wskazanego warunku traktowane musi być jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W ocenie WSA prawidłowa była więc decyzja wojewody stwierdzająca nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wojewoda wadliwie orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji o przeniesieniu pozwolenia na budowę. Błąd ten dostrzegł GINB uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd I instancji podkreślił, że wszczęcie przez wojewodę na wniosek skarżących postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1998 r., wyrażającej zgodę na przeniesienie pozwolenia na budowę w części dotyczącej działki nr [...] w K. jest nieprawidłowe, bowiem z decyzji KUR z dnia [...] sierpnia 1998 r., wyrażającej zgodę na przeniesienie pozwolenia na budowę na innego inwestora, nie wynikają dla strony skarżącej żadne prawa i obowiązki. Skarżący nie są stroną postępowania w sprawie przeniesienia pozwolenia na budowę na innego inwestora, ponieważ zmiana osoby inwestora nie narusza ich praw. Zmiana inwestora, dokonana decyzją KUR z dnia [...] sierpnia 1998 r. w trybie art. 40 pb, nie jest środkiem, który mógłby prowadzić do ponownej oceny bądź wzruszenia pozwolenia na budowę, gdyż jest to wyłącznie zmiana adresata decyzji o pozwoleniu na budowę, której organ nie może odmówić, jeśli spełnione są warunki określone tym przepisem. Składając dwie tożsame skargi kasacyjne w imieniu [...] Spółki z o. o. w Warszawie i [...] S. A. w Warszawie ich pełnomocnik zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej pkt. 1 zaskarżonego wyroku, to jest tej części wyroku, w której uchylono zaskarżoną decyzję GINB z dnia [...] października 2009 r., znak [...] w części uchylającej decyzję wojewody z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w odniesieniu do decyzji KUR z dnia [...] czerwca 1998 r. i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej pkt. 1 i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi WSA we wskazanej części zarzucono: a) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a\ i c\ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej jako: ppsa) poprzez ich zastosowanie, w konsekwencji czego WSA wydał w pkt. 1 zaskarżonego wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r., VII SA/Wa 105/10 orzeczenie uchylające zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2009 r., znak [...] wydaną przez GINB w części uchylającej decyzję wojewody z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w odniesieniu do decyzji KUR z dnia [...] czerwca 1998 r., w sytuacji gdy skarga J. G. i Z. G. winna zostać oddalona, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie art. 151 ppsa poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji czego WSA wydał kwestionowane orzeczenie w sytuacji, gdy skarga J. G. i Z. G. winna zostać oddalona, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, c) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i następne kpa w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 pb poprzez jego zastosowanie i powołanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jako podstawę rozstrzygnięcia oraz błędną wykładnię wobec przyjęcia, iż stan faktyczno-prawny sprawy uzasadnia rozpoznanie sprawy w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i przyjęcie, że doszło do wydania kwestionowanej decyzji z rażącym naruszenia prawa z uwagi na niewykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy występujące w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne, w szczególności zaś zarzuty wnioskodawców w postaci braku ich zgody dotyczącej przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego odnośnie posadowienia spornej infrastruktury na terenie działki Nr [...] położonej w K., Gm. D. przemawiają za postępowaniem wznowieniowym, co skutkuje brakiem właściwości i kompetencji wojewody dla rozpoznania przedmiotowego wniosku w I instancji administracyjnej, albowiem przy prawidłowej kwalifikacji przedmiotowego wniosku w trybie wznowienia postępowania administracyjnego inna jest właściwość organów rozpatrujących i ścieżki odwoławczej, d) w związku z powyższym zarzucono więc brak kompetencji i właściwości organów rozpatrujących niniejszą sprawę w dotychczasowym toku instancji, a także e) naruszenie art. 145 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie wobec nieuwzględnienia, iż stan faktyczno-prawny sprawy uzasadnia rozpoznanie inicjującego sprawę wniosku J. i Z. G. w trybie wznowienia postępowania administracyjnego i nieprawidłowe rozpoznanie przedmiotowego wniosku w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, f) naruszenie art. 156 § 2 kpa poprzez przyjęcie, iż sprawa niniejsza wszczęta i rozpoznana została z zachowaniem 10-letniego terminu określonego w tymże przepisie dla rozpoznania sprawy w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, co nastąpiło w wyniku nieprawidłowej weryfikacji wniosku J. i Z. G. i zakwalifikowanie zgłoszonego żądania do rozpoznania w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, g) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego zastosowanie wobec przyjęcia, iż stan faktyczno-prawny sprawy wyczerpuje rażące naruszenie prawa w rozumieniu tegoż przepisu, h) naruszenie art. 235 § 1 i 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym zakwalifikowaniu przez wojewodę wniosku J. G. i Z. G. jako żądania stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji administracyjnych, w sytuacji gdy całokształt okoliczności faktyczno-prawnych sprawy przemawia za zakwalifikowaniem zgłoszonego przez wnioskodawców żądania do rozpoznania w innym, tj. wniosek winien zostać rozpoznany jako żądanie wznowienia postępowania dotyczącego przedmiotowych kwestionowanych decyzji administracyjnych, i) naruszenie art. 8 kpa i wyrażonej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa w związku z wydaniem w toku postępowania orzeczeń zapadłych w trybie stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy te same organy przy analogicznym stanie faktyczno-prawnym sprawy rozpoznawały i wydawały orzeczenia niejednolicie, w zależności od dowolnej kwalifikacji sprawy do trybu wznowieniowego, bądź też trybu stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, oraz j) naruszenie art. 148 § 1 i 2 kpa oraz 5-letniego terminu dla uchylenia decyzji z art. 146 § w związku z art. 145 § 1 pkt 3 - 8 kpa poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji czego doszło do rozpoznania i orzekania zaskarżonym wyrokiem w pkt. I przez WSA pozytywnie dla wnioskodawców - w sytuacji przeszkód prawnych ku temu z uwagi na upływ terminów określonych ww. przepisami dla uwzględnienia zgłoszonego przez wnioskodawców żądania przy założeniu jego prawidłowej kwalifikacji prawnej jako żądanie wznowienia postępowania dotyczącego przedmiotowych kwestionowanych decyzji administracyjnych. W uzasadnieniu wskazano, że wyrok WSA jest nietrafny i jako taki nie może się ostać, bowiem nie znajduje on oparcia w stanie faktycznym sprawy oraz obowiązujących przepisach prawa. Zdaniem stron skarżących za prawidłowe należy uznać natomiast stanowisko GINB zawarte w sentencji decyzji z dnia [...] października 2009 r., aczkolwiek częściowo z innych przyczyn aniżeli wskazuje się to w uzasadnieniu tejże decyzji, co wynika z tego, iż organ II instancji nie ustosunkował się do części zarzutów odwołania z dnia 16 czerwca 2009 r. Zdaniem autora skargi kasacyjnej - wbrew stanowisku WSA - sprawa została wnikliwie przeanalizowana przez organ II instancji, a GINB słusznie uznał, iż decyzja wojewody z dnia [...] maja 2009 r. jest nietrafna i jako taka podlega uchyleniu w całości. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że występujące w sprawie okoliczności faktyczne, w szczególności zaś zarzuty J. i Z. G. w postaci braku ich zgody dotyczącej przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego odnośnie posadowienia spornej infrastruktury na terenie działki Nr [...] położonej w K., Gm. D. przemawiają za postępowaniem wznowieniowym, nie zaś postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. W tożsamych pismach procesowych z dnia 2 listopada 2011 r. pełnomocnik [...] Spółki z o. o. w Warszawie i [...] S. A. w Warszawie podtrzymał wszystkie dotychczasowe oświadczenia, twierdzenia i wnioski złożone w toku dotychczasowego postępowania zawarte w szczególności w wywiedzionych skargach kasacyjnych wraz z argumentacją tamże zawartą, a ponadto wskazał, że działka [...] , której dotyczy nin. postępowanie sądowoadministracyjne nie istnieje od 2005 r., w którym to roku uległa podziałom na działki [...] i [...], a następnie dalszym podziałom na dz. [...] i [...]. J. i Z. G. są aktualnie właścicielami dz. [...], przez którą nie przebiega przedmiotowy kabel światłowodowy, a kabel przebiega przez teren innej działki, której właściciele nie zgłaszają względem niego żadnych roszczeń. Pełnomocnik [...] Spółki z o. o. w Warszawie i [...] S. A. w Warszawie wskazał też, iż pomimo ustania w obrocie działki [...] w 2005 r. i wiedzy uczestników w tym względzie, jeszcze pismem z dnia 26 sierpnia 2008 r., złożonym w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego, wdrożonego z ich inicjatywy, uczestnicy J. i Z. G. wyraźnie wskazali, iż ich wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczy nieistniejącej już ówcześnie działki [...]. W konsekwencji postępowanie w niniejszej sprawie byłoby bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 ppsa). Rozpatrując skargę kasacyjną w tym zakresie należy stwierdzić, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że rozpatrujący sprawę Sąd I instancji w sposób właściwy ocenił zaskarżoną decyzję GINB i słusznie podkreślił, że w zakresie swojej właściwości WSA ocenia zaskarżoną decyzję tylko z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. WSA trafnie wskazał więc, że uwzględnienie skargi następuje wyłącznie w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ppsa) i właśnie taka sytuacja miała częściowo miejsce w rozpatrywanej sprawie, jeśli chodzi o zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję wojewody z dnia [...] maja 2009 r. w odniesieniu do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Koszalinie z dnia [...] czerwca 1998 r. Tak więc Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 ppsa poprzez jego zastosowanie. Zgodnie bowiem z tą normą, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie była decyzja GINB w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i stwierdzenia nieważności decyzji wyrażającej zgodę na przeniesienie ww. pozwolenia na budowę, a więc w sytuacji gdy, jak w niniejszej sprawie, decyzja GINB naruszała w części uchylającej decyzję wojewody w odniesieniu do decyzji KUR przepisy prawa, WSA mógł tylko rozstrzygnąć sprawę w jeden sposób - uchylając zaskarżoną decyzję w części - właśnie na podstawie art. 145 § 1 ppsa. Równocześnie w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 151 ppsa. Jak wynika z tego przepisu w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, a więc czyni to jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania rozpoznawczego stwierdzi, że zaskarżony akt lub czynność nie naruszają prawa albo że naruszają prawo, jednak nie w takim stopniu, który dawałby podstawę do uwzględnienia skargi. Skoro więc w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji słusznie uchylił decyzje GINB tylko we wskazanej części, gdyż w pozostałym zakresie nie naruszała ona prawa - co NSA ocenił powyżej -, to w konsekwencji WSA prawidłowo oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa w pozostałej części. W sprawie nie znajdują także uzasadnienia zarzuty dotyczące mylnego zastosowania niewłaściwego nadzwyczajnego środka zaskarżenia ze wszystkimi konsekwencjami takiego postępowania, a więc zastosowania instytucji stwierdzenia nieważności a nie instytucji wznowienia postępowania. NSA wskazuje, że tryby nadzwyczajne weryfikacji decyzji ostatecznych nie są w stosunku do siebie konkurencyjne, ponieważ uruchomienie każdego z nich oparte jest na innych przesłankach i mogą być nawet uruchomione jednocześnie, jeżeli w jednej sprawie zachodzą przesłanki do wszczęcia kilku postępowań nadzwyczajnych lub gdy strona twierdzi, że takie przesłanki występują. W pierwszej kolejności powinno być jednak zakończone postępowanie o stwierdzenie nieważności, następnie postępowanie wznowieniowe, na końcu postępowanie o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej (por. m. in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2007 r., III SA/Wa 614/07, LEX nr 347793). Powyższe ustalenie jest konsekwencją sformułowania przez prawodawcę odmiennych przesłanek uruchomienia każdego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego w kpa. Innymi słowy, inne zdarzenia (bądź ich brak) umożliwiają stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej (wskazane w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 kpa) a inne uchylenia wadliwej decyzji w drodze wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 - 8 i art. 145a § 1 i 145b § 1 kpa). Co więcej, nadzwyczajne tryby zaskarżenia - w przeciwieństwie - do zwyczajnych śródków zaskarżenia - powodują, że organ administracji publicznej kontrolujący postępowanie po wniesieniu takiego środka może tylko ocenić, czy w sprawie zmaterializowała się konkretna przesłanka wskazana przez wnioskodawcę, zaś pozostałe naruszenia prawa nie mogą być wzięte pod uwagę przez organ rozpoznający wniosek o uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego. Przekładając powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy, skoro wniosek J. i Z. G. dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji KUR ze względu na uwzględnienie wniosku inwestora przez organ administracji publicznej bez spełnienia warunku w postaci konieczności wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co zostało trafnie uznane przez wojewodę jak i przez WSA za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a więc jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności (podobnie m. in. NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2007 r., II OSK 1033/06, LEX nr 366265), to wojewoda prawidłowo stwierdził nieważność decyzji dotkniętej taką kwalifikowaną wadą, a Sąd I instancji trafnie uznał, że takie postępowanie organu było właściwe. Podsumowując, NSA podkreśla, że w sprawie został słusznie zastosowany tryb stwierdzenia nieważności a nie wznowienia postępowania a w konsekwencji zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w ww. punktach od c) do j) są bezzasadne. NSA uznał, że nie ma potrzeby ustosunkowania się do nich indywidualnie, bowiem ww. zarzuty były efektem uznawania przez autorów skargi kasacyjnej, że w sprawie właściwym miałby być tryb wznowieniowy. Skoro zaś, jak wykazano powyżej, to założenie było błędne to wynikające z niego zarzuty szczegółowe wyartykułowane w ww. punktach od c) do j) skargi kasacyjnej stały się niejako "automatycznie" niezasadne. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 ppsa należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło