II SO/Op 6/14

Opole, dnia 21 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Janowska – spr. sędzia WSA Teresa Cisyk sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2014 r. wniosku D. W. i M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie ze skargi D. W. i M. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie wykonania decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 1 czerwca 2006 r., nr [...] sygn. akt II SAB/Wr 4/13 postanawia: 1) oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Haliny Filipowicz-Kremis, Anny Siedleckiej, Olgi Białek, Józefa Kremisa, Anny Moskały, Jerzego Strzebinczyka, Alicji Palus, Zygmunta Wiśniewskiego, Andrzeja Wawrzyniaka, Mieczysława Górkiewicza, Ryszarda Pęka, Jolanty Sikorskiej, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Tadeusza Kuczyńskiego, Wandy Wiatkowskiej-llków, Alojzego Wyszkowskiego, Lidii Serwiniowskiej, Henryki Łysikowskiej, Katarzyny Radom, Lidii Błystak, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Marty Semiczek, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Ireneusza Dukiela, Władysława Kulona, Macieja Guzińskiego, Bogumiły Kalinowskiej, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Marcina Miemca, Henryka Ożoga, Julii Szczygielskiej, Barbary Ciołek, Darii Gawlak-Nowakowskiej 2) odrzucić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz, 3) umorzyć postępowanie o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Haliny Betty. Pismem z dnia 20 grudnia 2012 r. D. W. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] polegającą na niewykonaniu przez ten organ, decyzji i postanowień Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu nr [...], [...], [...], [...]. Sprawa została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą II SAB/Wr 4/13. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z dnia 3 stycznia 2013 r., na podstawie art. 54 § 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej: “P.p.s.a.", wniósł o oddalenie skargi. Pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wezwał stronę skarżącą do sprecyzowania czego dotyczy bezczynność organu i podjęcia jakiego aktu bądź czynność domaga się ona od organu pozostającego w bezczynności. Odpowiadając na powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie bezczynności organu, ze stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa, a to art. 37 § 2 K.p.a., 156 § pkt 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 58 K.c. wskazując, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] rażąco naruszył prawo i celowo nie wydał w określonym terminie decyzji rozbiórkowych w sprawie z ich wniosku. Zarządzeniem z dnia 21 lutego 2013 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego. Zarządzenie zostało zaskarżone przez D. W. i M. W. zażaleniem z dnia 25 marca 2013 r, a postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II Oz 281/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących. Pismem z dnia 12 kwietnia 2013 r. D. i M. W. wnieśli o zwolnienie ich od ponoszenia kosztów sądowych i opłat w zainicjowanych przez nich postępowaniach, prowadzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Pismem z dnia 30 maja 2013 r. (data wpływu do Sądu: 2 maja 2013 r.) skarżący wnieśli o wyłączenie od orzekania we wszystkich sprawach, w których występują jako strona, wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, powołując się na dobro interesu społecznego, interesu Rzeczpospolitej Polskiej i interesów materialnych skarżących. Zarzucili sędziom nie przeprowadzenie dowodów z map geodezyjnych, pomimo wielokrotnych wniosków i wyrażeniu chęci uiszczenia opłaty za kserokopie. Nadto w opinii skarżących, postępowania w ich sprawach prowadzone były wadliwie, z naruszeniem Konstytucji i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wezwaniem z dnia 6 maja 2013 r. zobowiązano skarżących do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 30 maja 2013 r., przez wskazanie sędziów, których wniosek ten dotyczy, wymieniając ich z imienia i nazwiska oraz wskazanie na okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wymienionych sędziów. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia 4 lipca 2013 r. skarżący podali, iż strona przeciwna sporu, jaki toczą od 2003 r. wskazywała, iż posiada znajomości w organach administracji publicznej i Sądzie Administracyjnym. Wszystkie postępowania prowadzone w sprawach przez nich zainicjowanych kończyły się wynikiem dla nich niekorzystnym, sędziowie wykorzystywali swoje stanowiska służbowe by narzucić skarżącym obowiązki sprzeczne z prawem i usankcjonować nielegalne pozbawienie ich własności nieruchomości. Również organy administracji publicznej wydawały w sprawach wadliwe decyzje. Na powyższe nie zareagowała sędzia Olga Białek i Anna Siedlecka. Ponadto sędziowie Halina Kremis, Józef Kremis, Anna Moskała, Jerzy Strzebinczyk, Alicja Palus, Zygmunt Wiśniewski, Andrzej Wawrzyniak, Mieczysław Górkiewicz wykorzystywali swoje stanowiska dla celów prywatnych i ochrony bezprawia. Strona skarżąca została pozbawiona prawa do dokumentów, prawa do rzetelnego procesu, prawa do obrony. Sędziowie orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu dopuścili się naruszenia art. 2, 7, 21, 31, 32 i 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, praw człowieka, byli stronniczy i niesprawiedliwi. Pozostałym sędziom, a to Ryszardowi Pękowi, Jolancie Sikorskiej, Mirosławie Rozbickiej-Ostrowskiej, Tadeuszowi Kuczyńskiemu, Wandzie Wiatkowskiej-Ilków, Alojzemu Wyszkowskiemu, Lidii Serwinowskiej, Henryce Łysikowskiej, Katarzynie Radom, Halinie Betta, Lidii Błystak, Katarzynie Borońskiej, Anetcie Chołuj, Dagmarze Dominik, Ludmile Jajkiewicz, Ewie Kamienieckiej, Zbigniewowi Łobodzie, Jadwidze Danucie Mróz, Markowi Olejnikowi, Marcie Siemiczek, Marii Tkacz-Rutkowskiej i Tomaszowi Świetlikowskiemu, skarżący zarzucili solidarność zawodową i koleżeńską oraz stronniczość. Dodadatkowo, w piśmie z dnia 4 lipca 2013 r., skarżący wnieśli o wyłączenie od prowadzenia w sprawie sędziów - Ireneusza Dukiela, Władysława Kulona, Macieja Guzińskiego, Bogumiły Kalinowskiej, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Małgorzaty Jankowskiej-Szostak, Macieja Miemca, Henryka Ożoga, Beaty Ciołek, Juli Szczygielskiej, Alojzego Wyszkowskiego, z uwagi na ich stronniczość i niesprawiedliwość. W dniu 6 września 2013 r. przeprowadzono na podstawie § 28 ust. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. (Dz.U. Nr 169, poz. 1646), losowanie uzupełniające składu orzekającego. Wybrano do orzekania w sprawie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Darię Gawlak-Nowakowską, wyłączając jednocześnie sędziów imiennie wymienionych przez skarżących we wniosku o wyłączenie. Pismem z dnia 16 października 2013 r. wezwano skarżących do złożenia oświadczenia, czy złożony uprzednio przez skarżących wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu od orzekania w sprawie, dotyczy także sędziego Darii Gawlak - Nowakowskiej. W odpowiedzi na powyższe, skarżący pismem z dnia 10 października 2013 r. wnieśli o wyłączenie sędzi Darii Gawlak - Nowakowskiej od orzekania w sprawie, z uwagi na jej stronniczość w wymienionych w piśmie sprawach. Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: Olga Białek, Władysław Kulon, Bogumiła Kalinowska, Halina Kremis, Zygmunt Wiśniewski, Magdalena Jankowska - Szostak, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Alojzy Wyszkowski, Anna Siedlecka, Ireneusz Dukiel, Alicja Palus, Lidia Serwiniowska, Jolanta Sikorska, Henryk Ożóg, Danuta Mróz, Tomasz Świetlikowski, Dagmara Dominik - Ogińska, Ewa Kamieniecka, Lidia Błystak, Anna Moskała, Maciej Guziński, Julia Szczygielska, Marek Olejnik, Maria Tkacz-Rutkowska, Marcin Miemiec, Barbara Ciołek, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków, Anetta Chołuj, Zbigniew Łoboda, Katarzyna Borońska, Józef Kremis, Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Jerzy Strzebinczyk, Henryka Łysikowska, Marta Semiczek, Ryszard Pęk, Katarzyna Radom, Andrzej Wawrzyniak, Mieczysław Górkiewicz, Daria Gawlak-Nowakowska złożyli do akt postępowania oświadczenia, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a., ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek skarżących o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, jak również gwarancję zasad bezstronności sądu oraz niezawisłości sędziowskiej. Jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Mocą przepisu art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Treść art. 18 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia sędziego nie powinny być interpretowane rozszerzająco. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z wyżej wskazanych przyczyn wyłączenia sędziego z urzędu. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w przepisie art. 19 tej ustawy zakreślono tzw. względne przesłanki wyłączenia. Przepis ten wskazuje, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczności, o których mowa wart. 19 P.p.s.a., obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Okoliczności takie w danej sprawie muszą faktycznie wystąpić, tzn. nie mogą mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Zatem nie jest wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego. Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Niedopuszczalne jest w związku z tym formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Podkreślenia wymaga, iż okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego, dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Również subiektywne odczucia skarżącego co do stosunku sędziego do jego osoby nie mogą stać się przyczyną wyłączenia od rozpoznawania określonej sprawy. W ocenie orzekającego Sądu, w przedmiotowej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia sędziów WSA we Wrocławiu od orzekania. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnili zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 19 P.p.s.a. Powołanie się na takie abstrakcyjne przyczyny, jak dobro interesu społecznego, interesu Rzeczpospolitej Polskiej, czy materialnego skarżących, twierdzenia strony przeciwnej sporu, iż posiada znajomości w sądzie, czy wreszcie stronniczość, niesprawiedliwość czy solidarność koleżeńska, które w przekonaniu wnioskodawców dają wszelką podstawę do wyłączenia sędziów, nie jest wystarczające. Konieczne jest wskazanie konkretnych i uzasadnionych okoliczności, które przemawiają za takim stanowiskiem. Wniosek o wyłączenie sędziów nie może być oparty na subiektywnym przekonaniu strony, iż skoro sędzia wydał w innej jej sprawie niekorzystny dla niej wyrok, to uczyni to w każdej kolejnej. Strona musi przynajmniej uprawdopodobnić, iż to niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie wynikało z okoliczności zewnętrznych czy wewnętrznych, leżących po stronie tego sędziego i mających wpływ na obiektywizm jego działania, że okoliczności te dalej istnieją i również dla obiektywnego obserwatora wynik postępowania w sprawie osądzonej przez sędziów, których wniosek dotyczył, będzie zależny od tych właśnie okoliczności. Jak już wspomniano, wszelkie nieprawidłowości proceduralne orzekającego sądu, wadliwe prowadzenia postępowania, winny być podnoszone w środkach zaskarżenia. D. W. i M. W. korzystając z uprawnień procesowych przysługujących stronie w toku postępowania zaskarżali orzeczenia, z którymi się nie zgadzali. Zaznaczyć również wypada, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Zgodnie z już utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. I OZ 89/13; postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. II OZ 541/12; postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 1067/11; postanowienie NSA z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. I OZ 571/11). Należy uznać, iż autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia na temat wniosku o jego wyłączenie, a w przedmiotowej sprawie brak okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczeń załączonych do akt. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Ponadto za niedopuszczalny należało uznać wniosek w części odnoszący się do wyłączenia sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz, skoro w dniu jego zgłoszenia sędzia ta nie orzekała w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, gdyż z dniem 17 stycznia 2013 r. została powołana do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego też powodu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 Pp.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji. Orzeczenie w punkcie 3 sentencji wynika zaś z faktu, że sędzia Halina Betta nie orzeka już w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, gdyż z dniem 31 sierpnia 2013 r. przeszła w stan spoczynku. W związku z tym, postępowanie z wniosku o wyłączenie ww. sędziego należało na podstawie art. 161 § 1 i § 2 P.p.s.a., umorzyć jako bezprzedmiotowe.