II SA/Ke 1039/13

Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Dnia 24 lutego 2014 r. Referendarz sądowy Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. K.P. złożył formularz urzędowy PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W złożonym formularzu wnioskodawca oświadczył, że nie stać go na zapłacenie wpisu sądowego, ponieważ już raz płacił w poprzedniej sprawie. Dodatkowo oświadczył "że zdarzenie nie leży po mojej stronie". Zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 4.II.2014 r. doręczonym w dniu 6.II.2014 r. wezwano K.P. uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni - przez podanie: czy prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie czy z innymi osobami, z czego utrzymuje się on sam i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz wskazanie miesięcznych wydatków ponoszonych przez jego niego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz zobowiązano do przedłożenia: 1. w wypadku pozostawania w stosunku pracy zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości osiąganych dochodów 2. w wypadku pozostawania bezrobotnym - zaświadczenia z urzędu pracy 3. w wypadku korzystania z pomocy społecznej zaświadczenia z Ośrodka Pomocy Społecznej. 4. w wypadku prowadzenia działalności gospodarczej - zeznań podatkowych z tego roku oraz z roku 2012 i 2013, 5. w wypadku posiadania gospodarstwa rolnego – zaświadczenia z urzędu gminy o wysokości dochodów z gospodarstwa rolnego gospodarstwa rolnego. 6. dokumentu potwierdzającego wysokość renty albo emerytury 7. faktur, wyciągów bankowych, innych dokumentów potwierdzających wydatki. W wyznaczonym terminie wnioskodawca nie złożył żadnych wyjaśnień i nie nadesłał żadnych dodatkowych dokumentów. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nie posiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a" przyznanie prawa pomocy zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. W rozpatrywanej sprawie wniosek o zwolnienie od kosztów podlega oddaleniu. Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że nie stać go na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący nie podał żadnych informacji, z których wynikałoby, że znajduje się w złej sytuacji materialnej i nie stać go na uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł oraz innych ewentualnych koszty sądowych na późniejszym etapie postępowania nieprzekraczających jednorazowo kwoty 100 zł – w wypadku oddalenia skargi opłata kancelaryjna za sporządzenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, a następnie wpis od skargi kasacyjnej. Ze względu na, że oświadczenie K.P. zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy było niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, Referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania wyjaśnień i dokumentów źródłowych dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów i wydatków (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze dotyczącej tego zagadnienia przyjęty został pogląd, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.I.z dnia 2013 r. ,sygn. akt I OZ 51/13, LEX nr 1273885). Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego, uniemożliwiając tym samym dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny jego sytuacji finansowej. Brak właściwego wykonania wezwania Referendarza sądowego skutkować musiał odmową przyznania prawa pomocy, wobec niewykazania, że w sprawie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy również pamiętać, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedstawionej sprawie Referendarz sądowy nie mógł dokonać takiej oceny, gdyż nie posiadał wystarczających informacji i dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową skarżącego. Okoliczność, że K.P. zapłacił już raz wpis sądowy w wysokości 200 zł w sprawie sygn. akt II SA/Ke 435/13 nie może być podstawą do zwolnienia go od kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Wniosek o zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł więc zostać uwzględniony. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.