II SA/Bk 868/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...].06.2013 r. nr [...], 2. stwierdza, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. na rzecz skarżącego W. K. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Postępowanie w sprawie braku podstaw do rozpoznania u W. K. choroby zawodowej – boleriozy zostało wszczęte z urzędu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. w dniu [...] listopada 2009 r.; II. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. organ nie stwierdził choroby zawodowej. Na skutek odwołania W. K. decyzja ta został uchylona decyzją P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] września 2010 r.; III. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. po raz kolejny nie stwierdził choroby zawodowej. Tym razem organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I – instancyjne (decyzja z dnia [...]marca 2011 r.) ; IV. Na skutek skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez W. K., WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 354/11 uchylił decyzje obu instancji We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd nakazał powtórzyć postępowanie w sprawie choroby zawodowej skarżącego, poprzez: 1. skierowanie go do jednostki orzeczniczej I stopnia w celu wydania orzeczenia w sprawie rozpoznania bądź nierozpoznania choroby zawodowej – boreliozy, zgodnie z § 4 i § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Nakazano przesłać jednostce orzeczniczej całą dokumentację medyczną, dokumentację przebiegu zatrudnienia i ocenę narażenia zawodowego skarżącego. Nakazano również mieć na względzie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 czerwca 2010 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz.U. nr 110, poz. 736); 2. skierowanie ewentualnego odwołania od orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia do właściwej jednostki orzeczniczej II stopnia. Wskazano, że taką jednostką jest m.in. Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr med. Jerzego Nofera w Ł., powołany na podstawie art. 4 ust 3 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo – rozwojowych; 3. dokonanie oceny orzeczeń lekarskich, tak jak opinii biegłego, w trybie art. 80 k.p.a. zwracając uwagę, czy orzeczenia wyjaśniają istotne dla sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, czy są rzeczowo i przekonująco uzasadnione, czy zawierają określenia w języku polskim (a nie powszechnie nie zrozumiałej łacinie). Wskazano, że organ wydający decyzję winien mieć na względzie okoliczność, że orzeczenia lekarskie nie stanowią jedynego dowodu w sprawie. Inspektor sanitarny jest niewątpliwie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej polegającej na diagnozie, że dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych. Natomiast ocena narażenia zawodowego nie wiąże organu i może być dokonana samodzielnie przez organ wydający decyzję, stosownie do § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. V. Rozpoznając sprawę po raz kolejny organ I instancji: - zwrócił się do Nadleśnictwa S. o przesłanie dokumentacji dotyczącej zatrudnienia zainteresowanego (tj. informacji dotyczącej okresu zatrudnienia, zakresu obowiązków, kopii zaświadczeń lekarskich o braku przeciwskazań do pracy na określonym stanowisku); - dokonał oceny narażenia zawodowego sporządzając kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej; - skierował zainteresowanego na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej do jednostki orzeczniczej I stopnia (Poradnia Antropozoonoz i Chorób Zawodowych wraz z Punktem Szczepień Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. K. Dłuskiego w B.); - przesłał jednostce orzeczniczej całą dokumentację medyczną, dokumentację o przebiegu zatrudnienia oraz ocenę narażenia zawodowego zaintersowanego. Orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej I stopnia zostało sporządzone w dniu [...] kwietnia 2012 r. Na skutek odwołania W. K. w dniu [...] stycznia 2013 r. orzeczenie lekarskie wydała jednostka orzecznicza II stopnia. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. po raz kolejny nie stwierdził choroby zawodowej. VI. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. uchylił tę decyzję. W uzasadnieniu podano, że w przedmiotowej sprawie zostało wydane orzeczenie lekarskie zarówno przez jednostkę orzeczniczą I stopnia oraz przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Z obu orzeczeń wynika bezspornie, że u odwołującego rozpoznano jednostkę chorobową określoną pod poz. 26 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych: boreliozę. Przy czym z obu orzeczeń wynika, że pomimo rozpoznania schorzenia występującego w wykazie chorób zawodowych w realiach sprawy przedmiotowej nie może być ona uznana za chorobę zawodową z uwagi na brak udokumentowania zakażenia z okresu pracy w narażeniu lub krótko po jej zakończeniu. W konsekwencji w obu orzeczeniach stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Podniesiono, że wprawdzie organy administracji są związane treścią orzeczenia lekarskiego niemniej jednak to związanie nie ma charakteru bezwzględnego. Inspektor sanitarny jest bezwzględnie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej, polegającej na diagnozie, że dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych. Natomiast ocena narażenia zawodowego przeprowadzona przez lekarza orzecznika nie wiąże organu i może być dokonana samodzielnie przez organ wydający decyzję do czego upoważnia go § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia. Powtórzenie oceny zawartej w orzeczeniu lekarskim nie stanowi o wypełnieniu obowiązku przewidzianego również w art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy podniósł, że orzeczenie lekarskie jest tylko jednym z dowodów, który powinien zostać oceniony w tym postępowaniu zgodnie z regułami postępowania przewidzianymi w szczególności w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wskazano, że organ I instancji przeprowadził dnia [...] lutego 2012 r. postępowanie w sprawie oceny narażenia zawodowego i wydał kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej na podstawie zebranego do tej pory materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Stwierdził, że "warunki pracy w Nadleśnictwie S. stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej. Miejsce wykonywania czynności (obszar leśny i przyleśny) to środowisko, w którym występuje szkodliwy czynnik biologiczny, a analiza czynności zawodowych wykazała, że praca wykonywana stwarzała narażenie na pokłucia przez kleszcze, co z kolei stwarzało możliwość zachorowania na chorobę zawodową". Takie sformułowanie oznacza, że - zdaniem organu odwoławczego - w okresie zatrudnienia strona była narażona na czynniki szkodliwe, które stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej. A to z kolei stoi w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym w postaci np. orzeczeń jednostek uprawnionych, które twierdzą, że nie można u zainteresowanego stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, iż zachorowanie na boreliozę nastąpiło w okresie pracy w Nadleśnictwie S., a zatem nie można u niego uznać boreliozy za chorobę zawodową. Organ I instancji wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u W. K. choroby zawodowej - boreliozy, pomimo stwierdzenia w karcie oceny narażenia zawodowego, że warunki pracy w Nadleśnictwie S. stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej, nie uzasadniając tego w decyzji. Nadto organ II instancji stwierdził w materiale dowodowym rozbieżności polegające na wskazaniu różnych okresów przebywania na rencie i emeryturze przez zainteresowanego (pkt 7 skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej do jednostki orzeczniczej I stopnia i pkt 9 karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej). Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nakazał przy ponownym rozstrzyganiu sprawy: 1. dokonać weryfikacji danych odnoszących się do okresu przebywania zainteresowanego na rencie i emeryturze, zbadać wpływ rozbieżności na wynik postępowania i w zależności od ustaleń ewentualnie powtórzyć postępowanie w sprawie choroby zawodowej po uprzedniej poprawie dokumentów zawierających te dane, 2. wydając decyzję organ sanitarny: a) dokona rzetelnej oceny całego materiału dowodowego, w tym oceny orzeczeń lekarskich, tak jak opinii biegłego, w trybie art. 80 k.p.a. zwracając uwagę, czy orzeczenia wyjaśniają istotne dla sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, czy są rzeczowo i przekonująco uzasadnione. Organ wydający decyzję winien mieć na względzie okoliczność, że orzeczenia lekarskie nie stanowią jedynego dowodu w sprawie. Inspektor sanitarny jest niewątpliwie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej polegającej na diagnozie, że dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych. Natomiast ocena narażenia zawodowego nie wiąże organu i może być dokonana samodzielnie przez organ wydający decyzję, stosownie do § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych; b) ustosunkuje się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i rzetelnie dokona uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnie z art. 107 §3 k.p.a., przy czym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. c) zgodnie z art. 107 §1 k.p.a. powoła podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia. VII. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] nie stwierdził choroby zawodowej. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności podano, że na skierowaniu na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej, dokonano zmiany dat dotyczących okresów przebywania zainteresowanego na rencie i emeryturze. Organ I instancji stwierdził, że błąd, który wystąpił w skierowaniu na badanie nie miał wpływu na prowadzone postępowanie i był wynikiem pomyłki. W innych istotnych dla sprawy dokumentach (karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] stycznia 2013 r., orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] kwietnia 2012 r., decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z dnia [...] marca 2013 r.) widnieją daty poprawne. W dalszej kolejności organ I instancji wywiódł, że zgadza się w całej rozciągłości z uzasadnieniami orzeczeń lekarskich jednostek I i II stopnia, że nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, iż zakażenie boreliozą nastąpiło w latach 1978 - 1991, kiedy to W. K. w Nadleśnictwie S. wykonywał prace w narażeniu zawodowym. W ocenie organu praca w narażeniu zawodowym nie oznacza automatycznie zachorowania, a sam fakt zachorowania winien być odpowiednio udokumentowany. W niniejszej sprawie zainteresowany nie udokumentował zachorowania na boreliozę w czasie trwania narażenia zawodowego. Organ podał, że jednym z podstawowych dowodów na podstawie, którego można stwierdzić zakażenie krętkiem Borrelia burgdorferi jest dokumentacja lekarska, z której przynajmniej w sposób dorozumiany można wywnioskować, że osoba leczona u różnych specjalistów może być chora na boreliozę. Natomiast sam fakt pokłucia przez kleszcze nie jest równoznaczny z zakażeniem krętkami Borrelia burgdorferi, co skutkuje zachorowaniem na boreliozę. Tylko w jednym przypadku w zaświadczeniu lekarskim wystawionym przez lek. med. U. S. lekarza chorób wewnętrznych z NZOZ "V." Sp. z o.o. S. istnieje zapis, że pacjent był skierowany na leczenie do Poradni Neurologicznej z powodu nasilenia się objawów. Z treści zaświadczenia wydanego w dniu [...] listopada 2009 r. wynika, że zespół bólowy kręg L-S mógł wystąpić w przebiegu boreliozy. Ponieważ całość dokumentacji lekarskiej wskazuje na logiczny ciąg chorób tzn. zainteresowany leczył się na inne schorzenia a nie na boreliozę, organ uznał, że zaświadczenie z dnia[...] listopada 2009 r., jako odosobnione nie może stanowić podstawy uznania, że faktycznie zainteresowany w okresie 1979-1986 zachorował na boreliozę wskutek pokłucia przez kleszcze. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że rozpoznanie boreliozy z Lyme zostało dokonane po raz pierwszy w lipcu 2008 r., a więc po 17 latach od ustania zatrudnienia w Nadleśnictwie S. i po 22 latach od przyznania renty chorobowej. Jako, że zainteresowany zamieszkuje na obszarze występowania chorób odkleszczowych i przebywa stale na tym terenie jest narażony na pokłucia przez kleszcze. PPIS w S. przyjął, że zakażenie krętkami Borrelia burgdorferi musiało nastąpić w okresie późniejszym, już po zakończeniu pracy zawodowej w Nadleśnictwie S. Świadczy o tym brak zapisów, w dokumentacji lekarskiej, dotyczących objawów, które mogłyby być związane z zachorowaniem na boreliozę. W ocenie organu nie należy wiązać zachorowania na boreliozę wyłącznie z pracą zawodową, a tym samym nie można uznać, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, boreliozy jako choroby zawodowej. Organ podał, że w będącej w jego posiadaniu dokumentacji sporządzonej przez lekarza pierwszego kontaktu (historia choroby z lat 1996 - 2010) pod datą [...] maja 2008 r. widnieje zapis, że zainteresowany był wielokrotnie ugryziony przez kleszcza, ostatnio 2 lata temu. Wówczas otrzymał skierowanie do Poradni Chorób Zakaźnych z podejrzeniem boreliozy. Pierwsza dokumentacja lekarska wskazująca i dokumentująca zapisy z rozpoznaniem boreliozy u zainteresowanego pochodzi z 2008 r., pomimo tego że przypadki boreliozy zgłaszane są w Polsce już od 1996 r. Dokumentacja w której znajdują się pierwsze zapisy o rozpoznaniu boreliozy to: - karta informacyjna z hospitalizacji w dniach [...] lipca 2008 r. – [...] lipca 2008 r. w Oddziale Chorób Zakaźnych z Pododdziałem Dziecięcym Chorób Zakaźnych SP Szpitala Publicznego w S. gdzie ustalono rozpoznanie: borelioza - postać stawowa - karta informacyjna z hospitalizacji w dniach od [...] maja 2009 r. do [...] maja 2009 r. w Klinice Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji AMB - Oddział Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. K. Dłuskiego w B. z rozpoznaniem: borelioza - artropatia. Nadciśnienie tętnicze. Cukrzyca typu 2. Przewlekła choroba niedokrwienia serca, - historia choroby prowadzona przez lekarza pierwszego kontaktu - pierwsze zapisy z dnia [...] maja 2008 r., - historia choroby z Poradni Reumatologicznej dla Dorosłych - wpis z dn. [...] lutego 2009 r. - wyniki badań laboratoryjnych z dnia: 1) [...] maja 2008 r. przeprowadzone przez Zakład Diagnostyki Laboratoryjnej i Mikrobiologii SP Szpitala Wojewódzkiego w S. wykazał w kierunku Borrelia IgG - dodatni +++ 46,0; IgM - ujemny; 2) [...] maja 2008 r. przeprowadzone przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Zakład Diagnostyki laboratoryjnej w B. wykazał w kierunku Borelioza IgM - ujemna; Borelioza IgG dodatnia 46, O BBU/ml; 3) [...]września 2008 r. w kierunku p/ ciała przeciw Borrelia w klasie IgG - 53,44 RU/ml.; 4) [...] września 2010 r. wykonany przez Medyczne Laboratorium Diagnostyczne i Mikrobiologiczne SP Szpital Wojewódzki w S. - test Borrelia EUROLINE - WB IgG - wynik pozytywny oraz Borrelia EUROLINE - WB IgM – wynik negatywny. Organ w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy stwierdził, że brak jest w nim udokumentowanych zapisów dokonanych przez lekarzy specjalistów dotyczących występujących objawów chorobowych świadczących o zachorowaniu na boreliozę wiatach 1978-1991 kiedy to zainteresowany zatrudniony był w Nadleśnictwie w S. Brak jest także udokumentowanych objawów wiele lat po ustaniu narażenia zawodowego, a także po roku 1996, od kiedy borelioza zaczęła być w Polsce zgłaszana. Pierwsze udokumentowane rozpoznanie choroby u zainteresowanego datuje się na [...] lipca 2008 r. - czyli 12 lat od momentu, gdy zaczęto zgłaszać w Polsce przypadki boreliozy, 17 lat po zakończeniu pracy zawodowej, a 22 lata po zakończeniu rzeczywistego narażenia zawodowego. Organ I instancji dokonując ponownej oceny materiału dowodowego uznał za wątpliwe zeznania świadków, którzy w latach 1978 - 1989 (K. N. pracował z zainteresowanym w latach 1987 - 1989 a T. G. w latach 1979 -1984), pracowali z W. K. w Nadleśnictwie S. Świadkowie składali zeznania w dniu [...] października 2011 r. W ocenie organu nie można w całości dać wiary zeznaniom świadków, gdyż od momentu zakończenia pracy do momentu składania zeznań upłynął zbyt długi okres czasu. Wątpliwe zatem jest, aby po ponad 20 latach pamiętać czy współpracownika ugryzł właśnie kleszcz. Takie pojęcia jak "kleszcz" czy " borelioza" były wówczas mało znane. Nawet jeśli przyjąć, że zeznania świadków potwierdzają występujące u zainteresowanego ukłucia kleszczy, to nie mogą być podstawą do przesądzenia o zakażeniu borelioza, a jedynie potwierdzają występujące ryzyko zawodowe narażenia na ich ukłucia. Nie każde ukłucie kleszcza jest równoznaczne z zakażeniem borelioza, gdyż nie każdy kleszcz jest zakażony krętkami wywołującymi tę chorobę. Przypadek W. K. był rozpatrywany przez dwie jednostki orzecznicze uprawnione, zgodnie z § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych do orzekania w sprawie chorób zawodowych. Obydwie jednostki orzecznicze wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - boreliozy. Po dogłębnej analizie orzeczeń lekarskich stwierdzających brak podstaw do uznania występującej u zainteresowanego boreliozy jako choroby zawodowej, organ stwierdził, że orzeczenia te wyjaśniają istotne dla sprawy okoliczności, są rzeczowo i przekonująco uzasadnione. Poza tym orzeczenia wydane zarówno w jednostce orzeczniczej I stopnia, jak i orzeczenie wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. - jednostkę orzeczniczą II stopnia, wydane zostały przez lekarzy spełniających wymagania kwalifikacyjne i są ze sobą spójne. Lekarze orzecznicy, jako specjaliści medycyny pracy, posiadają kwalifikacje i kompetencje do orzekania w sprawie chorób zawodowych, przy rozpoznawaniu chorób zawodowych posiłkują się ściśle określonymi kryteriami diagnostyczno - orzeczniczymi. Orzeczenie lekarskie uprawnionej do orzekania jednostki służby zdrowia ma walor opinii biegłego. Lekarze orzecznicy w swych orzeczeniach przytaczają istotne dla sprawy fakty, a mianowicie m. in.: - rozpoznanie choroby nastąpiło w lipcu 2008 r., czyli 17 lat po zakończeniu pracy zawodowej a 22 lata po zakończeniu rzeczywistego narażenia zawodowego; - w dokumentacji medycznej nie odnaleziono żadnego wpisu na temat pokłucia przez kleszcze z okresu narażenia zawodowego (przez cały okres pracy zawodowej) i wiele lat po jego zakończeniu; - brak w dokumentacji medycznej wyników badań immunologicznych, wykonanych przed rokiem 2008, potwierdzających kontakt z patogenem. Z powyższego organ wywiódł wynika, że orzeczenia wydane przez niezależne jednostki orzecznicze są ze sobą spójne. Organ stwierdził, że w związku z faktem, że rozpoznanie choroby postawiono dopiero w 17 lat po zakończeniu stosunku pracy, a W. K. od kilkudziesięciu lat zamieszkuje tereny endemiczne dla chorób odkleszczowych i jest stale narażony na pokłucia przez kleszcze - nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą. Z uwagi na to, że kliniczny przebieg boreliozy z Lyme, jak również analiza załączonej dokumentacji medycznej nie daje podstaw do przypuszczenia, że do zachorowania doszło podczas pracy w Nadleśnictwie S. zdaniem organu jednostka chorobowa (borelioza) nie została w sposób bezsporny udokumentowana. Sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową, jeżeli nie pozostaje w związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy bądź, gdy takiego związku nie można wywieść w wysokim stopniu prawdopodobieństwa. Z całości dokumentacji (w tym orzeczeń lekarskich) wynika, że nie można wywieść z wysokim stopniem prawdopodobieństwa związku przyczynowo skutkowego, ponieważ W. K. zatrudniony był w Nadleśnictwie S. w latach 1978 - 1991, a pierwsze udokumentowane zapisy zachorowania na boreliozę pojawiły się w 2008 r. (karta informacyjna z hospitalizacji w dniach [...] lipca 2008 -[...] lipca 2008). VIII. Organ II instancji decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że w przedmiotowej sprawie zostało wydane orzeczenie lekarskie zarówno przez jednostkę orzeczniczą I stopnia, jak i przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Z obu orzeczeń wynika bezspornie, że u odwołującego rozpoznano jednostkę chorobową określoną pod poz. 26 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych: boreliozę. Przy czym z obu orzeczeń wynika, że pomimo rozpoznania schorzenia występującego w wykazie chorób zawodowych w realiach sprawy przedmiotowej nie może być ona uznana za chorobę zawodową z uwagi na brak udokumentowania zakażenia z okresu pracy w narażeniu lub krótko po jej zakończeniu. W konsekwencji w obu orzeczeniach stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby o charakterze zawodowym. Właściwe jednostki orzecznicze wyraziły swoją opinię podkreślając, że rozpoznanie choroby postawiono dopiero 17 lat po zakończeniu pracy zawodowej w narażeniu na pokłucia przez kleszcze w Nadleśnictwie S. i że brak w załączonej dokumentacji opisu charakterystycznych dla boreliozy postaci klinicznych z okresu narażenia lub krótko po jego zakończeniu oraz brak wyników badań immunologicznych potwierdzających choćby kontakt z patogenem, a więc nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że zachorowanie na boreliozę nastąpiło w okresie pracy w Nadleśnictwie S., a zatem nie można u badanego uznać boreliozy za chorobę zawodową. Podano, że W. K. pracował w Nadleśnictwie S. od 1978 r. do 1991 r. Jak podawał, podczas pracy zawodowej był pokłuty przez kleszcze wielokrotnie, co potwierdzają świadkowie. Był więc narażony podczas wykonywania obowiązków służbowych w miejscu pracy na pokłucia przez kleszcze, co też stwierdził PPIS w S. w karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia [...] lutego 2012 r. Jednostka orzecznicza II stopnia w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] stycznia 2013 r. zaakcentowała, że nie każde ukłucie kleszcza jest równoznaczne z zakażeniem boreliozą, którego skutkiem może być rozwój choroby, gdyż nie każdy kleszcz jest zakażony krętkami wywołującymi tę chorobę. Boreliozę rozpoznano w 2008 r. Podkreślono, że W. K. po zakończeniu pracy w Nadleśnictwie, przebywał w rejonach endemicznego występowania chorób odkleszczowych z narażeniem na pokłucia przez kleszcze, przenoszące m.in. Borrelia burgdorferi, będącą czynnikiem etiologicznym boreliozy. Organ odwoławczy stwierdził, że oceny ww. orzeczeń dokonano w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Końcowo organ podkreślił, że o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje wystąpienie dwóch przesłanek: stwierdzenie u pracownika schorzenia, które znajduje się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby, a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy; czyli ustalenie, że stwierdzona choroba ma podłoże zawodowe. W sprawie niniejszej tylko pierwszy wymóg został spełniony. IX. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył W. K. i zarzucił naruszenie: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a). art. 235' i art. 236 k.p., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i przyjęcie, że w stosunku do skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej - boreliozy, podczas, gdy zarówno zeznania świadków, jak i zebrana w sprawie dokumentacja medyczna świadczy o wystąpieniu u niego choroby zawodowej - boreliozy wymienionej na liście chorób zawodowych, gdyż w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy; b) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., poprzez: - brak dokładnego wyjaśnienia przez organy stanu faktycznego niniejszej sprawy i niezałatwienia sprawy w ten sposób, aby uchylić decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2013 r. jako niezgodnej z przepisami prawa, w wyniku czego nie został uwzględniony słuszny interes skarżącego; - brak należytego sporządzenia przez organ odwoławczy uzasadnienia faktycznego decyzji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu na jakiej podstawie i na jakich dokładnie sprecyzowanych dowodach organ oparł swoją decyzję i stanowisko stwierdzając, że w stosunku do skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej; - utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. w wyniku przyjęcia, że została ona oparta na podstawie opinii lekarskiej, która to została wydana na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego. c) art. 77 § l i art. 80 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego w sprawie i nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w ten sposób, by dokonać prawidłowej i wszechstronnej oceny czy okoliczności braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - boreliozy zostały faktycznie udowodnione, w wyniku czego organ oparł swoje rozstrzygnięcie na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, gdyż wydana w sprawie opinia lekarska również była oparta na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, a w wyniku powyższego: 2. naruszenie interesu prawnego skarżącego, co uniemożliwi mu otrzymanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia u niego choroby zawodowej - boreliozy, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych i finalnie uniemożliwi nabycie stosownych uprawnień wynikających ze stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Rozważania w zakresie dokonanej przez Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji rozpocząć należy od wskazania, że w obowiązującym stanie prawnym definicja choroby zawodowej ujęta została w art. 235 ¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. nr 21, poz. 94 ze zm.). Przepis ten dodany został ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 99, poz. 825) i obowiązuje od dnia 3 lipca 2009 r. Zgodnie z jego treścią za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wskazując w powołanym przepisie na wykaz chorób zawodowych ustawodawca jednocześnie ustalił w art. 237 § 1 pkt 3 - Kodeksu pracy upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia wykazu chorób zawodowych w drodze rozporządzenia. Na podstawie delegacji zawartej w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), które weszło w życie z dniem 3 lipca 2009 r. Rozporządzenie określa: wykaz chorób zawodowych; okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych; podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych § 1 pkt 1-4 rozporządzenia. O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch wymogów. Pierwszym z nich jest zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., zaś drugim - ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. W orzecznictwie przyjmuje się, że w razie ustalenia przez właściwego lekarza, iż rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby (vide: teza nr 1 wyroku WSA w Lublinie z 22 marca 2012 r., III SA/Lu 769/11, Lex nr 1139314). W przedmiotowej sprawie jako bezsporne należy uznać następujące okoliczności: 1. skarżący w okresie od [...] listopada 1971 r. do [...] maja 1975 r. pracował w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. jako kierowca ciągnika, od [...] czerwca 1975 r. do [...] czerwca 1978 r. jako traktorzysta w tej Spółdzielni. Następnie w okresie od [...] czerwca 1978 r. do [...] listopada 1986 r. pracował jako kierowca ciągnika z maszynami współpracującymi w Nadleśnictwie S. Od [...]grudnia 1986 r. do [...] lutego 1991 r. pracował w nadleśnictwie jako kierowca samochodu osobowego. W okresie od lutego 1991 r. do [...] stycznia 2009 r. był na rencie a od [...] stycznia 2009 r. jest na emeryturze; 2. w dniu [...] lutego 2012 r. organ sporządził kartę narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Zawarto w niej następujące podsumowanie: Warunki pracy w Nadleśnictwie S. stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej. Miejsce wykonywania czynności (obszar leśny i przyleśny) to środowisko, w którym występuje szkodliwy czynnik biologiczny, a analiza czynności zawodowych wykazała, że praca wykonywana stwarzała narażenie na pokłucia przez kleszcze, co z kolei stwarzało możliwość zachorowania na chorobę zawodową. 3. w dniu [...] kwietnia 2012 r. zostało wydane orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przez jednostkę orzeczniczą I stopnia. W orzeczeniu podano następujące uzasadnienie: "Na podstawie zgromadzonej dokumentacji rozpoznanie boreliozy u Pana W. K. postawiono w lipcu 2008 r., czyli po 17 latach od chwili zakończenia pracy zawodowej w narażeniu na pokłucia przez kleszcze w Nadleśnictwie S. i po 17 latach od orzeczenia o przyznaniu renty chorobowej. Informacji na temat pokłuć przez kleszcze nie odnotowano w dokumentacji chorobowej pacjenta przez cały okres pracy zawodowej i wiele lat po jej zakończeniu. Dopiero pierwszy wpis pojawił się w maju 2008 r. w związku z bólami kończyn dolnych. Utrzymywanie się bólu stawu kolanowego przed i w trakcie wystąpienia zapalenia w okolicy zęba z obrzękiem połowy twarzy i okolicy oczodołu, mogło sugerować reaktywne zapalenie stawów - od ogniskowe czyli zębopochodne, a nie boreliozowe. Zastosowano w leczeniu dalacin, który nie jest lekiem zalecanym do leczenia boreliozy. W dokumentacji szpitalnej z Oddziału Chorób Zakaźnych w S. (2008r) czytamy, że dolegliwości bólowe stawowo-mięśniowe związane z boreliozą występują od około 2 lat. Brak w załączonej dokumentacji opisu charakterystycznych dla boreliozy postaci klinicznych np. rumienią wędrującego, boreliozy pod postacią zanikowego zapalenia skóry lub wysiękowego zapalenia stawu. Brak badań serologicznych w kierunku boreliozy wykonanych przed rokiem 2008. Bóle kręgosłupa z dolegliwościami korzeniowymi występujące okresowo od kilkunastu lat, są związane ze zmianami zwyrodnieniowo- dyskopatycznymi stawów kręgosłupa. W związku z powyższym nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że zachorowanie na boreliozę nastąpiło w okresie pracy w Nadleśnictwie S., a zatem nie można u badanego uznać boreliozy za chorobę zawodową"; - w dniu [...] stycznia 2013 r. w dniu [...] kwietnia 2012 r. zostało wydane orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. W orzeczeniu podano następujące uzasadnienie: "Według karty oceny narażenia zawodowego opracowanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. badany w okresie [...].11.1971 r. do [...].05.1975 r. pracował jako kierowca ciągnika w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. a następnie w okresie od [...].06.1975 r. do [...].06.1978 r. jako traktorzysta w Spółdzielni Kółek Rolniczych w S. Badany od [...].06.1978 r. do [...].02.1991 r. pracował w Nadleśnictwie S. - początkowo do [...].11.1986 r. jako kierowca ciągnika (traktorzysta) z maszynami współpracującymi (siewnik, opryskiwacz, pług, korowarka, rębak) a następnie od [...].12.1986 r. do [...].02.1991 r. jako kierowca samochodu (terenowego). Badany był narażony na krętki Borrelia burgdorferi przenoszone przez kleszcze. Od lutego 1991 roku badany przebywał na rencie inwalidzkiej do [...].01.2009 roku, a od [...].01.2009 roku jest na emeryturze. Z zebranego wywiadu wynika że badany był wielokrotnie kłuty przez kleszcze podczas okresu zatrudnienia. Od kilkunastu lat badany leczy się z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa odcinka szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego z dolegliwościami korzeniowymi, pobolewania podbrzusza, nadciśnienia tętniczego. Od 1989 r. leczony w poradni neurologicznej z powodu nasilenia objawów bólowych ze strony kręgosłupa. W wykonanych badaniach obrazowych odcinka szyjnego oraz lędźwiowo-krzyżowego stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe i z tego powodu był hospitalizowany w Oddziale Neurologii w S. (2000 r.). W lipcu 2008 r. badany był hospitalizowany w Oddziale Chorób Zakaźnych w S. z rozpoznaniem boreliozy stawowej. Następnie był hospitalizowany w Klinice Chorób Zakaźnych i Neuroinfekcji w B. w maju 2009 r. z rozpoznaniem Boreliozy-artropatii, nadciśnienia tętniczego, cukrzycy typu 2, przewlekłej choroby niedokrwiennej serca. We wrześniu 2010 r. z powodu zaostrzenia dolegliwości bólowych stawów przeszedł leczenie ceftriaxonem podczas hospitalizacji w oddziale Chorób Zakaźnych w S. Badany pozostawał pod opieką Poradni Chorób Odzwierzęcych w B. od grudnia 2008 r. Od maja 2008 roku stwierdza się u badanego dodatnie miana przeciwciał przeciwko krętkom Borrelia w klasie IgG U badanego rozpatrywaną chorobę rozpoznano dopiero w 17 lat po zakończeniu pracy zawodowej a w 22 lata po zakończeniu rzeczywistego narażenia zawodowego. l choć zeznanie świadków potwierdzają występujące u badanego ukłucia kleszczy to nie mogą być podstawą do przesądzania o zakażeniu boreliozą, a jedynie potwierdzają występujące ryzyko zawodowe narażenia na ich ukłucia. Należy pamiętać, że nie każde ukłucie kleszcza jest równoznaczne z zakażeniem boreliozą, którego skutkiem może być rozwój choroby, gdyż nie każdy kleszcz jest zakażony krętkami wywołującymi tą chorobę. W dokumentacji medycznej nie odnaleziono żadnego wpisu z okresu narażenia lub krótko po jego zakończeniu o wystąpieniu objawów chorobowych ani wyników żadnych badań immunologicznych potwierdzających choćby kontakt z patogenem. Rozpoznana w 2008 r. choroba zakaźna - boreliozą, której skutkiem jest stwierdzony, podczas pobytu badanego w IMP w Ł., utrzymujący się podwyższony poziom przeciwciał przeciwko boreliozie w klasie IgG, w obliczu braku udokumentowania zakażenia z okresu pracy w narażeniu lub krótko po jej zakończeniu, nie może być podstawą do uznania boreliozy jako choroby pochodzenia zawodowego. Na podstawie analizy całości zgromadzonej dokumentacji w tym okresu narażenia zawodowego na chorobę zakaźną boreliozę nie ma podstaw do rozpoznania choroby zakaźnej - boreliozy jako choroby zawodowej". - skarżący przedstawił dokumentację medyczną, która dowodzi, że cierpiał na zapalenie spojówek, łzawienie, światłowstręt, zapalenie oczu, zachwianie równowagi, zapalenie opon mózgowych, zapalenie tętnicy mózgowej, przeszedł przeszczep obu soczewek w latach 1996 - 1997, posiada liczne zwyrodnienia stawów obu kończyn nóg i rąk, cierpiał na liczne bóle i skurcze mięśni, zapalenie mięśni, artretyzm, zapalenie rdzenia kręgowego, rozrost tkanki limfatycznej skóry, zapalenie mięśnia sercowego, osierdzia, drętwienie nóg, a schorzenia te pojawiły się od 1985 r. Skarżący przechodził liczne badania (w tym np. tomograf głowy w 2002 r.) i wielokrotnie był hospitalizowany; - zeznający w sprawie świadkowie T. G. i K. N. potwierdzili, że w czasie pracy w Nadleśnictwie w S. skarżący wielokrotnie był pokłuty przez kleszcze; - od 1994 r. badania pracowników w kierunku boleriozy były prowadzone na ich wyraźną prośbę a od 2008 r. są prowadzone obligatoryjnie dla wszystkich pracowników. W oparciu o powyższy materiał dowodowy organy inspekcji sanitarnej nie potwierdziły zawodowej etiologii schorzenia u skarżącego. W obszernych uzasadnieniach podano następująca argumentację: - praca w narażeniu zawodowym nie oznacza automatycznie zachorowania, a sam fakt zachorowania winien być odpowiednio udokumentowany. Skarżący nie udokumentowała zachorowania na boleriozę w czasie trwania narażenia zawodowego. Sam fakt pokłucia przez kleszcze nie jest równoznaczny z zachorowaniem na boleriozę; - z dokumentacji medycznej wynika, że bolerioza została rozpoznana po raz pierwszy w lipcu 2008 r. – 17 lat od ustania zatrudnienia w nadleśnictwie i po 22 latach od przyznanai renty; - jako, że zainteresowany zamieszkuje na obszarze występowania chorób odkleszczowych i przebywa stale na tym terenie jest narażony na pokłucia przez kleszcze. W związku z tym organ przyjął, że zakażenie boleriozą musiało nastąpić w okresie późniejszym, już po zakończeniu pracy zawodowej. Świadczy o tym brak zapisów w dokumentacji lekarskiej dotyczących objawów, które mogły być związane z zachorowaniem na boleriozę. Za powyższym przemawia również to, że w dokumentacji sporządzonej przez lekarza pierwszego kontaktu pod datą [...] maja 2008 r. widnieje zapis, że skarżący był wielokrotnie ugryziony przez kleszcza, ostatnio 2 lata temu. Pomimo, że przypadku boleriozy zgłaszane są w Polsce już od 1996 r. u skarżącego jej rozpoznanie pochodzi z 2008 r.; - organ uznał za wątpliwe zeznania świadków z uwagi na zbyt długi okres czasu oraz uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie treść zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2009 r. z którego wynika, że zespół bólowy kręgu L-S mógł wystąpić w przebiegu boleriozy z uwagi na sprzeczność tego zaświadczenia z pozostałą dokumentacją medyczną. W ocenie Sądu argumentacja ta stanowi właściwie powtórzenie uzasadnień zawartych w orzeczeniach lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby. Organy, a szczególności organ I instancji, powtarzają ją wielokrotnie w uzasadnieniach swoich decyzji (co wykazano w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia). Lektura tych uzasadnień prowadzi do wniosku, że organy nie siłą argumentów lecz siłą kilkukrotnego powtarzania tych samych argumentów chcą wykazać, że w sprawie brak jest wysokiego stopnia prawdopodobieństwa związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy chorobą skarżącego a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Sprawa dotycząca choroby zawodowej skarżącego toczy się od 2009 r. W tym czasie był wydany wyrok sądu administracyjnego uchylający rozstrzygnięcia organów inspekcji sanitarnej oraz kilka decyzji uchylających organu odwoławczego. W orzeczeniach uchylających w szczególności w wyroku sądu jak również w decyzji organu odwoławczego z dnia [...] maja 2013 .r. akcentowano, że ocena orzeczeń lekarskich, powinna być dokonana tak jak opinia biegłego, w trybie art. 80 k.p.a. Organ wydający decyzję winien mieć na względzie okoliczność, że orzeczenia lekarskie nie stanowią jedynego dowodu w sprawie. Inspektor sanitarny jest niewątpliwie związany orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej polegającej na diagnozie, że dane schorzenie znajduje się (bądź nie) w wykazie chorób zawodowych. Natomiast ocena narażenia zawodowego nie wiąże organu i może być dokonana samodzielnie przez organ wydający decyzję, stosownie do § 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W sprawie niniejszej można odnieść wrażenie, że organy w dalszym ciągu nie tylko uznały, że są związane orzeczeniem lekarskim w zakresie rozpoznania choroby zawodowej ale również oceną narażania zawodowego. Organ przy stwierdzeniu w karcie narażenia zawodowego, że miejsce wykonywania pracy to środowisko, w którym występuje szkodliwy czynnik biologiczny nie wyjaśnił czy wynikające z przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej schorzenia łącznie składają się na zdiagnozowaną w 2008 r. – na wniosek skarżącego po przeprowadzeniu szczegółowych badań mających na celu odnalezienie przyczyn licznych dolegliwości – boleriozę. W przypadku postępowań dotyczących chorób zawodowych: - istnieje prawne domniemanie związku przyczynowego między pracą w warunkach mogących wywołać konkretną chorobę a jej stwierdzeniem u pracownika; - w związku ze stwierdzeniem narażenia zawodowego i jednocześnie stwierdzeniem wystąpienia u skarżącego choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych zachodzi prawne domniemanie istnienia związku przyczynowo skutkowego ujawnionych warunków pracy ze stwierdzoną chorobą.; - domniemanie to może być jednoznacznie wykluczone konkretnym dowodem, a nie przypuszczeniem. W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu postępowanie organów cechuje się tym, że niedające się usunąć wątpliwości tłumaczone są na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na boleriozę. Niezrozumiały jest zarzut organu nieprzedstawienia przez skarżącego żadnej dokumentacji medycznej sporządzonej we wcześniejszym niż diagnoza z 2008 r. czasie, z której wynikałoby że był pokłuty przez kleszcze jak i że wcześniej zachorował na boleriozę W okresie zatrudnienia skarżącego nie była prowadzona dokumentacja w kierunku boleriozy, nie badano wówczas pracowników pod katem tej choroby. Organy wykluczając zawodową etiologię schorzenia stwierdzonego u skarżącego schorzenia nie wskazały jednoznacznie innej etiologii tego schorzenia. Przekonującego uzasadnienia w tym zakresie nie może stanowić fakt, że skarżący zamieszkuje na obszarze występowania chorób odkleszczowych, przebywa stale na tym terenie i jest narażony na pokłucia przez kleszcze(ostatnio dwa lata temu). Jak wywodzi bowiem sam organ fakt pokłucia przez kleszcze nie jest równoznaczny z zachorowaniem na boleriozę. Idąc tym tokiem myślenia stwierdzić należy, że tylko pokłucia przez kleszcze po zakończeniu pracy w Nadleśnictwie stanowią przyczynę zachorowania na bolerioze. W tym miejscu nadmienić również należy, że zgodnie z poz. 26 załącznika do rozporządzenia w przypadku boleriozy nie można określić okresu, w którym wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania tej choroby jako zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Wszystkie powyższe okoliczność świadczą o tym, że nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego sprawy (nie wyjaśniono czy wynikające z przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej schorzenia łącznie składają się na zdiagnozowaną w 2008 r.– boleriozę) oraz że zebrany materiał dowodowy został oceniony w ten sposób, że wszelkie wątpliwości zostały zinterpretowane na niekorzyść skarżącego. Tym samy stwierdzić należy, że w sprawie naruszono przepis art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organy zastosują się do wytycznych zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z uwagi na fakt, że stwierdzone przez sąd uchybienie miało miejsce już na etapie postępowania przed organem I instancji i nie zostało wyeliminowane przez organ odwoławczy, dlatego orzeczono o uchyleniu obydwu decyzji wydanych w sprawie - art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy. Zwrot kosztów postępowania sądowego od organu na rzecz strony skarżącej orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy. Do kosztów zaliczono opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru ustalone przy uwzględnieniu charakteru sprawy i niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).