II SA/Op 10/14
WyrokWSA w Opolu2014-02-26
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. z powodu braku ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli obie decyzje należą do właściwości tego samego organu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., które uzasadniałoby zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Istnienie ostatecznej decyzji środowiskowej jest materialną przesłanką dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie warunków zabudowy, a nie zagadnieniem wyłaniającym się w toku już wszczętego postępowania. W związku z tym, uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było prawidłowe, mimo wadliwości uzasadnienia tego postanowienia.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy elektrowni wodnej, dołączając decyzję środowiskową. Wójt Gminy zawiesił postępowanie, uznając, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy zależy od uzyskania "wykonalnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach", która nie była ostateczna z powodu wniesionego odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie o zawieszeniu, uznając, że nie zachodzi zagadnienie wstępne. Spółka wniosła skargę, kwestionując uchylenie zawieszenia. Sąd oddalił skargę, uznając uchylenie zawieszenia za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. B w [...] Spółka komandytowa z siedzibą w miejscowości [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 października 2013 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy terenu oddala skargę.
Wójt Gminy [...], decyzją z dnia 6 maja 2013 r., ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia o nazwie "Budowa elektrowni wodnej [...]", na działkach nr A, Ą, B, C, Ć, D, E, Ę, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M, N, Ń, obręb [...]. Decyzja ta wydana została na wniosek A Sp. z o.o. B w [...] Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] – zwanej dalej też Spółką. Organ przesłał tę decyzję Spółce w dniu 6 maja 2013 r. i w tej dacie także opublikowane zostało obwieszczenie Wójta o wydaniu ww. decyzji.
Spółka wystąpiła do Wójta Gminy [...] z wnioskiem z dnia 9 maja 2013 r. o ustalenia warunków zabudowy dla budowy elektrowni wodnej w [...]. Do wniosku załączyła między innymi powyższą decyzję środowiskową. Wniosek ten został uzupełniony przez Spółkę, pismem z dnia 24 czerwca 2013 r.
Zawiadomieniem z dnia 1 lipca 2013 r. organ poinformował Spółkę o wszczęciu z dniem 24 czerwca 2013 r. postępowania z jej wniosku, w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., postanowieniem z dnia 4 lipca 2013 r., nr [...], zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy - do czasu uzyskania i przedłożenia przez Spółkę "wykonalnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że firma C S.A. z siedzibą w [...], której nie była doręczona ww. decyzja środowiskowa, wniosła odwołanie tej decyzji. Organ stwierdził, że ponieważ nie dysponuje wykonalną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, która warunkuje możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy, to w takiej sytuacji zachodzi konieczność zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie, w którym zarzuciła organowi naruszenie art. 72 ust. 1 pkt. 3 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (..), przez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania, w sytuacji gdy do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dołączono ostateczną decyzję środowiskową z dnia 6 maja 2013 r. Zarzuciła także naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., polegające na błędnym zastosowaniu tego przepisu i zawieszeniu postępowania, pomimo tego, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd oraz naruszenie art. 76 § 1 K.p.a. przez ustalenie stanu faktycznego w sposób sprzeczny z treścią znajdującego się w aktach sprawy dokumentu urzędowego stwierdzającego, iż decyzja środowiskowa z dnia 6 maja 2013r. jest decyzją ostateczną. Spółka dodała, że wykonalność tej decyzji została stwierdzona przez Wójta, urzędową pieczęcią umieszczoną na kopii decyzji w dniu 27 maja 2013 r. Podkreśliła, że wniesienie odwołania po terminie nie wstrzymuje wykonalności decyzji.
Postanowieniem z dnia 31 października 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. W uzasadnieniu, powołując regulacje art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku oraz art. 60 ust 1 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Kolegium wskazało, że warunkiem koniecznym do wydania decyzji o warunkach zabudowy jest wcześniejsze uzyskanie przez zainteresowany podmiot ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj. decyzji środowiskowej. Spółka wprawdzie uzyskała decyzję środowiskową, ale na skutek odwołania nie stała się ona ostateczna. Organ wyjaśnił, że dla odwołującej C Sp. z o.o., termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 3 czerwca 2013 r., a organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił, że decyzja środowiskowa stała się ostateczna w dniu 27 maja 2013 r. Kolegium uznało natomiast, że zawieszenie postępowania nastąpiło z naruszeniem art. 94 § 1 pkt 4 K.p.a. Wskazało, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Chodzi przy tym o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencjach organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. Pojęcie "zagadnienia wstępnego" użyte w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należy rozumieć tak, że jest to kwestia, która pozostaje poza właściwością danego organu i w dodatku bez jej rozstrzygnięcia nie można dalej prowadzić postępowania. Kolegium stwierdziło, że ponieważ wydanie decyzji środowiskowej, jak i decyzji o warunkach zabudowy należy do właściwości tego samego organu, jakim jest Wójt Gminy [...], nie można uznać, że kwestia związana z ustaleniem środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pozostaje poza właściwością organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosła Spółka, w której zarzuciła skarżonemu postanowieniu naruszenie art. 72 ust. 3 i art. 86 ustawy oraz art. 97 § 1 pkt 4 i art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., przez ich nie zastosowanie. Uzasadniając swoje stanowisko Spółka wskazała, że zażalenie od postanowienia o zawieszeniu postępowania składała dlatego, iż do wniosku o wydanie warunków zabudowy doręczyła ostateczną decyzję środowiskową. Natomiast decyzja ta została przez Kolegium uchylona decyzją z dnia 31 października 2013 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dodała, że decyzję odwoławczą zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Zaakcentowała, że wniesienie niniejszej skargi jest z kolei konieczne i uzasadnione, bowiem jej zdaniem, zachodzą podstawy do utrzymania w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania. Zakwestionowała pogląd Kolegium, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nie znajduje w sprawie zastosowania z uwagi na to, iż wydanie decyzji środowiskowej, jak i decyzji o warunkach zabudowy należy do właściwości tego samego organu, jakim jest Wójt Gminy [...]. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wywodziła, że jakkolwiek Wójt prowadzi oba postępowanie, to jednak każdorazowo występuje w charakterze innego organu w rozumieniu prawa administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Kolegium podniosło także, że nieprzedłożenie przez wnioskodawcę do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy ostatecznej decyzji środowiskowej stanowi brak formalny wniosku, a nie zagadnienie wstępne ujawnione w toku postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej P.p.s.a., sąd nie jest przy tym związany granicami skargi. Oceniając legalność zaskarżonego aktu nie może jednak wyjść poza granice sprawy będącej przedmiotem rozpoznania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a, skarga podlega natomiast oddaleniu.
Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest orzeczeniem o charakterze procesowym, co powoduje, że zakres kognicji Sądu w niniejszej sprawie ogranicza się wyłącznie do oceny legalności zawieszenia postępowania i nie obejmuje oceny w kwestii merytorycznego rozstrzygnięcia, co do ustalenia warunków zabudowy. Rozważania Sądu ograniczają się zatem tylko do problematyki dotyczącej wydania zaskarżonego postanowienia.
Przeprowadzona przez Sąd, we wskazanym zakresie i według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że odpowiada ono przepisom prawa.
Zaskarżonym postanowieniem Kolegium uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji o zawieszeniu postępowania, które wydane zostało na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W pierwszej kolejności wyjaśnić przyjdzie, że wskazany przepis zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do jego zawieszenia, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależność pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przy czym nie chodzi tu o konieczność wyjaśnienia nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej. Stąd, przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wymaga istnienia miedzy rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Organ zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym (zob. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2108/11, LEX nr 1336372). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli możliwe jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Postępowanie może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11, LEX nr 1367328).
Mając na uwadze powyższe rozważania dostrzec trzeba, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu uznając, że rozpoznanie sprawy wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego związanego z wydaniem ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stwierdził bowiem jednoznacznie, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest zależne od uzyskania "wykonalnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach". W świetle okoliczności faktycznych sprawy, zdaniem Sądu, nie można jednak zaakceptować takiej oceny i dlatego przyjąć należy, że prawidłowo zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Niemniej jednak, choć rozstrzygnięcie o uchyleniu postanowienia zasługuje na akceptację, to nie można zgodzić się z jego uzasadnieniem i z zawartą w nim oceną. Nie można bowiem podzielić poglądu, że tożsamość organu rozstrzygającego w odrębnych postępowaniach dwie sprawy administracyjne, których przedmiot jest różny - wyklucza zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Wprawdzie przepis ten mówi o rozstrzygnięciu zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, to bezsprzecznie przyjąć należy, że "inny organ" to niekoniecznie inny organ w strukturze administracji publicznej. Pojęcie "innego organu" wiąże się w tym przypadku z rozstrzygnięciem odrębnej sprawy, stanowiącej zagadnienie wstępne. Innym organem, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. może być również organ rozpoznający sprawę, w której wyłoniło się zagadnienie wstępne, jeżeli przepis prawa wyposaża ten organ także w kompetencję do rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu, innej sprawy administracyjnej. Istotne jest w takim przypadku to, aby organ działał na podstawie innych przepisów prawa określających jego kompetencje do rozstrzygnięcia sprawy stanowiącej zagadnienie wstępne (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1523/12, LEX nr 1235048).
Tym samym, Sąd nie podziela stanowiska przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym tożsamość organu rozstrzygającego dwie sprawy administracyjne pozostające w bezpośrednim związku, wyklucza zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Dlatego też, zdaniem Sądu, dokonanie przez Kolegium błędnej oceny w kwestii tożsamości organu nie miało wpływu na wynik sprawy i nie uzasadniało uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tej sprawie należało bowiem uznać, że w świetle okoliczności faktycznych wydanie "wykonalnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach" nie miało cech zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., przez co zawieszając postępowanie - organ pierwszej instancji naruszył ten przepis. Z tego zatem powodu należało uchylić postanowienie organu pierwszej instancji. W sytuacji, gdy organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., a w sprawie w której toczy się postępowanie nie występuje zagadnienie wstępne, to wówczas organ odwoławczy rozpoznając zażalenie na takie postanowienie winien je uchylić, na zasadzie art. 144 w związku z art. 138 K.p.a.
Stąd, w rozpoznawanej sprawie prawidłowe jest rozstrzygnięcie zaskarżonego aktu, tj. postanowienia Kolegium. Zaakcentować przyjdzie, że materialnoprawna kwestia ustalenia w drodze ostatecznej decyzji środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie może stanowić w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., z tego względu, że taka ostateczna decyzja środowiskowa powinna istnieć już w dniu złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późń. zm) - zwanej dalej ustawą, wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy terenu. Natomiast stosownie do art. 72 ust. 3 tej ustawy, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, przy czym, poza wyjątkami określonymi w ust. 4 i 4b, złożenie takiego wniosku powinno nastąpić w terminie 4 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Organ nie może wydać decyzji o warunkach zabudowy terenu dla inwestycji wymagającej uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli inwestor nie legitymuje się taką ostateczną decyzją środowiskową. Przyjąć zatem należy, że sama dopuszczalność rozpoznania wniosku, a przez to też wszczęcia na jego postawie postępowania w sprawie warunków zabudowy możliwa jest dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji środowiskowej. Oznacza to z kolei, że wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy uzależnione jest od istnienia takiej ostatecznej decyzji. Brak ostatecznej decyzji środowiskowej w znaczeniu formalnym, przejawiający się w nie dołączeniu istniejącej decyzji do wniosku, może być uzupełniony w trybie art. 64 § 2 K.p.a., jednak brak w obiegu prawnym ostatecznego rozstrzygnięcia o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań czyni niedopuszczalnym skuteczne wniesienie wniosku i tym samym uniemożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Z przepisu art. 72 ust. 3 ustawy wynika, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy może być złożony dopiero od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna.
Na zasadzie art. 86 ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję o warunkach zabudowy, stąd ostateczne ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia jest istotne dla rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie warunków zabudowy terenu, a rozpatrzenie tej sprawy zależy od uprzedniego wydania decyzji środowiskowej. Niemniej jednak ustalenie środowiskowych uwarunkowań nie jest kwestią prawną, która może wyłonić się w toku prowadzonego postępowania o ustalenie warunków zabudowy terenu. Istnienie ostatecznej decyzji środowiskowej jest wymogiem materialnym, ale też równocześnie stanowi przesłanką dopuszczalności rozpoznania wniosku o wszczęcie takiego postępowania. Brak ostatecznej decyzji środowiskowej uniemożliwia wszczęcie postępowania o ustalenie warunków zabudowy terenu. Gdyby uznać rozstrzygnięcie sprawy o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i wydanie w tym przedmiocie ostatecznej decyzji za zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., trzeba by jednocześnie przyjąć, że w każdym przypadku możliwe jest złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy pomimo braku ostatecznej decyzji środowiskowej oraz wszczęcie na jego podstawie postępowania i dopiero w trakcie tego postępowania wystąpienie, zgodnie z art. 100 K.p.a., do właściwego organu o wydanie decyzji środowiskowej. Takie rozumowanie naruszałoby jednak regulację art. 72 ust. 3 ustawy i czyniło ten przepis zbędnym. Natomiast z przepisu art. 72 ust. 3 ustawy wynika, że termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy biegnie od dnia, kiedy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Taka decyzja powinna zostać załączona do wniosku o wszczęcie postępowania. Jej brak skutkować winien brakiem podstaw do wszczęcia postępowania. Z kolei, brak wszczęcia postępowania uniemożliwia jego zawieszenie. Tylko w ramach skutecznie wszczętego postępowania istnieje możliwość jego zawieszenia. W tej materii odnotować też można, że przesłanka zawieszenia z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zaistnieje wówczas, gdy w toku skutecznie wszczętego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, w odniesieniu do bezspornie istniejącej ostatecznej decyzji środowiskowej ujawnią się okoliczności związane z koniecznością jej weryfikacji. Wtedy bowiem rozstrzygana będzie kwestia, czy ostateczna decyzja pozostanie w obiegu prawnym, czy też zostanie z niego wyeliminowana. Na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. można zawiesić postępowanie dotyczące ustalenia warunków zabudowy terenu do czasu zakończenia postępowania, w którym oceniana jest prawidłowość ostatecznej już decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W niniejszej natomiast sprawie decyzja środowiskowa została wydana w dniu 6 maja 2013 r. i w tym samym dniu opublikowane zostało obwieszczenie organu o wydaniu tej decyzji. Oznacza to, że w dniu 13 maja 2013 r., kiedy wpłynął do organu wniosek skarżącej o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, decyzja środowiskowa nie była jeszcze ostateczna. Lektura akt administracyjnych potwierdza tę okoliczność. Wniosek skarżącej zatem nie był kompletny i złożony został przedwcześnie. Brak dopuszczalności jego rozpoznania uniemożliwiał tym samym skuteczne wszczęcie na jego podstawie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Skuteczne złożenie wniosku mogło nastąpić najwcześniej od dnia, w którym decyzja środowiskowa stała się ostateczna.
Z uwagi na zarzuty skargi, koniecznym staje się również wyjaśnić, że zgodnie z art. 49 K.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Takim szczególnym przepisem jest art. 85 ust. 3 omawianej ustawy, w myśl którego organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podaje do publicznej wiadomości informacje o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78. Biorąc pod uwagę wyżej wymienione ogłoszenie z dnia 6 maja 2013 r. o wydaniu decyzji środowiskowej oraz to, że przed datą wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, tj. 24 czerwca 2013 r., na decyzję środowiskową wniesione zostało odwołanie przez C S.A., której decyzja nie była doręczana, zaakcentować przyjdzie, że decyzja środowiskowa nie stała się ostateczna również w trakcie postępowania wszczętego na podstawie wniosku skarżącej. Dodatkowo, w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, tj. 31 października 2013 r., Kolegium także uchyliło decyzję środowiskową, a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaistniałe okoliczności spowodowały, że brak załączenia do wniosku ostatecznej decyzji środowiskowej, nie był brakiem formalnym wniosku o ustalenie warunków zabudowy, który mógł zostać uzupełniony, lecz brakiem materialnym, który czynił niedopuszczalnym jego wszczęcie. Skoro postępowanie o ustalenie warunków zabudowy terenu nie mogło być wszczęte przed uzyskaniem przymiotu ostateczności przez decyzję środowiskową, brak było podstaw do jego zwieszenia.
Reasumując, Sąd uznał w niniejszej sprawie, że kwestia ostatecznego ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia nie jest zagadnieniem prawnym, którego rozstrzygnięcie mogłoby uzasadniać zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Rozpatrzenie sprawy w przedmiocie warunków zabudowy zależy od uprzedniego ustalenia środowiskowych uwarunkowań, jednakże wniosek o ustalenie warunków zabudowy może zostać złożony dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji środowiskowej. Istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji środowiskowej jest materialną przesłanką dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie warunków zabudowy. Koniecznym elementem zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. jest z kolei to, że wyłania się ono dopiero w toku wszczętego postępowania. Wydanie ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na gruncie przepisów prawa materialnego, nie ma w sprawie o ustalenie warunków zabudowy terenu charakteru prawnego, jaki powinno mieć zagadnienie wstępne stanowiące podstawę zawieszenia postępowania. Wskazane zagadnienie może jedynie wpłynąć na rozstrzygnięcie w przedmiocie wszczęcia postępowania. Brak ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powoduje, iż postępowanie nie może zostać skutecznie wszczęte.
Wskazywany przez skarżącą fakt zamieszczenia przez organ pierwszej instancji na odpisie decyzji środowiskowej informacji o tym, że decyzja ta stała się ostateczna z dniem 27 maja 2013 r., zdaniem Sądu, nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia z podanych wyżej względów. Bezsprzecznie wykazano, że w stanie faktycznym, zaistniałym do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, brak było w obiegu prawnym ostatecznej decyzji środowiskowej.
Z przedstawionych powyżej względów nie można przyjąć, aby konieczność wydania ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mogła uzasadniać zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Z tego też względu zaskarżone rozstrzygnięcie, uchylające postanowienie o zawieszeniu postępowania, Sąd uznał za prawidłowe. Zauważyć też należy, że na zasadzie art. 144 K.p.a., do postępowania zażaleniowego przepisy art. 138 K.p.a. winny być stosowane odpowiednio, a nie wprost. Oznacza to, że do rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniu odwoławczym w postaci postanowienia mogą być one stosowane z pewnymi zmianami. W przypadku, gdy organ pierwszej instancji zawiesi postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. stwierdzenie, że nie zaistniała określona w nim przesłanka zawieszenia, uprawnia organ odwoławczy jedynie do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu nie narusza zatem przepisów prawa. Wadliwość jego uzasadnienia nie miała natomiast wpływu na wynik sprawy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło