II SA/Wa 2242/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-27

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Sławomir Antoniuk, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy emerytowanemu funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który utracił przydzielony lokal mieszkalny w wyniku jego prywatyzacji, przysługuje prawo do przydziału innego lokalu mieszkalnego, jeśli organ dysponujący zasobami mieszkaniowymi nie posiada wolnych lokali?
Ratio decidendi
Emerytowanemu funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który utracił przydzielony lokal mieszkalny w wyniku jego prywatyzacji, przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego. Jednakże realizacja tego prawa jest uzależniona od posiadania przez organ dysponujący zasobami mieszkaniowymi wolnego lokalu. W przypadku braku takich lokali, organ nie może przydzielić lokalu, a tym samym wniosek o jego przydział podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący, emerytowany funkcjonariusz Straży Granicznej, wystąpił o przydział lokalu mieszkalnego po tym, jak jego dotychczasowy, przydzielony decyzją administracyjną lokal, został przekazany prywatnym właścicielom. Organy Straży Granicznej odmówiły przydziału, argumentując brak wolnych lokali w zasobach. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, konstytucyjnych zasad ochrony praw nabytych i równości, a także bezczynność organów. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej utrzymującą w mocy decyzję o odmowie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przydzielenia lokalu mieszkalnego – oddala skargę – Skarżący Z. T. w dniu [...] maja 2004 r. wystąpił do Komendanta Głównego Straży Granicznej z wnioskiem o przydział lokalu mieszkalnego wraz z oświadczeniem mieszkaniowym do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, że wymieniony na dzień złożenia wniosku pełnił czynną służbę w Straży Granicznej w W. i od dnia [...] lutego 2004 r. w miejscu pełnienia służby oraz w miejscowości pobliskiej nie posiadał lokalu mieszkalnego. Dodatkowo wskazał, że nieruchomość położona przy ul. [...] w W., w której znajdował się przydzielony mu wcześniejszą decyzją administracyjną lokal mieszkalny nr [...], została przekazana w dniu [...] lutego 2004 r. prywatnym właścicielom. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 92 ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675. ze zm.) oraz § 1, § 2, § 6 oraz § 15 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99. poz. 898, ze zm.), odmówił przydzielenia lokalu mieszkalnego Z. T. W uzasadnieniu podał, że skarżący decyzją Dowódcy Oddziału Zaopatrzenia i Obsługi Dowództwa WOP z dnia [...] listopada 1990 r. nr [...] zmienioną decyzją Komendanta Administracyjno – Gospodarczego Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 1993 r., otrzymał przydział osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. [...] w W. Na mocy decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., budynek stał się własnością prywatną i w dniu [...] lutego 2004 r., na podstawie protokołu przekazania – przejęcia nieruchomości, lokal został przekazany nowym właścicielom. Z dotychczasowymi lokatorami zostały zawarte umowy najmu. Należy więc uznać, zgodnie z orzeczeniem sądu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1770/11), że od chwili przekazania prywatnym właścicielom budynku, w którym znajdował się przydzielony lokal, skarżący Z. T. nie posiadał lokalu mieszkalnego i w tej sytuacji bezspornym jest fakt, że zainteresowanemu od tej daty przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego. W myśl art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających. Straż Graniczna nie prowadzi budowy nowych lokali, a działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej opiera się w głównej mierze na zasobach już istniejących, zwalnianych przez dotychczasowych najemców. Na przydział mieszkania oczekuje na dzień dzisiejszy kilkuset funkcjonariuszy SG, co w konsekwencji powoduje, że [...] Oddział Straży Granicznej nie jest w stanie zrealizować wszystkich potrzeb w tym zakresie. Dodano, iż Komendant Główny Straży Granicznej nie dysponuje żadnym wolnym lokalem mieszkalnym na terenie W. i okolic. Ponieważ więc Oddział na dzień wydania przedmiotowej decyzji nie ma możliwości zrealizowania prawa skarżącego do lokalu mieszkalnego, to brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia przedłożonego wniosku. W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2013 r. do Komendanta Głównego Straży Granicznej skarżący stwierdził, że organ pierwszej instancji podając art.92 ust. 1 oraz związek z art. 101 ust. 5 ustawy o Straży Granicznej, daje wyraz braku znajomości przepisów regulujących omawianą kwestię, bowiem treść wymienionych przepisów nie stanowi podstawy prawnej do wyrażenia odmowy, gdyż art. 92 ust. 1 oraz w związku z art. 101 ust. 5 ustawy o Straży Granicznej nakazuje załatwianie spraw z art. 92 w formie wydania decyzji. Ponadto w zaskarżonej decyzji stwierdza się fakt istnienia fikcji prawnej w odniesieniu do posiadania lokalu mieszkalnego na podstawie ostatecznej, pozostającej w obrocie prawnym, administracyjnej decyzji o przydziale, gdzie organ administracji jest strona zobowiązaną do zapewnienia zakwaterowania lokalu będącego własnością osoby fizycznej. Niezależnie od powyższego w zaskarżonej decyzji stwierdza się nieprawdę podając, że "Z dotychczasowymi lokatorami zostały zawarte umowy najmu", zaś organ nie zawierał z nim żadnej umowy najmu lokalu mieszkalnego. Ponadto organ stwierdził, że jako funkcjonariusz SG ma przydzielony decyzją administracyjną lokal mieszkalny i że od dnia przekazania nieruchomości osobom fizycznym, przysługuje mu prawo do lokalu mieszkalnego, lecz nie jest w stanie prawa tego zrealizować, bowiem na przydział mieszkania oczekuje kilkuset funkcjonariuszy. Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. w uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny oraz argumentację organu pierwszej instancji – podał, że skarżący jest emerytem Straży Granicznej, dlatego też podstawa prawna zaskarżonej decyzji wymaga uzupełnienia o art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej. Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8 poz. 67 ze zm.). Stosownie do treści tego przepisu, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych mu organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej (Dz. U. Z 2011 r. Nr 116, poz. 675 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący Z. T., emerytowany funkcjonariusz Straży Granicznej, który przydzielony mu lokal mieszkalny utracił na rzecz właściciela (osoby fizycznej), posiada prawo do lokalu mieszkalnego. Prawo to nie zostało zanegowane w zaskarżonej decyzji. Przyznanie funkcjonariuszowi (emerytowi) prawa do lokalu mieszkalnego skutkuje obowiązkiem przydzielenia lokalu. Realizacja tego uprawnienia może nastąpić w przypadku spełnienia dodatkowych wymagań wynikających z przepisów wykonawczych, takich jak rozmiar lokalu, jego położenie, stan techniczny i sanitarny, a przede wszystkim uzależniona jest od tego, czy organ Straży Granicznej dysponuje lokalem mieszkalnym. Przedmiotem postępowania administracyjnego był przydział lokalu i organ administracji publicznej załatwił sprawę, czyli wniosek emeryta o przydział lokalu mieszkalnego, przez wydanie decyzji administracyjnej. Wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać bowiem zakończone załatwieniem sprawy, przy czym wybór rozstrzygnięcia (pozytywny lub negatywny), należy do uprawnień organu. Nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe zarzuty odwołującego się, bowiem nie wskazał on jakie przepisy Konstytucji RP, ustawy o SG, a także innych ustaw i aktów wykonawczych narusza zaskarżona decyzja. Nie stwierdzono też, aby organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji podał nieprawdziwe fakty. W dalszej części stwierdzono, że skarżącemu w 1990 r. przydzielono lokal mieszkalny w budynku, który z dniem [...] lutego 2004 r. został przekazany prywatnym właścicielom. Uznaje się więc, iż od tej daty skarżący nie posiada lokalu mieszkalnego przydzielonego decyzją administracyjną i od tej daty poprzednia decyzja o przydziale lokalu stała się bezprzedmiotowa z powodu utraty przez Straż Graniczną dyspozycji powyższym lokalem. To prywatni właściciele, a nie Straż Graniczna, zawarli z lokatorami budynku, w tym z zajmującym lokal nr [...] skarżącym, nowe umowy najmu na innych niż uprzednio warunkach i wbrew temu, co twierdzi, nie posiada on już prawa do zajmowania lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., bowiem prawo to utracił w 2007 r., kiedy to Sąd Okręgowy w W., wyrokiem o sygn. akt [...], nakazał mu opuścić i opróżnić wymieniony lokal. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydając decyzję o odmowie przydzielenia lokalu mieszkalnego wskazał, iż nie posiada na terenie W. i okolic żadnego wolnego lokalu mieszkalnego. Zatem rzeczą oczywistą jest, iż nie można przydzielić nieistniejącego lokalu. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że emerytowi zaproponowano wolne lokale mieszkalne pozostające w zasobach innych oddziałów Straży Granicznej (pismo nr [...]), zaś skarżący nie skorzystał z przedstawionych mu propozycji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący Z. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż brak w rozdziale 12 ustawy przesłanki "nie posiada lokalu zarzucając: 1. Naruszenie przepisu postępowania administracyjnego w sposób rażący (art. 110 k.p.a.), dotyczącego zobowiązania Komendanta Głównego SG, który jest stroną ostatecznej decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej usytuowanej w budynku należącym do osoby fizycznej. 2. Naruszenie przepisu postępowania administracyjnego w sposób rażący (art. 104 k.p.a.), dotyczącego bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku złożonego w dniu [...] maja 2004 r. w związku z przywróceniem własności nieruchomości osobie fizycznej. 3. Bezpodstawne kwalifikowanie jego jako emeryta w tej sprawie w sytuacji, gdy WSA w Warszawie (sygn. akt. II SA/Wa 1770 /11) wykazał rażące naruszenie prawa wobec funkcjonariusza w roku 2004, któremu przełożony (Komendant Główny SG) wydał decyzję stwierdzającą, że posiada lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy o Straży Granicznej. 4. Naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych związku z odmową przydzielenia lokalu mieszkalnego. 5. Naruszenie konstytucyjnej zasady równości funkcjonariuszy SG wobec prawa w sprawie zakwaterowania w zasobach Skarbu Państwa. 6. Bezprawne warunkowanie przydzielenia lokalu mieszkalnego od "posiadania" przez Komendanta Głównego SG "wolnych lokali mieszkalnych". 7. Bezprawne działanie polegające na wskazywaniu niewłaściwego organu Straży Granicznej, tj. Komendantów [...] i [...] OSG do realizacji jego prawa do zakwaterowania. 8. Bezczynność Komendanta [...] OSG w wykonaniu postanowienia Komendanta Głównego SG nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. W uzasadnieniu podał, że jego prawo do zakwaterowania w zasobach mieszkaniowych Skarbu Państwa z tytułu służby i nabycia wojskowych uprawnień emerytalnych, zostało zrealizowane w czasie pełnienia zawodowej służby wojskowej poprzez wydanie decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej i ustawodawca zapewnił go, że wstępując do Straży Granicznej będzie miał zapewnione prawa nabyte z tytułu służby w Wojsku Polskim. Ustawodawca przewidział następstwa reprywatyzacji nieruchomości mieszkaniowych, a minister właściwy do spraw wewnętrznych wydał rozporządzenie z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898), gdzie w § 2 ust. 2 nakazał przydział lokalu mieszkalnego z pominięciem ustalonej kolejności jeżeli funkcjonariusz zajmuje lokal przydzielony decyzją administracyjną stanowiący odrębną własność osoby fizycznej i obowiązywało ono, kiedy złożył wniosek w dniu [...] maja 2004 r. W dalszej części wskazał, że Komendant Główny Straży Granicznej, jako organ administracji publicznej, jest związany decyzją o przydziale lokalu mieszkalnego, a decyzja jest ostateczna i pozostaje nadal w obrocie prawnym. Ponadto, organy administracji pozostają w zwłoce w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] maja 2004 r., co potwierdził Komendant [...] OSG w postanowieniu nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdzając stosowanie praktyki wydawania decyzji "tylko w przypadkach rozstrzygnięć pozytywnych". W dniu złożenia wniosku o przydzielenie lokalu mieszkalnego był funkcjonariuszem, a Komendant Główny SG wydał decyzję nr [...] w dniu [...] lipca 2013 r. w związku z wyrokiem WSA w Warszawie sygn. akt. II SA/Wa 1770 /11, gdzie Komendant Główny SG również powołał się na rażące naruszenie prawa wobec funkcjonariusza odnoszące się do 2004 r., a Komendant [...] OSG odebrał egz. nr [...] tej decyzji. Ponadto, w czasie służby wojskowej nabył prawo do świadczenia emerytalnego wojskowego i korzystał z świadczenia w zakresie zakwaterowania. Jako funkcjonariusz SG nabył prawo do świadczenia emerytalnego policyjnego, a także świadczenia zakwaterowania w zasobach Skarbu Państwa, a zasada ochrony praw nabytych jest zawarta w Konstytucji RP. W chwili obecnej jako funkcjonariusz SG został bezdomnym oraz odmówiono mu również przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Zasada równości wobec prawa wyrażona w Konstytucji RP została naruszona przez organ administracji państwa, gdyż jako bezdomny wykonywał obowiązki służbowe w innych uwarunkowaniach od pozostałych funkcjonariuszy. Ponadto, ustawa o Straży Granicznej nie zawiera uwarunkowania przydzielenia lokalu mieszkalnego od "posiadania wolnych lokali". Wymienia enumeratywnie przypadki, w których nie przydziela się funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego. Organ działając na postawie ustawy naruszył jej normę stosując własne kryteria pozaprawne. Ponadto, to Komendant [...] jest organem właściwym do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego w zasobach SP we własnym zasięgu terytorialnym. Komendant [...] zgodnie z ustawą o SG, powinien przydzielić lokal decyzją administracyjną, a nie przedstawiać adresy wolnych lokali i nr telefonów do urzędników, którzy Komendantowi [...] OSG nie podlegają. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że odmowa przydzielenia skarżącemu lokalu mieszkalnego spowodowana nieposiadaniem przez organy Straży Granicznej wolnego lokalu mieszkalnego na terenie W. i miejscowości pobliskich, nie jest tożsama z zaprzeczeniem przysługującego skarżącemu prawa do lokalu mieszkalnego. Zarzuty skarżącego w tej mierze nie są zasadne, bowiem organ pierwszej instancji, już po wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. wskazał skarżącemu wolne lokale mieszkalne znajdujące się w zarządzie innych terenowych organów Straży Granicznej, celem dokonania przez niego wyboru, z której to możliwości skarżący nie skorzystał. Wbrew poglądowi skarżącego rozstrzygnięcie jego sprawy mieszkaniowej może nastąpić na podstawie wskazanej wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w związku z przepisami ustawy o Straży Granicznej. Z tego względu, jego zarzuty "o kwalifikowaniu jego jako emeryta", naruszeniu zasady ochrony praw nabytych, czy zasady równości wobec prawa, uzależnieniu przydziału lokalu od posiadania wolnych lokali w zasobie mieszkaniowym, są chybione. Dodano dalej, że organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] lipca 2013 r. przesłał skarżącemu formularz wniosku o przydział lokalu mieszkalnego do wypełnienia i przedłożenia jako podstawy do ustalenia przysługujących mu uprawnień na dzień zwolnienia ze służby. Skarżący nie zastosował się do tego żądania uważając, jak przedstawił to w skardze, że jego wniosek o przydział lokalu z dnia 30 kwietnia 2004 r. jest wystarczający. Ponadto skarżący powołuje się na przepis § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych, który określał kryteria kwalifikowania do przydziału, a w ust. 2 pkt. 2 przewidywał możliwość wcześniejszego przydziału z pominięciem ustalonej kolejności, jeżeli funkcjonariusz zajmuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną własność osoby fizycznej. Przepis ten nie nakazywał jego przydziału, jak twierdzi skarżący i został uchylony rozporządzeniem zmieniającym z dnia 14 marca 2005 r. (Dz. U. Nr 57, poz. 499), które weszło w życie z dniem 21 kwietnia 2005 r. Stwierdzono dalej, że skarżący zajmował przydzielony mu w 1990 r. decyzją administracyjną lokal mieszkalny do czasu nakazania jego opróżnienia i opuszczenia na mocy wyroku z dnia [...] czerwca 2007 r. Sądu Okręgowego w W. (sygn. akt [...]) z powodu niepłacenia czynszu. W dołączonym do skargi piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. Komendanta Głównego Straży Granicznej i postanowieniu nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2013 r. zostały przedstawione zasadnicze okoliczności, które przeczą zarzutowi o rażącym naruszeniu prawa przez organy Straży Granicznej i bezczynności w załatwieniu jego sprawy. Bezpodstawny jest również zarzut skarżącego o bezprawności wskazania mu do wyboru wolnych lokali pozostających w dyspozycji innych jednostek terenowych. W piśmie organu z dnia [...] lipca 2013 r. dołączonym do skargi, wyjaśniono, że zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r., do emerytów nie stosuje się zasady przydziału lokalu w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Na rozprawie pełnomocnik organu złożył do akt sprawy pismo z dnia [...] lutego 2014 r. z którego treści wynika, że w [...] Oddziale Straży Granicznej na przydział lokalu oczekuje 948 funkcjonariuszy i 46 emerytów, zaś skarżący znajduje się na 11 miejscu listy wśród emerytów oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. nr 8, poz. 67 z późn. zm.), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast w myśl art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 117, poz. 675 z późn. zm.), funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt jest, że skarżący decyzją Dowódcy Oddziału Zaopatrzenia i Obsługi Dowództwa WOP z dnia [...] listopada 1990 r. nr [...] zmienioną decyzją Komendanta Administracyjno – Gospodarczego Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 1993 r., otrzymał przydział osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. [...] w W. Na mocy decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., budynek stał się własnością prywatną i w dniu [...] lutego 2004 r., na podstawie protokółu przekazania – przejęcia nieruchomości, lokal został przekazany nowym właścicielom. Z dotychczasowymi lokatorami zostały zawarte umowy najmu. Należy więc uznać, zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1216/12, że od chwili przekazania prywatnym właścicielom budynku, w którym znajdował się przydzielony lokal, skarżący Z. T. nie posiadał lokalu mieszkalnego i w tej sytuacji bezspornym jest fakt, że zainteresowanemu od tej daty przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie wskazanych już wyżej przepisów, bowiem od dnia [...] lutego 2006 r. jest już emerytem Straży Granicznej. Nie ulega wątpliwości również i to, że w wyniku zaistniałej sytuacji, skarżący w dniu [...] maja 2004 r. złożył wniosek o przydział lokalu mieszkalnego. W tym miejscy zauważyć jednak należy, że w myśl art. 96 ustawy o Straży Granicznej, na lokale mieszkalne dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwalniane przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zatem warunkiem przydziału prawa do lokalu mieszkalnego dla emeryta Straży Granicznej przy spełnieniu przesłanek zawartych w art. 29 ust. 1 ustawy "emerytalnej", niezbędnym jest posiadanie przez organ wolnego lokalu mieszkalnego. Tymczasem – jak uzasadnił organ odmowę przyznania skarżącemu lokalu mieszkalnego – na terenie W. i miejscowości pobliskiej, brak jest w dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego, a na jego przydział oczekuje aktualnie kilkuset funkcjonariuszy. Powyższą argumentację organu potwierdza materiał dowodowy sprawy administracyjnej, a mianowicie notatka służbowa o dokonanej w dniu [...] lipca 2013 r. analizie zasobów lokalowych (k.59) oraz pismo przedstawione przez pełnomocnika organu na rozprawie przed Sądem, a o czym była już mowa w stanie faktycznym sprawy. Reasumując, skoro brak jest jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego w W. na dzień wydania zaskarżonej decyzji, to tym samym nie narusza ona prawa. Innymi słowy mówiąc, nie sposób przyznać stronie przez organ określone konkretnie prawo, jeśli tym prawem organ w chwili wydania decyzji po prostu nie dysponuje. Na marginesie zauważyć należy, że skarżącemu proponowano przydział dwóch lokali mieszkalnych poza W., lecz wymieniony z tej propozycji nie skorzystał i nie ma racji twierdząc, że takich lokali nie można mu przyznać. W myśl bowiem § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.), lokal mieszkalny przydziela się funkcjonariuszowi w służbie stałej w przypadku braku mieszkania w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej albo konieczności poprawy dotychczasowych warunków mieszkaniowych funkcjonariusza. Jednakże prawo to jest ograniczone tylko do funkcjonariuszy służby stałej, bowiem zgodnie z § 10 rozporządzenia, przepisy § 4, § 5 ust. 1 i 2 pkt 1 i § 6 – 9 stosuje się odpowiednio do lokali mieszkalnych zajmowanych przez osoby posiadające uprawnienia do tych lokali na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214, z 1995 r. Nr 4, poz. 17, z 1997 r. Nr 28, poz. 153, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 106, poz. 1215, z 2000 r. Nr 122, poz. 1313, z 2001 r. Nr 27, poz. 298 i Nr 81, poz. 877 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676). Innymi słowy mówiąc, skoro w tym ostatnim przepisie nie zamieszczono § 2, to tym samym nie stosuje się go do emerytów Straży Granicznej. Ponadto podkreślić należy i wskazać skarżącemu, że organ stosuje przepisy w wersji obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Zatem rację ma wymieniony, że § 2 ust. 2 pkt 2 wspomnianego rozporządzenia w swojej pierwotnej wersji dopuszczał możliwość wcześniejszego przydziału lokalu mieszkalnego z pominięciem ustalonej kolejności, jeżeli funkcjonariusz zajmuje lokal mieszkalny przydzielony decyzją administracyjną stanowiący odrębną własność osoby fizycznej. Jednakże aktualnie, a to na mocy § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 marca 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych, § 2 otrzymał brzmienie, jak zacytowani już wyżej, a więc "§ 2. Lokal mieszkalny przydziela się funkcjonariuszowi w służbie stałej w przypadku braku mieszkania w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej albo konieczności poprawy dotychczasowych warunków mieszkaniowych funkcjonariusza." i wszedł on w życie z dnia 20 kwietnia 2005 r., ponieważ w myśl § 2 rozporządzenia nowelizującego, rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło