II GSK 1547/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-10
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Stanisław Gronowski, Mirosław Trzecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości, zawarta przed wejściem w życie rozporządzenia nr 302/2012, stanowi 'podjęcie zobowiązania finansowego' w rozumieniu art. 2 ust. 2 tego rozporządzenia, umożliwiające objęcie pomocą finansową kosztów wyższych niż zatwierdzone w planie dochodzenia do uznania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości, nawet jeśli nie stanowi jeszcze poniesienia kosztu w rozumieniu faktury, może być uznana za 'podjęcie zobowiązania finansowego' w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 302/2012, jeśli zobowiązuje do zawarcia umowy przyrzeczonej i zapłaty określonej ceny. Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że sąd pierwszej instancji wadliwie zastosował przepis, błędnie oceniając, że umowa przedwstępna nie zobowiązuje do poniesienia kosztu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie pomocy finansowej ze środków UE dla grupy producentów owoców i warzyw na pokrycie kosztów inwestycji. Organ odmówił przyznania części pomocy, uznając, że koszty zakupu magazynu i gruntu przekraczające zatwierdzony plan dochodzenia do uznania (PDU) nie kwalifikują się do dofinansowania, ponieważ umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości nie stanowiła poniesienia kosztu przed datą wejścia w życie rozporządzenia nr 302/2012. WSA uchylił decyzję organu, uznając błędną wykładnię przepisu przez organ. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA wadliwie zastosował przepis, błędnie oceniając, że umowa przedwstępna nie zobowiązuje do poniesienia kosztu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant asystent sędziego Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1765/13 w sprawie ze skargi G. [...] Spółki z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od G. [...] Spółki z o.o. w B. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 13.795 (trzynaście tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1765/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. [...] Sp. z o.o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w dniu 28 sierpnia 2012 r. skarżąca złożyła do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 4.414,28 zł oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w wysokości 5.043.000 zł za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 czerwca 2012 r.
Decyzją z [...] lutego 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G., przyznał skarżącej pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej w wysokości 4.414,28 zł oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (dalej również: PDU) w wysokości 3.364.017,98 zł za I półrocze II roku realizacji PDU. Równocześnie Dyrektor odmówił skarżącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU w wysokości 1.383.241,01 zł i obniżył należną kwotę pomocy finansowej o 295.741,01zł.
Prezes ARiMR decyzją z [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji przypomniał, że organ I instancji zweryfikował dane z wniosku o przyznanie pomocy finansowej oraz informacje zawarte w przedstawionych przez skarżącą dokumentach i sprawdził realizację PDU za I półrocze II roku. Przeprowadzone czynności pozwoliły ustalić, że skarżącej nie przysługuje pomoc finansowa na zwrot kosztów związanych z zakupem magazynu w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kosztami rzeczywiście poniesionymi, a kosztami zatwierdzonymi w PDU, tj. w kwocie 1.450.000 zł. Organ wskazał, że w sprawie bezspornym jest fakt zawarcia w dniu 15 marca 2012 r. przedwstępnej umowy sprzedaży budynku magazynu wraz z gruntem o powierzchni 11.661 m.kw. oraz poniesienia przez skarżącą kosztu (zapłata za nieruchomość) po dniu 5 kwietnia 2012 r.
Powołując art. 2 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 302/2012 z 4 kwietnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 543/2011 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE Nr L 99 z dnia 5 kwietnia 2012 r., s. 21, dalej: Rozporządzenie Nr 302/2012) wskazał, że pomocą finansową mogą zostać objęte koszty poniesione przez grupę producentów w wysokości wyższej, aniżeli wysokość tych kosztów zatwierdzona na poszczególne inwestycje w planie dochodzenia do uznania, jeżeli faktury lub dokumenty o równoważnej wartości dowodowej dotyczące tych kosztów, zostały wystawione na grupę producentów przed dniem 5 kwietnia 2012 r. W opinii organu II instancji, o ile wystawiona faktura potwierdza dokonanie sprzedaży (wykonanie usługi) i w konsekwencji oznacza poniesienie kosztu, to umowa przedwstępna stanowi jedynie zobowiązanie do zawarcia umowy przyrzeczonej, a więc jest jedynie zobowiązaniem do poniesienia kosztu, a nie jest kosztem poniesionym. Możliwość dofinansowania wydatków w kwocie rzeczywiście poniesionej, może dotyczyć tylko kwoty zaliczki lub zadatku, wynikającej z umowy przedwstępnej, zawartej przed wejściem w życie powołanego rozporządzenia. Ponieważ przedwstępna umowa sprzedaży została zawarta w dniu 15 marca 2012 r., a w dniu 5 kwietnia 2012 r. skarżąca poniosła koszt, zatem pomocą finansową mogą być objęte koszty równe kosztom zatwierdzonym w planie dochodzenia do uznania.
Organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, zgodnie z którą pomoc finansowa nie może objąć kosztów związanych z zakupem składnika gruntowego o powierzchni większej niż wykazana w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania tj. 6.661 m2. Zgodnie z zatwierdzonym PDU, skarżąca zaplanowała zakup magazynu o powierzchni ok. 1.100 m2 wraz z gruntem o powierzchni 5.000 m2. Do wniosku o przyznanie pomocy finansowej dołączono akt notarialny z dnia 29 czerwca 2012 r., z którego wynika, że skarżąca zakupiła zabudowaną nieruchomość gruntową o powierzchni 11.661 m2.
Powołując przepis § 1 ust. 1 pkt rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw
oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822), organ wskazał, że konieczna jest szczegółowa analiza przypadku, w którym dana inwestycja została zrealizowana przez grupę producentów w zakresie większym, aniżeli zakres określony wprost w zatwierdzonym PDU. W szczególności, za konieczną uznał weryfikację sposobu, w jaki dana inwestycja została ujęta w treści zatwierdzonego PDU oraz charakteru, wagi i istoty jej modyfikacji dokonanej następnie przez grupę producentów na etapie realizacji, w stosunku do zapisów zawartych w PDU. W wyniku ponownej weryfikacji, czy zakup dodatkowej powierzchni działki jest dostosowany do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków organ uznał, że zakup magazynu wraz z działką o powierzchni zaplanowanej w PDU pozwoli spełnić Grupie zaplanowane cele. W konsekwencji organ nie uznał zakupu dodatkowej powierzchni, jako elementu niezbędnego warunkującego możliwość dojścia do uznania za organizację producentów.
Ponadto organ zakwestionował część zgłoszonych przez skarżącą do objęcia wsparciem finansowym kosztów dotyczących inwestycji rozbudowy pomieszczeń przygotowania do sprzedaży i uznał je za koszty niekwalifikowane.
Skargę na decyzję Prezesa ARiMR wniosła Spółka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), wskazał że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zasadny jest sformułowany w niej zarzut naruszenia przez organ art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012, przez jego wadliwą wykładnię.
Stan faktyczny sprawy został, w ocenie Sądu I instancji, ustalony przez organ prawidłowo i nie jest sporny. Co do zakupu budynku magazynu wraz z gruntem o powierzchni 11.661 m2 z dokumentów wynika, że umowa przedwstępna sprzedaży została zawarta w dniu 15 marca 2012 r., ustalona w niej cena w wysokości 3.950.000 zł została zapłacona przelewami w 7 ratach w okresie pomiędzy 17 kwietnia 2012 r., a 16 czerwca 2012 r. zaś przenosząca własność umowa notarialna została zawarta w dniu 29 czerwca 2012 r.
Przepis art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012 odnosi się do planów uznania zaakceptowanych przed datą wejścia w życie tego rozporządzenia, oraz w odniesieniu do których:
a) zainteresowane grupy producentów już podjęły zobowiązania finansowe lub zawarły prawnie wiążące umowy ze stronami trzecimi w odniesieniu do istotnych inwestycji (...) przed datą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Przesądzające znaczenie ma zatem podjęcie zobowiązania finansowego przed datą wejścia w życie Rozporządzenia Nr 302/2012 nie zaś poniesienie przed tą datą kosztów wykazanych fakturą lub dokumentem równoważnym.
W ocenie Sądu I instancji trafnie wskazał organ II instancji że "... umowa przedwstępna (niezależnie od formy jej zawarcia) stanowi jedynie zobowiązanie do zawarcia umowy przyrzeczonej, a więc jest jedynie zobowiązaniem do poniesienia kosztu, a nie kosztem poniesionym". Błędnie natomiast wyinterpretował z treści art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012 istnienie obowiązku wykazania rzeczywiście poniesionych kosztów zakupu magazynu wraz z działką gruntu, na której jest on posadowiony, jako warunku skorzystania z pomocy finansowej obejmującej koszty wyższe niż zatwierdzone w planie dochodzenia do uznania. Z treści § 2 "Umowy przedwstępnej sprzedaży" zawartej w dniu 15 marca 2012 r. wprost wynika, że K.A. B. – Prezes Zarządu Spółki działającej pod firmą G. [...] w B. zobowiązał się do:
- zawarcia notarialnej umowy kupna-sprzedaży nieruchomości (magazyn na działce o powierzchni 11.661 mkw ) w terminie do 30 czerwca 2012 r.,
- zapłacenia ustalonej w umowie przedwstępnej ceny 3.950.000 zł.
W ocenie Sądu zobowiązanie Spółki, zawarte w umowie przedwstępnej, do zapłacenia ustalonej w tej umowie ceny 3.950.000 zł jest zobowiązaniem finansowym, o którym mowa w art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012.
Za zasadny Sąd uznał również zarzut o dwukrotnym wyłączeniu przez organ z objęcia pomocą finansową różnicy pomiędzy inwestycją zrealizowaną (powierzchnia nieruchomości zabudowanej magazynem 11.661 m2), a przewidzianą w planie dochodzenia do uznania (5.000 m2).
W toku ponownego rozpoznawania sprawy WSA nakazał organowi uwzględnienie wskazanej przez Sąd wykładni art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012, rozważając równocześnie zasadność i istotę dokonanej w toku realizacji inwestycji modyfikacji polegającej na nabyciu przez Spółkę nieruchomości o powierzchni większej niż przewidziane w planie dochodzenia do uznania - 5.000 m2.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes ARiMR zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
(i) art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012 w zw. z art. 39 ust. 2 rozporządzenia Komisji Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. U. UE Nr 157 L z dnia 15 czerwca 2011 r., s. 1; dalej: Rozporządzenie Nr 543/2011), przez błędną wykładnię polegającą na niedostrzeżeniu przez Sąd, że przepis art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012 nie obejmuje zakresem swojej hipotezy art. 1 pkt 4 dotyczącego nowego brzmienia art. 39 ust. 2 Rozporządzenia Nr 543/2011, co w konsekwencji prowadzi do niedostrzeżenia przez Sąd, że w stanie faktycznym sprawy, w przypadku, gdy PDU został zatwierdzony przed wejściem w życie Rozporządzenia Nr 302/2012 i zostały zawarte prawnie wiążące umowy (podjęte zobowiązania finansowe) przed tą datą, a nie zostały przed tą datą poniesione koszty, to do sytuacji prawnej grupy będą miały zastosowanie przepisy nowe - w tym art. 39 ust. 2 Rozporządzenia Nr 543/2011 w brzmieniu nadanym Rozporządzeniem Nr 302/2012;
(ii) § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r., przez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uznaniu, że organ dwukrotnie wyłączył z objęcia pomocą finansową różnicę pomiędzy inwestycją zrealizowaną a przewidzianą w PDU, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu powinno prowadzić Sąd do wniosku, że organ w sposób zasadny przyznał pomoc na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym PDU na dany okres rozliczeniowy oraz dokonał obniżki kwoty pomocy tak, aby przyznana została ona jedynie do tych kosztów, które są dostosowane do wielkości produkcji owoców i warzyw sprzedawanych przez grupę i wyprodukowanych przez jej członków.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej - podstawy której wiążą na zasadach określonych art. 183 p.p.s.a. - skład orzekający uznał, że wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania zasługiwał na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 2 Rozporządzenia wykonawczego Nr 302/20102 - zmieniającego Rozporządzenie wykonawcze Nr 543/2011 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw - należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem artykuł 1 pkt 6 niniejszego Rozporządzenia w odniesieniu do art. 47 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Nr 543/2011 nie ma zastosowania do planów uznawania, które zostały zaakceptowane przed datą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, oraz w odniesieniu do których:
a) zainteresowane grupy producentów już podjęły zobowiązania finansowe lub zawarły prawnie wiążące umowy ze stronami trzecimi w odniesieniu do istotnych inwestycji, o których mowa w art. 103a ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 przed datą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, lub
b) dany plan uznawana obejmuje jedynie pomoc określoną w art. 103a ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1234/2007.
Powołany w treści przytoczonego przepisu art. 1 pkt 6 Rozporządzenia Nr 302/2012 stanowi przy tym, że w Rozporządzeniu wykonawczym Nr 543/2011 wprowadza się zmiany, a to artykuł 47 - regulujący szczegółowo kwestie "Wkładu unijnego" - otrzymuje nowe brzmienie.
Oceniając zasadności zarzutu dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012, objętego podstawami skargi kasacyjnej, trzeba mieć na względzie, że błędna wykładnia przepisu oznacza mylne odczytanie, błędne zrozumienie treści zawartej w nim regulacji.
Prawidłowo sformułowany zarzut błędnej wykładni wymaga przy tym wskazania w czym przejawia się błędna interpretacja Sądu I instancji a nadto jak, sporny co do rozumienia, przepis - w ocenie autora skargi kasacyjnej - winien być odkodowany.
Mając powyższe na uwadze należy zauważyć, że - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - Sąd I instancji nie zajął stanowiska co do tego, czy art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012 obejmuje/nie obejmuje zakresem swej hipotezy art. art. 1 pkt 4, dotyczący nowego brzmienia art. 39 ust. 2 Rozporządzenia Nr 543/2011. Nie ulega jednak kwestii, że zgodnie z literalnym brzmieniem artykuł 2 ust. 2 powołanego Rozporządzenia odsyła do jego art. 1 pkt 6 w odniesieniu do art. 47 ust. 3 i 4 Rozporządzenia Nr 543/2011 r. Należy też podkreślić, że odnośnie do ważności m. in. art. 1 pkt 6 Rozporządzenia Nr 302/2012 i jego wejścia w życie z dniem opublikowania rozporządzenia w Dzienniku Urzędowym UE, tj. z dniem 5 kwietnia 2012 r., wypowiedział się Sąd (dawniej Sąd Pierwszej Instancji) w wyroku z dnia 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt T-290/12.
W świetle stanowiska prezentowanego przez WSA oraz w świetle podstaw kasacyjnych, istota sporu na tle wykładni art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012 zdaje się natomiast dotyczyć tego, jak prawidłowo należy rozumieć podjęcie zobowiązań finansowych lub zawarcie prawnie wiążących umów (ze stronami trzecimi) - w odniesieniu do inwestycji określonych tym przepisem - celem możliwości zastosowania art. 1 pkt 6 (w zakresie w jakim zmienia Rozporządzenie Nr 543/2011) do planów uznawania, które zostały zaakceptowane przed datą wejścia w życie Rozporządzenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić należy się z wypowiedzianym przez Sąd I instancji poglądem, że z punktu widzenia art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012 istotne znaczenie ma "podjęcie zobowiązania finansowego" przed dniem wejścia w życie tego aktu. Trafnie więc zaskarżonym wyrokiem podważono stanowisko organu, że istotne i przesądzające znacznie ma fakt poniesienia przed 5 kwietnia 2012 r. kosztów wykazanych fakturą lub dokumentem równoważnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że omawiany przepis stanowi wprawdzie o podjęciu zobowiązania finansowego lub zawarciu prawnie wiążących umów. Mając jednak na uwadze - co podkreślił Sąd w powołanym wyroku T-290/12 - że rozporządzenie, dotycząc zmian co do wkładu finansowego Unii, ma na względzie dyscyplinę budżetową oraz pozostaje w związku z bezpośrednim kontrolowaniem wydatków Unii jak i optymalizacją tych wydatków dla osiągnięcia założonych celów, uznać trzeba, że zawarcie prawnie wiążących umów, w rozumieniu omawianego przepisu, dotyczy umów prowadzących do podjęcia zobowiązania finansowego.
W tym zakresie Sądowi I instancji nie można więc skutecznie postawić zarzutu wadliwego zrozumienia art. 2 ust. 2 ww. Rozporządzenia Nr 302/2012.
Zasadny jest jednak zarzut naruszenia ww. przepisu przez jego wadliwe zastosowanie w sprawie.
Niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji wadliwie ocenił, że fakt zawarcia umowy - oznaczonej przez strony jako umowa "przedwstępna" - zobowiązywał skarżącą spółkę do poniesienia kosztu. Zgodnie z art. 389 § 1 Kodeksu cywilnego (k.c.), umowa, przez którą jedna ze stron lub obie zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy (umowa przedwstępna), powinna określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej. Skoro umowa przedwstępna jest jedynie umową zobowiązującą do zawarcia w przyszłości oznaczonej umowy, to należy odróżnić ją od umowy definitywnej, która to dopiero zrealizuje zamierzony przez strony cel gospodarczy. O zaciągnięciu zobowiązania zapłacenia umówionej ceny będzie zatem można mówić dopiero po zawarciu umowy przyrzeczonej.
Podkreślenia dodatkowo wymaga, że stosownie do art. 390 § 1 k.c., jeżeli strona zobowiązana do zawarcia umowy przyrzeczonej uchyla się od jej zawarcia, druga strona może żądać tylko naprawienia szkody, którą poniosła przez to, że liczyła na zawarcie umowy przyrzeczonej /.../. W myśl art. 390 § 2 k.c. wyłącznie gdy umowa przedwstępna czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej.
W tym stanie rzeczy zarzut niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Nr 302/2012 jest trafny i jako taki usprawiedliwia wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku.
Co do zarzutu naruszenia § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia MRiRW z dnia 17 czerwca 2009 r. - przez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym uznaniu, że organ dwukrotnie wyłączył z objęcia pomocą finansową różnicę pomiędzy inwestycją zrealizowaną, a przewidzianą w PDU - należy wskazać, że Sąd I instancji w tej kwestii w uzasadnieniu swego wyroku poprzestał na następującym stwierdzeniu: "zasadny jest /.../ zarzut Skarżącej o dwukrotnym wyłączeniu przez organ objęcia pomoc finansową różnicy pomiędzy inwestycją zrealizowaną /.../ a przewidzianą w planie dochodzenia do uznania".
Ograniczając się do przytoczonej wypowiedzi Sąd I instancji w podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia nie powołał wskazanego przepisu, nie odniósł się co do tego czy i które okoliczności faktyczne sprawy odpowiadają, bądź nie, stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w tej normie prawnej. Zarzut nie może więc być uznany za skuteczny.
Wprawdzie w skardze kasacyjnej nie postawiono Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. - w tym przez brak wskazania prawidłowych (pełnych) ustaleń faktycznych sprawy, przyjętych przy wyrokowaniu w omawianym zakresie jak i poddającego się kontroli odniesienia się do zarzutów strony oraz wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie ulega jednak kwestii, że Sąd I instancji ponownie rozpoznający sprawę będzie związany tylko w granicach określonych art. 190 p.p.s.a. Sporna kwestia ewentualnego dwukrotnego wyłączenia z objęcia pomocą finansową różnicy pomiędzy inwestycją zrealizowaną a przewidzianą w PDU jest zatem otwarta i będzie przedmiotem wnikliwszej, niż dotychczas, oceny przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna - mając też usprawiedliwione podstawy - zasługiwała na uwzględnienie.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło