II FSK 1949/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 2727/13 w sprawie ze skargi T. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 4 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 4 września 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Wójt Gminy M. decyzją z dnia 30 kwietnia 2013 r. określił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2012 r. w kwocie 76.163,00 zł. Decyzję doręczono Skarżącemu w dniu 13 maja 2013r. Od tej decyzji Skarżący złożył w kancelarii Ogólnej Urzędu Gminy M. w dniu 28 maja 2013 r. odwołanie opatrzone datą 27 maja 2013 r. W dniu 12 sierpnia 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach wpłynął wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach postanowieniem z dnia 4 września 2013 r. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że Wójt Gminy M. decyzją z dnia 30 kwietnia 2013 r. określił Skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2012 rok w kwocie 76.163,00 zł. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym i została doręczona stronie w dniu 13 maja 2013 r. Z dołączonego do akt sprawy potwierdzenia odbioru wynika, iż odbiór przesyłki pokwitowała żona J.J. Ostatnim dniem terminu do złożenia odwołania był zatem poniedziałek 27 maja 2013 r. Odwołanie, opatrzone datą 27 maja 2013 r. zostało złożone w Kancelarii Ogólnej Urzędu Gminy M. w dniu 28 maja 2013r. (wtorek), tj. po upływie terminu do jego wniesienia. Kolegium dodatkowo wskazało, że postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2013 r. załatwiło odmownie wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący pismem z dnia 2 października 2013 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie z dnia 4 września 2013 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu zażalenia Skarżący wyjaśnił, iż wnosząc odwołanie w dniu 28 maja 2013 r. nie wiedział, że koniecznym jest też złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Po powzięciu wiedzy o przekroczeniu terminu do wniesienia odwołania, niezwłocznie złożył wniosek o przywrócenie terminu, a do wniosku zostało dołączone zaświadczenie lekarskie stwierdzające konieczność leżenia w łóżku do dnia 27 maja 2013 r. Podniósł, iż po dniu 27 maja 2013 r. z powodu cukrzycy nadal miał złe samopoczucie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że w rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest ustalenie, czy Kolegium stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania działo zgodnie z prawem. Z prawidłowo opisanego dokumentu pocztowego wynikało, iż w dniu 13 maja 2013 r. pod ww. adresem przedmiotową przesyłkę odebrała jako dorosły domownik żona Skarżącego J.J. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie odwoławczym. Ostatnim dniem terminu do złożenia odwołania był zatem poniedziałek 27 maja 2013 r. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że odwołanie, opatrzone datą 27 maja 2013 r. zostało złożone w Kancelarii Ogólnej Urzędu Gminy M. w dniu 28 maja 2013 r. (wtorek), tj. z jednodniowym uchybieniem terminowi do jego wniesienia. Sąd pierwszej instancji zauważył, że postanowienie w sprawie odmowy przywrócenia terminu zawierało pouczenie, zgodnie z którym Skarżącemu służyło prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Skarżący z tego prawa jednak nie skorzystał i postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stało się prawomocne. Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę kasacyjną, w której zarzucił mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie wyjaśnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie granic skargi złożonej przez skarżącego i pominięcie przy ustalaniu granic tej skargi stanowiska skarżącego przedstawionego na rozprawie. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem skarżącego bezzasadne oddalono skargę w wyniku zaniechania wyjaśnienia przez WSA w Warszawie granic skargi i pominięcia przy ich ustalaniu stanowiska skarżącego przedstawionego na rozprawie. Wbrew jednak twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, WSA w Warszawie nie naruszył art. 49 § 1 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. Wnoszona do sądu administracyjnego skarga będąc pismem strony wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne – w myśl z art. 57 § 1 p.p.s.a. - powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a nadto powinna zawierać m.in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności W ten sposób sprecyzowany zostaje przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Natomiast niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut, czy to naruszenia przepisów postępowania, czy też prawa materialnego, nie został podniesiony w skardze. Sąd administracyjny nie jest zatem związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim aktów administracyjnych. Skarżący, w petitum skargi w sposób konkretny wskazał datę wydania zaskarżonego postanowienia oraz jego numer. Co prawda podnoszona w uzasadnieniu skargi argumentacja może odnosić się również do postanowienia organu odwoławczego z dnia 30 sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli jednak skarżący chciałby zaskarżyć również postanowienie z dnia 30 sierpnia 2013 r. powinien je – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – wskazać w petitum skargi, czego nie uczynił. Wobec precyzyjnego oznaczenia zaskarżonego postanowienia wywiedziona skarga nie wymagała doprecyzowania w tym zakresie. W sprawie nie zachodziły zatem przesłanki z art. 49 § 1 p.p.s.a obligujące przewodniczącego do wydania zarządzeń wzywających stronę od usunięcia braków formalnych skargi. Skoro w rozpoznanej sprawie zaskarżone zostało postanowienie organu odwoławczego z dnia 4 września 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, to kontroli sądowej podlegało wyłącznie to postanowienie. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 49 § 1 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie mógł być skutecznie podniesiony w ramach wywiedzionej skargi kasacyjnej. Prawidłowe jest zatem stanowisko WSA w Warszawie, że w sprawie ze skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe rozpoznawanie zarzutów dotyczących postanowienia z dnia 30 sierpnia 2013 r., a to z powodów, które wskazano powyżej. Należy zauważyć, że przyczyny niedochowania terminu do wniesienia odwołania nie mają znaczenia w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zostały one ocenione przez organ odwoławczy w postępowaniu w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W przypadku postanowienia w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania istotna jest wyłącznie obiektywna okoliczność, iż termin do wniesienia odwołania został przekroczony, a nie przyczyna uchybienia terminu. Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego został przekroczony. W przypadku przekroczenia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy zobowiązany był stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, tak bowiem stanowi art. 228 § 1 pkt 2 o.p. W świetle powyższego stwierdzić należy, że postanowienie organu odwoławczego z dnia 4 września 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, zatem prawidłowo postąpił WSA w Warszawie oddalając skargę na to postanowienie. Uwzględniając całość przytoczonej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.