IV SA/Wa 2562/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-04

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Marta Laskowska-Pietrzak, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która przewiduje przebieg drogi publicznej przez działkę stanowiącą współwłasność skarżących, narusza ich prawo własności i prawo do podziału działki, a także czy ustalenia dotyczące innej drogi (1 KDL) są zgodne z prawem i studium uwarunkowań?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie naruszyła nadmiernie prawa własności skarżących. Przebieg drogi 19 KDD przez ich działkę był uzasadniony potrzebą zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla przyszłych działek i brakiem możliwości wytyczenia jej w innym miejscu bez wyburzeń. Sąd uznał również, że skarżący nie wykazali interesu prawnego w zaskarżeniu ustaleń dotyczących drogi 1 KDL, a zarzuty dotyczące niezgodności z prawem ochrony gruntów leśnych i studium uwarunkowań okazały się niezasadne.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie ich prawa własności poprzez wytyczenie drogi publicznej (19 KDD) przez ich działkę, co uniemożliwiło jej podział i zabudowę. Podnosili również zarzuty dotyczące niezgodności planu z przepisami o ochronie gruntów leśnych, studium uwarunkowań oraz ustalenia dotyczące innej drogi (1 KDL). Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że przebieg drogi był uzasadniony i nie naruszał nadmiernie praw skarżących.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi M. G., K. G. i K. G. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę - Skargą z [...] września 2013r. (data skargi) M. G., K. G. i K. G., dalej skarżący, wnieśli o stwierdzenie nieważności Uchwały Rady Miasta i Gminy W. nr [...] z [...] grudnia 2012r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego część wsi G. w gminie W. Zaskarżonej uchwale zarzucili: I. w części dotyczącej przebiegu drogi 19 KDD: -obrazę art. 2, 21 ust. 1 i 64 ust. 3 oraz art. 31 i 32 Konstytucji R.P: -obrazę art. 4 ust. 1 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. 2012.647), dalej p.z.p., poprzez rażące i nieuprawnione naruszenie władztwa planistycznego; -obrazę art. 17 pkt 9 i pkt 13 w zw. z art. 18 i 20 ust.1 p.z.p. i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 23 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; -naruszenie zasad trybu i sposobu sporządzania planu w części dotyczącej ustalenia przebiegu drogi 19 KDD – art. 28 ust. 1 p.z.p. II. w części dotyczącej przebiegu drogi 1 KDL – obrazę art. 20 ust. 1 p.z.p. Wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej ustalenia przebiegu drogi 19 KDD i w części dotyczącej przebiegu drogi 1 KDL. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że Rada Miasta i Gminy W. ustaliła w planie przebieg drogi publicznej 19 KDD przez południową część działki [...] stanowiącej współwłasność skarżących, przeznaczając na ten cel pas gruntu o pow. ponad 500 m2. (przy długości pasa 85 m.). Doprowadziło to do zmniejszenia powierzchni tej działki do wielkości poniżej 2 000m2 a w konsekwencji odebrało współwłaścicielom prawo do jej podziału na dwie nieruchomości z możliwością zabudowy budynkiem mieszkalnym. Zgodnie z § 5.7.3b części tekstowej planu minimalna powierzchnia działki budowlanej w obszarze 18 MN to 1000 m. kw. Zdaniem skarżących powyższe ustalenie nastąpiło na skutek arbitralnego rozstrzygnięcia organu co do dwu sprzecznych uwag do projektu tj. uwag skarżących i uwag współwłaścicieli działki [...] małż. A i E C.. Organ nie rozważył istotnych dla rozstrzygnięcia konfliktów interesów i ich argumentów - co stanowi wyraz dyskryminacji i nierównego traktowania skarżących przez władze publiczną i doprowadziło do naruszenia przysługującego im prawa własności a dalej prawa do podziału działki. Tego rodzaju zachowanie stanowi nadużycie przez organ władztwa planistycznego. Argumentując dalej skarżący wskazali, że pas gruntu na działce ew.nr [...] małż C. o szerokości 4,63 m. i długości 85 m. nigdy nie stanowił ciągu pieszo jezdnego ani wewnętrznej i dlatego nie istniała potrzeba wydzielenia z działki skarżących o nr. ew. [...] pasa gruntu o szerokości ok. 5,4 m. Małżonkowie C. nie zabudowali przedtem swej działki a skarżący nie mogli jej zabudować jako stanowiącej użytek leśny. Udział skarżących w procesie planowania miał na celu uzyskanie zmiany przeznaczenia gruntu leśnego na cele zabudowy. Odstąpienie od budowy drogi wzdłuż działki skarżących nie narusza także interesów małż. C., gdyż mają oni wjazd na swą nieruchomość z drogi publicznej 2KDL (ulica [...]). Częściowa likwidacja drogi 19KDD lub zmiana jej przebiegu nie zmieni także planowanego układu komunikacyjnego, nie ograniczy możliwości zabudowy, nie naruszy praw społeczności lokalnej, nie utrudni rozwoju infrastruktury technicznej. Poza tym, Burmistrz W. i Rada Miasta i Gminy W. nie uwzględnili przy uchwalaniu planu przyszłych potrzeb mieszkaniowych skarżących dając bezzasadnie pierwszeństwo interesom małż. C. Przyjmując założenia planu, na działce skarżących będzie można pobudować jeden a nie dwa budynki mieszkalne a tym samym zaspokoić interesy tylko jednego ze współwłaścicieli. Organ dopuścił się także naruszenia art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ponieważ nie uzyskał zgody Marszałka Województwa [...] na zmianę przeznaczenia części gruntów leśnych na cele inwestycji publicznej jaką jest budowa drogi gminnej. Wystąpił bowiem o zmianę przeznaczenia działek o nr. ew. [...] i [...]o pow. 2 772 m2, podczas gdy łączna powierzchnia obu działek wynosiła ok. 3 093 m2, czyli nie wystąpił o odlesienie powierzchni ok 321 m. kw. Decyzja Marszałka Województwa [...] nr. [...] z [...] lutego 2011 r. zawiera powierzchnie gruntów leśnych, których wielkość nie wystarcza ani na budowę drogi wewnętrznej 28 KDW (brak 61 m2), ani na budowę drogi publicznej [...] KDD (brak 255 m2). Brak zgody Marszałka Województwa na odlesienie gruntu o pow. 0, 0321 m2 powoduje niezgodność planu ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W. uchwalonego Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w W. z [...] listopada 2007 r. oraz Uchwałą [...] z [...] marca 2008r, dalej Studium, ponieważ w Studium tym ustalono zmianę przeznaczenia całej powierzchni gruntów leśnych na działkach [...] i [...] na cele nieleśne - co stanowi naruszenie art. 20 ust. 1 p.z.p. Niezgodność pomiędzy ustaleniami planu a decyzją Marszałka Województwa dotyczy również niezgodności klasy i numeracji drogi, o którą Burmistrz wnioskował. Wniosek dotyczył odlesienia gruntu leśnego na potrzeby drogi wewnętrznej 28 KDW o szerokości 8 m., podczas gdy teren ten został przeznaczony na drogę publiczną 19 KDD o szerokości 10 m. Podwyższenie klasy drogi spowodowało obowiązek podniesienia parametrów tej drogi z 8 do min. 10 m. Różnica 2 m jest dla skarżących istotna, gdyż ma wpływ na utratę własności części ich działki. Zmiana charakteru drogi (z wewnętrznej na publiczną) spowodowało, że szerokość tej drogi nie podlegała dyskusji merytorycznej. Poza tym skarżący wskazali na "chaos w dokumentacji planistycznej" Wynikający z tego, że na rysunku planu znajduje się droga 28 KDW jednakże nie jest to ta, pod budowę której Marszałek Województwa wyraził zgodę na odlesienie. Droga ta to droga, która w decyzji Marszałka Województwa [...] oznaczona jest nr 31 KDW. Decyzja dotyczyła odlesienia 88 m z działki o nr. ew. [...] (wydzielenie nr [...] i [...]) a nie łącznie 716 m z działek o nr. ew. [...] i [...]. Organ planistyczny podczas całej procedury nie skorygował tych błędów mimo, że miał ku temu powody i czas. Ponadto, po pierwszym wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu organ dokonał zmiany przebiegu drogi gminnej dojazdowej 19 KDD przy dojeździe do ulicy [...]. Zmiana przebiegu drogi polegała na odstąpieniu od jej wytyczenia na działkach o nr. ew. [...],[...] i poprowadzeniu jej przez działki [...],[...],[...] i [...]. Zmiany te zostały uwidocznione w projekcie rysunku planu przy ponownym wyłożeniu. Zmiana ta została dokonana z urzędu gdyż po pierwszym włożeniu nie wpłynęła żadna uwaga w tym zakresie. Tego rodzaju autopaprawka byłaby możliwa do momentu I wyłożenia planu – co nie miało miejsca. W zakresie uzasadnienia drugiej części skargi odnośnie drogi oznaczonej 1 KDL, (droga lokalna powiatowa o szerokości min. 12 do 15 m z jedną jezdnią dwoma pasami ruchu, dwukierunkową ścieżką rowerową przynajmniej jednostronnie o szerokości min 2,5 m, z chodnikami przynajmniej jednostronnymi o szerokości min 2m), skarżący wskazali, że ustalenia te są sprzeczne z ustaleniami Studium. W Studium system komunikacyjny w Gulczewie tworzą 3 drogi: droga klasy zbiorczej KZ do/z W. (ulica [...]), droga klasy lokalnej KL (ulica [...]) i droga klasy lokalnej KL (ulica [...]). Droga do/z W. jest drogą kategorii powiatowej i stanowi jedyny wyjazd z G. co świadczy o tym, że skarżący mają interes prawny w zaskarżeniu tych ustaleń planu. Droga ta w planie została oznaczona jako droga powiatowa klasy lokalnej 1 KDL o szerokości 15 m. a nie droga klasy zbiorczej – tak jak to miało miejsce w poprzednim planie i Studium. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej § 7 ust. 1 - droga zbiorcza musi mieć szerokość 20 m dla drogi jednojezdniowej z 2 pasami ruchu a nie 15 jak ustalono w planie. Poza tym droga klasy powiatowej tylko w wyjątkowych sytuacjach może mieć klasę lokalną KL (§ 4 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia), a uzasadnienie tej zmiany ma być poparte szczegółową analizą o której mowa w § 7st. 2 Rozporządzenia, której to analizy nie wykonano. Zmniejszenie szerokości drogi powiatowej narusza w sposób rażący interes społeczny. Brak zgodności miejscowego planu z zapisami Studium w zakresie podstawowego układu drogowego jakim jest droga zbiorcza 4418/1KDL, obniżenie klasy drogi z klasy zbiorczej do lokalnej jest niedopuszczalny i stanowi podstawę do unieważnienia tej uchwały w części dotyczącej ustaleń drogi 1 KDL. Poza tym, zarzucili nieczytelność projektu planu zamieszczonego w internecie, niejasne jego oznaczenia i w związki u tym trudności w powiązaniu części tekstowej i graficznej planu. Skargę poprzedzało wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (pismo z 29 lipca 2013 r., które wpłynęło do Rady Miasta i Gminy W. 30 lipca 2013r. 2013 r. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została nadana na poczcie 28 września 2013 r. a wpłynęła do organu 30 września 2013 r. a więc w terminie o jakim mowa w 53 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270), dalej P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rada Miasta i Gminy W. wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał na następujące okoliczności. 1. zgodnie z powoływaną przez skarżących decyzją Marszałka Województwa nr [...], w odniesieniu do działki skarżących zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów dotyczy powierzchni 466 m2. (a więc nie ponad 500), natomiast w odniesieniu do działki małż. C. 250 m2, jednakże z gruntami, które mają być przeznaczone pod drogę, łącznie 1182 m2. 2. między działką skarżących a działką nr ew. [...] znajduje się wąski pas gruntu należący do mał. C., który ma być przeznaczony pod drogę publiczną. Z tego gruntu nie można samodzielnie utworzyć drogi stąd konieczność przeznaczenia pod tę drogę również gruntów skarżących. Ponadto na działce o nr. ew. [...], która będzie graniczyć z planowaną drogą publiczną 19 KDD znajdują się zabudowania. Konieczność zachowania linii zabudowy min. 5 m od drogi publicznej uniemożliwiło przesunięcie linii rozgraniczających drogi na działkę [...]. Działki skarżących i mał. C. położone są równolegle obok siebie natomiast w dalszym przebiegu drogi z działki małż. C. ma być wydzielony większy pas gruntu – łącznie 1182 m2 – co czyni niezasadnymi zarzuty skargi o nierównym traktowaniu stron. 3. Działka skarżących została przez nich nabyta w 2002 r. Nie mogła być zakupiona w celu zabudowy, ponieważ stanowiła grunty leśne. Dopiero na skutek ustaleń planu doszło do zmiany jej przeznaczenia. Marszałek Województwa nie uwzględnił całości wniosku o zmianę przeznaczenia w odniesieniu do gruntów o łącznej powierzchni 24,3991 ha, tylko 9,4076 ha, uzasadniając odmowę zwartością terenów leśnych i koniecznością prowadzenia na nich racjonalnej gospodarki leśnej. 4. Błędnie skarżący wywodzą, iż decyzja o zmianie przeznaczenia gruntów pomija 321 m2. Powierzchnia działki skarżących wynosi 2263 m2. Zgoda na zmianę przeznaczenia obejmuje 1796 m2 (cele mieszkalno-usługowe) i 466 m2 (droga), łącznie 2262 m2. Brak jednego metra kwadratowego stanowi omyłkę pisarską i nie będzie miał wpływu na sposób zagospodarowania działki, ponieważ dla każdej działki przeznaczonej pod zabudowę bierze się pod uwagę powierzchnię biologicznie czynną. Natomiast z działki o nr. ew. [...], pod drogę przeznaczono 250 m2., na cele mieszkaniowe 260 m2. Łącznie z obu działek pod drogę przeznaczono 716 m2 i odpowiada to ustaleniom planu. 5. Wytyczne Studium w zakresie zasięgu obszarów funkcjonalnych są orientacyjne – co wynika z części II. 2.2.2. Studium. W Studium wyznacza się jedynie tereny mające być w przyszłości objęte planem a poza tym na etapie planowania to Marszałek Województwa decyduje o zakresie przeznaczenia terenów na cele nieleśne – czego dowodem jest niniejsza sprawa. 6. Wskazanie w decyzji Marszałka Województwa w części dotyczącej projektowanego przeznaczenia w ramach zmiany planu oznaczenia drogi symbolem 28 KDW nie ma żadnego znaczenia z punktu widzenia zgody na zmianę przeznaczenia. Istotne jest bowiem wskazanie prawidłowych numerów ewidencyjnych działek i ich powierzchni zgodnie z decyzją Marszałka Województwa. Od samego początku droga 19 KDD miała wynosić 10 m i obejmować częściowo działkę skarżących. Nie jest prawdą, że szerokość ta miała wynosić 8 m. Szerokość 10 m. przyjęto aby w przyszłości umożliwić zmianę kategorii tej drogi na drogę publiczną. 7. Opóźnienie w wydaniu decyzji przez Marszałka Województwa było powodem podjęcia przez organ nowych decyzji planistycznych. Powstała nowa koncepcja skomunikowania obszaru objętego planem. Stworzony został nowy system dróg publicznych do których mają być dołączane drogi wewnętrzne przy uwzględnieniu zasady aby drogi wewnętrzne nie łączyły się z innymi drogami wewnętrznymi ponieważ takie rozwiązanie powodowałoby dla części działek przeznaczonych pod zabudowę brak dostępu do drogi publicznej i konieczność ustanawiania służebności gruntowych. 8. W debacie publicznej w dniu 15 lutego 2012 r. nie brał udziału Burmistrz więc nie mógł zgłosić autopoprawki. Początkowo droga 19 KDD miała w części biec po działce B. M. nr. ew. [...], jednakże z uwagi na to, że wiązałoby się to z koniecznością wyburzania budynków gospodarskich a nadto z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa (p. M.musiałaby wyprowadzać zwierzęta z obory posadowionej przy drodze i przez tę drogę), zmieniono jej przebieg. Poza tym organ ma prawo wynikające z art. 17 pkt 12 i 13 p.z.p. wprowadzania zmian do projektu wynikających z rozpatrzonych uwag. 9. W zakresie zarzutów dotyczących sprzeczności planu ze Studium i obniżeniu parametrów drogi publicznej z klasy Z do klasy L, organ wskazał, że droga z G. do W. jest drogą powiatową o szerokości 12 m. Burmistrz W. skierował do Powiatu projekt planu celem uzgodnienia. Powiat jako zarządca drogi nie wnioskował o poszerzenie drogi ponad ustalone w projekcie planu 15 m. Poza tym powoływany przez skarżących § 8 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, który ma zastosowanie do szerokości dróg nie wspomina o konieczności sporządzania analizy aby można było przeprowadzić obniżenie klasy drogi w obszarze zabudowanym. Dotyczy on obszarów niezabudowanych a analizowany do takich się nie zalicza. 10. Za niezasadne organ uznał zarzuty dotyczące trudności związanych z zapoznawaniem się z planem wskazując, że sami skarżący nie zaprzeczają temu, że mogli się z nim zapoznać. Poza tym przepisy nie obligują organ do zamieszczania rysunku planu w wersji elektronicznej w internecie. Była to samodzielna inicjatywa urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z dyspozycją art. 1 ust. 1, określa m.in. zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej oraz zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele oraz ustalenia zasad ich zagospodarowania i zabudowy, przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań. Art. 1 ust. 2 ustawy o p.z.p. stanowi, iż w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza m.in. - wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o p.z.p.); - wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych (art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o p.z.p.); - wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób niepełnosprawnych (art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o p.z.p.); - prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o p.z.p.); - potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa (art. 1 ust. 2 pkt 8 ustawy o p.z.p.); - potrzeby interesu publicznego (art. 1 ust. 2 pkt 9 ustawy o p.z.p.). Prawo własności, na które powołują się skarżący, jest prawem zagwarantowanym konstytucyjnie, co wynika z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a jego ograniczenie jest możliwe tylko ustawą. Jedną z nich jest właśnie ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oczywistym jest, że w przypadku gdy dochodzi do uchwalania planu miejscowego może powstać konflikt interesów indywidualnych z interesem publicznym, który jest jednym z najistotniejszych elementów leżących u podstaw kształtowania ładu przestrzennego. Przysługujące właścicielowi prawo do korzystania z jego rzeczy, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, zagwarantowane jest art. 140 kodeksu cywilnego. Nie jest to jednak, prawo bezwzględne. Co nie zmienia faktu, że w każdym wypadku, przy podejmowaniu inicjatywy planistycznej, organ planistyczny musi to prawo brać pod uwagę aby nie doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do ponadustawowego i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia tego prawa. Konieczne jest więc w tym wypadku zachowanie zasady proporcjonalności. (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2011 r. II OSK 2062/11, Lex nr 1152132). Główne zarzuty skargi sprowadzają się przede wszystkim do tego, że na skutek wydzielenia z działek skarżących części gruntów na potrzeby drogi 19 KDD, pozbawiono ich możliwości zagospodarowania ich działki tj. zagospodarowania przez wszystkich współwłaścicieli poprzez pobudowanie co najmniej dwu budynków mieszkalnych lub jednego w zabudowie bliźniaczej, a decyzja organu stanowiła wyraz dyskryminacji skarżących. Powiązany z nim jest zarzut nieuwzględnienia praw społeczności lokalnej i utrudniania rozwoju infrastruktury technicznej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie są trafne. Argumentacja organu zawarta w odpowiedzi na skargę jest przekonująca i zasługuje na aprobatą. Sąd jest zdania, że organ planistyczny nie naruszył w sposób nadmierny (nieproporcjonalny) prawa własności skarżących, uwzględnił interesy społeczne, publiczne i wymagania ładu przestrzennego. Jak wynika z załącznika graficznego do planu droga 19 KDD stanowi część układu urbanistycznego dróg w tym terenie. W obecnym stanie faktycznym będzie stanowiła dojazd do działek [...],[...],[...] i [...]. W przyszłości bez wątpienia, biorąc pod uwagę powierzchnię choćby tych działek i możliwość ich podziału (biorąc pod uwagę ich przeznaczenie w planie na budownictwo mieszkaniowe) droga ta będzie niezbędna dla ustanowienia do nowo powstałych działek dostępu do drogi publicznej. Jak nadto wyjaśnił organ nie było możliwości wytyczenia drogi po działce przylegającej do działki skarżących nr ew. [...], czyli po działce nr ew. [...] z uwagi na istniejące na gruncie zabudowania gospodarcze i mieszkalne. W takim wypadku konieczne byłoby wyburzenie tych budynków, co stanowiłoby nadużycie władztwa planistycznego i byłoby ekonomicznie nieuzasadnione. Twierdzenia skarżących, że działka o nr. ew. [...]Państwa C. nie służyła i nie będzie służyła w przyszłości zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych ich dotychczasowych właścicieli ponieważ nie zabudowali jej do tej pory, świadczy o niezrozumieniu przez skarżących zasad planowania i powoływanej przez nich zasady proporcjonalności. Mówiąc inaczej skoro skarżący wywodzą, że doszło do naruszenia ich prawa własności planem poprzez ograniczenie możliwości zabudowy dla wszystkich współwłaścicieli działki 360/6 to niezrozumiałe jest dlaczego uważają, że takiego samego prawa należy pozbawić ich sąsiadów. Bez znaczenia w tym wypadku jest czy Państwo C. brali udział w konsultacjach społecznych związanych z uchwalaniem planu miejscowego. Jest to prawo a nie obowiązek zainteresowanych mieszkańców i z faktu nie uczestniczenia w tego rodzaju konsultacjach nie można wywodzić dla danego podmiotu ujemnych skutków prawnych. Fakt, że obecnie Państwo C. mają dostęp do działki [...] od drogi 2 KDL nie zmienia tego, że w przyszłości, podobnie jak skarżący, mogliby podzielić działkę na kilka mniejszych w celu ich zabudowania, tym bardziej, że obok ich działki znajdują się mniejsze działki ewidencyjne ([...],[...],[...],[...] i zabudowana działka [...]), a teren w planie ma przeznaczenie MN. Oczywistym jest, że każdy z właścicieli działek przeznaczonych do zabudowy chciałby w wyniku procedury planistycznej uzyskać jak najlepsze parametry dla swej działki, tak aby móc ją w jak najlepszy sposób wykorzystać. Nie znaczy to jednak, że organ planistyczny ma obowiązek uwzględniania wszystkich deklarowanych przez mieszkańców danego terenu próśb i życzeń. Akt planowania przestrzennego jest aktem, który musi w podobnym zakresie uwzględniać interesy poszczególnych właścicieli działek, dbając jednocześnie o szeroko rozumiany ład przestrzenny. Tego rodzaju akt musi być w swych założeniach jasny a koncepcja planistyczna musi być klarowna, konsekwentna i racjonalnie uzasadniona. Nie negując tego, że w wyniku ustanowienia drogi 19 KDD doszło do zmniejszenia powierzchni działki skarżących uprawnione jest stwierdzenie, że nie nastąpiło to z naruszeniem zasad władztwa planistycznego ani przepisów art. 2, 21, 31 i 32 Konstytucji RP. Na skutek uchwalenia planu miejscowego skarżący uzyskali możliwość zabudowy działki, którego to prawa wcześniej nie posiadali. Działka bowiem była działką o przeznaczeniu leśnymi a zmiana tego przeznaczenia możliwa jest wyłącznie w procedurze planistycznej. Jak wskazują sami skarżący w piśmie z 4 lutego 2014 r. działki o obecnych nr. ew. [...] i [...] stanowiły własność Państwa C. W wyniku podziału została wydzielona działka skarżących a ukształtowanie pozostałej części działki o nr. ew. [...] jasno wskazuje, że wzdłuż działki skarżących pozostał wydzielony pas stanowiący drogę dojazdową. Świadczy o tym złożona przez skarżących kopia mapy sporządzonej przez geodetą W. R. (załącznik nr 1 do skargi). Pozostawienie tego pasa gruntu wynikało z konieczności zapewnienia właścicielom pierwotnej działki dostępu do drogi publicznej. Droga ta służyła wyłącznie właścicielom działki o obecnym nr. ew. [...]. Nie dziwi zatem, że procedurze planistycznej pas ziemi z działki [...], wzdłuż działki skarżących został wykorzystany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, choć niewątpliwie podzielony w taki sposób aby mógł stanowić pas drogi publicznej a nie wewnętrznej. Czyni to niezasadnymi twierdzenia skarżących, że teren ten nie stanowił ciągu komunikacyjnego. Z pomiarów przeprowadzonych przez skarżących, znajdujących odzwierciedlenie w piśmie z 4 lutego 2014 r., wynika że pas ten ma szerokość 4, 63 m. od działki skarżących do działki [...]. Droga 19 KDD jest drogą publiczną dojazdową, której szerokość, zgodnie z § 4 pkt 5 ppkt 3 planu musi mieć szerokość 10 m., podobnie jak wszystkie inne drogi KDD. Ponieważ nie było możliwości wydzielenia drogi z innej działce [...] (działka p. M.), gdyż wiązałoby się to z koniecznością wyburzania budynków zasadnie przyjęto, przebieg tej drogi m.in. po działce skarżących. Jak wskazał organ przebieg tej drogi wynikał także ze względów bezpieczeństwa. Wariant pierwotny, po działce Pani M. dzielił ją na dwie i powodował konieczność wyprowadzania zwierząt inwentarskich z budynku przez drogę. Żadne przepisy prawa ani administracyjnego ani cywilnego, nie gwarantują każdemu ze współwłaścicieli prawa zabudowy udziału we współwłasności. Współwłasność w częściach ułamkowych, bo taka przysługuje skarżącym, polega na korzystaniu z rzeczy wspólnej jaką jest przedmiot tej współwłasności. Korzystanie z niej ma charakter ograniczony do takiego zakresu jaki da się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 kodeksu cywilnego). Prawo nie daje także gwarancji do fizycznego podziału przedmiotu współwłasności dla poszczególnych współwłaścicieli. Choć zasadą jest podział fizyczny rzeczy, to może być on niemożliwy gdyby był sprzeczny z przepisami ustawy, społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo pociągałby istotną zmianę rzeczy lub zmniejszenie jej wartości (art. 211 K.c.). Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że każdy ze współwłaścicieli, nawet gdyby nie treść uchwalonego planu, nie miałby gwarancji podziału nieruchomości i przyznania każdemu z nich tak wydzielonej działki, którą mógłby zabudować. Tym samym utworzenie drogi 19 KDD, przy jednoczesnym ustanowieniu minimalnej powierzchni działek na 2000 m. kw. nie jest sprzeczne z prawem, w tym ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie stanowi przekroczenia władztwa planistycznego ani też nie narusza w nadmiernym stopniu konstytucyjnie chronionego prawa własności. Koncepcja planu w zakresie przebiegu dróg jest w ocenie sądu przekonująca, ponieważ tworzy system dróg połączonych położonych na tym odcinku w miarę podobnej odległości od siebie i gwarantuje w przyszłości możliwość podziału działek na tym terenie w celu ich wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem na cele budowlane. Czyni to nieuzasadnionymi zarzuty naruszenia art. 2, 21 ust. 1, 64 ust. 3, 31 i 32 Konstytucji i 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące braku zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Skarżący wskazują, że nie wystąpiono o odrolnienie pow. 321 m kw. z działek 360/4 i 360/6, których łączna powierzchnia wynosi 3 093 m. kw. Powierzchnia działki skarżących wynosi 2263 m. kw. Zgoda Marszałka Województwa [...] wyrażona w decyzji [...] dotyczyła powierzchni 466 m2 z przeznaczeniem na drogę i 1796 m2. z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowo-usługowe. Istotnie brak jest jednego metra kwadratowego jednakże brak ten nie jest na tyle istotny aby powodował konieczność stwierdzenia nieważności uchwały w tym zakresie. Mają rację skarżący, że zgodnie z treścią tej decyzji zgoda na zmianę przeznaczenia gruntu o powierzchni 466m2 z ich działki o nr. ew. [...] (poz. 42 decyzji) dotyczyła terenu oznaczonego w planie na drogę 28 KDW a nie 19 KDD. W ocenie Sądu błąd ten nie ma istotnego znaczenia ponieważ, jak trafnie wskazuje organ, istotne jest przede wszystkim w odniesieniu do jakich terenów i z czyich działek dotyczy zgoda na zmianę przeznaczenia. Po drugie, funkcja terenu 19 KDD (publiczne drogi dojazdowe) jak i 28KDW (drogi wewnętrzne) jest taka sama, także jak chodzi o ich szerokość – co wynika z karty terenu str. 30 planu pkt 40 i § 4 pkt 5 ppkt 3 planu. Tym samym projektowana droga nigdy nie miałaby szerokości 8 m, jak wywodzą skarżący. Zmiana charakteru drogi nie wiązała się więc ze zmianą jej szerokości – co czyni zarzuty skarżących w tym zakresie za nietrafne. Skarżący zarzucili nadto uchwale niezgodność ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w W. z [...] listopada 2007r. oraz uchwałą nr [...] r z dnia [...] marca 2008r. Jak wywodzili w skardze decyzja Marszałka Województwa [...] nr [...]. zawiera powierzchnie, które nie wystarczą na budowę drogi wewnętrznej 28 KDW ani 19 KDD. Brak ten, ich zdaniem, powoduje niezgodność planu ze Studium, ponieważ w Studium ustalono zmianę przeznaczenia całej powierzchni gruntów leśnych na działkach [...] i [...]– co stanowi o naruszeniu art. 20 ust. 1 p.z.p. Jak to zostało wskazane wyżej błąd dotyczył 1 m. kw. i w ocenie Sądu nie ma istotnego wpływu na treść ustaleń planu co do przebiegu drogi. Istotnie zgodnie z art. 20 ust. 1 p.z.p. gmina uchwala plan, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Jednakże, ustalenia Studium w zakresie przeznaczenia danych terenów i ich funkcji, z oczywistych względów mają charakter orientacyjny dlatego, że o zakresie przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne nie decyduje organ gminy tylko Marszałek Województwa, co wynika z art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004r. Nr.121 ze zm). Przepis art. 20 ust. 1 p.z.p. nakładający na organ planistyczny obowiązek sprawdzenia zgodności ustaleń planu ze studium należy rozumieć jako obowiązek sprawdzenia czy nie zachodzi sprzeczność planu ze studium. Będzie to miało miejsce m.in. gdy plan nie da się pogodzić z założeniami studium lub gdy będzie z nim sprzeczny. Takiej sprzeczności nie stanowi nie objęcie zmianą przeznaczenia 1 m. kw. gruntu ponieważ nie narusza ustaleń studium w zakresie powierzchniowej zmiany przeznaczenia. Sprzecznością byłoby objęcie planem terenu o powierzchni znacznie większej niż teren objęty do zmiany przeznaczenia w Studium. W związku z tym zarzut ten należy uznać za nie zasadny. Poza tym, jak wynika z wezwania do usunięcia naruszeń prawa, niezgodność ze Studium miała dotyczyć drogi 1 KDL a nie drogi 19 KDD, co powoduje brak podstaw do oceny tego zarzutu przez Sąd (przyczyny zostaną wskazane w dalszej części uzasadnienia). Skarżący ponadto podnieśli zarzuty dotyczące drogi 1 KDL, przebiegającej w znacznym oddaleniu od ich działki, wskazując na szeroko rozumiany interes społeczny, którego bronią. O ile badając zarzuty odnośnie drogi 19 KDD Sąd uznał, że skarżącym jako współwłaścicielom działki leżącej przy tej drodze przysługuje legitymacja skargowa do zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego, to badając tę przesłankę w świetle art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał, że skarżący nie wykazali aby posiadali interes prawny w zaskarżeniu uchwały w odniesieniu do drogi 1 KDL. Przymiot strony w tego rodzaju postępowaniu wywodzić należy z przysługującego stronie interesu prawnego. To na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem ale i jego naruszeniem. Wnosząc skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym skarżący musi wykazać że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a tą uchwałą polegający na tym, że narusza jego interes prawny czy uprawnienie (por. wyrok SN z 7 marca 2003 r. III RN 42/02, w OSNCP2004, nr 7, poz. 114, wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2011 r sygn. akt IV SA/Wa 884/11, baza orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, które kształtuje sytuację prawną skarżącego, musi mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny (por. wyrok NSA z 18 września 2003 r., sygn. akt. II SA/2637/02 w Lex nr 80699). Tym samym, Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały ograniczony jest granicami wskazywanego przez skarżących interesu prawnego. Samo jednak naruszenie interesu prawnego skarżących nie oznacza, że uchwała narusza obowiązujące przepisy prawa. Możliwość uwzględnienia skargi na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wtedy gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Interes prawny skarżących w odniesieniu do ustaleń planu co do drogi oznaczonej 19 KDD wynika z przysługującego im prawa własności ponieważ przebieg tej drogi ogranicza ich prawo własności. Natomiast w odniesieniu do drogi 1 KDL brak jest, zdaniem Sądu po stronie skarżących legitymacji skargowej. Droga ta leży w znacznym oddaleniu od działki skarżących a fakt, że droga ta stanowi jedyne połączenie komunikacyjne G. z W. a dalej z drogą ekspresową [...] nie stanowi o interesie prawnym skarżących. Ich interes to co najwyżej interes faktyczny polegający na możliwości korzystania z tej drogi. Usytuowanie tej drogi, jej szerokość 15 m i charakter (zbiorcza czy nie) nie kształtuje sytuacji prawnej skarżących poprzez konkretny bezpośredni i realny wpływ na ich sytuację materialnoprawną – co oznacza iż skarżącym nie przysługuje legitymacja skargowa w zakresie żądania stwierdzenia nieważności uchwały w tym zakresie. Obniżenie parametrów drogi nie nakłada na skarżących ani nowych obowiązków ani nie zwiększa obowiązków dotychczas istniejących, nie zmniejsza przysługujących uprawnień ani ich nie odejmuje. Samo zmniejszenie parametrów drogi nie ogranicza ich żadnych praw chronionych prawem. Trudno mówić także o naruszeniu interesu społecznego w związku z parametrami tej drogi, skoro zarządca drogi nie wniósł uwag co do jej parametrów ponad planowane 15 m. Trafnie zauważa organ, w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430), w odniesieniu do dróg poza obszarem zabudowanym nie ma potrzeby przeprowadzania analizy w związku z obniżeniem parametrów drogi. Dlatego, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do skutecznego domagania się przez skarżących stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie drogi 1KDL. Skarżący w skardze wskazali także na wadliwość uchwały w zakresie trybu przeprowadzania konsultacji społecznych wynikający z umieszczenia w internecie nieczytelnego projektu rysunku planu, bez oznaczeń terenów, nie wywieszenie projektu planu w oddzielnym pomieszczeniu tak aby było możliwe zapoznanie sią z nim – co w ocenie skarżących narusza § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zakres oznaczeń graficznych). Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że w § 8 ust 1 tego rozporządzenia, w zakresie wymagań co do rysunku planu mowa jest jedynie o tym aby planu był sporządzony w czytelnej technice graficznej a oznaczenia i nazewnictwo umożliwiało jednoznaczne powiązanie rysunku planu z projektem tekstu planu. W § 9 mowa jest o formie używanych oznaczeń graficznych. Ani sama ustawa p.z.p. ani rozporządzenie nie nakładają na organ planistyczny obowiązku zamieszczania projektu planu w internecie ani też wydzielania dla celów zapoznania się z nim odrębnego pomieszczenia. Oczywistym jest, że warunki w jakich zainteresowani mogą się zapoznawać z projektem planu są pochodnymi warunków lokalowych urzędu. W tej sprawie skarżący mogli zapoznać się z projektem planu – co zresztą uczynili a więc nie doszło do ograniczenia ich praw w toku procedury planistycznej. Oceniając natomiast zarzut proceduralny skarżących co do dokonania zmian w zakresie przebiegu drogi 19 KDD (odstąpienie od jej wytyczenia na działkach o nr. ew. [...],[...] i przeprowadzeniu jej przez działki [...],[...],[...] i [...], które to zmiany zostały uwidocznione przy kolejnym wyłożeniu projektu planu) – istotnie zgodnie z art. 19 p.z.p. gdy dojdzie do zmian w projekcie wyłożonego planu ponawia się czynności o których mowa w art. 17, ale tylko w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian. W tym wypadku projekt planu został ponownie wyłożony celem dokonania konsultacji społecznych. Możliwość dokonywania zmian w projekcie planu, po wcześniejszym jego wyłożeniu, daje gminie art. 19 p.z.p. a nie wskazywany przez organ art. 17 pkt 12 i 13 p.z.p. Organ mógł zatem w ramach prowadzonych prac planistycznych dokonywać zmian w planie, nawet gdy nie były one przedmiotem wniosków zainteresowanych rozwiązaniami planistycznymi uczestników. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło