I OSK 1454/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędzia del. WSA Dorota Apostolidis Protokolant st. asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Gminy Miejskiej Kraków oraz A. S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1628/13 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od M. B. na rzecz Gminy Miejskiej Kraków kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych oraz na rzecz A. S.A. z siedzibą w K. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1628/13, po rozpoznaniu skargi M. B., uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Starosta Krakowski decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] odmówił zwrotu działek nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha - powstałych z podziału działki nr [...] oraz części działek nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, nr [...] o pow. [...]ha, również powstałych z podziału działki nr [...], położonych w obrębie [...] jedn. ewid. [...] miasto Kraków w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] była gmina katastralna [...] na rzecz S. C., M. B., D. D., Z. P. i S. B. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] lipca 1965 r., nr [...] wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa ustalono lokalizację szczegółową dla [...] na terenie położonym w Krakowie w dzielnicy [...] oznaczonym kolorem niebieskim na załączonej mapie w skali 1:2880, która to mapa jako załącznik graficzny stanowi integralną część decyzji. Z mapy jednoznacznie wynika, że przedmiotowa parcela, przeznaczona jest do wywłaszczenia i znajduje się w całości w granicach terenu przeznaczonego według powyższej decyzji na zazielenienie [...]. Ponadto pismem z dnia 8 lutego 2012 r. Biuro Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Krakowa poinformowało, że w dniu 12 sierpnia 1968 r. działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i nr [...] podlegały ustaleniom planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa zatwierdzonego przez Prezydium Rady Narodowej Miasta Krakowa uchwałą z dnia [...] marca 1969 r. i obejmowały: działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] teren oznaczony na rysunku planu symbolem E66ZP - teren upraw rolnych i ogrodniczych przeznaczony pod zieleń parkową (park kultury), działka nr [...] teren oznaczony na rysunku planu symbolami E66ZP - teren upraw rolnych i ogrodniczych przeznaczony pod zieleń parkową (park kultury) i E67UK - teren upraw rolnych przeznaczony pod usługi kulturalne (stała wystawa postępu technicznego), działki nr [...] i nr [...] teren przeznaczony na rysunku planu symbolem E69KNIII - teren upraw rolnych przeznaczony pod arterię ruchu normalnego, działka nr [...] teren przeznaczony na rysunku planu symbolami E69KNIII - teren upraw rolnych przeznaczony pod arterię ruchu normalnego i E73US - teren upraw rolnych nieużytków, rozproszonej zabudowy jednorodzinnej i składów, przeznaczony pod centralny obiekt sportowy. Z dokumentacji pozyskanej od Wydziały Skarbu Miasta Urzędu Miasta Krakowa w dniu 27 lutego 2012 r. wynika, że projekt realizacyjny [...] z października 1969 r. został sporządzony zgodnie ze Szczegółowym Planem Miejscowym [...], wykonanym przed datą wywłaszczenia przedmiotowej parceli i w związku z tym stanowi dowód pozwalający stwierdzić, jaki był ówczesny projektowany sposób wykorzystania parceli nr [...]. Ponadto z pkt 8 opisu technicznego poświęconego zieleni wynika, iż realizowane zazielenienie [...] miało polegać na luźnym zadrzewieniu jego przestrzeni z dużymi płaszczyznami otwartymi ze względu na możliwość dobrego przewietrzenia terenu. W jednym z załączników do opisu technicznego, który stanowił odpis uchwały nr 8/106/69 Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa z dnia 31 marca 1969 r. można przeczytać, iż: "ze względów realizacyjnych urządzenie terenu podzielono na trzy zadania stopniowo podlegające wywłaszczeniu, zazielenieniu i zagospodarowaniu". Powyższe dokumenty pozwalają potwierdzić, że skonkretyzowaniem celu wywłaszczenia ogólnie określonego jako [...] w Krakowie było zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] lipca 1965 r. zazielenienie [...] w Krakowie. W celu ustalenia sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w dniu 4 kwietnia 2012 r. ze zbiorów archiwalnych pozyskano kserokopię mapy zasadniczej w skali 1:500. Z treści mapy można jednoznacznie wywnioskować, że inwestycja liniowa prowadzona w okolicy oraz na terenie byłej parceli l. kat. [...] stanowiła budowę magistrali ciepłowniczej. Również z mapy sytuacyjno – wysokościowej wynika, że obszar parceli l. kat. [...] stanowił teren budowy, jednak na powyższej mapie zaznaczone zostały chodniki asfaltowe biegnące przez przedmiotową nieruchomość oraz w jej okolicy, których układ jest zgodny z projektem realizacyjnym [...]. Reasumując organ wskazał, że cel wywłaszczenia parceli l. kat [...] określony jako urządzenie [...] i skonkretyzowany na podstawie planu realizacyjnego zazielenienia parku został zrealizowany już w roku 1970, a więc w terminach wynikających z przepisów art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Późniejsze zmiany sposobu zagospodarowania i przeznaczenia nieruchomości nie mają znaczenia dla stwierdzenia jej zbędności na cel wywłaszczenia, skoro cel został definitywnie osiągnięty. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. B. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Krakowskiego z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że analiza projektu [...] z października 1969 r. potwierdza trafność wniosku Starosty Krakowskiego, że przez parcelę l. kat. [...] miały przebiegać alejki spacerowe, pomiędzy którymi znajdować się miała zielona przestrzeń pozbawiona jakichkolwiek dodatkowych elementów infrastruktury parkowej czy też gęstej, wysokiej roślinności. Stan zagospodarowania terenu uwidoczniony na pozyskanej przez organ I instancji z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej odbitce ze zdjęcia lotniczego wykonanego we wrześniu 1970 r. jest niemal identyczny z tym zaplanowanym i przedstawionym na wspomnianym projekcie [...]. Na fotografii jest widoczny dokładnie taki sam jak był planowany, układ alejek spacerowych przebiegających przez teren parceli l. kat. [...], zaś wokół nich otwarte tereny zielone o przestrzennym charakterze wolnym od zadrzewień i obiektów kubaturowych. Istnienie takiego stanu zagospodarowania w okresie do 10 lat od chwili wywłaszczenia wynika także z kolejnej odbitki ze zdjęcia lotniczego wykonanego w sierpniu 1975 r. oraz mapy sytuacyjno – wysokościowej wykonanej w skali 1:2000, złożonej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 20 lipca 1978 r. Jakkolwiek dokumenty te wskazują również, że co najmniej od połowy lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku na części omawianego obszaru prowadzone były prace budowlane związane z budową magistrali ciepłowniczej w C., to okoliczności te nie mają żadnego wpływu na stwierdzenie realizacji celu wywłaszczenia na omawianej parceli. Powyższego nie zmienia też aktualny sposób użytkowania nieruchomości. Nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie czy w ogóle zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została przejęta. W opinii organu odwoławczego cel wywłaszczenia należy rozumieć nie formalnie lecz funkcjonalnie. Jeśli teren został zagospodarowany dokładnie tak jak przewidywała to dokumentacja wywłaszczeniowa, czyli stanowił alejki spacerowe oraz otaczające je tereny zielone to jako kwestię wtórną ocenić należy, jak dokładnie teren ten był nazywany czy określany. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. B., zarzucając naruszenie art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 7 k.p.a., art. 8 w zw. z art. 107 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylając zaskarżone decyzje powołał się na art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i podkreślił, że cel wywłaszczenia został określony jako urządzenie [...]. Granice wywłaszczenia określiła wydana przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa decyzja z dnia [...] lipca 1965 r. o lokalizacja szczegółowej. Sąd I instancji wskazał, że analiza zdjęć lotniczych zagospodarowania terenu wykonanych we wrześniu 1970 r. nie pozwala stwierdzić, że cel wywłaszczenia jakim była realizacja parku, został zrealizowany. Przede wszystkim nie ustalono kto i w jakim okresie widniejące na zdjęciu alejki czy też ścieżki zrealizował. Zdaniem Sądu mogły one powstać na skutek zamierzonego działania właściwych jednostek realizujących cel wywłaszczenia, ale mogły też powstać wcześniej niż w 1970 r. – także przed wywłaszczeniem i stanowić dojazd do okolicznych pól uprawnych, które na tym terenie, w tamtym czasie były zlokalizowane. Zdjęcia te, ani inne zgromadzone przez organy administracji dowody nie dają również odpowiedzi na pytanie czy została zagospodarowana zielona przestrzeń, jakie i w jakim czasie nasadzenia zostały wykonane – co miało być związane z realizacja przedmiotowego parku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie organy nie przeprowadziły zatem dowodów wykazujących na realizację celu wywłaszczenia. Jedno zdjęcie lotnicze z 1970 r. nie świadczy by na przedmiotowym terenie zrealizowano cel wywłaszczenia jakim było urządzenie [...], którego to urządzenie nie mogło sprowadzać się tyko do wytyczenia ścieżek czy alejek. Same ścieżki uwidocznione na zdjęciu nie dowodzą, aby właściwe organy urządziły na tym terenie park. Zdaniem Sądu I instancji nie przeprowadzono żadnego dowodu na okoliczność kto i w jakim okresie ścieżki te urządził. Ścieżki te mogły powzrastać nie na skutek zamierzonych działań organów administracji i podległym im służb ale poprzez zwyczajne ich wydeptanie, jako dojazd do okolicznych pól uprawnych. Na okoliczności te nie zostali przesłuchani świadkowie ani nie przeprowadzono innych dowodów, z których można by wysnuć wnioski, jakie zaprezentowane zostały przez organy obu instancji w wydanych przez siebie decyzjach. Ponadto organy skupiły się jedynie na urządzeniu alejek spacerowych nie próbując odnieść tego do realizacji celu wywłaszczenia, którym było utworzenie [...]. Nie można przyjąć, że istnienie samych ścieżek czy też alejek spacerowych spełnia w całości cel wywłaszczenia. W ocenie Sądu I instancji zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia polega na ustaleniu nierozerwalnego związku pomiędzy celem wywłaszczenia określonym w umowie notarialnej a faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej nieruchomości. Realizacja celu wywłaszczenia musi się wiązać z zamierzonym, celowym działaniem właściwych organów dążących do spełnienia celów określonych w wywłaszczeniu. Nie można przyjąć, że istnienie w terenie, który wywłaszczono na cel jakim była realizacja parku ścieżek, czy jak chcą to organy administracji alejek spacerowych (na co brak dowodów) samo w sobie świadczy o realizacji celu wywłaszczenia bez próby ustalenia kto i w jakim okresie te ścieżki wykonał oraz czy dokonano urządzenia tego parku w pozostałym zakresie tj. zasądzenia zieleni, i budowy infrastruktury która takim obiektom jak parki towarzyszą – ławeczki, kosze na śmieci itp. Organy administracji powinny były zmierzać do wykazania wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, w tym zeznaniami świadków, istnienia bądź nie okoliczności świadczących o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przychylając się do zarzutów skargi w tym zakresie Sąd uznał, że postępowanie zakończone kwestionowanymi decyzjami przeprowadzone zostało z uchybieniem przepisów regulujących postępowanie dowodowe, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy nie zebrały materiału dowodowego umożliwiającego stwierdzenie, co działo się na nieruchomości w okresach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ani materiału umożliwiającego ustalenie daty rozpoczęcia inwestycji i zrealizowania jej poszczególnych etapów. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Gmina Miejska Kraków, zarzucają naruszenie: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organy administracji przeprowadziły postępowanie z naruszeniem ww. przepisów postępowania w sposób uzasadniający uchylenie decyzji; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy takie naruszenie nie miało miejsca, a w konsekwencji uwzględnienie skargi, w przypadku gdy istniały podstawy do jej oddalenia; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe ich zastosowanie w oparciu o błędne ustalenia: iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot nie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a w sytuacji gdy w świetle stanu sprawy wywłaszczoną parcelę l. kat. [...] b. gm. kat. [...] nie można uznać za zbędną na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z powyższym skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. S.A. z siedzibą w K., zarzucając: 1) naruszenie art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 2 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne stwierdzenie uchybienia przez organy administracji przepisów regulujących postępowanie dowodowe, podczas gdy organy przeprowadziły szczegółowe postępowanie dowodowe i dokonały koniecznych ustaleń potrzebnych do rozpoznania sprawy, co za tym idzie takiego naruszenia się nie dopuściły, poczynienie przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych, nie jest wiadome kto, kiedy i w jakim celu wykonał alejki parkowe; 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i art. 151 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy zachodziły podstawy do oddalenia skargi; 3) naruszenie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że realizacja celu wywłaszczenia musi się wiązać z zamierzonym celowym działaniem właściwych organów dążących do spełnienia celów wywłaszczenia i winno ono polegać na dokładnym ustaleniu realizacji konkretnego szczegółowego planu zagospodarowania terenu oraz przyjęciu, że realizacja ciągów pieszych – alejek parkowych nie świadczy o realizacji celu wywłaszczenia i w ten sposób ustalenia, iż nieruchomość nie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz że nie zostało wykazane istnienie bądź nie okoliczności świadczących o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia oraz że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania; 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. S.A. z siedzibą w K. M. B. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: obydwie skargi kasacyjne mają usprawiedliwione podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skarg kasacyjnych , bowiem według art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W skargach kasacyjnych powołano obie podstawy kasacji przewidziane w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadą w takiej sytuacji jest w pierwszej kolejności rozpoznanie zarzutów procesowych, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd I instancji przepis prawa materialnego Zarzuty naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., art. 141 § 4 i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. uznać należy za uprawnione. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, że organy nie ustaliły jaki był cel wywłaszczenia przedmiotowej działki i czy został zrealizowany, a także nie ustaliły terminu rozpoczęcia i zakończenia realizacji celu wywłaszczenia, w kontekście zastosowania terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Z materiału aktowego wynika, że nabycie przedmiotowej nieruchomości (parcela [...]) na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło na mocy aktu notarialnego zawartego w dniu 12 sierpnia 1968 r. w celu urządzenie [...] zgodnie z decyzją Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa z dnia [...] lipca 1965 r. o lokalizacji szczegółowej. Pozostaje do rozpatrzenia kwestia realizacji celu wywłaszczenia w odniesieniu do przedmiotowej działki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na ocenę realizacji celu wywłaszczenia wpływa sposób jego określenia. W pierwszej kolejności zatem, w nawiązaniu do wcześniejszych uwag stwierdzić należy, że cel wywłaszczenia został określony dla całego wywłaszczonego terenu jak wyżej wskazano w decyzji Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa z dnia [...] lipca 1965 r. o lokalizacji szczegółowej jako Pak Kultury i Wypoczynku. W świetle tego ostatniego dokumentu cel wywłaszczenia nie budzi wątpliwości. Realizację parku zatwierdzono w planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa w dniu z dnia 31 marca 1969 r. Nie ulega kwestii także, wobec zgromadzonych przez organ dokumentów, że cel ten został zrealizowany. Wywłaszczony teren został zagospodarowany tak jak przewidywała to dokumentacja wywłaszczeniowa. Zgodnie z planem ogólnym – Etap IV z października 1969 r. wywłaszczona parcela miała być zazieleniona, poprzecinana alejkami spacerowymi z luźnym zadrzewieniem. Ten etap tworzenia parku został zrealizowany. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie na zdjęciu lotniczym wykonanym w 1970 r. i w 1975 r. jak również na mapie wysokościowej złożonej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w 1978 r. Oględziny zdjęcia lotniczego wykonanego w 1970 r. pozwalają w sposób nie budzący zastrzeżeń stwierdzić, że zdjęcie przedstawia duży obszar zieleni poprzecinany alejami. Widniejące na zdjęciu lotniczym ciągi komunikacyjne odpowiadają przebiegowi alejek widocznych na projektach realizacji tej inwestycji. Odbitka mapy znajdująca się w aktach sprawy pokrywa się z przebiegiem alejek na zdjęciu lotniczym. Wobec zrealizowania inwestycji zgodnie z celem wywłaszczenia rozważania czy zaistniały przesłanki określone w art. 137 u.g.n. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Przypomnieć jednak należy, że zgodnie z art. 137 ust. 1 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z dniem 22 września 2004 r. znowelizowano art. 137 ust. 1 pkt 2 poprzez określenie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Określony w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 7 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje zatem dopiero od dnia 1 stycznia 1998 r. Natomiast określony w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 10 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na zrealizowanie tego celu, obowiązuje dopiero od dnia 22 września 2004 r. Nie można zatem tych terminów odnosić do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia, oraz do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 22 września 2004 r. odnośnie zrealizowania tego celu. Nie można bowiem bez wyraźnej ku temu podstawy prawnej okoliczności faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie danej normy prawnej oceniać przez pryzmat tej normy, ponieważ ocena ta byłaby naruszeniem konstytucyjnie ukształtowanej zasady nie działania prawa wstecz. Stanowisko takie było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i zostało potwierdzone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, który orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Rozważany przypadek dotyczy nieruchomości, która została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w 1968 r., dlatego ocena jej zbędności na cel wywłaszczenia nie może być oceniana przez pryzmat upływu terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. W świetle powyżej przedstawionych rozważań, terminy te miałyby znaczenie jedynie w sytuacji, gdyby nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998 r., bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia przed dniem 22 września 2004 r. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z ustaleń, sporna nieruchomość została nabyta na określony cel, którego realizacja nastąpiła w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. Bezsporne jest zatem, że cel wywłaszczenia został zrealizowany przed dniem 1 stycznia 1998 r. Potwierdza to jednoznacznie dokumentacja zgromadzona przez organy orzekające w sprawie. W tym kontekście za uzasadnione uznać należało także zarzuty naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołanych w obydwóch skargach kasacyjnych przepisu prawa materialnego to jest art. 137 u.g.n. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.