II GSK 1271/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-07

Skład orzekający: Cezary Pryca, Andrzej Kisielewicz, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy dotycząca gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, która przewiduje wykonanie monitoringu wizyjnego w celu zminimalizowania negatywnych zdarzeń związanych ze spożywaniem alkoholu, stosowaniem przemocy i działalnością dealerską, narusza prawo?
Ratio decidendi
Wykonanie monitoringu wizyjnego w celu zminimalizowania negatywnych zdarzeń związanych ze spożywaniem alkoholu, stosowaniem przemocy i działalnością dealerską mieści się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 41 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Katalog zadań w tym zakresie ma charakter otwarty, a rada gminy jest upoważniona do wyboru środków zapewniających realizację tych zadań. W związku z tym, rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność takiego zapisu uchwały zostało wydane niezgodnie z prawem.
Stan faktyczny
Rada Miejska w N. podjęła uchwałę w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2014, która zawierała zapis o wykonaniu monitoringu wizyjnego w celu zminimalizowania negatywnych zdarzeń związanych ze spożywaniem alkoholu, stosowaniem przemocy i działalnością dealerską. Wojewoda O. stwierdził nieważność tego zapisu, uznając go za istotne naruszenie prawa, ponieważ wykracza poza zadania związane z profilaktyką alkoholową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że monitoring wizyjny mieści się w zakresie zadań programu. Wojewoda O. złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody O. Zasądzono od Wojewody O. na rzecz Gminy Miejskiej N. kwotę 120 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Wojewody O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Op 40/14 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody O. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego w zakresie uchwały dotyczącej programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody O. na rzecz Gminy Miejskiej N. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 40/14 w sprawie ze skargi G. N. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody O. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych – uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu, zasądził od Wojewody O. na rzecz Gminy N. koszty postępowania sądowego. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: W dniu [...] października 2013 r. Rada Miejska w N. podjęła – na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, ze zm., dalej: u.s.g.), art. 41 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1356, dalej: ustawa o wychowaniu w trzeźwości), w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. nr 180, poz. 1493, ze zm.) – uchwałę Nr [...] w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy N. na rok 2014, zwanego dalej Programem. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 i ust. 3 u.s.g., Wojewoda O. stwierdził nieważność § 5 ust. 2 pkt 5 lit. b opisanej uchwały. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że z brzmienia zakwestionowanego uregulowania uchwały wynika, iż Rada wprowadziła zadanie polegające na "wykonaniu monitoringu wizyjnego w celu zminimalizowania negatywnych zdarzeń związanych ze spożywaniem alkoholu, stosowaniem przemocy i działalnością dealerską", przez co istotnie naruszyła prawo. Organ argumentował, że katalog zadań realizowanych w postaci gminnego programu alkoholowego określony w art. 41 ustawy ma charakter otwarty, a więc rada gminy nie może określać tych zadań w sposób dowolny. Przepis ten upoważnia radę do określenia zadań, które mieszczą się w jego dyspozycji. Niezgodne z prawem jest zatem przeznaczanie środków na zadania, które nie mają związku z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych. Ponadto w myśl art. 182 ustawy dochody z opłat na zezwolenia wydane na podstawie art. 18 lub art. 181 oraz dochody z opłat określonych w art. 111 mogą być przeznaczane jedynie na realizację niniejszych programów, a więc nie mogą być przeznaczane na inne cele. W ocenie Wojewody, zaplanowane wydatki z przeznaczeniem na wykonanie monitoringu wizyjnego wykraczają poza działania związane z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych, co stanowi o istotnym naruszeniu art. 41 ust. 1 i 2 oraz art. 111 ust. 1 ustawy. Gmina N. złożyła na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O.. Skarżąca Gmina domagała się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W motywach skargi wywiodła, że katalog zadań realizowanych w postaci gminnego programu alkoholowego określony w art. 41 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości ma charakter otwarty, brak jest zatem podstaw do uznania, że ujęte w zakwestionowanym zapisie uchwały zadanie nie może być zakwalifikowane jako związane z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych. Gmina podkreśliła, że skoro w omawianym przepisie jedynie przykładowo wskazano katalog zadań realizowanych w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, to trudno jest w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy dane zadanie ma, czy też nie ma związku z zasadniczymi celami ustawy, powierzonymi do realizacji. W ocenie skarżącej Gminy N. zakwestionowany przez Wojewodę zapis uchwały nie może być uznany za istotnie naruszający prawo, zwłaszcza wobec okoliczności, że organ nadzoru nie wyjaśnił, dlaczego stwierdzone przez niego naruszenie prawa oceniono jako istotne. W rozstrzygnięciu nadzorczym nie wskazano bowiem kryteriów przesądzających o przyjętej kwalifikacji prawnej naruszenia. Zdaniem skarżącej, Rada Miejska w N. nie dopuściła się dowolności przy określaniu zadań, jakie zamierza realizować w ramach przyjętego gminnego programu alkoholowego, ponieważ wykonanie monitoringu wizyjnego ma niewątpliwe związek z profilaktyką alkoholową, gdyż minimalizuje negatywne zdarzenia związane ze spożywaniem alkoholu, stosowaniem przemocy i działalnością dealerską. Zaplanowanie monitoringu wizyjnego w celu zminimalizowania negatywnych zdarzeń wykracza poza działania związane z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. na podstawie 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że nie podziela stanowiska Wojewody O., że zakwestionowany § 5 ust. 2 pkt 5 lit. b uchwały podjęty został z istotnym naruszeniem prawa, co uzasadniało jego wyeliminowanie z obrotu prawnego przez stwierdzenie nieważności. Podstawę prawną objętej rozstrzygnięciem nadzorczym uchwały Rady Miejskiej w N. stanowił przepis art. 41 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zgodnie z którym realizacja zadań, o których mowa w ust. 1 art. 41, jest prowadzona w postaci gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, stanowiącego część strategii rozwiązywania problemów społecznych, uchwalanego corocznie przez radę gminy. Program jest realizowany przez ośrodek pomocy społecznej, o którym mowa w przepisach o pomocy społecznej, lub inną jednostkę wskazaną w programie. W celu realizacji programu wójt (burmistrz, prezydent miasta) może powołać pełnomocnika. We wskazanym przepisie art. 41 ust. 1 ustawy wskazano szczegółowo zadania własne gmin w zakresie prowadzenia działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu. Analiza zadań wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że zawiera on szczegółowe upoważnienie ustawowe, określające materię, jaką pozostawiono uregulowaniu w drodze omawianego Programu. Posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "w szczególności" wskazuje, że omawiana delegacja ustawowa ma charakter otwarty, przez co należy rozumieć, iż katalog zadań realizowanych w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych jest jedynie przykładowy. Zdaniem Sądu w ramach przyznanej Gminie samodzielności w realizacji zadań własnych Rada była upoważniona do wyboru środków zapewniających wykonanie delegacji ustawowej zawartej w art. 41 ustawy. Przewidziane przez Radę Miejską w kwestionowanym przez organ nadzoru przepisie § 5 ust. 2 pkt 5 lit. b uchwały wykonanie monitoringu wizyjnego w celu zminimalizowania negatywnych zdarzeń związanych ze spożywaniem alkoholu, stosowaniem przemocy i działalnością dealerską, mieści się w granicach przyznanego Gminie upoważnienia ustawowego. Wskazane działanie stanowi kontynuację realizowanego już wcześniej przez Gminę monitoringu, który w ocenie skarżącej służył do tej pory profilaktyce i rozwiązywaniu problemów alkoholowych na terenie Gminy N., ponieważ wpływał na zmniejszenie niekorzystnych zdarzeń związanych m.in. ze spożywaniem alkoholu. Taki wniosek płynie z przedstawionej w uchwale w § 4 diagnozy, a wyrażona w niej ocena pozwoliła Radzie na sprecyzowanie – m.in. w spornym zapisie Programu – potrzeb społecznych i lokalnych w omawianym zakresie. Niewątpliwie, również sposób sformułowania zadania polegającego na wykonaniu monitoringu wskazuje, że zostało ono ściśle powiązanie z problematyką Programu, jego celami i zadaniami, do których w § 5 ust. 2 pkt 5 uchwały zaliczono profilaktykę i przeciwdziałanie patologiom społecznym, w szczególności przeciwdziałanie uzależnieniom i przemocy. Podkreślenia wymaga, że przyjęty przez Radę Program nakierowany jest m.in. na rozwiązywanie problemów alkoholowych, a jednym z tych problemów jest przemoc i inne negatywne zdarzenia związane ze spożywaniem alkoholu. W ocenie Sądu, monitoring tych punktów miasta, w których występują komentowane, patologiczne zjawiska, będzie również służył realizacji zadania określonego w art. 41 ust. 1 pkt 6 ustawy, tj. podejmowaniu interwencji w związku z naruszeniem przepisu określonego w art. 15 ustawy, zgodnie z którym zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości (pkt 1); osobom do lat 18 (pkt 2); na kredyt lub pod zastaw (pkt 3). Sądowi wiadomo bowiem z urzędu, że w postępowaniach o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych występowały przypadki, gdy to właśnie monitoring ujawniał nieprawidłowe zachowania sprzedawców polegające np. na sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim, czy też osobom, których zachowanie wskazywało, że znajdują się w stanie nietrzeźwości. WSA wskazał również, że stanowiska powyższego nie może zmienić okoliczność, że sporny monitoring będzie miał równocześnie wpływ na poprawę bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tym samym, nie do zaaprobowania jest stanowisko Wojewody, który właśnie w tych kategoriach rozważał charakter monitoringu, i uznał, że nie mieści się on w obszarze profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Wykonanie monitoringu wizyjnego miejsc szczególnie narażonych na występowanie zjawisk patologicznych nie pozwala na postawienie Radzie Miejskiej zarzutu przekroczenia przysługujących jej kompetencji przez wprowadzenie do Programu zapisu zapewniającego ogólne bezpieczeństwo w Gminie. W ocenie Sądu I instancji, już sama świadomość monitoringu wpłynie pozytywnie na zachowanie osób spożywających alkohol, spełniając w ten sposób swoim istnieniem funkcję prewencyjną. Pogląd organu nadzoru, iż zaplanowane przez Radę Miejską do realizacji zadanie w postaci wykonania przedmiotowego monitoringu nie służy profilaktyce i rozwiązywaniu problemów alkoholowych, jest zdaniem Sądu nieuprawniony. Tym samym nie można uznać, że regulacja § 5 ust. 2 pkt 5 lit. b uchwały istotnie narusza prawo. W tych okolicznościach nie zaktualizowały się przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały przez organ nadzoru, w trybie art. 91 ust. 1 u.s.g. W konsekwencji, zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody O. należało ocenić jako wydane niezgodnie z prawem. Wojewoda O. wywiódł na powyższe orzeczenie skargę kasacyjną. Sądowi I instancji zarzucił naruszenie prawa materialnego: - błędną wykładnię art. 41 ust. 1 i 2 i art. 111 ust. 1 w zw. z art. 182 ustawy o wychowaniu w trzeźwości polegającą na przyjęciu, że wykonanie monitoringu wizyjnego w celu zminimalizowania negatywnych zdarzeń związanych ze spożywaniem alkoholu, stosowaniem przemocy i działalnością dealerską nie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego określonego w tych przepisach. Wnosząc skargę kasacyjną Wojewoda O. wniósł o uchylenie wyroku I instancji i rozpoznanie skargi zgodnie z art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) lub przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. w celu ponownego rozpoznania zgodnie z art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz zasądzenie na rzecz Wojewody O. kosztów zastępstwa sądowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator przedstawił argumentacje na poparcie wniesionych zarzutów. Gmina N. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy – p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W ramach tej podstawy kasacyjnej autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 41 ust. 1 i 2, art. 111 ust. 1 w związku z art. 182 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu , że wykonanie monitoringu wizyjnego nie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego określonego w tych przepisach prawa. W związku z powyższym przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie zauważyć należy, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Przedmiotem sądowej kontroli było rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody O. z dnia [....] grudnia 2013 roku, mocą którego organ nadzoru stwierdził nieważność § 5 ust. 2 pkt 5 lit. b uchwały [...] z dnia [....] października 2013 roku Rady Miejskiej w N. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych dla Gminy N. na rok 2014. Treść zakwestionowanego przez organ nadzoru przepisu uchwały wskazuje, że ustala się w nim szczegółowe zadania Programu i planowane do realizacji działania, wraz z określeniem kwot przeznaczonych na ich finansowanie, w tym środków na realizację działań w zakresie profilaktyki i przeciwdziałania patologiom społecznym, w szczególności przeciwdziałania uzależnieniom i przemocy poprzez, między innymi, wykonanie monitoringu wizyjnego w celu zminimalizowania negatywnych zdarzeń związanych ze spożywaniem alkoholu, stosowaniem przemocy i działalnością dealerską. Uwzględniając treść art. 41 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stwierdzić należy, że objęty tym przepisem katalog zadań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych nie jest katalogiem zamkniętym i może swym zakresem obejmować także inne działania niż te które zostały wymienione w treści tegoż przepisu prawa, o ile będą one służyły zasadniczemu celowi jakim jest profilaktyka i rozwiązywanie problemów alkoholowych oraz integracja społeczna osób uzależnionych od alkoholu. Powyższa uwaga oznacza, że jednostki samorządu terytorialnego realizując nałożone na nie zadania, przy wyborze środków służących do ich realizacji, winny kierować się tym aby działania ich zmierzały do zrealizowania celów nakreślonych w art. 1 i art. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Tak więc także regulacje prawne prawa miejscowego odnoszące się do wykonania nałożonych na jednostki samorządu terytorialnego zadań powinny uwzględniać wyrażone w ustawie cele, związane z ograniczeniem nadmiernej dostępności alkoholu, zwłaszcza dla młodzieży, oraz tworzenie warunków motywujących powstrzymywanie się od spożywania alkoholu. W związku z powyższym podkreślić należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, realizacja wskazanych wyżej ustawowych celów wymaga stosowania środków rzeczywiście i faktycznie zmierzających do ograniczenia spożycia alkoholu i jego dostępności. Zauważyć należy, że wśród obowiązków nałożonych przez ustawę na jednostki samorządu terytorialnego wymienia się działania na rzecz trzeźwości, przeciwdziałanie powstawaniu i usuwaniu następstw nadużywania alkoholu. Natomiast do zadań określonych w art. 2 w/w ustawy zalicza się między innymi zapobieganie negatywnym następstwom nadużywania alkoholu i ich usuwanie, a także przeciwdziałanie przemocy w rodzinie. Ponadto wskazać należy, że także przepis art. 41 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy przewiduje, że prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych może także polegać na podejmowaniu interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 131 i art. 15 ustawy oraz występowanie przed sądem w charakterze oskarżyciela posiłkowego. W związku z powyższym zasadnie Sąd I instancji wskazał, że treść § 5 ust. 2 pkt 5 lit. b uchwały Nr [...] z dnia [...] października 2013 roku Rady Miejskiej w N. nie wykracza poza zakres ustawowego umocowania do podejmowania działań w ramach gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Z treści § 5 ust.1 pkt 1 wskazanej wyżej uchwały wynika, że na terenie gminy określono główne cele i zadania programu, między innymi poprzez zmniejszenie rozmiarów aktualnie istniejących problemów alkoholowych i innych zjawisk patologicznych, w tym przeciwdziałanie przemocy. Ustalenie więc w ramach programu szczegółowego zadania i planowanego do realizacji działania w zakresie profilaktyki i przeciwdziałania patologiom społecznym, w szczególności przeciwdziałania uzależnieniom i przemocy poprzez wykonanie monitoringu wizyjnego w celu zminimalizowania negatywnych zdarzeń związanych ze spożywaniem alkoholu, stosowaniem przemocy i działalnością dealerską, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, nie wykracza poza opisany wyżej zakres ustawowego umocowania. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, bowiem konkretną treść regulacji prawnej zawartej w zaskarżonej uchwale poddał ocenie z punktu widzenia ustawowych regulacji prawnych i wywiódł prawidłowy wniosek w zakresie braku podstaw do przyjęcia, że realizacja monitoringu wizyjnego nie uwzględnia celów, jakim ma służyć gminny program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W ocenie NSA trafne jest stanowisko Sądu I instancji, które wyraźnie wskazuje, że zakwestionowany zapis uchwały służy realizacji zadań nałożonych na gminę w zakresie prowadzenia działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych w ramach gminnego programu. Działania w postaci zainstalowania monitoringu wizyjnego pozostają w związku z zadaniem określonym w art. 41 ust. 1 pkt 6 ustawy oraz art. 131, który to przepis wprost odwołuje się do zakazu reklamy, promocji produktów alkoholowych oraz informowania o sponsorowaniu imprez masowych przez producentów napojów alkoholowych. Działania takie pozostają także w związku z zadaniem wskazanym w art. 41 ust. 1 pkt 2 in fine ustawy. Natomiast to, że realizując zadania nałożone przez ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jednostka samorządu terytorialnego przyczyni się tym samym do poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego nie może stanowić okoliczności skutkującej uznaniem takiego zapisu uchwały za nieważny z przyczyn wskazanych w zaskarżonym do Sądu I instancji rozstrzygnięciu nadzorczym. W ocenie NSA brak jest także podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 111 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Z treści przywołanego wyżej przepisu prawa wynika, że w celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1 ustawy, gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18 ustawy. Natomiast przepis art. 182 ustawy wskazuje, że dochody z opłat za zezwolenia wydane na podstawie art. 18 i art. 181 ustawy oraz dochody z opłat określonych w art. 111 ustawy mogą być wykorzystane wyłącznie na realizację działań określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. Przywołując treść przepisów objętych zarzutem skargi kasacyjnej podkreślić należy, że Sąd I instancji nie dokonywał ich wykładni, ani nie wskazywał, iż mogą one mieć w sprawie zastosowanie, a tym samym nie mógł dopuścić się ich naruszenia w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 2 orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło