II SA/Ol 1002/13
WyrokWSA w Olsztynie2014-03-07
Skład orzekający: Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która kwalifikuje nieruchomości skarżących jako tereny zieleni urządzonej, a nie tereny zabudowy rekreacyjnej indywidualnej, narusza prawo własności i zasady sporządzania planu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że uchwała Rady Gminy Dywity w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa własności skarżących ani zasad sporządzania planu. Wskazano, że ograniczenie prawa własności w celu ochrony środowiska jest dopuszczalne, a plan został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, uwzględniając przy tym zakazy wynikające z rozporządzenia dotyczącego Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny.Stan faktyczny
Skarżący B.L., A.B. i M.B. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Dywity w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zakwalifikowała ich nieruchomości jako tereny zieleni urządzonej, zamiast terenów zabudowy rekreacyjnej indywidualnej. Zarzucili naruszenie ich interesu prawnego poprzez ograniczenie prawa własności, naruszenie Konstytucji, Kodeksu Cywilnego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej ich nieruchomości lub jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skarg B.L, A.B., M.B na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargi. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Rada Gminy Dywity przyjęła w dniu 21 maja 2013r. uchwałę nr XXIX/198/13 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru funkcjonalnego "B" w obrębie Zalbki, gmina Dywity.
Po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa skargi na ww. uchwałę wywiedli B. L., A. B. oraz M. B., w części w jakiej kwalifikuje ona wskazane w skargach nieruchomości gruntowe skarżących (o nr odpowiednio "[...]"), jako tereny zieleni urządzonej, a nie teren zabudowy rekreacyjnej indywidualnej.
Skarżący stwierdzili, że zaskarżona uchwała Rady Gminy Dywity narusza ich interes prawny poprzez nieuprawnione ograniczenie możliwości wykonywania prawa własności przysługującego skarżącym w stosunku do nieruchomości gruntowych położonych na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym kwestionowaną uchwałą.
Każdy ze skarżących wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej uchwały w części dotyczącej ich określonej w skardze nieruchomości objętej planem miejscowym podjętym sporną uchwałą, ewentualnie o uchylenie tej uchwały i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Wszyscy skarżący zarzucili kwestionowanej uchwale naruszenie:
- art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 z późno zm.) - poprzez nieuzasadnione i dowolne ograniczenie możliwości korzystania z prawa własności przysługującego każdemu skarżącemu w stosunku do nieruchomości gruntowej objętej planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonego skarżonym aktem;
- art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. 1964, Nr
16,. poz. 93 z późno zm.) poprzez nieuzasadnione zakwalifikowanie kwestionowaną uchwałą Rady Gminy Dywity nieruchomości gruntowych należących do poszczególnych skarżących, jako tereny zieleni urządzonej, a nie tereny rekreacji indywidualnej, a tym samym bezpodstawne ograniczenie możliwości wykonywania prawa własności stosownie do dotychczasowego, społeczno-gospodarczego przeznaczenia tego prawa;
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 1960, Nr 30, poz. 68 z późno zm.) poprzez całkowite pominięcie słusznego interesu każdego skarżącego jak również podjęcie skarżonej uchwały bez jakiegokolwiek odniesienia jej treści do interesu społecznego;
- art. 1 ust 2 pkt. 1, 2 i 7 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003, Nr 80 poz. 717 z późn.
zm.) poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały z przekroczeniem władztwa planistycznego oraz nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności skarżących przez nieracjonalne i bezpodstawne zakwalifikowanie wskazanych nieruchomości gruntowych należących do poszczególnych skarżących jako tereny zieleni urządzonej, a nie tereny rekreacji indywidualnej.
W odpowiedzi na skargę organ nie zgodził się z zarzutami w niej zawartymi.
Na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 1 ustawy p.p.s.a. zarządzić połączenie do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Ol 1002/13, II SA/Ol 1003/13, II SA/Ol 1004/13 i prowadzić pod wspólną sygnaturą II SA/Ol 1002/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami
a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu
w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa
w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Wskazać należy również na zapis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012r., poz. 270, ze zm.) zwana dalej: ustawą ppsa., zgodnie z którym sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak również przepis art. 135, który obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane
z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy Dywity z dnia 21 maja 2013r. Nr XXIX/198/13 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru funkcjonalnego "B" w obrębie Zalbki, gmina Dywity.
Sporządzenie planu miejscowego jest określoną sekwencją czynności, następujących po sobie w ściśle określonej kolejności. W art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, u.p.z.p. (Dz. U. z 2012, poz. 647) wskazano wprost, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego podejmuje kolejno wymienione w tym przepisie działania, to jest: ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia (pkt 1); zawiadamia, na piśmie, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu (pkt 2); sporządza projekt planu miejscowego rozpatrując wnioski, o których mowa w pkt 1, wraz z prognozą oddziaływania na środowisko (pkt 4); sporządza prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, z uwzględnieniem art. 36 (pkt 5) i występuje do właściwych podmiotów o opinie o projekcie planu lub o uzgodnienie projektu planu (pkt 6). Następnie wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień oraz ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami (pkt 9); w ogłoszeniu wyznacza termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia planu, a następnie rozpatruje uwagi, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania (punkty 11-12). W pkt. 13 cytowanego artykułu przewidziano, że organ gminy wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, o których mowa w pkt 11,
a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia. Ostatnią czynnością jest przedstawienie radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag. Jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu - czynności, o których mowa w art. 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania tych zmian, co wynika wprost z art. 19 ust. 1 u.p.z.p.
Z przedłożonej Sądowi dokumentacji planistycznej wynika, że projekt spornego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko po uzyskaniu wszystkich niezbędnych uzgodnień i opinii wykładano do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni i organizowano w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami. Zaznaczyć należy, że organ w pełni zastosował się do negatywnych uzgodnień określonych organów, takich jak Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
Trzeba zaś w tym miejscu zaznaczyć, że rozpoznając skargę wniesioną na uchwałę organu gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sąd zobligowany jest do kontroli takiej uchwały w kontekście przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartością aktu planistycznego (część tekstowa, graficzna i załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Niezachowanie zatem procedury sporządzania planu miejscowego może prowadzić do określonych ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sankcji nieważności uchwały rady gminy w całości lub części. W tym miejscu zwrócić uwagę należy, że aktualnie nie każde naruszenie trybu postępowania powoduje nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale tylko naruszenie istotne. Interpretując przesłankę istotności naruszenia trybu, w doktrynie zauważa się, że dla jej ustalenia decydujące znaczenie będzie miał wpływ naruszenia na treść planu. Przez istotne naruszenie trybu należy bowiem rozumieć takie naruszenie, które prowadzi
w konsekwencji do sytuacji, w których przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono trybu sporządzania aktu planistycznego (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08, LEX nr 574411). Ocena zaistnienia tej przesłanki wymaga zatem odrębnych rozważań w każdym indywidualnym przypadku, uwzględniających przede wszystkim, że celem omawianej regulacji jest zagwarantowanie praw podmiotów, które mogą zostać naruszone w wyniku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jedynie zatem w przypadku naruszenia zasad sporządzania planu naruszenie takie nie musi mieć charakteru istotnego, natomiast w przypadku naruszenia trybu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, każde naruszenie w tym zakresie musi być poddane ocenie w kontekście istotności tegoż naruszenia, gdyż tylko z taką formą naruszenia trybu można wiązać nieważność zaskarżonej uchwały w całości lub części (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1435/11, LEX nr 1070332).
W toku postępowania zmierzającego do uchwalenia zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie naruszono trybu sporządzania planu, w szczególności organ gminy nie uchybił obowiązkowi umożliwienia wniesienia każdemu uwag do projektu planu miejscowego. Do projektu załączono uwagi, które nie zostały uwzględnione przez Wójta Gminy Dywity, a następnie uchwałą Nr XXIX/197/13 Rady Gminy Dywity z dnia 21 maja 2013r. w sprawie rozstrzygnięcia rozpatrzenia uwag do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru funkcjonalnego "B" w obrębie Zalbki, gmina Dywity, organ ten postanowił nie uwzględniać uwag do spornego planu miejscowego. Zaskarżony plan miejscowy został zatem sporządzony i przyjęty z zachowaniem ustawowych wymogów co do trybu jego sporządzenia. Nie może być zatem mowy w żadnym wypadku o stwierdzeniu istotnego naruszenia trybu sporządzania zaskarżonego aktu.
W ocenie Sądu również zasady sporządzenia planu nie zostały naruszone. Zaskarżony plan jest bowiem kompletny, tj. zawiera część tekstową, graficzną oraz wymagane załączniki. Plan reguluje także wszystkie zagadnienia, które winny się znaleźć w akcie planistycznym stosownie do treści art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Natomiast kwestią sporną w niniejszej sprawie jest możliwość zabudowy działek skarżących wskazanych przez nich w skargach. Działki te znajdują się na obszarze określonym w planie miejscowym jako 6.ZP i 7.ZP, a więc na terenach zieleni urządzonej. Tereny te zaś położone są na Obszarze Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny, zwanego w dalsze części uzasadnienia Obszarem.
Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia Nr 160 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny (Warmi.2008.201.3152), na Obszarze wprowadza się zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Stosownie do § 4 ust. 5 przywołanego rozporządzenia, zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 nie dotyczy:
- obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach planistycznych) oraz uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych;
- siedlisk rolniczych - w zakresie uzupełnienia istniejącej zabudowy o obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, pod warunkiem nie przekraczania dotychczasowej linii zabudowy od brzegu;
- wyznaczanych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego terenów dostępu do wód publicznych - w zakresie niezbędnym do pełnienia funkcji plaż, kąpielisk i przystani, po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Olsztynie.
Ponadto zgodnie z § 4 ust. 6 rozporządzenia zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 nie dotyczy ustaleń obowiązujących w dniu wejścia w życie rozporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz sporządzonych projektów planów w stosunku do których zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.
Nadmienić należy, że wspomniane wyżej rozporządzenie, co do obszaru, którego dotyczą jego regulacje, ma bezpośredni wiążący wpływ na kształtowanie zabudowy terenu z uwzględnieniem elementów ochrony środowiska oraz w celu ochrony krajobrazu określonego obszaru chronionego.
Analizując pierwszy ze wskazanych wyjątków od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych, określonego w § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, trzeba dojść do wniosku, że nie ma on zastosowania do terenów, na których położone są działki skarżących.
Przede wszystkim w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Dywity, stanowiącego Załącznik nr 1 do Uchwały Nr XXXVI/244/06 Rady Gminy Dywity z dnia 11 lipca 2006r., teren wsi Zalbki nie został określony jako obszar zwartej zabudowy. Z ustaleń Studium wynika, że preferowane formy użytkowania i zagospodarowania na terenie określonym w rzeczonym studium jako Obszar "B", to funkcje rekreacyjne w tym rekreacja indywidualna oraz mieszkalnictwo jednorodzinne na działkach o powierzchni min. 2000 m kw. z warunkiem opracowania planu miejscowego na cały obszar B. Odnośnie do wsi Zalbki zaproponowano rozwój osadnictwa ograniczony do uzupełnień w obrębie istniejącej zabudowy wsi oraz terenu, dla którego obowiązuje plan miejscowy. Ustalono, że historycznie ukształtowany układ ruralistyczny wymaga zachowania i konserwacji. Ogrody nie będące w Związku Krajowych Ogrodów Działkowych - do przekształcenia na rekreację indywidualną poprzez opracowanie planu miejscowego. Ustalono konieczność odprowadzania ścieków do zbiorczej kanalizacji sanitarnej.
Z powyższego wynika, że obszar wsi Zalbki w Studium nie został określony jako zwarta zabudowa miast i wsi. Dodatkowo z akt sprawy nie wynika, by obszar na którym znajdują się sporne działki skarżących był obszarem zabudowy mieszkaniowej i usługowej, wobec tego nie można przyjąć, że zabudowa ta będzie mogła być uzupełniana w oparciu o wyjątek przewidziany w § 4 ust. 5 pkt 1) rozporządzenia Wojewody. Dlatego też sporny obszar, na którym położone są działki skarżących, nie kwalifikuje się jako wyjątek od zakazu zabudowy, odnoszący się do uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych.
Zaznaczyć należy, że również w Studium w części określonej jako: "Obszary oraz zasady ochrony środowiska przyrodniczego i jego zasobów, ochrony przyrody krajobrazu kulturowego i uzdrowisk" w obszarze korytarza ekologicznego Łyny, obejmującego tereny przyległe do rzeki szerokości 100-120 m, sformułowano zakaz lokalizacji wszelkich obiektów z wyjątkiem służących turystyce wodnej i urządzeń technicznych przywodnych. Poczyniono przy tym zastrzeżenie, że użytkowanie i ochrona nastąpi według planu miejscowego po jego uchwaleniu.
Warto dostrzec, że w pierwotnym projekcie planu miejscowego cały teren tzw. Obszaru "B" określony był jako RI czyli teren zabudowy rekreacji indywidualnej. Taki projekt jednak nie uzyskał uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrona Środowiska. Uchwalenie zaś planu miejscowego sprzecznego z uzgodnieniem RDOŚ powodowałoby jego nieważność.
Pozostałe wyjątki od wspomnianego zakazu zabudowy przewidziane przepisami rzeczonego rozporządzenia w żadnym stopniu nie dotyczą sytuacji prawnej i faktycznej przedmiotowych nieruchomości należących do skarżących.
Wobec powyższych wywodów argumenty skarżących zaprezentowane w skargach, a odnoszące się głównie do przekroczenia przez gminę jej władztwa planistycznego, a co za tym idzie nieuzasadnioną ingerencję w ich prawo własności, należy uznać za nieuzasadnione. Należy mieć na uwadze, że konstytucyjne prawo własności nie jest wartością bezwzględną. Nierzadko naprzeciwko tej wartości postawione jest również konstytucyjne prawo ochrony środowiska, które w uzasadnionych przypadkach, tak jak to ma miejsce w spornym akcie prawnym, powoduje ograniczenie dysponowania własnością prywatną. Ochrona środowiska jest wartością niezwykle doniosłą o czym świadczy usytuowanie tego zagadnienia w art. 5 Konstytucji, który określa podstawowe funkcje państwa, czyli zasadnicze cele i kierunki jego działania. Z samego art. 31 Konstytucji wynika zaś wprost, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób oraz wtedy, gdy nie naruszają istoty wolności i praw.
Na mocy przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gmina została upoważniona do ingerencji w prawo własności innych podmiotów w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na jej obszarze. Wynika to wprost z treści art. 6 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z kolei przepis art. 1 ust. 2 wymienia szereg równorzędnych przesłanek, które winny być wzięte pod rozwagę w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Konieczność uwzględniania w planowaniu przestrzennym wszystkich warunków określonych w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym skutkuje dokonywaniem przez radę gminy wyboru, na podstawie oceny stanu faktycznego, któremu z warunków (mimo równorzędności mających nawet charakter konkurencyjny), przyznać pierwszeństwo w ich osiągnięciu względem pozostałych wymienionych w powołanym przepisie (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 listopada 2010r., II SA/Gd 498/10).
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca naruszenie powołanych w skardze przepisów Konstytucji, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 140 Kodeksu Cywilnego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządzony i uchwalony na zasadach i w trybie określonym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami, nie narusza konstytucyjnej zasady ochrony własności. Plan ten wyznacza natomiast granice korzystania z rzeczy, stanowiąc jednocześnie podstawę do ograniczenia wyrażonej w przepisie art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny swobody w wykonywaniu prawa własności (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach z dnia 17 sierpnia 1999 r., II SA/Ka 1842/97, OwSS 2000/1/4). Przepis art. 140 kc, opisujący istotę prawa własności i wymieniający atrybuty właścicielskie, wskazuje, iż uchwalanie przez właściwy organ gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mieści się w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Działając w oparciu o taką właśnie ustawę szczególną, jaką jest ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, rada gminy pełni władztwo planistyczne, stanowiące prawo legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności skarżących. W oparciu o utrwalone orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego na tle art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, przesłanki dopuszczające ograniczenie prawa własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności, nie oznacza wyłączenia stosowania w odniesieniu do tego prawa zasady wyrażonej w art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej. Natomiast w kwestii pojmowania zasady proporcjonalności oraz wartości, których ochrona przemawia za dopuszczalnością ingerencji w konstytucyjne wolności i prawa, należy także odwołać się do utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Jak już wspomniano wynika z niego, że norma przepisu art. 31 ust. 3 Konstytucji dopuszcza możliwość ingerencji w konstytucyjne prawa ze względu na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, ochronę środowiska, zdrowia i moralności publicznej, wolności i praw innych osób. Ponadto musi zaistnieć konieczność takowej ingerencji, zaś sama ingerencja musi pozostawać w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. w sprawie K 13/98 za Z. Niewiadomskim, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, str. 58-59).
W ocenie Sądu w przypadku zaskarżonego aktu brak jest podstaw do stwierdzenia, że treść uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest sprzeczna z treścią przepisów art. 64 oraz ściśle związanym z nim art. 31 Konstytucji RP.
Jeżeli zaś w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, ustawodawca przewidział w art. 36 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może żądać od gminy: odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło