II SA/Wa 34/14

WyrokWSA w Warszawie2014-03-07

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Iwona Dąbrowska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka komunalna, której jedynym akcjonariuszem jest jednostka samorządu terytorialnego, może odmówić udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zasad emisji i nabywania obligacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, mimo że informacje te dotyczą dysponowania majątkiem publicznym i są związane z realizacją zadań publicznych?
Ratio decidendi
Spółka komunalna, będąca osobą prawną samorządu terytorialnego i wykonująca zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji dotyczących emisji i nabywania obligacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, jest nieuzasadniona, gdy informacje te dotyczą dysponowania majątkiem publicznym i są związane z realizacją zadań publicznych. W takich przypadkach brak jest podstaw do wyłączania jawności żądanej informacji, a spółka nie wykazała, aby informacje te miały charakter techniczny, technologiczny lub organizacyjny posiadający wartość gospodarczą, co uzasadniałoby ich poufność.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji (MPWiK) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zasad emisji i nabywania obligacji przez MPWiK i Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania (MPO). MPWiK odmówiło udostępnienia większości informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy MPO. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, MPWiK utrzymało w mocy decyzję odmowną. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Sławomir Antoniuk (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję [...] w [...] S. A. z siedzibą w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2013 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od [...] w [...] S. A. z siedzibą w W. na rzecz skarżącego M.S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. S. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. wystąpi do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w W. S.A. (dalej jako MPWiK lub Przedsiębiorstwo), na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: "1) Czy - a jeżeli tak - w jaki sposób, określono cel emisji obligacji wyemitowanych przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w W. Sp. z o.o. (dalej lako MPO) i Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w W. S.A. (dalej jako MPWiK)? 2) Jaka była wielkość tej emisji? 3) Jaka była wartość nominalna oraz cena emisyjna jednej obligacji? 4) W jaki w sposób określono termin i sposób wykupu obligacji? 5) Jeżeli w warunkach emisji przewidziano oprocentowanie obligacji - od jakiej daty naIicza się oprocentowanie, ile wynosi oprocentowanie, w jaki sposób określono terminy wypłaty oprocentowania? 6) Czy - a jeżeli tak - w jakim zakresie i formie, określono zabezpieczenie obligacji? 7) Czy W. poręczyło zobowiązania wynikające z wyemitowanych obligacji? 8) Czy w propozycji nabycia obligacji MPO udostępniła informacje dotyczące wartości zaciągniętych przez nią zobowiązań na ostatni dzień kwartału poprzedzającego udostępnienie propozycji nabycia, oraz perspektywy kształtowania przez nią zobowiązań do czasu całkowitego wykupu obligacji proponowanych do nabycia? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie tych informacji we wskazanej poniżej formie. 9) Jeżeli określono przedsięwzięcie, które ma być sfinansowane z emisji obligacji - czy w propozycji nabycia obligacji MPO udostępniła dane umożliwiające MPWiK orientację w efektach tego przedsięwzięcia oraz dane o jej zdolności do wywiązania się z zobowiązań wynikających z obligacji. Jeżeli tak, proszę o udostępnienie tych danych we wskazanej poniżej formie. 10) Czy przed objęciem obligacji MPWiK poddała badaniu i analizie sytuację finansową MPO? Jeżeli tak, proszę o udostępnienie wyników badań i analiz we wskazanej poniżej formie. 11) Jaki plan działania przyjęła MPWiK na wypadek, gdyby MPO nie posiadała środków na wykup wyemitowanych przez siebie obligacji?". Wnioskodawca zwrócił się z prośbą o przekazanie ww. informacji w formie wiadomości e-mail lub w przypadku przekroczenia limitu transferu danych na płycie CD. MPWiK decyzją z dnia [...] października 2013 r., wydaną na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówiło udostępnienia informacji wskazanych we wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. w części dotyczącej pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11 wniosku. W uzasadnieniu powyższej decyzji Przedsiębiorstwo podniosło, iż pytania zawarte we wniosku o emisję obligacji dotyczyły umowy zawartej między MPWiK, a spółką Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania w W. Sp. z o.o. W związku z tym MPWiK pismem z dnia [...] września 2013 r. wystąpiło do MPO z pytaniem, czy podmiot ten wyraża zgodę na udostępnienie żądanej informacji. W odpowiedzi na powyższe zapytanie Przedsiębiorstwo zostało poinformowane przez MPO, że traktuje ono informacje objęte wnioskiem jako tajemnicę przedsiębiorstwa i zapewnia należytą ochronę ich poufności. W związku z powyższym, z uwagi na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, MPWiK nie wyraża zgody na udostępnienie informacji wskazanych we wniosku. W nawiązaniu do pytania 7 wniosku Przedsiębiorstwo stwierdziło, iż W. nie poręczyło zobowiązań wynikających z obligacji. M. S. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż wbrew stanowisku Przedsiębiorstwa, żądana przez niego informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. MPWiK utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, co skutkowało ponowną odmową udostępnienia informacji wskazanych w pkt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11 wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. W motywach rozstrzygnięcia Przedsiębiorstwo podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2013 r. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdziło, iż powoływane przez wnioskodawcę obowiązki informacyjne, wynikające z ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1300 ze zm.), mają na celu ochronę interesu obligatariuszy. W sprawie niniejszej emitent miał obowiązek udostępnienia wskazanych w ustawie informacji potencjalnemu obligatariuszowi, co w oczywisty sposób nie jest tożsame z ich upublicznieniem i nie wyklucza późniejszego objęcia ww. informacji klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa". Decyzja MPWiK z dnia [...] grudnia 2013 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2013 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania skarżący zarzucił ww. decyzji jej wydanie z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, tj.: 1) art. 6 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., polegającym na złamaniu zasady działania organu na podstawie prawa oraz zasady stania na straży praworządności, prowadzącego w konsekwencji do odmowy udzielenia informacji publicznej, w sytuacji gdy brak było ku temu podstaw o charakterze prawnym i faktycznym, 2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającym na jego niezastosowaniu i nie uchyleniu decyzji z dnia [...] października 2013 r. w całości, w sytuacji gdy brak było podstaw do jej utrzymania w mocy, 3) art. 107 § 1 i 3 k.p.a., polegającym na braku prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, polegające na bezpodstawnym uznaniu przez MPWiK, iż informacje o udostępnienie których zwrócił się wnioskodawca nie zaliczają się do kategorii spraw publicznych i w konsekwencji nie podlegają udostępnieniu pomimo wyraźnego brzmienia przepisu w tym zakresie, 2) art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, polegające na bezpodstawnym uznaniu przez MPWiK, że nie zalicza się ono do kategorii podmiotów wskazanych w powołanym przepisie mających obowiązek udostępnienia informacji publicznej, w sytuacji gdy MPWiK jest spółką prawa handlowego w której 100% udziałów posiada jednostka samorząd terytorialnego – W., 3) art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, polegające na bezpodstawnym uznaniu, że informacja której przedstawienia domaga się skarżący nie może zostać udostępniona z uwagi na zaliczenie jej do kategorii "tajemnicy przedsiębiorcy". W uzasadnieniu skargi strona wskazała, m.in. iż wniosek skarżącego dotyczył informacji o tym, na jakich zasadach MPWiK objęło obligacje, a nie zasad na jakich MPO dokonało ich emisji. O ile można byłoby zrozumieć sytuację, w której MPWiK odmawia dostępu do informacji z uwagi na tajemnicę MPWiK, to odmowa udzielania informacji uzasadniona tym, że MPO nie wyraża na to zgody, jest niezgodna z prawem. Oceniając żądanie zgłoszone przez skarżącego poprzez pryzmat pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa" zwrócić należy uwagę na ustawę z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach. Zgodnie z powołaną ustawą w przypadku emisji realizowanej w tzw. "trybie zamkniętym" art. 9 ust. 3 tej ustawy, jak i w drodze publicznego proponowania ich nabycia, bez stosowania przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 ze zm.) konieczne jest udostępnienie informacji wskazanych w art. 10 ustawy o obligacjach. Natomiast sformułowane we wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. pytania od 1 do 9 pokrywają się z treścią powołanego art. 10 ustawy o obligacjach. Zestawienie definicji "tajemnicy przedsiębiorstwa" z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) z regulacją art. 10 ustawy o obligacjach prowadzi do wniosku, iż informacje jakich ujawnienia wymaga ustawa o obligacjach nie mogą zaliczać się do kategorii "inne informacje posiadające wartość gospodarczą (...)" i w konsekwencji nie mogą zostać uznane za informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Wobec tego brak jest uzasadnionych podstaw, w oparciu o które można byłoby uznać, iż informacje których dotyczą pytania zawarte we wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. mogą mieć charakter informacji niejawnej, czy też stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. W odpowiedzi na skargę MPWiK wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi Przedsiębiorstwo podkreśliło, iż wydając w sprawie decyzję odmowną, wbrew stanowisku skarżącego, uznało się za podmiot obowiązany do udostępniania informacji publicznej, jak też uznało przedmiot żądania strony za informację publiczną. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej Przedsiębiorstwo podniosło, iż w analizowanym przypadku stanowisko MPWiK uzależnione było od stanowiska MPO. Bowiem zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, organ administracji ma obowiązek uzyskania zgody na udostępnienie informacji podlegającej ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, po uprzednim stwierdzeniu, że informacja ta istotnie stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. W sprawie niniejszej Przedsiębiorstwo otrzymało takie zapewnienie od kontrahenta, który nie wyraził zgody na ujawnienie danych dotyczących zawartej umowy. MPWiK nie ma podstaw do zakwestionowania twierdzenia, że dane objęte wnioskiem stanowią "nieujawnione do wiadomości publicznej informacje posiadające dla MPO wartość gospodarczą, co do których MPO podjęło działania mające na celu zachowanie ich poufności". Wbrew sugestiom skarżącego, zestawienie definicji tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z obowiązkiem informacyjnym wynikającym z art. 10 ustawy o obligacjach bynajmniej nie prowadzi do wniosku, że informacje ujawniane w trybie ustawy o obligacjach nie mogą stanowić tajemnicy przedsiębiorstwa. Obowiązek ujawnienia określonych danych obligatariuszowi w oczywisty sposób nie jest równoznaczny z podaniem ich do publicznej wiadomości i nie musi kolidować z zachowaniem ich poufności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Oznacza to miedzy innymi, że Sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwość kontrolnego aktu podnieść z urzędu. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia stała się decyzja MPWiK odmawiająca udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy. Przedmiotem zaś żądania zawartego we wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2013 r. są informacje dotyczące zasad emisji obligacji przez MPO (cel, wielkość, wartość, warunki emisji, farma zabezpieczeń obligacji), warunków ich nabycia przez MPWiK oraz środków przedsięwziętych przez nabywcę (ocen i analiz kondycji finansowej emitenta) w celu określenia ryzyka związanego z zakupem obligacji. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze. zm.), obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powyżej przedstawionych uregulowań wynika, iż krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, wskazany w art. 4 ust. 1 ustawy, nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, a obejmuje także podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w sensie funkcjonalnym. MPWiK jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy. Z informacji zawartej w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że MPWiK powstało w wyniku przekształcenia Przedsiębiorstwa Komunalnego, w którym jedynym akcjonariuszem jest W. Celem działalności spółki jest m.in. realizowanie zadań z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych. Z powyższego zatem wynika, że Spółka jest osobą prawną, ustanowioną przez jednostkę samorządu terytorialnego, która gospodaruje mieniem komunalnym, należącym w 100% do W. Zgodnie zaś z art. 43 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. Skoro majątek Przedsiębiorstwa jest w całości majątkiem komunalnym i MPWiK wykonuje także zadania publiczne, to jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja w sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zakres przedmiotowy informacji publicznej wymienia art. 6 ustawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, iż na podstawie art. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz, podmiotów sprawujących funkcje publiczne albo odnoszące się do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Wyjątki od powyższej zasady wprowadza art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl ust. 1 powołanego art. 5, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W świetle postanowień art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, do podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej niebędących organem władzy publicznej o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 powołanej ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Jak wynika z treści powołanego art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także art. 61 ust. 3 Konstytucji dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego, może podlegać ograniczeniom. Ograniczenie to może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w tym przepisie okoliczności. Wydając decyzję odmowną z powołaniem się na "tajemnice przedsiębiorcy" (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej) należy uwzględnić, iż powołana ustawa, nie zawiera definicji tego pojęcia. Orzecznictwo sądowoadministracyjne i doktryna stoi na stanowisku, że dokonując wykładni zawartego w art. 5 ust. 2 ustawy terminu "tajemnica przedsiębiorcy" należy posiłkowo odwołać się do rozumienia "tajemnicy przedsiębiorstwa" na gruncie ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zakazie nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) - przykładowo wyrok WSA w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SAB/Lu 85/13. W doktrynie wskazuje się, że pojęcia te w istocie stanowią synonimy (M. Jaśkowska dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002 r. str. 78). Zgodnie z art. 11 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Orzecznictwo jak również doktryna stoi na stanowisku, że gospodarujący informacją, przyjmujący zastrzeżenia przedsiębiorcy, powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji. Na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wykazania, że zastrzeżone przez niego informacje są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 343/13 powołana wyżej publikacja M. Urbańskiego str. 139). Według wykładni Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 444/06 tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Fakt, że informacje dotyczące poszczególnych elementów urządzenia są jawne nie decyduje o odebraniu zespołowi wiadomości o produkcie przymiotu poufności". M. J. w opracowaniu – [...] wskazał, iż: "możliwość ograniczenia prawa na podstawie tajemnicy przedsiębiorcy wchodzi w grę, gdy spełnione są przesłanki: 1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę; 2) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę; 3) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji (treść dokumentacji) – powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów; ich brak dyskwalifikuje możliwość ograniczenia dostępu do tego typu dokumentów ze względu na tego rodzaju przesłankę, w szczególności gdy zastrzeżenie tajemnicy mogłoby nastąpić po wcześniejszym wpłynięciu wniosku o udostępnienie informacji. W ocenie Sądu tak zobowiązany jak i podmioty wskazane w skardze nie uprawdopodobnili dwóch ostatnich przesłanek. Dodać należy, iż art. 61 ust. 3 Konstytucji RP wyznacza granice dopuszczalnej ingerencji w zakres prawa do informacji publicznej wskazując, że jego ograniczenie może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w skardze wartości, takie jak: ochrona wartości i praw innych osób i produktów gospodarczych oraz ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa ważnego interesu gospodarczego Państwa. Ograniczenia dostępności informacji publicznej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają ocenie z punktu widzenia zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Ograniczając prawną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi uczynić to w taki sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiana relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczone. Wskazana regulacja winna być dostosowana do celu, jaki temu ograniczeniu przyświeca, który to cel musi być również kwalifikowany w kategorii wartości konstytucyjnej. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2012 r. I OSK 2022/12). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż nie jest wystarczającym powodem odmowy udostępnienia informacji publicznej powołanie się na stanowisko MPO wskazujące, iż pytania wniosku dotyczą umowy zawartej pomiędzy MPWiK a MPO. W związku z tym emitent obligacji traktuje żądaną informację jako poufną, objętą tajemnicą przedsiębiorcy i dlatego podjął odpowiednie środki zmierzające do ochrony tej informacji, co jest dla Przedsiębiorstwa wiążące. Jak już wcześniej wskazano podmiot posiadający wnioskowaną informację publiczną, do którego zwrócono się o jej udostępnienie, powinien dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji z uwagi na zastrzeżenia przedsiębiorcy. Tego zaś w niniejszej sprawie nie uczyniono zwłaszcza, iż wniosek skarżącego nie dotyczy wprost udostępnienia treści zastrzeżonej umowy (dokumentu źródłowego), lecz informacji, którą ewentualnie taka umowa może zawierać. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom MPWiK, zasada poufności do żądanych informacji publicznych w realiach niniejszej sprawy jest wyłączona. Trzeba mieć na uwadze, że obligacje to dłużne papiery wartościowe, w których emitent stwierdza, że jest dłużnikiem wierzyciela obligacji (obligatariusza) i zobowiązuje się wobec niego do określonego świadczenia (wykupu obligacji). Obligacje może emitować nie tylko Skarb Państwa, ale także przedsiębiorcy posiadający osobowość prawną, gminy i ich związki, a także W. Publiczna emisja obligacji jest jednym ze sposobów zbierania środków na finansowanie prowadzonej działalności gospodarczej. Mówiąc obrazowo, emitent sprzedając obligacje, pożycza w ten sposób od nabywcy obligacji pewną sumę pieniędzy i zobowiązuje się ją zwrócić w określonym terminie oraz zapłacić należne odsetki. Emitowanie obligacji poddane jest szczegółowej regulacji prawnej w ustawie z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach. W świetle art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c) i d) ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku osób prawnych samorządu terytorialnego i podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzących z zadysponowania majątkiem, o którym mowa m.in. w lit. c), oraz pożytkach z tego majątku i obciążeniach. W piśmiennictwie przyjmuje się, że informacje dotyczące majątku publicznego powinny obejmować między innymi dane dotyczące majątku jednostek samorządu terytorialnego, dane dotyczące spłat pożyczek udzielonych ze środków publicznych i otrzymanych pożyczek i kredytów. Informacje w tym zakresie powinny więc obejmować wszelkie procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowaniem (M. Bernaczyk, M. Jabłoński, K. Wygoda, Biuletyn ... str. 186-187). WSA w Opolu w wyroku z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II SAB/Op 12/10 (publik. Lex nr 756133) wyraził pogląd, iż treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego, stanowi informację publiczną. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż zasady nabywania papierów wartościowych przez podmiot prawa handlowego (spółkę akcyjną), którego właścicielem jest jednostka samorządu terytorialnego (jedynym akcjonariuszem jest W.) i dodatkowo podmiot ten realizuje w imieniu jednostki samorządu terytorialnego zadnia publiczne, wiążą się z dysponowaniem majątkiem publicznym, osiąganiem z tego tytułu pożytków (odsetek z obligacji), jak też stanowi obciążenia finansowe (poprzez udzielenie pożyczki dokonując zakupu obligacji.) Zatem żądanie objęte wnioskiem skarżącego mieści się w pojęciu informacji publicznej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 c) i d) ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem odnosi się do informacji gospodarowaniu majątkiem tzw. spółki komunalnej. Nie można także stracić z pola widzenia, iż gospodarka środkami publicznymi jest jawna, co wynika z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 885). W świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, jej przepisy stosuje się także do innych, niż jednostki sektora finansów publicznych, podmiotów w zakresie w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami. Co do zasady, informacja o majątku, którym dysponują władze publiczne oraz podmioty realizujące w imieniu tych władz zadania publiczne podlega udostępnieniu podmiotowi zainteresowanemu. Również art. 35 ww. ustawy o finansach publicznych to potwierdza, stanowiąc, że klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku, gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes Państwa. W niniejszej sprawie MPWiK nie wykazało, że przedmiot żądania skarżącego dotyczy informacji technicznej, technologicznej, organizacyjnej przedsiębiorstwa lub innej informacji posiadające wartość gospodarczą. Obie podjęte w sprawie decyzje kwestii tych nie poruszają. Niewystarczającym, jest powołanie się jedynie na tajemnicę przedsiębiorcy jako zawierającą informacje zastrzeżone, bez jakiegokolwiek rozwinięcia, w jakim aspekcie tajemnicę tę należałoby oceniać. Tajemnica przedsiębiorcy, jak każda ustawowo chroniona tajemnica, ma charakter obiektywny, nie można wobec istnienia takiej tajemnicy subiektywizować w oparciu jedynie o oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby – z istoty rzeczy – nie będą zainteresowane ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu. Pominąć nie można, iż w przeważającej części żądana przez skarżącego informacja publiczna dotyczy danych, które podlegają udostępnieniu w propozycji nabycia obligacji w trybie oferty publicznej, o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439, ze zm.), do których nie stosuje się przepisów tej ustawy oraz proponowania nabycia obligacji w inny sposób (ze względu na oceny sytuacji finansowej emitenta). Przepis art. 10 usta. 1 zd. drugie ustawy o obligacjach stanowi, iż emitent zobowiązany jest do udostępnienia informacji dotyczących w szczególności: 1) celów emisji, jeżeli są określone, 2) wielkości emisji, 3) wartości nominalnej i ceny emisyjnej obligacji lub sposobu jej ustalenia, 4) warunków wykupu, 5) warunków wypłaty oprocentowania, 6) wysokości i formy ewentualnego zabezpieczenia i oznaczenia podmiotu udzielającego zabezpieczenia, 7) wartości zaciągniętych zobowiązań na ostatni dzień kwartału poprzedzającego udostępnienie propozycji nabycia oraz perspektywy kształtowania zobowiązań emitenta do czasu całkowitego wykupu obligacji proponowanych do nabycia, 8) danych umożliwiających potencjalnym nabywcom obligacji orientację w efektach przedsięwzięcia, które ma być sfinansowane z emisji obligacji, oraz zdolności emitenta do wywiązania się z zobowiązań wynikających z obligacji, jeżeli przedsięwzięcie jest określone, 9) zasad przeliczania wartości świadczenia niepieniężnego na świadczenie pieniężne. Gwarancja jawności powyższej informacji jest skierowana przede wszystkim do potencjalnego nabywcy obligacji, jednakże wobec braku zawężenia podmiotowego tej gwarancji należy przyjąć, iż ma ona charakter ogólnie dostępny. Ustawodawca nie zakreślił też cenzury czasowej jawności tej informacji. Zatem trudno dopatrzyć celowości uznawania przedmiotowej informacji za poufną już po dokonaniu zbycia przez MPO obligacji zwłaszcza, co zasygnalizował skarżący na rozprawie w dniu 7 marca 2014 r., iż szereg informacji na temat nabytych przez MPWiK obligacji znalazło się w dostępnym sprawozdaniu Zarządu MPWiK z dnia [...] kwietnia 2013 r. (k. – 42-56 akt sądowych). Biorąc zatem pod uwagę, iż normą jest jawność, przejrzystość i transparentność gospodarowania środkami publicznymi, a w tym pojęciu mieszczą się niewątpliwie zasady nabywania i zbywania papierów wartościowych (za zobowiązania wynikające z obligacji emitent odpowiada całym swym majątkiem – art. 8 ust. 1 ustawy o obligacjach) oraz mając na względzie, iż w niniejszej sprawie nabywcą (pożyczającym pieniądze publiczne) i sprzedającym obligację (zaciągającym pożyczkę z pieniędzy publicznych) są spółki komunalne (gospodarujące środkami publicznymi), brak jest przesłanek do wyłączania jawności żądanej przez skarżącego informacji. W analizowanych powyższej regulacjach prawnych nie sposób odnaleźć podstaw do wydania w sprawie decyzji odmownej, jak też MPWiK uzasadnionych powodów tej odmowy nie wskazało. Reasumując, w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że powołana przez Przedsiębiorstwo w zaskarżonej decyzji przesłanka "tajemnicy przedsiębiorcy" zaistniała i wobec tego może stanowić podstawę do wydania decyzji odmownej. Tym samym obie decyzje w sprawie wydano z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 11 usta. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zaś uzasadnienie decyzji odmownej, jak i wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych względów zaskarżona oraz poprzedzającą ją decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2013 r. MPWiK będzie obowiązane powyższe rozważania Sądu wziąć pod uwagę. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy procesowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło