II GSK 2027/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-11

Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Cezary Pryca, Piotr Pietrasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczeniodawca, którego oferta została wybrana w postępowaniu konkursowym na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ma status strony w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym przez innego świadczeniodawcę, którego oferta nie została wybrana?
Ratio decidendi
Świadczeniodawca, którego oferta została wybrana w postępowaniu konkursowym, posiada interes prawny i tym samym status strony w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym przez innego świadczeniodawcę, którego oferta nie została wybrana. Wynika to z faktu, że uwzględnienie odwołania może doprowadzić do utraty przez niego prawa do zawarcia umowy, co wpływa na jego sytuację prawną. W związku z tym, organ odwoławczy, nie dopuszczając takiego świadczeniodawcy do udziału w postępowaniu, narusza przepisy postępowania.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa NFZ dotyczącą rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej, uznając, że nie dopuszczono do udziału w postępowaniu F. M. Sp. z o.o., które wygrało konkurs. Prezes NFZ złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując status strony F. M. Sp. z o.o. w postępowaniu odwoławczym. Sprawa dotyczyła wyboru oferty F. M. Sp. z o.o. zamiast oferty W.S.R.M. w Ł. w konkursie na świadczenia ratownictwa medycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 28 sierpnia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 845/12 w sprawie ze skargi W. S. R. M. w Ł. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 28 sierpnia 2012r., sygn. akt VI SA/Wa 845/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. S. R. M. w Ł. (dalej: skarżąca) na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] lutego 2012 r., nr [...], w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Ł. Oddział Wojewódzki NFZ w dniu [...] października 2011 r. ogłosił postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie, w okresie od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] grudnia 2016 r., świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne, na terenie rejonu operacyjnego nr [...]. Do postępowania zostały złożone 2 oferty: - oferta F. M. Spółka z o. o., której przedsiębiorstwem jest Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej F. M. R. C., W. - oferta nr leczniczego W.S.R.M. w Ł., Ł. (W.S.R.M. w Ł.). W dniu [...] listopada 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie przedmiotowego postępowania, w którym to postępowaniu wybrana została oferta złożona przez F. M. Sp. z o. o. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Dyrektora Ł. Oddziału Wojewódzkiego NFZ złożyła WSRM w Ł.. Dyrektor Ł. Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. oddalił w całości odwołanie W.S.R.M. w Ł.. Dyrektor Naczelny WSRM w Ł. złożył odwołanie na powyższą decyzję do Prezesa NFZ, domagając się dalszej analizy kwestii ceny zaoferowanej przez F. M. Sp. z o. o. Po rozpatrzeniu odwołania W.S.R.M. w Ł. od decyzji Dyrektora Ł. Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] grudnia 2011 r., Prezes NFZ w zaskarżonej decyzji odnosząc się do zarzutów odwołującego podniósł, że ocena ofert następowała w oparciu o zarządzenie Nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Prezes Funduszu, rozpatrując odwołanie poddał analizie całość zgromadzonej podczas przedmiotowego postępowania dokumentacji, co umożliwiło dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania. Mając na uwadze wniosek odwołującego dotyczący udostępnienia oferty, która została wybrana w danym postępowaniu organ odwoławczy stwierdził, że udostępniając odwołującemu ofertę naruszyłby przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a także ustawy o dostępie do informacji publicznej. Za niezasadny Prezes NFZ uznał, zarzut odwołującego dotyczący wyboru oferty, przez komisję konkursową, w oparciu o "niejasne kryteria". Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem, udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Zdaniem organu kryteria oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zostały określone w zarządzeniu Nr [....] Prezesa NFZ z dnia [....] września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zaś ocena punktowa poszczególnych kryteriów oceny ofert dokonywana jest automatycznie przez system komputerowy Funduszu. Organ odwoławczy podkreślił, że z dokumentacji konkursu wynika, iż wszystkie oferty zostały porównane zgodnie z kryteriami wskazanymi w zarządzeniu, wg jednolitych szczegółowych parametrów oceny. Jak wynika z ,,Rankingu końcowego" sporządzonego przez komisję konkursową, oferta złożona przez W.S.R.M. w Ł., podobnie jak oferta złożona przez F. M. Sp. z o. o., uzyskała łącznie ocenę w wysokości [...] punktów, co świadczy o prawidłowym przeprowadzeniu oceny obu oferty złożonych do przedmiotowego postępowania. Odnosząc się do zarzutu odwołującego dotyczącego naruszenia przez komisję konkursową art. 142 ust. 6 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez zaniechanie przeprowadzenia negocjacji z oferentami w celu ustalenia ceny za udzielone świadczenia, Prezes NFZ stwierdził, że wskazany przepis nie nakłada na komisję konkursową obowiązku przeprowadzenia z oferentami negocjacji, a jedynie daje możliwość skorzystania z tego prawa. Regulamin pracy komisji, również wskazuje, iż komisja konkursowa w części niejawnej postępowania może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia szczególnych ustaleń oferty konkursu. Oferta skarżącej nie została wybrana, mimo, że spełniała wszystkie wymagania formalnoprawne. Zgodnie bowiem z warunkami postępowania możliwe było wybranie tylko jednej oferty do zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej. Za niezasadny uznano również zarzut odwołującego dotyczący naruszenia przez komisję konkursową art. 149 ust. 1 pkt 4 i 7 ustawy o świadczeniach, poprzez nieodrzucenie oferty konkurencyjnej pomimo tego, że zaoferowana w niej cena była rażąco zaniżona w stosunku do przedmiotu zamówienia, co naruszało warunki postępowania konkursowego. W postępowaniu obaj oferenci zaproponowali ceny pozwalające im na uzyskanie maksymalnej liczby punktów oceny w zakresie kryterium ceny zatem Prezes NFZ za bezzasadny uznał zarzut odwołującego o naruszenie w toku przedmiotowego postępowania art. 149 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach, który stwierdza, że odrzuca się ofertę jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Prezes NFZ wskazał, że nie prowadząc negocjacji z żadnym z oferentów komisja konkursowa nie naruszyła przepisów ustawy o świadczeniach. Komisja konkursowa działała w jednakowy sposób w stosunku do wszystkich oferentów, w związku z czym należy uznać, iż prowadziła postępowanie z poszanowaniem zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż Fundusz nie naruszył zasad postępowania określonych w ustawie o świadczeniach, gdyż z akt sprawy wynika, iż komisja konkursowa stosowała szczegółowe warunki oceny ofert, w ramach poszczególnych kryteriów oceny ofert do omawianego rodzaju świadczeń opieki zdrowotnej, oceniając w sposób obiektywny wszystkie złożone oferty. Warunki oceny oferty były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, w związku z czym nie doszło do naruszenia art. 134 ustawy. Skargę na decyzję Prezesa NFZ wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. W.S.R.M. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2012 r. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony złożył do Prezesa NFZ F. M. Sp. z o.o. W odpowiedzi Prezes NFZ stwierdził m.in., że świadczeniodawcy (oferenci), którzy nie złożyli odwołania od rozstrzygnięcia konkursu – nie posiadają statusu strony w postępowaniu odwoławczym toczącym się w oparciu o przepisy art. 154 ustawy o świadczeniach oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Prezes NFZ uznał, że Świadczeniodawca nie posiada statusu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że wydając zaskarżoną decyzję Prezes NFZ dopuścił się - mogącego mieć wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności 28 k.p.c. w zw. z art. 152 i art. 154 ustawy o świadczeniach – polegającego na niedopuszczeniu do udziału w sprawie F. M. jako uczestnika postępowania na prawach strony. W ocenie Sądu I instancji F. M. - podmiot, który wygrał postępowanie konkursowe powinien był zostać uznany za stronę postępowania. Zgodnie bowiem z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w postępowaniu sądowym może zgłosić osoba prawna lub fizyczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Uczestnikiem postępowania administracyjnego na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. może się więc stać podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału. Zatem najważniejszą przesłanką dopuszczająca do udziału w sprawie takiego podmiotu, jest jego interes prawny. Nie może zostać dopuszczony jako uczestnik postępowania podmiot, który w sprawie posiada jedynie interes faktyczny. W rozpoznawanej sprawie rozważania nad dopuszczeniem F. M. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania należy oceniać w świetle przepisów ustawy z 27 sierpnia 2004 r., o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, a w szczególności Działu VI tej ustawy "Postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach "Świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154". Z brzmienia tej regulacji wywieść należy, że w kręgu podmiotów, którym przysługują środki odwoławcze, ustawodawca umieścił świadczeniodawców posiadających interes prawny, swoisty o tyle, że musi dojść do jego uszczerbku i to wskutek naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń. W myśl art. 132 ustawy, podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu (ust. 1), która może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale (ust. 2). W świetle regulacji (art. 132 i 152 ustawy) niewątpliwie uszczerbek interesu prawnego wystąpi po stronie świadczeniodawcy, który nie został wybrany do udzielania świadczeń. Z tego względu oczywiste jest, że posiada on legitymację do wniesienia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania (art. 154 ust. 1) – celem skontrolowania w postępowaniu administracyjnym, czy niekorzystne rozstrzygnięcie nie jest wynikiem naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzenia tego postępowania. Odpowiedzi wymaga natomiast pytanie czy dozna uszczerbku - w rozumieniu art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach - interes prawny świadczeniodawcy, którego wybrano do udzielania świadczeń, a odwołanie strony, której oferta nie została wybrana ( skarżąca) zostanie uwzględnione w następstwie wniesienia skargi. Sąd I instancji wskazał, przepis art. 154 ust. 7 ustawy, który stanowi, że w przypadku uwzględnienia odwołania postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przeprowadza się ponownie. Bezsprzecznie zatem świadczeniodawca uprzednio wybrany do udzielania świadczeń (F. M.) traci prawo do zawarcia umowy, wynikające z rozstrzygnięcia postępowania. Konkludując, Sąd I instancji wskazał, że skargę wniósł oferent, który nie został wybrany. Niewątpliwie też postępowanie w sprawie konkursu nie zostało zakończone, zatem zgodnie z orzecznictwem NSA, interes prawny w postępowaniu sądowym należy oceniać pod kątem wpływu wyniku tegoż postępowania – jego skutków dla praw i obowiązków tegoż podmiotu na jego sytuację prawną w związku z treścią wyroku sądu administracyjnego. Postępowanie konkursowe zostało rozstrzygnięte na korzyść F. M. poprzez wybór jego oferty. Jednakże, ewentualne uwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny doprowadzi do sytuacji, w której F. M. może utracić prawo do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Powyższe skutkuje zmianą sytuacji prawnej uczestnika F. M., który winien mieć prawo do udziału w całym postępowaniu. W ocenie Sądu I instancji w tej sytuacji zgodzić się należy w pełni ze stroną – F. M., iż Prezes NFZ, wydając zaskarżoną decyzję, nie dochował wszystkich reguł postępowania, o czym świadczy jego odpowiedź na wniosek F. M. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia złożył skargę kasacyjną na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, ewentualnie: 2) o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, 3) o zasądzenie kosztów postępowania. Skargą kasacyjną zarzucono: I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. na naruszeniu: art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) i uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenie wyroku w zakresie: - naruszenia przez organ w szczególności art. 28 k.p.a. - aczkolwiek Sąd pierwszej instancji wyraźnie zaznaczył w pisemnych motywach rozstrzygnięcia, że w rozważał zarzutów skargi, ale niezasadnie przyjął, że Prezes NFZ: - naruszył normy k.p.a. poprzez niedopuszczenie i niezawiadamianie świadczeniodawcy F. M. Sp. z o. o., który został wybrany, w charakterze strony w postępowaniu odwoławczym od rozstrzygnięcia konkursu ofert, zainicjowanym przez świadczeniodawcę, który nie został wybrany, - nie uwzględnił, iż interes prawny świadczeniodawcy, który został wybrany, może ewentualnie doznać uszczerbku w razie uwzględnienia odwołania; - podczas gdy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego - co wynika z treści dokumentów - Prezes NFZ prawidłowo ustalił, że: organy Funduszu, w szczególności wyjaśniły, iż: a) w toku przeprowadzonego postępowania konkursowego nie naruszono jego zasad, w szczególności zasady równego traktowania świadczeniodawców, uczciwej konkurencji oraz niezmienności w trakcie postępowania jego warunków i wobec tego w postępowaniu tym interes prawny skarżącego nie doznał uszczerbku, w odróżnieniu od interesu prawnego świadczeniodawcy, którego oferta nie została wybrana, b) w toku postępowania konkursowego wszyscy świadczeniodawcy byli jednakowo informowani o jego zasadach na zasadzie równego traktowania, a interes prawny skarżącego nie został w tym zakresie w żaden sposób naruszony, co więcej interes prawny skarżącego został w pełni zrealizowany poprzez wybranie jego oferty i zawarcie z nim umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, c) w postępowaniu odwoławczym prowadzonym w oparciu o przepis art. 154 w zw. z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, organy Funduszu nie przeprowadzają rewizji postępowania konkursowego i nie powtarzają czynności z tego postępowania, a jedynie poddają kontroli czy w postępowaniu konkursowym nie naruszono prawa w taki sposób, że spowodowało to uszczerbek w interesie prawnym oferenta -świadczeniodawcy, który odwołał się od rozstrzygnięcia w zakresie niewybrania jego oferty, a zatem interes prawny świadczeniodawcy, którego oferta została wybrana, został zrealizowany poprzez korzystne dla niego rozstrzygnięcie konkursu ofert oraz zawarcie umowy, natomiast status strony w postępowaniu odwoławczym (administracyjnym) nabywa jedynie świadczeniodawca, którego oferta nie została wybrana i wykaże on w swoim odwołaniu, iż doznał uszczerbku interesu prawnego z powodu naruszenia przez organ zasad postępowania konkursowego, natomiast świadczeniodawca, którego oferta została wybrana może być nie stroną, a uczestnikiem postępowania, o ile do niego przystąpi, - w konsekwencji, wobec w/w ustaleń, Prezes Funduszu zasadnie przyjął, iż zarzut naruszenia przez organy NFZ zasad postępowania jest nietrafny. II. Naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię art. 28 k.p.a. oraz art. 152 ust.1 ustawy o świadczeniach i przyjęcie, że stroną postępowania odwoławczego od rozstrzygnięcia postępowania konkursowego jest każdy świadczeniodawca, także ten który nie składał odwołania, a także ten, który został wybrany, z uwagi na hipotetyczny interes prawny wynikający z uwzględnienia odwołania - pomimo tego, iż art. art. 152 ust. 1 i 154 ustawy o świadczeniach jednoznacznie definiują materialnoprawną istotę oraz zakres interesu prawnego odwołującego się świadczeniodawcy oraz ograniczają granice zaskarżalności czynności i decyzji organów Funduszu, a także zakres postępowania odwoławczego (gravamen), do zbadania przez organ, czy w toku postępowania konkursowego interes prawny świadczeniodawcy, którego oferta nie została wybrana doznał uszczerbku na skutek niezgodnego z prawem działania komisji konkursowej lub dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, a wobec tego postępowanie odwoławcze nie ma charakteru rewizyjnego w zakresie analizy porównawczej zawartości ofert wszystkich świadczeniodawców, powtórzenia w tym zakresie czynności postępowania konkursowego i ponownego dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej, a jest jedynie ograniczonym administracyjnym postępowaniem reklamacyjnym, weryfikującym czy w postępowaniu konkursowym przestrzegane były zasady wynikające z przepisów prawa, w szczególności zasada równego traktowania stron i uczciwej konkurencji. Na tej zasadzie organy Funduszu dokonują kontroli, czy ocena złożonych ofert została dokonana prawidłowo, w oparciu o obiektywne i przejrzyste kryteria obowiązujące w tym postępowaniu. Natomiast w postępowaniu odwoławczym nie dochodzi do rewizji konkursu ofert, powtarzania czynności konkursowych oraz "rywalizacji" oferentów, którzy ze sobą konkurują. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), a więc w tych granicach, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w środku prawnym podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Wobec takich regulacji nie ulega wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art.174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa formalnego zawarty w punkcie I.1) odwołuje się do naruszenia przez wyrok Sądu I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 1 § 1 p.u.s.a., a także art. 28 k.p.a. oraz z bliżej nieokreślonymi przepisami k.p.a. Naruszenie tych przepisów, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, polegało na uchyleniu decyzji Prezesa NFZ ze względu na niezasadne przyjęcie, że organ administracyjny nie dopuścił strony do udziału w postępowaniu administracyjnym. Należy zwrócić uwagę, że zarzut ten ściśle wiąże się z zarzutem naruszenia prawa materialnego, który ujęto w punkcie II. 1) i 2) skargi kasacyjnej. Odnosząc się do tak zbudowanego zarzutu skargi, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie może on być skuteczny. Wskazać należy, że Sąd I instancji faktycznie wskazał na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jako podstawę prawną własnego rozstrzygnięcia. Niemniej jednak ze względu na stwierdzenie przesłanek do wznowienia postępowania Sąd ten winien był wskazać na art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Nieprawidłowość powyższa nie została jednak wskazana w skardze kasacyjnej. Naruszenia ujęte następnych punktach odnoszą się w istocie do kwestii posiadania statusu strony postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a., przez świadczeniodawcę, którego oferta została wybrana w następstwie przeprowadzenia postępowania konkursowego ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które to postępowanie zostało zainicjowane przez innego świadczeniodawcę, w związku z wniesieniem przez ten podmiot na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia postępowania konkursowego. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że art. 28 k.p.a. kształtując pojęcie strony postępowania administracyjnego, ma zarówno znaczenie procesowe, jak również materialne. Dodatkowo podkreślić należy, że ocena sposobu rozumienia i stosowania art. 28 k.p.a. nie może być oderwana od przepisów ustawy o świadczeniach, do których nawiązuje skarga, gdyż zakres interesu prawnego strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest konsekwencją uregulowań tej ustawy. Przepisy ustawy o świadczeniach nie zawierają, poza uregulowaniem określonych kwestii dotyczących postępowania, odesłania do przepisów k.p.a., ani też zastosowania przepisów k.p.a. w takich sprawach wprost nie wyłączają. Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną (art. 96 ust. 1 ustawy), wykonującą określone zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia, wyposażoną m.in. w kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych, o których mowa w art. 154 ust. 3 i ust. 6 ustawy. Znajduje tu więc zastosowanie art. 1 pkt 2 k.p.a., z którego wynika, że jego przepisy mają zastosowanie do postępowania przed organami Funduszu (dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu i Prezesem Funduszu), zmierzającego do rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że k.p.a. ma zastosowanie w omawianych sprawach, z wyłączeniem tych jego przepisów, które dotyczą kwestii odmiennie uregulowanych w ustawie o świadczeniach. Z wyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie nie podziela zarzutów skargi kasacyjnej organu co do tego, że postępowanie odwoławcze jest, w świetle ustawy o świadczeniach ograniczone "do zbadania przez organ czy w toku postępowania konkursowego interes prawny świadczeniodawcy, którego oferta nie została wybrana nie doznał uszczerbku na skutek niezgodnego z prawem działania komisji konkursowej lub dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu" i że postępowanie odwoławcze nie ma charakteru rewizyjnego w zakresie analizy porównawczej zawartości ofert wszystkich świadczeniodawców. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie i w pełni akceptuje wcześniejsze stanowiska w tej materii (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 1163/12; dostępny w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaprezentowane stanowisko uzasadnia stwierdzenie, że Sąd I instancji miał podstawy do uznania, że F. M. sp. z o.o. miała interes prawny, a co za tym idzie, przymiot strony w postępowaniu odwoławczym zainicjowanym przez innego uczestnika postępowania konkursowego. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny, w odniesieniu do kwestii pojęcia strony postępowania wszczętego na skutek wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 155 ust. 1 ustawy, podziela zatem stanowisko zaprezentowane w wyroku z 19 listopada 2013, sygn. akt II GSK 1207/12. Już tylko na marginesie należy zwrócić uwagę na to, że art. 152 ust. 1 ustawy wskazuje, jaki pomiot jest wyłącznie uprawniony do wniesienia odwołania. Przepis ten nie precyzuje, kto jest stroną postępowania administracyjnego. W tym bowiem zakresie należy uwzględnić postanowienia art. 28 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło