II GSK 1001/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 373/14 w sprawie ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r. w sprawie ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, pozostawił skargę bez rozpatrzenia. Zarządzeniem z dnia 24 lutego 2014 r. wezwano skarżącą spółkę pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpoznania do nadesłania w terminie 7 dni kompletnej dokumentacji, w szczególności pierwotnie złożonego wniosku o dofinansowanie, a także innych dokumentów wraz z załącznikami zgodnie z art. 30c ust 2a, ust. 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm.) W wykonaniu zarządzenia nadesłano pierwotnie złożony wniosek wraz z załącznikami oraz pismo Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we [...] wraz z załącznikami. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż nienadesłano załącznika do odwołania złożonego przez skarżącą spółkę przy piśmie z dnia 27 listopada 2013 r., a fakt jego złożenia dokumentuje zapis na stronie 7 tego środka zaskarżenia. [...] złożyła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w związku z brzmieniem art. 176 p.p.s.a. oraz art. 30e u.z.p.p.r. - zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: I. naruszenie art. 30c ust. 5 i 6 u.z.p.p.r. oraz art. 139 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 30e u.z.p.p.r., przez wydanie w dniu 12 marca 2014 r. postanowienia o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia pomimo tego, że Sąd pierwszej Instancji na posiedzeniu w dniu 7 marca 2014 r. odroczył w niniejszej sprawie ogłoszenie wyroku na dzień 12 marca 2014 r.; II. naruszenie art. 30c ust. 2, 2a, 5 i 6 u.z.p.p.r. oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. i 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 30e u.z.p.p.r., przez wydanie w dniu 12 marca 2014 r. postanowienia o pozostawieniu skargi bez rozpatrzenia z uwagi na nienadesłanie załącznika do odwołania złożonego przez stronę skarżącą przy piśmie z dnia 27 listopada 2013 r., a to zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] mgr. inż. [...] - podczas gdy: 1. Sąd pierwszej Instancji nie wezwał strony skarżącej w sposób precyzyjny, jasny i jednoznaczny do uzupełnienia dokumentacji załączonej do skargi o wyżej wskazane zaświadczenie, zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że wezwanie z dnia 24 lutego 2014 r. nie było kierowane do profesjonalnego pełnomocnika; 2. zaświadczenie Burmistrza Miasta i [...] nigdy nie stanowiło części dokumentacji, o której mowa w art. 30c ust. 2 i 2a u.z.p.p.r., albowiem dokument ten - pomimo treści odwołania strony skarżącej z dnia 27 listopada 2013 r. - ostatecznie nigdy nie został sporządzony, a tym samym dokument ten nie został załączony przez stronę skarżącą do jakiegokolwiek pisma. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że podstawą uznania przez Sąd pierwszej instancji, iż skargę spółki należało pozostawić bez rozpatrzenia, było stwierdzenie niekompletności dokumentacji w zakresie wniosku o dofinansowanie, którego to braku pomimo wezwania przez Sąd do jego uzupełnienia strona nie usunęła. Stosownie do art. 30b ust. 9 pkt 2 i art. 30c ust. 1 w związku z art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. sądy administracyjne sprawują kontrolę nad oceną projektów zgłaszanych do dofinansowania w trybie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Z uwagi na specyfikę materii, tj. konieczność sprawnego rozdziału środków przeznaczonych na dofinansowanie, ustawodawca wprowadził liczne odrębności proceduralne, regulujące postępowanie sądowoadministracyjne. Mają one zapewnić szybkość postępowania sądowego i sprawić, aby sądowa kontrola legalności działalności organów rozdzielających pomoc jej nie zablokowała i nie osłabiała sprawności rozdziału środków. Jednocześnie, przy dokonywaniu interpretacji przepisów dotyczących odrębności proceduralnych, zawartych w u.z.p.p.r. należy mieć na względzie, że kontrola sądowoadministracyjna ma być realna, a przewidziane ustawą wymogi formalne mają na celu jedynie zapewnienie szybkości działania sądu, nie zaś ograniczenie prawa do sądu określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Dodatkowe obowiązki nakładane na stronę muszą być zatem interpretowane ściśle, a wyłączenie przewidzianych w p.p.s.a. możliwości usunięcia uchybień, jakich dopuściła się strona, nie może być interpretowane rozszerzająco, bowiem wszelkie takie zabiegi interpretacyjne niweczą możliwość sądowej kontroli rozdziału środków pomocowych przeznaczonych na rozwój. Zgodnie z art. 30c ust. 2 zd. 1 u.z.p.p.r. skarga do sądu administracyjnego jest wnoszona przez wnioskodawcę w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji o której mowa w art. 30b ust. 9 albo art. 30i pkt 1. Skarga ta jest wnoszona bezpośrednio do sądu wraz z kompletną dokumentacją w sprawie. Kompletna dokumentacja, zgodnie z art. 30c ust. 2a, obejmuje: 1) wniosek o dofinansowanie, 2) informację o wynikach oceny projektu, o której mowa w art. 30a ust. 3; 3) wniesiony protest; 4) informację, o której mowa w art. 30b ust. 9 albo art. 30i pkt 1, wraz z ewentualnymi załącznikami. Na stronę został nałożony obowiązek dostarczenia sądowi materiałów koniecznych do rozpatrzenia skargi, tj. umożliwiających skontrolowanie, czy ocena projektu była przeprowadzona zgodnie z prawem. Jak wskazano wyżej, celem ukształtowania omawianego trybu wnoszenia skargi było zapewnienie sądowi możliwości szybkiego jej rozpatrzenia i zachowania przewidzianego w art. 30c ust. 4 u.z.p.p.r., krótkiego 30-dniowego terminu na wydanie rozstrzygnięcia. Sankcją zaś wniesienia skargi bez kompletnej dokumentacji jest, zgodnie z art. 30c ust. 5 pkt 2 tej ustawy, pozostawienie jej bez rozpatrzenia. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W niniejszej sprawie Sąd pozostawił skargę bez rozpatrzenia na podstawie art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.pr.r. Przyjął, że skarga wniesiona przez [...], nie była kompletna, gdyż wraz z nią nie złożono załącznika do odwołania złożonego przez skarżącą spółkę przy piśmie z dnia 27 listopada 2013 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostawienie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych było nieprawidłowe. W niniejszej sprawie zarządzeniem z dnia 24 lutego 2014 r. Sąd wezwał wprawdzie skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni kompletnej dokumentacji, jednak wezwanie to było nieprecyzyjne. Z uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi wynika, że jedyną podstawą odrzucenia skargi było nieprzesłanie jednego tylko załącznika dołączonego do pisma z dnia 27 listopada 2013 r. Sąd pierwszej instancji, nie wskazał w zarządzeniu o wezwaniu do uzupełniania braków skargi, jakiego pisma strona nie dołączyła do wyżej wymienionej skargi. Należy podkreślić, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 października 2012 r., sygn. akt SK 8/12 stwierdził, że pozostawienie skargi na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej bez rozpatrzenia, z uwagi na niezałączenie do tego środka odwoławczego kompletnej dokumentacji, bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków, narusza prawo do sądu. Przepis art. 30c ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. uznano za niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, bowiem niedopuszczalne jest – bez uprzedniego wezwania do uzupełnienia braków dostrzeżonych w dokumentacji skargi – pozostawienie tego środka odwoławczego bez rozpatrzenia w konsekwencji uznania go za niekompletny. Z uwagi na fakt, że zwrot "kompletna dokumentacja" jest pojęciem niejasnym i niedookreślonym, bowiem nie wskazano wyraźnie, co składa się na kompletną dokumentację w sprawie, Trybunał uznał, że wymóg dołączenia do skargi kompletnej dokumentacji może być uznany za nadmierny formalizm. W związku z powyższym, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, pozostawienie bez rozpatrzenia niekompletnej skargi powinno nastąpić dopiero wówczas, gdy skarżący nie uzupełni – na wezwanie sądu – w wyznaczonym terminie braków w dokumentacji. W związku z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, należy zaznaczyć iż Sąd wzywając do uzupełnienia skargi ma obowiązek wskazania konkretnych dokumentów jakich brakuje do uznania skargi za kompletną. W związku z powyższym należy podkreślić, że zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu strony do usunięcia braków pisma procesowego powinno być sformułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie, tak, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści. Sąd pierwszej instancji nie rozważył również, czy przedmiotowy załącznik był w jakikolwiek sposób powoływany i rozpatrywany na wcześniejszych etapach postępowania przez organy administracyjne i czy w rzeczywistości stanowił on część kompletnej dokumentacji oraz czy należało uznać go za dokument konieczny do rozpatrzenia skargi. Należy zwrócić również uwagę na fakt, iż strona skarżąca w skardze kasacyjnej twierdzi iż, przedmiotowy dokument – zaświadczenia Burmistrza Miasta i [...] mgr. inż. [...] – nigdy nie został sporządzony i w związku z tym nie mógł zostać dołączony do odwołania z dnia 27 listopada 2013 r. Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 30e u.z.p.p.r., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku strony wnoszącej skargę kasacyjną o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07 (ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 42), wyjaśnił, iż przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.