V SA/Wa 2392/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-12
Skład orzekający: Andrzej Kania, Beata Blankiewicz – Wóltańska, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania środków finansowych grupie producentów rolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich jest uzasadniona, jeśli organ uzna, że beneficjent sztucznie stworzył warunki do otrzymania płatności, mimo formalnego spełnienia wymogów rejestracji grupy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli grupa producentów rolnych formalnie spełniła wymogi rejestracji, organ może odmówić przyznania pomocy finansowej, jeśli stwierdzi, że beneficjent sztucznie stworzył warunki do jej otrzymania, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. W analizowanej sprawie, struktura produkcji i zależności między członkami grupy a właścicielem fermy wskazywały na brak koncentracji produkcji i potencjalne obejście limitów wsparcia, co uzasadniało odmowę.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła o przyznanie środków finansowych w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Organ odmówił przyznania środków, uznając, że grupa sztucznie stworzyła warunki do ich otrzymania. Ustalono, że członkowie grupy prowadzili działalność w dzierżawionych obiektach należących do jednej osoby, która jednocześnie świadczyła im wiele usług, co zdaniem organu wskazywało na brak samodzielności i koncentracji produkcji. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, wskazując na spełnienie wymogów formalnych i rzeczywiste prowadzenie działalności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych w ramach działania "Grupy producentów rolnych". oddala skargę
Przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. w [...], dalej "Skarżąca" lub "Grupa", jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. o odmowie przyznania środków finansowych w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu 7 lutego 2012 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek [...] Sp. z o.o. w [...] o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych", za okres od dnia 24 stycznia 2012 r. do dnia 23 stycznia 2013 r.
W dniu 19 marca 2013 r. w siedzibie Grupy przeprowadzona została kontrola na miejscu, w wyniku której ustalono, iż działalność zarówno członków Grupy, jak i samej Grupy zlokalizowana jest w obrębie Fermy Drobiu znajdującej się w miejscowości [...].
Ustalono również, iż poszczególni członkowie Grupy prowadzą działalność w ramach działów specjalnych produkcji rolnej, uzyskali wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej jako osoby fizyczne prowadzące działalność w przeważającej mierze dotyczące chowu i hodowli drobiu. Członkowie Grupy oraz sama Grupa prowadzą działalność produkcyjną w miejscowości [...] gm. [...]. Wskazano, iż przedmiotowa ferma powstała w wyniku przebudowy istniejącej fermy tuczu wieprzowego na fermę tuczu drobiowego na terenie byłego zakładu doświadczalnego instytutu zootechniki. Hodowla drobiu rzeźnego odbywa się w dzierżawionych obiektach produkcyjnych (kurnikach), będących własnością M. G.. Właściciel ten podpisał z każdym z członków Grupy, umowy dzierżawy na czas nieokreślony obiektów budowlanych, przeznaczonych do produkcji kurczaków - brojlerów, znajdujących się w sektorze B Fermy.
Ustalono także, że decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] (PIW [...]), po rozpatrzeniu wniosku M. G. zezwolił na prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie tuczu brojlerów kurzych - miejsce prowadzenia działalności [...]. Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny został nadany podmiotowi: Ferma Drobiu w [...] (PL [...]), której właścicielem jest M. Gr. - członkowie Grupy nie posiadają weterynaryjnych numerów identyfikacyjnych.
Organ podniósł, iż zgodnie z zawartymi umowami dzierżawy poszczególni członkowie Grupy prowadzą tylko część czynności związanych z hodowlą drobiu rzeźnego w sposób odrębny. Natomiast czynności związane z bezpośrednim nadzorem technologicznym tj. prowadzenie magazynu, koszty obsługi pracowników, badania weterynaryjne, są w gestii Wydzierżawiającego. Ponadto Wydzierżawiający zobowiązany jest do świadczeń dotyczących kosztów zakupu: lekarstw, szczepionek, witamin oraz paszy; ponoszenia kosztów badań i wystawianych świadectw weterynaryjnych; wywozu obornika; utylizacji martwych ptaków; dezynfekcji i deratyzacji.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania Grupie środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych w okresie od dnia 24 stycznia 2012 r. do dnia 23 stycznia 2013 r., to jest za drugi rok korzystania z pomocy finansowej.
Odwołanie od tej decyzji wniosła przedmiotowa Grupa.
Prezes ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy ww. decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zasady organizowania i funkcjonowania grup producentów rolnych reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983, ze zm.). Natomiast warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, ze zm.). Wyjaśnił, iż jak wynika z treści przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
Prezes ARiMR ustalił, że Grupa została zawiązana przez 5 wspólników (członków) tj.: [...] Spółka Jawna, [...] Spółka Jawna, [...] Spółka Jawna, [...] Spółka Jawna, [...] Spółka Jawna, i jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została zarejestrowana przez Sąd Rejonowy w [...], XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] października 2010 r. Natomiast decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Grupa została wpisana przez Marszałka Województwa [...] do rejestru grup producentów rolnych.
Ustalono również, że na terenie kurnika w [...], stanowiącego własność M. G. działają dwie grupy producentów rolnych utworzone ze względu na tucz brojlerów kurzych "[...]" Sp. z o.o. oraz "[...]" Sp. z o.o. Natomiast członkowie Grupy "[...]" Sp. z o.o., zawiązali spółki jawne, których profil produkcji jest zbieżny z profilem produkcji prowadzonej indywidualnie, przy czym spółki jawne są członkami Grupy "[...]" Sp. z o.o., działającej w tym samym zakładzie. Z każdym z członków grupy M. G. zawarł umowy dzierżawy na czas nieokreślony obiektów budowlanych przeznaczonych do produkcji kurczaków brojlerów (znajdujących się w sektorze B Fermy). Sektory B i C Fermy są zajmowane przez Członków Grupy Producentów Rolnych "[...]" Sp. z o.o. Przy czym, jak wynika z § 3 ust 2 przedmiotowych umów, Strony każdego roku w drodze pisemnego załącznika określą dokładny okres (+/- 5 dni) w ciągu roku kalendarzowego, w którym Dzierżawca będzie uprawniony do korzystania z przedmiotu dzierżawy.
Organ odwoławczy stwierdził również, że umowy dzierżawy kurnika w miejscowości [...], zawarte z jednej strony przez właściciela ww. przedmiotu umowy dzierżawy – M. G., a z drugiej - przez pozostałych członków Grupy, świadczą o tym, że członkowie Grupy nie ponosili do dnia 22 sierpnia 2012 r., poza opłatami związanymi z czynszem i zakupem paszy, czy kurczaków, żadnych innych kosztów związanych z prowadzoną działalnością. Natomiast zakres obowiązków wydzierżawiającego, określony umowach, świadczy o wyłączeniu członków Grupy z ponoszenia ryzyka podwyższenia kosztów prowadzonej działalności. Dodatkowo, koszty pracowników oraz sprzętu z którego korzystają nie obciążały bezpośrednio Członków Grupy, co wskazuje na podległość pracowników bezpośrednio Wydzierżawiającemu. M. G., zgodnie z zawartymi umowami dzierżawy nieruchomości, ma wpływ na prowadzoną produkcję poprzez świadczenia, do których zobowiązany jest jako Wydzierżawiający, a które świadczą o braku odrębności podmiotów dzierżawiących pomieszczenia w ramach prowadzonej Fermy. Z materiału dowodowego wynika, że członkowie Grupy nie są w stanie podjąć swej działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu, poza budynkami będącymi w posiadaniu Pana M. G..
Powyższy fakt potwierdzają zapisy umów m in. § 2 ust. 7 , z którego wynika, że w ramach otrzymanego czynszu zobowiązany jest do świadczeń na rzecz Dzierżawcy, w postaci: lekarstw, witamin, szczepionek, badań, świadectw weterynaryjnych, zakwaszacza paszy, wywozu obornika, odbioru martwych kurczaków, kosztów dezynfekcji, środków dezynfekcji, dezynfekcji, łapacza oraz § 3 umowy z którego wynika, że Strony, w drodze pisemnego załącznika określą dokładny okres w ciągu kalendarzowego, w którym Dzierżawca uprawniony będzie do korzystania z przedmiotu Dzierżawy, przy czym okres nie może być krótszy niż 42 dni.
Prezes ARiMR stwierdził również, iż w dniu 21 stycznia 2011 r. Grupa, w oparciu o przepisy ustawy GPR, podpisała z każdym z członków umowy kontraktacji, w których zgodnie § 3, Członek Grupy zobowiązany jest m.in. do stosowania przez Grupę Producentów wspólnych zasad produkcji, w szczególności stosowania określonych pasz, leków i zasad żywienia. Ww. umowy zostały aneksowane w okresie którego dotyczy wniosek o płatność, tj. w dniu 22 lipca 2012 r. W § 1 ww. aneksów zakreślono obowiązek Grupy na rzecz jej członków świadczeń w zakresie: lekarstw i witamin, szczepionek, badań, świadectw weterynaryjnych, kosztów dezynfekcji, środków do dezynfekcji, dezynfekcji, łapaczy. Koszty te ponoszone mają być przez Grupę począwszy od wstawienia kurczaków w dniu 22 sierpnia 2012 r., z wyjątkiem kosztów weterynaryjnych, które będą ponoszone od dnia zawarcia umowy oraz kosztów czyszczenia obiektów, a następnie refakturowane na członków Grupy. Wcześniej, na podstawie umów dzierżawy obiektów w ramach fermy, podpisanych przez członków w dniu 1 grudnia 2010 r., to wydzierżawiający zgodnie z § 2 ust. 6 w/w umów, w ramach otrzymanego czynszu zobowiązany był do świadczeń na rzecz dzierżawcy, w postaci: lekarstw, witamin, szczepionek, badań, świadectw weterynaryjnych, zakwaszacza paszy, wywozu obornika, odbioru martwych kurczaków, kosztów dezynfekcji, środków dezynfekcji, dezynfekcji, łapacza. Na podstawie aneksu nr 3 z dnia 20 lipca 2012 roku do Umowy Dzierżawy z dnia 1 grudnia 2012 r. zawartej pomiędzy M. G. (wydzierżawiającym), a Spółką [...] (dzierżawcą), wydzierżawiający w ramach otrzymanego czynszu zobowiązany jest już tylko na podstawie § 2 ust. 6 umowy do świadczenia na rzecz dzierżawcy: kosztów pracowników wraz ze sprzętem z którego korzystają, wywozu obornika i odbioru martwych kurczaków.
Prezes ARiMR ustalił, że przed dniem utworzenia Grupy, tj. przed dniem 21 grudnia 2010 r., działalność w zakresie tuczu brojlerów kurzych na terenie kurnika w [...] prowadził M. Gr.. Pozostali członkowie Grupy działalność w powyższym zakresie rozpoczęli w okresie czterech miesięcy przed wpisaniem "[...]" Sp. z o.o. do rejestru grup producentów rolnych. Świadczą o tym m in. dokumenty potwierdzające nadanie numeru REGON, w których znalazła się informacja (podana przez wnioskodawców), o dacie rozpoczęcia działalności w zakresie związanym z tuczem brojlerów kurzych. Ponadto, wszyscy wspólnicy Grupy, tj. spółki jawne zawiązane zostały na mocy umów spółek zawartych jednego dnia, tj. 6 września 2010 r. Nie może również ujść uwadze to, że żaden z członków Grupy nie rejestrował swojej działalność w Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej. Spółki jawne, tworzące grupę "[...]" Sp. z o.o., nie przedstawiły innych dowodów mogących świadczyć o tym, że przed dniem 1 grudnia 2010 r., tj. przed dniem zawarcia z M. G. umów dzierżawy kurnika w [...] dysponowały środkami produkcji oraz pomieszczeniami umożliwiającymi im produkcję.
Organ II instancji zauważył, iż w okresie poprzedzającym utworzenie grupy "[...]" Sp. z o.o. jak również "[...]" Sp. z o.o., poziom produkcji w obrębie Fermy Drobiu w [...] prowadzonej przez M. G. znajdował się na poziomie zbliżonym do poziomu osiąganej produkcji w okresie objętym wnioskami ww. grup producentów rolnych.
Prezes ARiMR ustalił również, że numer, w oparciu o decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] maja 2008 r. znak PIW [...], został wydany Podmiotowi: Fermie Drobiu M. G., Al. [...] , [...] prowadzącemu działalność w [...] (PL [...]). Wskazał, iż od dnia 8 maja 2012 r. również Grupa posiada nadany jej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] decyzją nr PIW [...] o wpisie Grupy do rejestru podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną, weterynaryjny numer identyfikacyjny PL[...]. Zgodnie z pismem Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] nr. PIW [...], weterynaryjny numer identyfikacyjny został nadany na wniosek Grupy w którym to Grupa określiła, iż jej zamiarem jest prowadzenie hodowli, skupu i sprzedaży drobiu, a działalność ma zamiar prowadzić w sektorze B fermy drobiu w [...], z przewidywaną produkcją na poziomie jednorazowej obsady 12 kurników - 376 360 szt. drobiu a rocznie 2 258 160 szt. Żaden z pozostałych członków Grupy nie dysponuje takim numerem oraz nie posiada żadnego innego dokumentu mogącego świadczyć o tym, iż wnioskował o jego nadanie.
Organ odwoławczy stwierdził, iż tylko M. G., będący wspólnikiem spółek jawnych [...] i [...], będący właścicielem Fermy Drobiu w [...] może być uznany za podmiot, który może być członkiem grupy producentów rolnych.
Ponadto, organ ustalił, że koszty badań i zgłoszeń do dnia zawarcia aneksów do umów dzierżawy z dnia 20 lipca 2012 r. ponoszone były wyłącznie przez M. G.. Natomiast od 22 lipca 2013 r., od dnia w którym zawarto aneksy do umów kontraktacji, koszty powyższe ponosiła Grupa, refakturując je na poszczególnych członków Grupy.
Zdaniem organ II instancji członkowie Grupy nie są w stanie podjąć swej działalności w zakresie chowu i hodowli drobiu poza fermą w [...] gdyż są uzależnieni od umów zawartych zarówno z M. G., jak i z Grupą. Członkowie nie mają swobody w zakresie m.in. nabywania piskląt bowiem w ramach świadczeń Wydzierżawiającego zatrudnienie pracowników, wywóz obornika, odbiór martwych kurczaków znajdują się również w gestii M. G.. Natomiast pozostałe koszty, zostały w lipcu 2012 r., na podstawie zawartych aneksów do umów, przejęte przez Grupę, tj. lekarstwa, witaminy, szczepionki, badania, świadectwa weterynaryjne, koszty dezynfekcji, środki dezynfekcji, łapacza.
W związku z powyższym, organ uznał, że Grupa nie została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, gdyż nie można uznać, że osoby nie ponoszące ryzyka produkcyjnego prowadzą działalność.
Organ II instancji stwierdził, że struktura produkcyjna, członkowska i uwarunkowania związane z powstaniem i prowadzoną działalnością Grupy wskazują, iż nie realizowała ona celu, dla którego została utworzona, a w szczególności celu określonego w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, z późn. zm.). Pokreślił, że produkcja M. G. uległa rozdrobnieniu pomiędzy dwa podmioty tj: [...] Sp z o.o. i [...] Sp z o.o. oraz ich członków/wspólników. Wskazał, iż członkowie grupy wykazują silne uzależnienie od samych grup, jak i M. G., który jest jednocześnie prezesem zarządu zarówno [...] Sp z o.o. jak i [...] Sp z o.o.
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie doszło do rozdrobnienia produkcji pomiędzy dodatkowymi podmiotami, kosztem właściciela Fermy, nie zaś do koncentracji, stanowiącej cel działania "Grupy producentów rolnych" i wskazuje na stworzenie przez grupę sztucznych warunków, celem uzyskania płatności.
W jego ocenie istnienie limitów wysokości przyznawanej corocznie pomocy finansowej, o których mowa jest w załączniku nr 1 rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 dowodzi, że wyodrębnienie dwóch grup producentów rolnych w zakresie tej samej branży przez te same osoby miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnej kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy producentów rolnych".
Z tego powodu organ odmówił przyznania Grupie wnioskowanej płatności.
Następnie organ II instancji odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Podniósł ponownie, że żaden z członków Grupy, poza M. G., nie posiada decyzji powiatowego lekarza weterynarii zezwalającej na podjęcie działalności nadzorowanej w zakresie hodowli drobiu, jak również numeru weterynaryjnego, który byłby w sprawie potwierdzeniem prowadzenia przez nich działalności przed utworzeniem Grupy.
Zdaniem organu odwoławczego Grupa nie udowodniła prowadzenia przez jej członków działalności w zakresie chowu i hodowli kurcząt, przed utworzeniem [...] Sp. z o.o. Podkreślił, że potwierdzenia działalności przez członków Grupy przed jej powstaniem tj. przed 21 grudnia 2010 r., nie stanowi fakt wstawienia do kurników dzierżawionych od M. G. zakupionych od niego kurcząt. W ocenie organu wniosek jest odwrotny i dowodzi, że żaden z członków Grupy przed jej utworzeniem nie osiągnął pełnego cyklu produkcyjnego.
Prezes ARiMR stwierdził, iż przyjęty przez członków Grupy sposób organizacji produkcji wskazuje, iż funkcjonowanie tegoż podmiotu zdeterminowane jest możliwością uzyskania wsparcia dla grup producenckich w ramach środków finansowych przewidzianych w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, a nie potrzebą dostosowania procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych, wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, centralizacji sprzedaży.
Podkreślił, iż wydzierżawienie przez M. G. własnej infrastruktury w postaci kurników na potrzeby innych członków Grupy, którzy nie posiadając własnych obiektów prowadzą działalność okazjonalnie jeden raz, czy też dwa razy do roku dokonując wsadów do kurników, nie ma nic wspólnego z koncentracją procesu produkcyjnego.
Podniósł, że brak jest przesłanek, z powodu których zarówno M. G., jak również w sytuacji dzierżawienia obiektów członkowie Grupy, nie mogliby prowadzić produkcji przy pełnej obsadzie całorocznie we wszystkich własnych obiektach. Działania wewnątrz Grupy wskazują na pierwotne rozdrobnienie produkcji na poszczególnych członków, poprzez umożliwienie im dokonania incydentalnego przejścia procesu chowu, aby następnie dokonać sprzedaży wytworzonych brojlerów w ramach Grupy.
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie trudno doszukiwać się spełniania przez Grupę celów, dla których spółka powinna być powołana, z uwzględnieniem przepisów prawa. Stwierdził, iż M. G. wydzierżawiając kurnik innym członkom Grupy niejako rezygnuje z częściowego prowadzenia własnej produkcji brojlerów na rzecz wspomnianych członków. Zdaniem organu taka metoda gospodarowania w żaden sposób nie wpływa na zwiększenie mocy produkcyjnej Grupy, gdyż w danym kurniku możliwa jest do wyprodukowania z góry określona liczba brojlerów i bez znaczenia jest, kto w danym czasie je wytwarza. Z tego względu jak podkreślił organ, nie można mówić o jakiejkolwiek koncentracji podaży oraz poprawie efektywności gospodarowania, bowiem wysoce prawdopodobne jest, że z ekonomicznego punktu widzenia produkcja zarządzana i prowadzona w obu obiektach wyłącznie przez M. G. przynosiłaby lepsze wyniki, niż w sytuacji pozornego podziału na odrębne podmioty prowadzące działy specjalne produkcji rolnej. Dowodzi to, że produkcja tego podmiotu uległa rozdrobnieniu pomiędzy dwa podmioty Grupy "[...]" z o.o. oraz "[...]" sp. z o.o.
Odnosząc się do argumentu Skarżącej dotyczącego braku kompetencji organu I instancji do oceny, czy dany podmiot podlega zakwalifikowaniu jako grupa producentów rolnych, organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji nie przeprowadził oceny we wskazanym przez skarżącą Grupę zakresie, a wręcz przeciwnie, w zaskarżonej decyzji wskazał, iż nie kwestionuje spełnienia przez nią formalnych warunków koniecznych do uzyskania statusu grupy producentów rolnych.
Wyjaśnił, że odmienną kwestią jest spełnienie formalnych warunków do uzyskania statusu grupy producentów rolnych (o czym decyduje właściwy miejscowo marszałek województwa), a odmienną spełnienie przesłanek do otrzymania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 określonych w przepisach wspólnotowych czy też krajowych.
Podniósł, że uznanie powyższego argumentu prowadziłoby do sytuacji, w której rola organu I instancji sprowadzona zostałaby wyłącznie do naliczenia wysokości pomocy, gdyż sam fakt wpisania grupy do rejestru prowadzonego przez marszałka województwa przesądzałby o zasadności przyznania pomocy. Organ odwoławczy podkreślił, że taką możliwość wyklucza art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, który nakazuje badanie, czy przyznanie pomocy nie jest konsekwencją stworzenia przez beneficjenta sztucznych warunków.
Organ odwoławczy zauważył że skoro pomoc przyznawana jest dla grupy producentów, a grupa utworzona jest zasadniczo dla wzmocnienia pozycji pojedynczych producentów na rynku, zaś członkowie grupy, jak w sprawie niniejszej, dopiero tuż przed założeniem Grupy rozpoczynają prowadzenie działalności, wraz z utworzeniem Grupy następuje rozdrobienie produkcji jedynego członka grupy prowadzącego przed jej utworzeniem działalność w zakresie chowu i hodowli drobiu, tj. M. G., to zasadny jest wniosek, że warunki dla uzyskania pomocy związanej z rejestracją grupy producenckiej zostały sztucznie stworzone.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o. w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zdaniem Skarżącej decyzja została wydana z naruszeniem:
a) przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:
- art. 4 pkt. 8 rozporządzenie komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UEL. 2011.25.8) (dalej również jako Rozporządzenie 65/2011) poprzez przyjęcie, że działalność Strony wskazuje na pozorny i sztuczny charakter stworzonych przez Grupę warunków przyznania pomocy podczas gdy działalność Grupy ma charakter rzeczywisty, jest faktycznie prowadzona i nie nosi znamion sztuczności na które powołuje się Organ II;
b) przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni:
- art. 35 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. WE L 277/1 Nr 277, poz. 1 ze zm.)(dalej jako: Rozporządzenie 1698/2005) poprzez przyjęcie, iż działania podjęte przez Stronę nie korespondują z celami określonymi w powołanym przepisie podczas gdy Grupa realizowała cele określone przez ustawodawcę chociażby przez wspólne wprowadzenie produktów do obrotu ;
- art. 2 i art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie
innych ustaw z dnia 15 września 2000 r. (Dz. U. Nr 88, poz. 983) (dalej zwana również "Ustawa"), poprzez przyjęcie, że Członkowie Grupy nie spełniają wymogów przewidzianych dla podmiotów mogących organizować się w grupy producentów rolnych podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wszyscy członkowie Grupy spełniają warunki określone dla członków grup producentów rolnych przewidziane przez ustawodawcę;
- § 1 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz.U.08.72.424) (dalej zwane również "Rozporządzeniem z dnia 9 kwietnia 2008"), poprzez przyjęcie, że Grupa nie spełnia wymogu minimalnej liczby członków przewidzianej dla grupy producentów rolnych w sytuacji gdy liczba członków Grupy wynosi ustawowe minimum;
c) przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie:
- art. 35 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. WE L 277/1 Nr 277, poz. 1 ze zm.)(dalej jako: Rozporządzenie 1698/2005) poprzez odmowę przyznania środków finansowych w z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej PROW na lata 2007 - 2013 za drugi rok korzystania z pomocy, w wysokości adekwatnej do rocznej produkcji grupy skierowanej na rynek w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zostały spełnione przesłanki do przyznania Grupie pomocy finansowej;
d) przepisów prawa postępowania:
- art. 110 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zarzuceniu Spółce tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności i odmowie przyznania Spółce pomocy finansowej za drugi rok jej działalności jako grupa producentów rolnych w sytuacji, gdy organ I instancji wydał wcześniej decyzję nr [...] z dnia [...].01.2011 r., o przyznaniu Spółce pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 18.11.2010 r. do 17.11.2015 r. (decyzja ta stała się ostateczna), a więc był on związany tą decyzją i nie mógł od nowa badać struktury organizacyjnej Spółki w celu zarzucenia jej stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności - zwłaszcza, że struktura ta nie uległa zmianie;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k. p. a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na rozstrzygnięciu niniejszej sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności bez wyjaśnienia i rozpatrzenia przyczyn funkcjonowania Spółki w takiej a nie innej strukturze organizacyjnej, co doprowadziło do wydania decyzji jedynie w oparciu o arbitralne założenie organu II instancji, iż struktura organizacyjna Spółki sama w sobie świadczy o stworzeniu sztucznych warunków do otrzymania płatności,
- art. 107 § 3 k.p.a. oraz art.11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu przyczyn, dla których organ II instancji odmówił przyznania Spółce płatności, przejawiające się w szczególności w tym, iż organ II instancji nie odniósł się w sposób wyczerpujący do zarzutów Spółki wskazanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak również, że nie wyjaśnił on dostatecznie przyczyn, dla których uznał, iż Spółka stworzyła sztuczne warunki do otrzymania płatności,
- art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na zarzuceniu Spółce tworzenia sztucznych warunków do otrzymania pomocy w sytuacji, gdy wcześniejsza ocena struktury Spółki dokonana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie budziła jej żadnych zastrzeżeń, a działania i decyzje podejmowane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utwierdzały Spółkę w przekonaniu, że otrzyma ona płatność za drugi rok działalności jako grupa producentów rolnych.
W uzasadnieniu skargi Grupa podniosła, że organy błędnie przyjęły, że jej działalność wskazuje na pozorny i sztuczny charakter stworzonych przez Grupę warunków przyznania pomocy, niekorespondujący z celami stawianymi grupom producentów rolnych przez ustawodawcę, podczas gdy w jej ocenie z okoliczności sprawy jasno wynika, iż Spółka spełniła w sposób rzeczywisty zarówno warunki formalne, konieczne do uzyskania statusu grupy producentów rolnych (co oczywiście nie sprawia, że Grupie automatycznie pomoc finansowa się należy), jak i warunki niezbędne do uzyskania pomocy finansowej.
Zdaniem Grupy organy obu instancji nie wykazały okoliczności skutkujących odmową przyznania płatności. W ocenie Skarżącej rolą organu w niniejszej sprawie było zbadanie, czy Grupa spełnia przesłanki formalne do otrzymania płatności, natomiast ewentualne wątpliwości co do spełniania innych wymogów przez Grupę (np. dotyczących prawidłowości działania i funkcjonowania, czy spełniania celów jakie ustawodawca nakłada na grupy producentów rolnych), powinny być rozstrzygnięte przez Marszałka Województwa.
Skarżąca podniosła, że Marszałek Województwa z własnej inicjatywy w maju 2011 r. przeprowadził kontrolę działalności, funkcjonowania i spełniania przez Grupę celów ustawowych. Przedmiotem kontroli prowadzonej przez Marszałka było m. in.: sprawdzenie wewnętrznych uregulowań w grupie, sprawdzenie struktury organizacyjnej, sprawdzenie zgodności celu działania grupy producentów rolnych z aktem założycielskim oraz planem działania grupy. Wskazała, iż wynik tej kontroli jest zgoła odmienny od wyników kontroli przeprowadzonych przez ARiMR. Marszałek stwierdził bowiem, że Grupa w pierwszym roku funkcjonowania spełniała warunki funkcjonowania oraz wymagania w zakresie organizacji i sposobu funkcjonowania.
W ocenie Skarżącej w oparciu o przepisy prawa oraz z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że każdy z członków Grupy bez wątpienia posiada status "producenta rolnego" prowadzącego we własnym imieniu i na własne ryzyko dział specjalny produkcji rolnej (hodowla kurczaków), który może być odrębnym członkiem grupy producentów rolnych.
Podkreśliła, że ustawodawca nie nakłada na producenta chcącego przystąpić do grupy producentów rolnych wymogu w postaci uprzedniego prowadzenia danej działalności przez określony czas przed przystąpieniem do Grupy, tym niemniej każdy z jej członków rozpoczął prowadzenie działalności przed złożeniem wniosku o wpis Spółki do rejestru producentów rolnych. Tym samym warunek taki nie istnieje i brak jest podstaw żądania przez właściwy organ jego spełnienia. Organ błędnie ustalił, że w związku z konstrukcją umów dzierżawy członkowie Grupy zostali wyłączeni od ponoszenia ryzyka prowadzonej działalności, ponieważ to członkowie Grupy ponosili koszty kurcząt oraz paszy stanowiące podstawowe koszty hodowli wynoszące około 80% kosztów. Członkowie Grupy, jak również sama Grupa, nie mieli obowiązku posiadania własnych numerów weterynaryjnych, ponieważ prowadzili działalność, której prowadzenie było dozwolone ze względu na zezwolenie weterynaryjne dotyczące miejsca, w którym była ona prowadzona – co przewiduje treść art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych. W związku z powyższym odwołując się do treści pism Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...] stycznia 2011 r., [...] marca 2012 r. i [...] kwietnia 2012 r. Skarżąca Grupa podkreśliła, iż wskazują one na nadanie numeru weterynaryjnego jednemu podmiotowi, którym była Ferma Drobiu w [...] (jako miejsce), w ramach którego to numeru działalność prowadziły jeszcze dwa podmioty w postaci Grup, co było wiadome wspomnianemu lekarzowi. W tym stanie rzeczy wielkość produkcji drobiu za okres od 1 września 2009 r. do 31 grudnia 2011 r. wskazana została w odniesieniu do produkcji prowadzonej w obrębie obiektu, w którym jest ona prowadzona, czyli Fermy Drobiu w [...].
Obrazując naruszenie treści przepisów postępowania w sprawie, które mogło mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, czyli naruszenie treści art. 7, 77 § 1 kpa oraz 8 i 11 kpa skarżąca odwołała się do wyroków WSA i NSA dotyczących właściwego sposobu prowadzenia postępowania np. wyroki NSA z dnia: 28 marca 2012 r. I OSK 563/11, 23 lutego 2012 r. II GSK 118/12.
W piśmie z dnia 21 lutego 2014 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i dodatkowo zarzucił naruszenie:
– art. 110 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie polegające na zarzuceniu Spółce tworzenie sztucznych warunków do otrzymania płatności i odmowie przyznania pomocy finansowej za pierwszy rok jej działalności w sytuacji, gdy organ I instancji wydał wcześniej decyzję z 20 czerwca 2011 r. nr 16OR/69082/0012/11 o przyznaniu Spółce pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 24 stycznia 2011 r. do 23 stycznia 2016 r.; decyzja ta jest ostateczna i był on nią związany, nie mógł więc ponownie badać struktury organizacyjnej Spółki w celu zarzucenia jej stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności;
– art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie polegające na zarzuceniu Skarżącej tworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności w sytuacji, gdy wcześniejsza ocena struktury Skarżącej dokonana przez ARiMR nie budziła jej zastrzeżeń, a działania i decyzje podejmowane przez ARiMR utwierdzały Grupę w przekonaniu że otrzyma ona płatność za pierwszy rok działalności jako Grupa Producentów Rolnych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zasady organizowania się producentów rolnych w grupy producentów oraz zasady i warunki udzielania ze środków publicznych pomocy finansowej związanej z ich organizowaniem i funkcjonowaniem określa ustawa z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm.).
Stosownie do art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego.
Treść art. 3 ustawy określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 1 art. 3 grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).
W ramach delegacji zawartej w art. 6 ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72, poz. 424).
W punkcie 5 załącznika do rozporządzenia z 9 kwietnia 2008 r. ustalono, że minimalna liczba członków grupy producentów drobiu żywego to 5 podmiotów, a minimalna wielkość produkcji to 500 000 sztuk.
Na podstawie art. 7 ustawy spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie o grupach producentów oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy czyli w ww. rozporządzeniu z 9 kwietnia 2008 r., stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa ( art. 12 ustawy).
Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.2013. poz. 173 j.t.) w tym w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10).
W treści art. 10 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. przewidziano, że pomoc jest przyznawana jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.).
Zgodnie z § 3 ww. rozporządzenia z 20 kwietnia 2007 r. pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ww. ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczonych od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.
Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa.
Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa [...] rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.
Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca został wpisany do rejestru grup producentów rolnych, ale także sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz, czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty.
Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia (Rady) 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.
Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia Rady nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:
a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;
b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;
c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 celem pomocy finansowej przyznawanej w ramach działania "Grupy producentów rolnych", jest ułatwianie tworzenia i działalności grup producentów w celu wspólnego wprowadzania towarów do obrotu.
W związku z tym, że istotą pomocy jest wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne, czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy.
Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki wpisania jej do rejestru grup producentów i decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] została wpisana do tego rejestru, a następnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...] przyznał Spółce pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" w okresie od 24 stycznia 2011 r. do 23 stycznia 2016 r.
Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badania przez ARiMR zasadności przyznania płatności przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Wynika to z tego faktu, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy z 15 września 2000 r., zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Tymczasem badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi, ale i unijnymi.
Zgodnie z § 6 ust. 3 w/w rozporządzenia wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu.
Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika ażeby organy kwestionowały braki wniosku, czy zgłaszały zastrzeżenia do możliwości tworzenia grupy producenckiej przez spółki jawne. Organ nie zawarł nigdzie stwierdzenia, że kwestionuje, iż Grupa nie spełnia wymogu minimalnej liczby członków przewidzianej dla grupy producentów rolnych w sytuacji gdy liczba członków Grupy wynosi ustawowe minimum, kwestionując jedynie faktyczną działalność członków Grupy w zakresie produkcji drobiu żywego i uzasadniając to warunkami tej produkcji wynikającymi z wykonywania zawartych z M. G. umów dzierżawy – co rzutuje na ocenę spełnienia celu określonego w treści art. 35 ust. 1, a w szczególności lit. b rozporządzenia Rady nr 1698/2005, który stanowi, że celem jest wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych, a w konsekwencji na ocenę, czy w związku z tym zasadne jest postawienie zarzutu stworzenia przez Grupę sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, o czym stanowi art.4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011.
Odnosząc się do przedstawionych okoliczności należy stwierdzić, że Sąd podziela stanowisko organów w tej mierze.
Należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi organy obydwu instancji prawidłowo oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 21 ust. 1. i ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, nadto, że organ przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z ust. 3 tego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z treści w/w przepisu wynika, że organ działa na podstawie k.p.a., z zastrzeżeniem pewnych odmienności, do których należy brak związania treścią art. 7 i 77 § 1 k.p.a., zatem zarzut dotyczący ich naruszenia nie jest zasadny. Obowiązkiem organu jest natomiast rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w ocenie Sądu miało miejsce w sprawie. Organy, w tym organ II instancji odniósł się do wszystkich dokumentów i dowodów zgromadzonych w sprawie i dokonał oceny ich znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. W żadnym razie nie doszło do rozstrzygania poza zakresem kompetencji ARiMR jak sugeruje Skarżąca, twierdząc, że organ oceniając działanie Grupy czynił to z naruszeniem przepisów ustawy z 15 września 2000 r. określających kompetencje Marszałka Województwa. Rację ma organ gdy wskazuje, że takie rozumienie decyzji o spełnieniu przez Grupę warunków prowadzenia działalności (ocenianej przez pryzmat spełnienia warunków art. 3 ustawy) prowadziłby do braku możliwości oceny działalności Grupy pod kątem praktycznego (nie zaś formalnego) spełnienia celu dla jakiego Grupa się zawiązała i została zarejestrowana, a zatem sam fakt rejestracji Grupy, a następnie wydanie decyzji o przyznaniu pomocy, pozbawiałby ARiMR możliwości badania zasadności wniosku o płatność w sposób merytoryczny, ograniczając wspomniane badanie do badania wyłącznie formalnego, a w konsekwencji do braku możliwości badania, czy nie doszło do sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków wymaganych do otrzymania płatności. Należy wskazać w tym miejscu, że z przyczyn wskazanych powyżej, Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej zaprezentowanego w piśmie procesowym z dnia 21 lutego 2014 r., co do bezwzględnie wiążącego znaczenia decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. o przyznaniu Grupie pomocy finansowej. Należy zaznaczyć, że decyzja o przyznaniu pomocy finansowej dokonywana jest po sprawdzeniu spełnienia przez Grupę określonych § 3 ust. 1 rozporządzenia wymogów formalnych, zaś wniosek o płatność składany jest po upływie konkretnego okresu faktycznej działalności Grupy i realizacji przyjętego przez nią celu działania.
Odnosząc się w dalszym ciągu do zarzutów Skarżącej, w ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała ażeby jej członkowie, przed utworzeniem Grupy prowadzili faktyczną działalność w zakresie produkcji drobiu żywego. Złożone w tej mierze wyjaśnienia należy uznać za gołosłowne, i stwierdzić, że w żadnym stopniu nie doprowadziły one do uznania dokonanej przez organ analizy wspomnianych wyjaśnień, jak również omówionych w decyzji dokumentów za nieprawidłowe. Podzielić należy ustalenia organu, iż przed dniem zawarcia z M. G. umów dzierżawy kurnika w [...], członkowie Grupy nie dysponowali środkami produkcji oraz pomieszczeniami umożliwiającymi produkcję. Ponadto, członkowie Grupy nie rejestrowali swojej działalności w Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej.
Sąd podziela stanowisko organu, że decyzja z dnia [...] maja 2008 r. nr PIW [...] dotycząca nadania numeru weterynaryjnego M. G. przez Powiatowego Lekarza Weterynarii dotyczyła wyłącznie jego. Sąd z urzędu zapoznał się z treścią tej decyzji, której kserokopię załączono do akt administracyjnych sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...], zarejestrowanej pod sygnaturą sądową VSA/Wa 2388/13. W ocenie Sądu z treści tej decyzji wynika, iż została ona wydana na wniosek M. G. m.in. na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2004 r. nr 69 poz. 625 ze zm.). W decyzji zezwolono M. G. na prowadzenie działalności nadzorowanej w zakresie tuczu brojlerów kurzych określając miejsce prowadzenia tej działalności [...],[...] oraz nadano podmiotowi weterynaryjny numer identyfikacyjny PL [...].
Należy wskazać w związku z tym, że skoro wspomniana decyzja została wydana 13 maja 2008 r. zatem została wydana w oparciu o przepisy w brzmieniu obowiązującym na tę datę. W związku z powyższym przypomnienia wymaga, że zgodnie z tym treść art. 5 ust. 2 ustawy brzmiała w owym czasie w następujący sposób: art. 5. ust. 1 "Podjęcie działalności nadzorowanej, o której mowa:
1) w art. 1 pkt 1 lit. a, c-f, h, l, jest dozwolone po stwierdzeniu przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na przewidywane miejsce jej prowadzenia, w drodze decyzji, spełniania wymagań weterynaryjnych określonych dla prowadzenia danego rodzaju działalności;
2) w art. 1 pkt 1 lit. b, g, i-k, n, jest dozwolone po uprzednim zgłoszeniu, w formie pisemnej, zamiaru jej prowadzenia powiatowemu lekarzowi weterynarii właściwemu ze względu na przewidywane miejsce jej prowadzenia.
2. Powiatowy lekarz weterynarii wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 1, na wniosek podmiotu zamierzającego prowadzić działalność nadzorowaną, złożony co najmniej na 30 dni przed planowanym rozpoczęciem działalności.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skoro decyzja została oparta na treści art. 5 ust. 2 ustawy to jednoznacznie odnosi się ona do działalności nadzorowanej, o jakiej jest mowa w treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Okoliczność ta powoduje, że argumenty Skarżącej zmierzające do wykazania, że w istocie wspomniana decyzja odnosi się do udzielenia zezwolenia w zakresie miejsca prowadzenia działalności, czyli Fermy Drobiu w [...] ( rozumianego jako znajdujące się tam zabudowania), nie mogą odnieść pożądanego skutku. Oczywiście zgodzić się należy ze Skarżącą, że przynależność do grupy producentów, nie jest w świetle przepisów ustawy o grupach producentów, czy też stosownych rozporządzeń uzależniona od posiadania przez ich członków weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego. Biorąc jednak pod uwagę okoliczność, że prowadzenie tuczu brojlerów przeznaczonych do wprowadzenia na rynek podlega stosownym przepisom wynikającym z konieczności zachowania wymogów weterynaryjnych, a żaden z członków Grupy poza M. G. (jej Prezesem i wspólnikiem dwóch spółek jawnych tworzących Grupę), nie posiadał takiego numeru wcześniej, to można przyjąć, tak jak zrobił to organ, że przed zawiązaniem Grupy takiej działalności w zakresie hodowli (tuczu) drobiu nie prowadził i to niezależnie, czy w charakterze podmiotu wykonującego działalność nadzorowaną, czy też dysponującego miejscem spełniającym wskazane wymogi. Okoliczność ta sama w sobie, tak jak i fakt nie prowadzenia wcześniej działalności, nie stanowi o naruszeniu przepisów dotyczących grup, bo rozpoczęcie działalności po zawiązaniu Grupy, a przed jej rejestracją stanowi formalne spełnienie bycia producentem, tak jak po jej zawiązaniu możliwe jest podjęcie starań o uzyskanie numeru weterynaryjnego. Tym niemniej z okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy wynika jednak, że cała hodowla dotycząca tuczu brojlerów prowadzona była w Fermie Drobiu w [...] stanowiącej własność M. G., zatem w związku z faktem, że to on posiadał zezwolenie weterynaryjne cała hodowla wszystkich podmiotów została przypisana jemu i to jemu wydawano świadectwa weterynaryjne, za które również on płacił – co pozostawało w zgodzie z postanowieniami umów dzierżawy.
Ażeby móc prowadzić działalność nadzorowaną należy prowadzić ją w budynkach spełniających określone wymogi i normy weterynaryjne, zatem w ocenie Sądu brak jest podstaw do przeciwstawiania sobie treści pism Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2012 r. i z [...] listopada 2012 r. W pierwszym piśmie Lekarz wskazuje podmiot, który prowadzi działalność w [...] i wskazuje na obecność dwóch Grup, a w drugim odnosi się do wielkości i zasad potraktowania pochodzącej z [...] produkcji drobiu za okres od 2010 r. do końca 2011 r.
Jest bezsporne, że przed zawiązaniem [...] Spółka z o.o. M. G. bezsprzecznie produkował zdecydowanie więcej brojlerów niż po przystąpieniu do Grupy. Jest to zrozumiałe jeśli się zważy, że stanowiące jego własność kurniki w [...] musiał udostępnić zarówno członkom Grupy [...], jak i członkom Grupy [...], co wymagało określonych uzgodnień i działań organizatorskich i co zapewne rzutowało na dokonywanie stosownej obsady kurników.
W świetle poprzednich dokonań hodowlanych M. G. wniosek organu, że w istocie doszło do decentralizacji a nie centralizacji produkcji między podmiotami będącymi członkami Grupy, co stanowi jeden z wymogów celu działania grupy producentów określonym w art. 35 ust. 1 pkt b rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, jest uprawniony. Należy podkreślić, że skoro zgodnie z art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. określone w nim podmioty prowadzące gospodarstwo rolne lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego, to jest jednoznaczne, że podmioty te "wchodząc" do Grupy, wnoszą do niej swój dotychczasowy potencjał produkcyjny, zatem można się spodziewać, że łącznie będzie on oscylował wokół sumy wszystkich tych potencjałów. Oczywiście konieczne jest jedynie uzyskanie zakładanej ilości produktów, która nie może być mniejsza niż minimalna. Tym niemniej swoiste "podzielenie się" zakresem produkcji przez M. G. z innymi członkami dwóch Grup dowodzi, że w istocie chodziło nie o samą produkcję i możliwość współpracy podmiotów tworzących Grupę w ramach wspólnego działania określonego zarówno w treści art. 35 ust. 1 pkt b rozporządzenia nr 1698/2005, jak i w treści art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów, ale o stworzenie sztucznych warunków umożliwiających uzyskanie płatności finansowej. Sąd podziela stanowisko organu, że utworzenie dwóch grup producentów produkujących ten sam produkt, tworzonych w istocie (mimo odmiennej formy prawnej podmiotów tworzących Grupę [...]) przez te same osoby fizyczne, miał na celu obejście przepisów odnoszących się do maksymalnego limitu kwoty wsparcia w ramach działania "Grupy producentów rolnych", o jakich jest mowa w treści załącznika nr 1 do rozporządzenia nr 1698/2005.
Tym samym należało uznać, że mimo formalnego spełnienia warunków uzyskania płatności, nie jest ona należna ze względu na to, że stoi temu na przeszkodzie treść art. 4 pkt 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011.
W tym stanie rzeczy nie doszło do naruszenia treści żadnego ze wskazywanych przez Skarżącą Grupę przepisów prawa materialnego w postaci wymienionych w skardze art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005, art. 2 i art. 3 ustawy o grupach producentów i ich związkach, § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych, jak również przepisów prawa procesowego, w tym art. 8 i 11 kpa, ponieważ wbrew stanowisku Skarżącej organ jednoznacznie wyjaśnił przesłanki, z powodu których odmówił przyznania płatności za pierwszy rok działania Grupy, zaś punktem spornym sprawy, była jedynie ocena zgromadzonego materiału dowodowego, co do spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanej przez Grupę płatności.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło