II GSK 118/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-23
Skład orzekający: sędzia NSA Zofia Borowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, opierając się na operacie szacunkowym i pomijając oświadczenie poprzedniego właściciela, a następnie czy WSA prawidłowo uchylił decyzję organu z powodu błędnego ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organu, ponieważ organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego. Organ dysponował sprzecznymi dowodami (operat vs. oświadczenie poprzedniego właściciela) i nie dopuścił dowodu z przesłuchania świadka, co naruszyło zasady postępowania dowodowego (art. 7 i 77 k.p.a.). Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA nie są trafne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) na "C." Spółkę z o.o. za samowolne zajęcie pasa drogowego autostrady poprzez utwardzenie zjazdu kostką brukową. Spółka twierdziła, że nabyła działkę z już utwardzonym zjazdem, co potwierdzał poprzedni właściciel. GDDKiA oparł swoje decyzje na operacie szacunkowym z 2003 r., który nie wspominał o kostce brukowej, a jedynie o podbudowie z tłucznia. WSA uchylił decyzje GDDKiA, uznając błędne ustalenie stanu faktycznego przez organ. GDDKiA wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 września 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1392/11 w sprawie ze skargi "C." Spółki z o.o. w Z. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz "C." Spółki z o.o. w Z. kwotę 1.800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., po rozpoznaniu sprawy ze skargi "C." Spółki z o.o. w Z., uchylił zaskarżoną decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (dalej jako: GDDKiA oraz Generalny Dyrektor) z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Pismem z dnia 17 listopada 2010 r. GDDKiA zawiadomił "C." Spółkę z o.o. o wszczęciu wobec niej postępowania w sprawie samowolnego zajęcia gruntów działki nr [...], położonej na wysokości km [...], strona lewa autostrady A-18, stanowiącej własność Skarbu Państwa, poprzez utwardzenie zjazdu kostką brukową. Wśród akt zgromadzonych w toku postępowania organ powołał m.in.:
1) decyzję z dnia [...] sierpnia 1994 r., nr [...], której adresatem był J. K. (poprzedni właściciel), w sprawie pozwolenia na budowę na spornej działce B. P.D. z obiektami: budynek zaplecza bazy, wiata garażowa, parking na 10 stanowisk, plac manewrowo-postojowy,
2) decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. dotyczącą podziału nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady A-12 i zatwierdzającą projekt podziału trzech działek, w wyniku czego powstała również sporna działka. Z decyzji tej wynikało, że podział został zatwierdzony pod warunkiem, że nabywca owych działek zapewni dostęp do drogi publicznej działkom nieposiadającym do niej dostępu,
3) Operat wyceny szacunkowej wartości rynkowej wybranych nieruchomości (w tym spornej działki) zlokalizowanych w pasie drogowym autostrady A-4 i A-18 z dnia [...] listopada 2003 r.,
4) notatkę służbową sporządzoną w dniu 6 grudnia 2010 r. z oględzin pasa drogowego, dokonanych w obecności Prezesa skarżącej Spółki. Z notatki wynikało m.in., że działka została nabyta przez skarżącą od poprzedniego właściciela wraz z decyzją nr [...] oraz z wjazdem na działkę już utwardzonym kostką. W notatce znalazł się również zapis o postanowieniu Sądu Rejonowego w B., którym uznano żądanie Spółki w przedmiocie "drogi koniecznej za usprawiedliwione".
Wymierzając skarżącej decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. karę pieniężną w kwocie 126.100 zł za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr A-18 bez zezwolenia, organ podał, że zgromadzone w sprawie dokumenty nie pozostawiały wątpliwości, iż w rozpoznawanym przypadku nastąpiło nielegalne zajęcie tego pasa drogowego, poprzez wybudowanie przez skarżącą zjazdu z kostki brukowej.
Spółka zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że działkę nabyła z utwardzonym już zjazdem. Na dowód przedłożyła do akt oświadczenie z dnia 17 lutego 2011 r., w którym poprzedni właściciel działki J. K. wyjaśnił, że to on położył kostkę brukową na działce nr [...] w ilości około 200 m2. Uczynił to po otrzymaniu w 1994 r. pozwolenia na budowę oraz w związku ze zwróconą przez GDDKiA uwagą, że pojazdy wyjeżdżające z jego działki wywożą na autostradę żwir i błoto, wobec czego wjazd na działkę winien zostać wybrukowany, gdyż w innym razie właściciel działki nr [...] zostanie obciążony kosztami sprzątania autostrady.
Zaskarżoną decyzją GDDKiA utrzymał w całości w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że z dokumentów znajdujących się w sprawie bezsprzecznie wynikało, iż to "C." Spółka z o.o. zajęła pas drogowy autostrady poprzez wyłożenie placu kostką brukową (194 m2) bez zezwolenia zarządcy drogi. Organ uznał, że oświadczenie J. K. z dnia 17 lutego 2011 r. pozostawało w sprzeczności z danymi wynikającymi z Operatu oraz z aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2006 r., zawartego pomiędzy skarżącą a poprzednim właścicielem. Organ wskazał, że z Operatu wynika, że sporna działka miała podbudowę z tłucznia pod plac manewrowy i drogę wjazdową oraz krawężniki betonowe, ale nie kostkę brukową, zaś w chwili nabycia sporna działka była niezabudowana.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. "C." Spółka z o.o. podniosła, że organ wadliwie przeprowadził postępowanie dowodowe oraz naruszył jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Wskazała, że uniemożliwiono jej wypowiedzenie się co do dowodu, na którym oparte zostało zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. operatu. Raz jeszcze podkreśliła, że sporną działkę nabyła wraz z inwestycją objętą pozwoleniem na budowę oraz już utwardzonym zjazdem, co w jej ocenie wynikało z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając uwzględnienie skargi podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie najistotniejszą kwestią było ustalenie kto i kiedy położył na działce nr [...], kostkę brukową, a co za tym idzie, czy Generalny Dyrektor właściwie ustalił stan faktyczny. Zdaniem Sądu nie ulegało wątpliwości, że działka nr [...], na której znajdował się sporny zjazd należała do Skarbu Państwa, a działka nr [...], stanowiąca sporny zjazd, należała do skarżącej. Natomiast okoliczność kto i kiedy oraz na jakiej podstawie ów zjazd utwardził kostką brukową nie wynikała według WSA z akt sprawy jednoznacznie.
Sąd I instancji po zapoznaniu się z załączoną do akt sprawy częścią operatu, na której organ oparł swoje zaskarżone rozstrzygnięcie, uznał, że istotnie wynika z niego, że na nieruchomości, na którą składają się działki nr [...], [...], [...] zlokalizowane były m.in. następujące elementy zagospodarowania terenu: (...) podbudowa z tłucznia pod plac manewrowy i droga wjazdowa, krawężniki betonowe (pkt 2.7. Operatu). Operat ten został sporządzony w listopadzie 2003 r., na okoliczność przeniesienia prawa własności na Generalnego Dyrektora m.in. działki nr [...].
Z drugiej strony Sąd zauważył, że w aktach sprawy znajdowało się oświadczenie poprzedniego właściciela działek nr [...] i nr [...] J. K. z dnia 17 lutego 2011 r., w którym podniósł, że kostkę brukową na działce nr [...], w ilości około 200 m2 położył on po otrzymaniu pozwolenia na budowę. Nadto z omawianego oświadczenia wynikało, że utwardzenie zjazdu nastąpiło niejako na żądanie Generalnego Dyrektora, który stwierdził, że z posesji wydostają się na autostradę na kołach samochodów żwir i błoto, więc wjazd na działkę winien zostać wybrukowany.
W tej sytuacji Sąd I instancji doszedł do przekonania, że w sprawie istniały dwa przeciwstawne dowody. Organ powinien zaś w sposób niebudzący wątpliwości określić kto i kiedy położył kostkę brukową, czego jednak nie uczynił, ograniczając się do zakwestionowania wiarygodności dowodowej oświadczenia J. K. i przeciwstawiając temu dowodowi dokument Operatu, potwierdzający wersję organu. W związku z powyższym WSA zarzucił GDDKiA błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a.
Nadto Sąd zauważył, że w aktach sprawy brak jest dowodu, na który organ powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tj. aktu notarialnego z 2006 r. o nabyciu przez skarżącą działki nr [...], z którego miało wynikać, że nabyta nieruchomość była niezabudowana, tj. nie miała wybrukowanego wjazdu. W związku z powyższym WSA wskazał, by organ ponownie rozpoznający sprawę wyjaśnił wskazane wyżej sprzeczności, w szczególności poprzez dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka poprzedniego właściciela działki nr [...], zwłaszcza na okoliczność kiedy dokładnie została położona przez świadka kostka brukowa na spornym zjeździe, oraz ewentualne dopuszczenie dalszych dowodów, o ile zostaną zgłoszone. Wobec powyższego Sąd orzekł powołując w podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł GDDKiA, zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji GDDKiA z dnia [...] kwietnia 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r., w sytuacji gdy organ prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, w tym w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie. To uchybienie Sądu I instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wprost skutkowało uchyleniem decyzji, bez rozważania przez Sąd innych przepisów mających zastosowanie przy wydawaniu decyzji.
Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej organ podniósł, że w toku postępowania administracyjnego uzyskał dowód z operatu wyceny szacunkowej wartości rynkowej wybranych nieruchomości zlokalizowanych w pasie drogowym autostrady A-4 i A-18, sporządzonego w dniu [...] listopada 2003 r. przez rzeczoznawcę majątkowego P. C. W pkt 2.7. "Opis nieruchomości oznaczonych w punkcie 1.4. opracowania pod numerami 14, 15 i 16" operatu zawarta została charakterystyka ogólna nieruchomości, w tym także składającej się na nią działki oznaczonej geodezyjnie jako działka [...]. Z opisu wynikało, że na nieruchomości zlokalizowano m.in. podbudowę z tłucznia pod plac manewrowy i drogę wjazdową, krawężniki betonowe. Obecności podbudowy z tłucznia dowodziła również dokumentacja fotograficzna zgromadzona przez rzeczoznawcę i stanowiąca część operatu. Z dowodu tego organ wywiódł, że w IV kwartale 2003 r. na działce nr [...] nie było obiektu budowlanego w postaci zjazdu wyłożonego kostką brukową.
Organ podał, że oceniając wiarygodność dowodów wziął pod uwagę:
1) sporządzenie operatu przez osobę niezależną od stron, wykonującą zawód podlegający zwiększonej reglamentacji prawnej i kontroli, w tym samorządu zawodowego,
2) udokumentowanie stanu nieruchomości także poprzez zgromadzenie odpowiedniej dokumentacji fotograficznej,
3) sporządzenie operatu w bezpośredniej bliskości czasowej od przeprowadzenia oględzin i sporządzenia dokumentacji fotograficznej.
Tymczasem oświadczenie J. K. z dnia 17 lutego 2011 r. zawierające stwierdzenie, że kostkę brukową na działce [...] w L. położył on sam w 2000 r., zostało złożone przez osobę będącą sprzedawcą przedmiotowej nieruchomości stronie postępowania, nie zostało poparte jakimikolwiek innymi dowodami oraz złożone zostało na prośbę strony 11 lat po rzekomym fakcie, którego ma dotyczyć.
Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem organu, ocena dowodów nie mogła być uważana za dowolną.
Według GDDKiA po przeprowadzeniu dowodów z operatu szacunkowego i pisemnego oświadczenia J. K., organ nie miał prawnego obowiązku przeprowadzania z urzędu dowodu z jego zeznań jako świadka, jeżeli uważał, że stan faktyczny jest dostatecznie wyjaśniony i nie budził wątpliwości. Wymaganie, aby w takiej sytuacji w każdym wypadku przeprowadzać dowód z zeznań oświadczającego w charakterze świadka, nie sprzyja zasadzie szybkości i prostoty postępowania administracyjnego. Jednocześnie organ podkreślił, że dokonana przez niego ocena dowodów nie była dowolna ale obiektywna i rzeczowa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną "C." Spółka z o.o. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący organ wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, zaś "C." Spółka z o.o. w Z. w terminie określonym w art. 182 § 2 p.p.s.a. nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, co uzasadniało rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalnie zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania, która nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. nie są trafne.
W świetle zgromadzonych akt administracyjnych nie można uznać, że został naruszony art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Dochodzenie do ustalenia prawdy obiektywnej, tj. do określenia rzeczywistego stanu stosunków faktycznych powinno odbywać się według reguł postępowania dowodowego określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie może budzić wątpliwości w świetle uregulowań zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego, że dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego – które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie do ustalenia konsekwencji prawnych tych faktów – fundamentalne znaczenie ma zasada z art. 7 k.p.a., rozwinięta w innych przepisach (art. 75–86 k.p.a.), zobowiązująca organ administracji do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Stosownie do art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zasada ta oznacza, że organ poprzez włączenie określonego źródła dowodowego do postępowania wyjaśniającego ma na celu uzyskanie określonego środka dowodowego, czyli dowodu istnienia lub nieistnienia określonego faktu, albo prawdziwości lub nieprawdziwości określonego twierdzenia o tym fakcie. Dlatego zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ w toku postępowania wyjaśniającego zobowiązany jest zebrać cały materiał dowodowy rozumiany jako suma konkretnych dowodów w danej sprawie, by następnie po ich rozpatrzeniu wydać decyzję administracyjną. Nie jest w tym względzie skrępowany żadnymi ograniczeniami co do mocy wiążącej poszczególnych dowodów, gdyż każdy z dowodów może być w trakcie postępowania zakwestionowany innym dowodem. Wyjątki w tym zakresie może wprowadzić tylko przepis szczególny przyznający pierwszeństwo niektórym dowodom. Natomiast fakty nieobjęte materiałem dowodowym nie mogą stanowić rozstrzygnięcia sprawy, chyba że są to fakty powszechnie znane lub znane organowi z urzędu. Reguły dowodzenia zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego wskazują, że w sytuacji gdy strona przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie z art. 11 k.p.a. takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów. Takie działanie organu narusza art. 7 k.p.a. Zasady dowodzenia dają podstawy do twierdzenia, iż ocena czy określone dowody mają znaczenie dla sprawy, czy też nie, może być przeprowadzona dopiero po uprzedniej analizie całokształtu zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego. Wobec zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej wymaga podkreślenia, iż zupełnie inną kwestią jest to, czy organ uznaje, że dana okoliczność została już w sposób dostateczny udowodniona, a inną kwestią to, czy dana okoliczność ma znaczenie dla rozstrzygnięcia istoty sprawy. To czy dana okoliczność nie ma istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem, że dokonywanie pewnych ustaleń faktycznych, wobec stwierdzonych innych faktów jest zbędne i niecelowe, jest zupełnie inną kwestią i wiąże się z zagadnieniem właściwej wykładni prawa materialnego, które winno mieć zastosowanie w sprawie. Tego rodzaju zarzuty w niniejszej sprawie nie zostały sformułowane.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy Sąd I instancji prawidłowo uznał, że istotne dla sprawy okoliczności nie zostały w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości wyjaśnione.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji w tej kwestii jest prawidłowe. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2007 r. (sygn. akt I OSK 1519/06, zbiór lex nr 417727) w sprawie, w której przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest nałożenie na stronę danego postępowania administracyjnego określonej przepisami kary pieniężnej lub zobowiązania jej do wykonania innego rodzaju obowiązku, a więc w sytuacji podjęcia działań o charakterze represyjnym, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie pozostawić żadnych wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy w takim przypadku powinien być kompletny i w sposób jednoznaczny wskazywać na podmiot, który podlega ukaraniu karą pieniężną jako sprawca dokonanego naruszenia prawa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji w sposób jednoznaczny wskazał z jakich przyczyn w sprawie nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące stanu faktycznego, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przede wszystkim Sąd zwrócił uwagę, że organ orzekający dysponował dwoma przeciwstawnymi dowodami, z których wynikały zasadnicze sprzeczności. Wbrew zarzutom strony wnoszącej skargę kasacyjną, to stanowisko Sądu I instancji nie zostało skutecznie podważone. Z zasady wyrażonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. wynika, że organ ma obowiązek rozpatrzeć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz powinien je rozpatrzyć w ich wzajemnej łączności. Organ nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu przeprowadzonego ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach spawy (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r. sygn. akt III ARN 55/94, opubl. OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uchylając wydane decyzje jednoznacznie wskazał, iż w aktach sprawy brak jest dowodu, na który organ powołał się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, tj. aktu notarialnego z 2006 r. Sąd I instancji wskazał przy tym jakie – w ocenie organu – z tego dowodu miały wynikać okoliczności. Prawidłowo zatem Sąd wytknął organowi powyższe uchybienie, które miało wpływ na wynik sprawy, gdyż wskazuje to, że organ w procesie ustalania stanu faktycznego uwzględnił dowód, którego nie ma w aktach sprawy. W takiej sytuacji procesowej za prawidłowe należało uznać stanowisko Sądu I instancji wskazujące na potrzebę wyjaśnienia występujących w sprawie oczywistych sprzeczności m.in. poprzez dopuszczenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka poprzedniego właściciela spornej działki. Natomiast ocena wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów zgodnie z regułami zawartymi w art. 80 k.p.a. jest odrębną kwestią. Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku nie postawił zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a., bowiem naruszone zostały zasady zawarte w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. dotyczące etapu wcześniejszego, tj. gromadzenia materiału dowodowego. Z tych przyczyn za chybione należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Nie jest też trafny zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zakresie sformułowanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W myśl art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z treści tego przepisu wynika, że zasada szybkości postępowania jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Z zasady szybkości działania nie wynikają żadne wyjątki od norm kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Wbrew zarzutom strony wnoszącej skargę kasacyjną, Sąd I instancji wyjaśnił z jakich przyczyn w tych konkretnych okolicznościach sprawy przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka było uzasadnione. Takie stanowisko, które zawsze jest formułowane na tle ściśle określonych okoliczności faktycznych i dotychczas zgromadzonych w konkretnym postępowaniu dowodów, nie wskazuje, że Sąd I instancji w tej kwestii formułował ogólne zasady postępowania dowodowego.
Z przyczyn wyżej wskazanych zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieuzasadnione. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło