IV SA/Po 1103/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję |Sygn. akt IV SA/PO 1103/13 | |UZASADNIENIE | |Komendant Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w O., decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] na podstawie art. 78 ust.1 i 3 ustawy z| |dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (T.j. Dz.U. z 2009, Nr 12 poz.68 ze zm.) cofnął st.str. D. W. równoważnik | |pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] maja 2013r. w związku z ustaniem uprawnień do jego pobierania. W uzasadnieniu organ | |stwierdził, iż st.str. D. W. został zatrudniony od [...].09.2007r. w KP PSP w O. Funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany z | |dniem [...].09.2010r. W dniu [...].05.2013r. został najemcą lokalu mieszkalnego (umowa najmu) położonego w O. przy ul.[...] [...]. W posiadanie| |lokalu wszedł w dniu [...].05.2013r. (protokół przekazania lokalu). W związku z podpisaniem umowy najmu lokalu mieszkalnego st. str. D. | |W. stał się posiadaczem tzw. "tytułu prawnego" do lokalu mieszkalnego, w związku z tym nie przysługuje mu już równoważnik za brak | |lokalu mieszkalnego. Przepis art.78 ust.1 wskazuje jednoznacznie, że ubieganie się przez strażaka o równoważnik za brak lokalu | |mieszkalnego nie może w żadnym przypadku wiązać się z posiadaniem przez niego jakiegokolwiek "tytułu prawnego" do lokalu w | |miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Umowa najmu lokalu wypełnia ustawowe znamiona posiadania "tytułu | |prawnego" do zajmowanego lokalu. Zgodnie z art.78 ust.3 równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przysługuje w okresie od dnia powstania| |uprawnienia do jego pobierania do dnia, w którym nastąpiła utrata tego uprawnienia. | |Od powyższej decyzji odwołał się D. W., wnosząc o jej uchylenie i podnosząc, iż jego zdaniem jak i w świetle obowiązujących przepisów w| |tym ustawy o PSP, ustawy o ochronie praw lokatorów, kodeksu cywilnego brak jednoznacznej definicji pojęcia tytułu prawnego do lokalu. W| |jego ocenie tytuł taki powinien być ściśle związany z tytułem własności, czego nie ma w jego przypadku bowiem odwołujący jest jedynie | |najemcą. Dlatego też za niesłuszne uważa cofnięcie mu równoważnika. | |Wojewódzki Komendant Państwowej Straży Pożarnej w P., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2013r. nr [...], utrzymał w | |mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej | |Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) – zwanej dalej "PSP." strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik | |pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu | |mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego. W toku postępowania organ ustalił, która to okoliczność jest | |bezsporna, że odwołujący na podstawie umowy najmu z dnia [...].05.2013r. jest najemcą lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul.[...] | |[...], w którego posiadanie wszedł [...] maja 2013r, pozostającego w zasobach O. T. B. S. sp. z o.o. o powierzchni mieszkalnej (pokoi) | |wynoszącej 35,7 m kw. Lokal zajmuje wraz z żoną i córką. Lokal spełnia normy zaludnienia zgodnie z art.76 ust.2 ustawy o PSP i § 3 | |ust.2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali | |mieszkalnych oraz kwater tymczasowych przysługujących strażakom PSP, a także warunków zamiany lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 241, | |poz.2035). Odwołujący więc zamieszkuje w miejscu pełnienia służby. W art.78 ust.1 ustawy o PSP związano prawo otrzymania przez strażaka| |równoważnika pieniężnego z faktem nieposiadania przez niego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości | |pobliskiej. Omawiany równoważnik nie stanowi formy zaspokajania potrzeby mieszkaniowej, lecz uprawnienie to powiązane zostało przez | |ustawodawcę z koniecznością pozostawania przez strażaka w stałej dyspozycji wynikającej z charakteru służby. W przypadku uzyskania | |przez strażaka lokalu mieszkalnego na podstawie tytułu prawnego (niezależnie czy otrzymanie lokalu nastąpiło we własnym zakresie, czy z| |zasobów MSW) strażak traci uprawnienie do pobierania równoważnika za brak lokalu. | |Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł D. W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podnosząc te same argumenty co | |w odwołaniu od decyzji organu I instancji. | |W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując prezentowaną wcześniej argumentację. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : | |Skarga zasługiwała na uwzględnienie jednakże z przyczyn innych, aniżeli w niej podniesione. | |Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, | |poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza | |to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i | |obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. | |Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego | |z punktu widzenia kryterium legalności. | |Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla tę decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które | |miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie | |przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed | |sądami administracyjnymi). W przypadku bezzasadności skargi, podlega ona oddaleniu w oparciu o art. 151 powołanej ustawy. | |Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w P. z dnia [...]| |września 2013r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w O. z dnia [...] sierpnia 2013r. w sprawie | |cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o | |Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 2009 r., Nr 12, poz. 68 ze zm.). | |Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o PSP strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie | |jego rodziny, o których mowa w art. 75 tej ustawy, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu | |mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego. Miejscowością pobliską, zgodnie z art. 74 ust. 3 powołanej | |ustawy, jest miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z | |przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji | |(przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Służba w Państwowej Straży Pożarnej wiąże się dyspozycyjnością jej funkcjonariuszy i | |wymogiem pozostawania w gotowości do wykonywania zadań w każdym czasie i o każdej porze dnia. Prawo otrzymania równoważnika za brak | |lokalu mieszkalnego przysługuje, jeżeli strażak lub członek jego rodziny nie posiada w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego. | |Posiadanie lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o PSP, musi opierać się na tytule prawnym. Pojęcie tytułu prawnego nie | |zostało zdefiniowane w powołanej ustawie, należy więc interpretować je zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Tytułem prawnym do | |lokalu mieszkalnego jest zatem każda forma posiadania - faktycznego, fizycznego władztwa nad rzeczą, a więc dotyczy to zarówno | |posiadania samoistnego (właściciel), jak i zależnego (najemca). | |Okolicznością bezsporną w sprawie jest, iż skarżący jest najemcą lokalu mieszkalnego o pow.35,7 m kw. położonego w O., w którego | |posiadanie wszedł 29 maja 2013r., a więc posiada tytuł prawny do tego lokalu. Bezsporne jest również to, iż skarżący zamieszkuje w | |miejscu pełnienia służby. Nie ulega wątpliwości, że prawo do równoważnika związane jest z brakiem jakiegokolwiek lokalu mieszkalnego | |lub domu, do którego przysługuje mu tytuł prawny. | |Jednakże zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu | |mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich | |uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. | |Z tego przepisu wynika, że przyznane strażakowi uprawnienie obejmuje lokal mieszkalny o odpowiedniej powierzchni, uwzględniającej | |liczbę członków jego rodziny oraz ich uprawnienia wynikające z odrębnych przepisów. | |Prawem pochodnym w stosunku do tego uprawnienia jest wynikające z art. 78 ust. 1 tej ustawy, uprawnienie do równoważnika pieniężnego. | |Świadczenie to ma charakter pochodny (zastępczy), a więc, jeśli w stosunku do strażaka nie zrealizowano tego pierwszego uprawnienia, to| |należy mu wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego i członków jego rodziny. Oczywistym jest, że | |skoro strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego o określonej przepisami prawa powierzchni w | |miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to równoważnik pieniężny przysługuje wtedy, kiedy nie posiada on | |takiego lokalu. | |Celem regulacji art. 78 ust. 1 w/w ustawy jest zapewnienie funkcjonariuszom zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, niezbędnych do | |prawidłowego wykonywania przez nich obowiązków. Potrzeby te są zaspokojone wówczas, gdy funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny, | |spełniający określone kryteria. Sam fakt bycia najemcą lokalu nie oznacza jeszcze, że funkcjonariusz ma zaspokojone potrzeby | |mieszkaniowe i nie posiada uprawnienia do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Utrata tego uprawnienia następuje | |bowiem dopiero wtedy, gdy dany lokal będzie zaspokajał potrzeby mieszkaniowe strażaka wyznaczone przez liczbę członków rodziny strażaka| |i spełniał odpowiednie normy zaludnienia oraz ich uprawnienia wynikające z przepisów odrębnych. | |Organy obu instancji nie wyjaśniły, czy wynajmowany lokal odpowiada normom zaludnienia, jakie przysługiwałyby skarżącemu, natomiast | |przyjęły tylko, że już sam fakt posiadania lokalu na podstawie umowy najmu, powoduje utratę przez strażaka prawa do równoważnika. Zaś | |potrzeby mieszkaniowe strażaka mianowanego są zaspokojone wówczas, gdy funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny, spełniający określone | |kryteria. Skarżący posiada tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego, jakim jest umowa najmu, ale sam fakt najmu lokalu nie jest | |jednoznaczny z tym, że skarżący nie posiada uprawnień do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Utrata tego uprawnienia | |nastąpi bowiem dopiero wtedy, gdy dany lokal będzie zaspokajał normy mieszkaniowe wyznaczone przez liczbę członków rodziny strażaka | |oraz ich uprawnienia wynikające z przepisów odrębnych. | |W uzasadnieniu organu II instancji znalazło się stwierdzenie, że lokal objęty umową najmu zawartą przez skarżącego, ma powierzchnię | |35,7 m kw. i "zabezpiecza normy mieszkaniowe strażaka", ale stanowiska tego nie uzasadnił. | |Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ten wyjaśni, czy wynajmowany przez skarżącego lokal odpowiada normom mieszkaniowym wyznaczonym | |przez liczbę członków rodziny skarżącego oraz ich uprawnienia wynikające z przepisów odrębnych. Organ dokona dokładnego wyliczenia | |dotyczącego normy zaludnienia i wskaże jaką normę przyjęto. Nadto organ winien wezwać skarżącego do złożenia wyjaśnień i zapoznania się| |z aktami sprawy czego nie uczynił. Jak również winien zbadać czy nie zachodzi w niniejszej sprawie przypadek z § 3 ust.4 lub 5 | |rozporządzenia MSWiA z dnia 18 listopada 2005r. w sprawie przydziału i zwalniania lokali mieszkalnych oraz kwater tymczasowych | |przysługujących strażakom PSP, a także warunki zamiany lokali mieszkalnych (Dz. U. 2005.241.2035). | |Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c orzekł jak wyroku. |