I SA/Lu 96/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca),, NSA Danuta Małysz, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 marca 2012r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie podatku od nieruchomości na 2011 rok. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości gruntowej o powierzchni 1,1001 ha. Na działce znajdują się dwa budynki: jeden o powierzchni 174 m² (biuro), zaś drugi o powierzchni 437 m² (hala). Działka jest ogrodzona, częściowo utwardzona oraz w pełni uzbrojona (przyłącza wody, prądu, kanalizacji, telefonu). Zabudowana nieruchomość stanowi tereny przemysłowe, na których prowadzona jest przez skarżącego działalność gospodarcza pod firmą A. oraz znajduje się siedziba B., której przedmiotem działalności jest m.in. transport drogowy. W tych okolicznościach organ uznał, że skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, a więc zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U z 2010 r., Nr 95, poz. 613, dalej – "u.o.p.l."), grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że stosownie do postanowień art. 5 ust. 1 pkt 1a, pkt 2b i pkt 3 u.o.p.l., nieruchomości podlegają opodatkowaniu według stawek określonych na podstawie powyższych przepisów. Organ objął opodatkowaniem budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 611 m², budowle związane z działalnością gospodarczą o wartości 60.000 zł oraz grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 11.001 m². Łączny podatek za 2011 r. wyniósł 21.121 zł. W toku postępowania podatkowego skarżący kwestionował uznanie, że budynek hali, która jest w trakcie remontu i adaptacji, oraz część gruntu, na której prowadzone są prace rekultywacyjne, podlegają opodatkowaniu wyższymi stawkami podatku, jako związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Zdaniem skarżącego skoro okoliczność wykonywania remontu i rekultywacji jest bezsporna, bo wynika z opinii rzeczoznawcy złożonej przez skarżącego, protokołu oględzin oraz opinii biegłego, to przesądza, że część gruntu i hala nie są związane z działalnością gospodarczą ze względów technicznych. W zaskarżonej decyzji SKO podtrzymało ocenę organu I instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał opodatkowania budynku hali i części gruntu niższymi stawkami podatku. Zdaniem SKO prowadzenie działalności tylko w części budynku, bądź okresowe niewykorzystywanie nieruchomości nie powoduje, że nieruchomości przestają być związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, przy czym bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy podatnik wykorzystuje je do prowadzonej przez siebie działalności. Wskazane w art. 1a ust.1 pkt 3 u.o.p.l. wyłączenie dotyczy sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania (grunty, budynki, budowle) nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a powodem tego jest zdarzenie niezależne od podatnika, dotyczące stanu technicznego nieruchomości. Prace remontowe, adaptacyjne, czy modernizacyjne, które uniemożliwiają okresowe prowadzenie działalności gospodarczej, nie mogą być, zdaniem organu, tożsame z wyłączeniem budynku i gruntu z użytkowania ze względu na stan techniczny i nie dały podstaw do opodatkowania przy zastosowaniu niższych stawek podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz w pismach procesowych M. W. wniósł o uchylenie decyzji SKO. Skarżący zarzucił naruszenie art. 180, art. 187, art. 191 i art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej "Op" oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. z argumentacją, jak w postępowaniu podatkowym, a także naruszenie art. 137, art. 168 i art. 169 Op poprzez pominięcie udziału pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalanie skargi. Wyrokiem z 7 września 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 469/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję SKO uznając za zasadne jedynie zarzuty w zakresie naruszenia art. 180, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Op, a to wobec niedokonania przez SKO oceny stwierdzeń zawartych w opiniach rzeczoznawców o niewykorzystywaniu gospodarczym części nieruchomości oraz nie ustosunkowanie się przez SKO z naruszeniem art. 121 § 1 Op, do okoliczności, że do 2009r. skarżący opłacał podatek od przedmiotowych nieruchomości według niższych stawek podatku z uwagi na prowadzone od 2006r. prace budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej SKO, wyrokiem z dnia 27 listopada 2013r. sygn. akt II FSK 92/13, uchylił wyrok Sądu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA, w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2011r. organy podatkowe nie naruszyły zasady zaufania unormowanej w art. 121 § 1 Op, gdyż w latach 2006-2009 wymiar podatku dokonywany był na podstawie danych niezweryfikowanych przez organ podatkowy. Równocześnie, zdaniem NSA, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest zupełny i został w całości rozpatrzony przez organy podatkowe, co znalazło wyraz w zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji niezasadne było uchylanie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania. Z tego względu wskazał, aby w ponownym postępowaniu WSA ocenił merytorycznie zaskarżoną decyzję. W pismach procesowych z dnia 26 lutego 2014r. oraz z dnia 7 marca 2014r. skarżący polemizował z oceną wyrażoną w wyroku NSA oraz podniósł zarzut, że decyzja organu I instancji podpisana została przez pracownika, który powinien podlegać wyłączeniu od udziału w postępowaniu na podstawie art. 130 § 3 Op, bowiem wcześniej podpisał postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku dowodowego dotyczącego uzupełnienia opinii biegłego zawierającej stwierdzenia wykraczające poza kompetencje biegłego. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 202r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej "ppsa", sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Zakres kontroli zaskarżonego wyroku Sądu I instancji przez NSA, zawężony był do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, toteż uznać należy, że orzeczenie Sądu I instancji, w pozostałym zakresie uprawomocniło się. W związku z tym poza oceną Sądu pozostaje uznany już uprzednio za nietrafny zarzut wydania zaskarżonej decyzji z pominięciem uczestnictwa w postępowaniu odwoławczym ojca skarżącego, który reprezentował go w postępowaniu przed organem I instancji. Niezasadny jest zarzut wydania decyzji przez organ I instancji z naruszeniem art. 130 § 3 Op, gdyż pracownik, który podpisał decyzję nie mógł podlegać wyłączeniu od udziału w postępowaniu z tego jedynie powodu, że wykonywał swoje obowiązki służbowe. Okoliczność, że skarżący nie zgadzał się z treścią kolejnych rozstrzygnięć podejmowanych w jego sprawie nie mogła stanowić podstawy do kwestionowania bezstronności pracowników uczestniczących w postępowaniu, czyli w przygotowaniu tych rozstrzygnięć lub je podpisujących. W sprawie nie budzi wątpliwości, że istotą sporu była ocena organu podatkowego, że całość nieruchomości gruntowej oraz budynek hali posadowionej na tej nieruchomości, będące własnością skarżącego, podlegały opodatkowaniu wyższymi stawkami podatku, jako związane z działalnością gospodarczą, a związku tego nie wykluczały trwające sukcesywnie prace budowlane. Spór nie dotyczył więc ustaleń faktycznych dokonanych z wykorzystaniem wszystkich oferowanych przez skarżącego dowodów i w zakresie niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Dla rozstrzygnięcia sporu istotna jest treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., który zawiera ustawowe wyjaśnienie używanego w jej przepisach, w tym w art. 5 ust. 1, określenia "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" poprzez wskazanie, że związek ten zachodzi wówczas, gdy grunty, budynki i budowle są w posiadaniu przedsiębiorcy. Zgodnie z zastrzeżeniem zawartym w tym przepisie, związku z działalnością gospodarczą nie ma jedynie taki przedmiot opodatkowania (grunt, budynek, budowla), który "nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych". Zwrot "nie jest i nie może być wykorzystywany", z uwagi na użycie spójnika "i", oznacza, że wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczyć może jedynie sytuacji, gdy przedmiot ten nie jest i – jednocześnie – nie może być wykorzystywany w przyszłości do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wymóg trwałej niemożliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych oznacza zaś, że czasowa, nawet długotrwała, niemożliwość jego wykorzystywania, nie daje podstaw do uznania tego przedmiotu za niemający związku z działalnością gospodarczą i opodatkowania według niższych stawek podatku. W tym kontekście SKO zasadnie w zaskarżonej decyzji wskazało, że przejściowe wyłączenie przedmiotów opodatkowania z możliwości gospodarczego wykorzystania nie powoduje pozbawienia ich związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, gdyż w przyszłości każdy z tych przedmiotów (zdewastowana część działki gruntu oraz modernizowana hala) może być gospodarczo wykorzystywany, w tym w zakresie wykonywanych przez skarżącego usług transportowych. W związku z argumentacją prezentowana przez skarżącego, że od wielu lat przywraca stan gospodarczej użyteczności posiadanej nieruchomości, wskazać należy, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości, bez względu na to czy, przynosi ona zysk posiadaczowi, czy wymaga nakładów. Z tych względów, na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak na wstępie.