II SA/Kr 1657/13

WyrokWSA w Krakowie2014-03-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski, Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której cele statutowe obejmują szeroko rozumianą ekologię i ochronę swobód obywatelskich, ma legitymację do udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, jeśli jej statut nie precyzuje możliwości udziału w takich postępowaniach?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, które wymaga udziału społeczeństwa, tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy jej cele statutowe wykazują bezpośredni związek z przedmiotem postępowania. Samo ogólne sformułowanie celów statutowych, takich jak "działalność ekologiczna" czy "ochrona swobód obywatelskich", bez wskazania konkretnych sposobów realizacji związanych z udziałem w postępowaniach administracyjnych, nie jest wystarczające do przyznania statusu strony. W przypadku gdy statut organizacji precyzuje sposoby realizacji celów statutowych, a te sposoby mają charakter edukacyjny i nie wykazują związku z przedmiotem postępowania, organizacja nie może być uznana za stronę.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę zakładu termicznego przekształcania odpadów. Wojewoda uznał, że Stowarzyszenie nie miało legitymacji do udziału w postępowaniu, ponieważ jego cele statutowe, choć obejmowały ekologię, nie precyzowały możliwości udziału w postępowaniach administracyjnych, a wskazane sposoby realizacji celów miały charakter edukacyjny. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, kwestionując ocenę swoich celów statutowych i legitymacji czynnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. [....] sprawy ze skargi Stowarzyszenia [....] w K. na decyzję Wojewody [....] z dnia 25 października 2013 r. znak: [....] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala. Prezydent Miasta K. decyzją nr [....] z dnia 30 sierpnia 2013 r. znak: AU-01-3.6740.1.886.2013.KPŁ zatwierdził projekt budowlany i udzielił Krakowskiemu Holdingowi Komunalnemu S.A. w Krakowie pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Krakowie, jako element projektu "Program gospodarki odpadami komunalnymi w Krakowie", wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr 64/32, 64/10, 64/17 obręb 43 Nowa Huta przy ul. Giedroycia w Krakowie. W toku postępowania i przed wydaniem decyzji organ I instancji rozpatrzył wniosek Stowarzyszenia [....] z siedzibą w K. i dopuścił to Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu. Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa odwołanie wniosło Stowarzyszenie [....] z siedzibą w K. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 25 października 2013 r. znak: WI-I.7840.4.51.2013.JS, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 104 i 105 § 1 kpa oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.), orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wojewoda przeprowadził postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia istnienia po stronie Stowarzyszenia [....] z siedzibą w K. legitymacji do zaskarżenia rozstrzygnięcia organu I instancji. Wojewoda uznał, że nie istniały podstawy prawne do uczestnictwa Stowarzyszenia "[....] w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Organ odwoławczy powołał się na treść art. 28 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego oraz art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199 poz. 1227 ze zm.). Wojewoda wskazał, że cele Stowarzyszenia [....] zostały sformułowane w jego statucie (§ 7) w sposób następujący: "1. Celem Stowarzyszenia jest inicjowanie, wspieranie i pomoc w działalności ekologicznej oraz upowszechniania i ochrony swobód obywatelskich a także działań wspomagających rozwój demokracji na rzecz społeczności lokalnej w dzielnicy XVIII w różnego rodzaju przedsięwzięciach. Natomiast z § 8 statutu wynika, że Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez: a) organizowanie kampanii ekologicznych, organizowanie konferencji, seminariów, szkoleń i wykładów; b) organizowanie imprez kulturalnych; c) wydawanie broszur związanych z celami Stowarzyszenia. Wojewoda uznał, że wobec takiego brzmienia statutu brak było podstaw do dopuszczenia Stowarzyszenia [....] do udziału w postępowaniu na prawach strony, ponieważ Stowarzyszenie to samo zawęziło w statucie zakres swoich działań do szeroko rozumianej ekologii, nie wyszczególniając w nim udziału w postępowaniach administracyjnych. Takie wyszczególnienie było, zdaniem Wojewody, warunkiem koniecznym dopuszczenia organizacji do udziału na prawach strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Na poparcie swojego stanowiska organ II instancji przytoczył tezy z dwu orzeczeń, a mianowicie: 1) wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1308/11, zgodnie z którym "musi istnieć merytoryczne w sensie prawnym powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami statutowymi i zakresem działania tej organizacji społecznej, a nie tylko powiązanie faktyczne" – zdaniem Wojewody w orzeczeniu tym NSA wyraził kategoryczny pogląd, że statut stowarzyszeń ekologicznych winien wprost i konkretnie wskazywać możliwość udziału stowarzyszeń w postępowaniach administracyjnych związanych z wydawaniem decyzji rozstrzygających kwestie z zakresu ochrony środowiska; 2) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 980/10, w którym orzeczono, że cel statutowy stowarzyszenia musi pozostawać w związku z przedmiotem konkretnego postępowania administracyjnego. Wojewoda uznał, że w stosunku do Stowarzyszenia "[....] " nie została spełniona przesłanka z art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, co uzasadniało umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego. Skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego wniosło Stowarzyszenie "[....] w K. , domagając się stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa. Zdaniem strony skarżącej zaskarżona decyzja nie zawiera prawidłowego oznaczenia adresata aktu, ponieważ oznaczenie to pojawia się dopiero w tzw. rozdzielniku po pouczeniach o środkach zaskarżenia i polega na wskazaniu Stowarzyszenia wraz z jego adresem. Natomiast na wypadek nieuwzględnienia zarzutu skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji strona skarżąca podniosła naruszenie: – art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez uznanie, że cele statutowe Stowarzyszenia [....] nie uprawniały go do udziału w postępowaniu na prawach strony; – art. 8 kpa poprzez uznanie, że Stowarzyszenie nie ma legitymacji czynnej do zaskarżenia decyzji organu I instancji, mimo że działając na podstawie tego samego statutu i w takich samych okolicznościach, Stowarzyszeniu przyznawana była taka legitymacja w innych postępowaniach dotyczących tego samego przedsięwzięcia; – art. 105 § 1 kpa poprzez uznanie, że z uwagi na cele statutowe Stowarzyszenia nie przysługiwały mu prawa strony, a w konsekwencji, że postępowanie odwoławcze wszczęte na podstawie wniesionego przez nie odwołania jest bezprzedmiotowe. Strona skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, względnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Stowarzyszenie [....] brało już udział w postępowaniach administracyjnych inicjowanych przez Krakowski Holding Komunalny, a także w postępowaniach sądowoadministracyjnych prowadzonych w związku z nimi, i jak dotąd ani żaden organ administracji publicznej, ani sądy administracyjne (w tym NSA) nie kwestionowały legitymacji Stowarzyszenia do działania w tych postępowaniach. Ponadto Stowarzyszenie zwróciło uwagę, że w art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku mowa jest o celach statutowych, a nie środkach służących realizacji tych celów, a zatem Wojewoda błędnie uznał, że brak legitymacji wynika z faktu, że wśród sposobów realizacji opisanego celu ekologicznego nie ma udziału w postępowaniach administracyjnych, a jedynie działania edukacyjne. Ponadto, w ocenie strony skarżącej, wyliczenie sposobów realizacji celów statutowych w statucie Stowarzyszenia ma charakter jedynie przykładowy, a niezależnie od tego prawa strony przysługują Stowarzyszeniu również ze względu na drugi cel Stowarzyszenia, jakim jest ochrona swobód obywatelskich, a prawo do godnego życia w zdrowym środowisku jest prawem człowieka i obywatela, które realizowana przez Krakowski Holding Komunalny inwestycja narusza. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik Krakowski Holding Komunalny wniósł o odrzucenie skargi, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku, o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Zdaniem KHK niedopuszczalne jest rozszerzanie wykładni przepisu art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyznanie legitymacji procesowej organizacji społecznej jedynie na podstawie hasłowo, ogólnikowo określonych celów statutowych, niewykazujących związku z przedmiotem zaskarżonego działania, a również brzmienie art. 44 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie daje podstaw do tego, by Stowarzyszeniu "Zielona Mogiła" przyznać legitymację do wniesienia skargi. Ponadto KHK zarzucił, że skarżące Stowarzyszenie nie jest organizacją ekologiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, gdyż w statucie Stowarzyszenia nie ma mowy o ochronie środowiska, a Stowarzyszenie nie określiło precyzyjnie swojego celu statutowego. W ocenie uczestnika zarzut skargi naruszenia art. 107 § 1 kpa nie jest zasadny, gdyż zaskarżona decyzja wyraźnie wskazuje adresata w sposób dopuszczony w tym przepisie oraz w doktrynie i orzecznictwie. Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, gdyż w jego ocenie Wojewoda Małopolski bezpodstawnie umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 kpa, zamiast stwierdzić niedopuszczalność odwołania zgodnie z art. 134 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Wniosek Krakowskiego Holdingu Komunalnego o odrzucenie skargi jest niezasadny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że legitymacja skargowa w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje podmiotowi, który w toku postępowania administracyjnego wniósł odwołanie, a rozpatrzenie tego odwołania doprowadziło, tak jak w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Podmiot, którego odwołanie nie zostało merytorycznie rozpatrzone, posiada bowiem interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 ppsa do poddania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego kontroli sądu administracyjnego. Gdyby uznać, że podmiot, który wniósł odwołanie, nie może zaskarżyć decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze, to prowadziłoby to do sytuacji, w której decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego nie mogłaby być zaskarżona przez podmiot najbardziej zainteresowany weryfikacją takiej decyzji. W związku z tym należy uznać, że Stowarzyszenie [....] miało interes prawny w zaskarżeniu decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego zainicjowanego odwołaniem wniesionym przez to Stowarzyszenie. W ocenie Sądu brak było również podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Nietrafnie zarzuciła strona skarżąca, że decyzja Wojewody Małopolskiego nie zawiera prawidłowego oznaczenia adresata w rozumieniu art. 107 § 1 kpa. Zwrócić należy uwagę, że w zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazano, iż została ona wydana "w związku z odwołaniem Stowarzyszenia [....] z siedzibą [....] ". Ponadto wszystkie pozostałe strony kontrolowanego postępowania oraz samo Stowarzyszenie zostały wymienione na końcu decyzji jako podmioty otrzymujące decyzję Wojewody. Takie sformułowanie decyzji spełnia wymogi co do oznaczenia stron wynikające z art. 107 § 1 kpa. Zatem wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa nie był zasadny. Bezpodstawnie również domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Prokurator Prokuratury Okręgowej w k. , twierdząc, że umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 kpa może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy strona cofa odwołanie. Stanowisko Prokuratora nie znajduje potwierdzenia w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych. Już bowiem w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt OPS 16/98 orzeczono, że "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Takie stanowisko nadal jest prezentowane w orzecznictwie NSA, co potwierdza np. wyrok z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt II OSK 905/11. Ponadto skarżące Stowarzyszenie było traktowane jako strona przez organ I instancji i złożyło odwołanie. Skoro po wniesieniu odwołania nastąpiła kolejna weryfikacja statusu Stowarzyszenia jako strony, to niezasadnym byłoby, jak domagał się tego Prokurator, stosowanie art. 134 kpa wydawanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Przechodząc do oceny zasadności umorzenia postępowania odwoławczego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a wysunięte wobec niej zarzuty skargi - niezasadne. Nie ulega wątpliwości, że kontrolowane postępowanie administracyjne toczyło się w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zatem krąg stron tego postępowania powinien być ustalany na podstawie art. 28 Prawa budowlanego, którego ust. 2 stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zwrócić też należy uwagę, że ustawodawca zdecydował się na wyłączenie możliwości udziału w tym postępowaniu organizacji społecznych i na mocy art. 28 ust. 3 Prawa budowlanego wyłączył stosowanie art. 31 kpa w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W doktrynie wskazano, że przyjęte rozwiązanie, stanowiące niewątpliwie wyjątek od ogólnej zasady udziału organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym, było podyktowane praktyką nadużywania przyznanych uprawnień przez niektóre organizacje społeczne, prowadzącą do powstania zjawisk patologicznych (Prawo budowlane. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, s. 334). Wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm. – zwana dalej ustawą środowiskową) zdecydowano się znowelizować art. 28 Prawa budowlanego. Zmiana ta dotyczyła dodania do tego artykułu ust. 4, zgodnie z którym przepisów art. 28 ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy środowiskowej. W tym przypadku zastosowanie ma przepis art. 44 ustawy środowiskowej. Oznacza to, że o ile zasadą postępowania w przedmiocie decyzji o pozwoleniu na budowę jest niemożność udziału w nim organizacji społecznych, o tyle ustawodawca dopuścił jeden wyjątek, jakim jest udział organizacji ekologicznej, o jakiej mowa w art. 44 ustawy środowiskowej. Zgodnie zaś ze zdaniem pierwszym art. 44 ustawy środowiskowej organizacje ekologiczne, które powołują się na swoje cele statutowe, mogą zgłosić swój udział do postępowania wymagającego udziału społeczeństwa. W związku z powyższym kluczową kwestią dla dopuszczenia konkretnej organizacji ekologicznej do udziału w postępowaniu wymagającego udziału społeczeństwa w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę jest ocena jej celów statutowych. Zdaniem Sądu dla uznania danej organizacji za ekologiczną nie jest konieczne, by dziedzina, w której ta organizacja działa, była tożsama z naukową definicją pojęcia ekologia. Za zbyt rygorystyczne należy także uznać precyzyjne rozróżnianie pojęć "ekologia" i "ochrona środowiska". Zatem dla celów uznania organizacji za ekologiczną można przyjąć potoczne rozumienie pojęcia ekologii jako zbliżonego do pojęcia ochrony środowiska. Co do zasady więc Stowarzyszenie "Zielona Mogiła" może być uznane za organizację ekologiczną w rozumieniu art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej, co jednak jeszcze nie przesądza o tym, że jej cele statutowe uzasadniają uznanie jej za stronę konkretnego postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. W tym celu należy zbadać, czy zachodzi merytoryczny związek danego postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę z celami statutowymi organizacji społecznej. Za niedopuszczalną należałoby uznać sytuację tego rodzaju, że jednostka musi wykazać interes materialny wynikający z przepisu prawa materialnego, zaś organizacja społeczna może otrzymać legitymację na podstawie hasłowo, ogólnikowo określonych celów statutowych, bez wykazania związku z przedmiotem zaskarżonego działania (tak NSA w postanowieniu z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1059/12). Oczywistym jest, że Stowarzyszenie [....] samodzielnie sformułowało treść swojego statutu, czyli miało możliwość określenia swoich celów oraz sposobów realizacji tych celów. Dlatego zasadnie Wojewoda Małopolski dokonał analizy treści statutu Stowarzyszenia [....] . Ponadto Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1308/11, że "organizacja społeczna, której celami statutowymi jest szeroko rozumiana ochrona środowiska lub przyrody jak również działania proekologiczne (...), ma obowiązek przedstawić szczególną argumentację w tym zakresie i udział takiej organizacji społecznej w postępowaniu powinien być rozważany w wyjątkowych przypadkach". Do oceny zasadności dopuszczenia danej organizacji może służyć analiza treści statutu i dlatego nie można zasadnie czynić Wojewodzie zarzutu, że takiej analizy dokonał oraz, że uwzględnił nie tylko treść § 7, ale również postanowienia zawarte w § 8 tego statutu. Słuszność takiego postępowania potwierdza stanowisko NSA wyrażone w powołanym wyżej postanowieniu z dnia 8 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1059/12, a także w innym postanowieniu NSA z dnia 27 września 2013 r. sygn. akt II OSK 1005/12. Dlatego ogólne cele, takie jak: ochrona przyrody, ochrona krajobrazu, ochrona środowiska, mogą być konkretyzowane za pomocą innych elementów, np. określonych w statucie sposobów realizacji celów statutowych. Analiza celów statutowych Stowarzyszenia "[....] " opisanych w § 7 statutu przemawia za tym, że zostały one sformułowane w sposób ogólny i dość szeroki, ponieważ użyto bardzo pojemnych sformułowań jak "działalność ekologiczna", "swobody obywatelskie" i "rozwój demokracji", a doprecyzowanie celu Stowarzyszenia nastąpiło jedynie przez wskazanie społeczności lokalnej dzielnicy XVIII jak adresata działań Stowarzyszenia. Trafnie zatem Wojewoda odwołał się do § 8 statutu zawierającego wyliczenie konkretnych działań, które Stowarzyszenie zamierza podejmować dla realizacji założonych celów statutowych. Szczegółowa analiza § 8 statutu prowadzi zaś do wniosku, że wskazane przez samo Stowarzyszenie formy realizacji celów statutowych mają wyraźnie charakter edukacyjny (organizowanie kampanii ekologicznych, organizowanie konferencji, seminariów, szkoleń i wykładów, organizowanie imprez kulturalnych czy wydawanie broszur związanych z celami Stowarzyszenia). Nawet gdyby przyjąć, że jest to wyliczenie jedynie przykładowe, to zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody, iż ogólnie sformułowane cele statutowe Stowarzyszenia zostały skonkretyzowane w § 8 statutu i w wyniku tej konkretyzacji nie można przyjąć, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy celami Stowarzyszenia a przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, w którym Stowarzyszenie złożyło odwołanie. Żadne bowiem z działań wymienionych w § 8 statutu nie pozostaje nawet w luźnym związku z uczestniczeniem na prawach strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. W związku z tym niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej, ponieważ Wojewoda prawidłowo odczytał ten przepis w powiązaniu z art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego oraz treścią statutu skarżącego Stowarzyszenia. Podkreślić trzeba, że norma prawna skonstruowana na podstawie tych przepisów ma charakter wyjątku od reguły i nie może być interpretowana rozszerzająco. Dlatego dopuszczanie organizacji ekologicznych do postępowań o udzielenie pozwolenia na budowę nie może następować tylko na podstawie bardzo ogólnie sformułowanych celów statutowych danej organizacji. Nie można też zgodzić się z twierdzeniami strony skarżącej, że udział Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę uzasadniał cel Stowarzyszenia w postaci ochrony swobód obywatelskich, do których zalicza się też prawo do godnego życia w zdrowym środowisku. Taka interpretacja byłaby sprzeczna z wyjątkowym charakterem normy prawnej zawartej w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego i art. 44 ust. 1 ustawy środowiskowej i prowadziłaby do tego, że każda organizacja, która w swoich celach statutowych wymieniłaby ochronę swobód obywatelskich, byłaby uprawniona do udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Jak zaś wskazano wyżej, nie taka byłą intencja ustawodawcy wyrażona w powołanych przepisach Prawa budowlanego i ustawy środowiskowej. Nietrafny jest też zarzut skargi naruszenia art. 8 kpa, gdyż inne są zasady określania kręgu stron w postępowaniu dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Zatem fakt, że skarżące Stowarzyszenie brało udział na prawach strony w dwóch pierwszych postępowaniach administracyjnych, a nawet wnosiło skargi do sądu na rozstrzygnięcia wydane w tych postępowaniach, nie skutkuje automatycznie uznaniem Stowarzyszenia za stronę postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. W tym bowiem postępowaniu, jak już wskazano wyżej, krąg stron, a także udział organizacji ekologicznych, został uregulowany przez przepis szczególny, czyli art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego. Skoro zaś, jak wywiedziono wyżej, Wojewoda zasadnie przyjął, że cele statutowe skarżącego Stowarzyszenia nie uprawniały go do uznania za stronę w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji pn.: Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów w Krakowie, to postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem wniesionym przez Stowarzyszenie [....] było bezprzedmiotowe. Niezasadnie więc w skardze zarzucono naruszenie art. 105 § 1 kpa. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło